TREŚĆ ZESZYTU C ZĘSC II C ZESC III

1 2 TREŚĆ ZESZYTU c z ę s c I Ustawy, rozporządzenia, komunikaty: 58. Zsrt dxe a i e Ministra Finansów i dn. 27 lipca 1951 r. w spra wie określ...

Author:  Bogusław Sadowski
22 downloads 486 Views 14MB Size

T R E ŚĆ Z E S Z Y T U c z ę s c

I

Ustawy, rozporządzenia, komunikaty: 58. Z s r t | d x e a i e Ministra Finansów i dn. 27 lipca 1951 r. w spra wie określenia źródeł i sposobu finansowania -wynalazczości pracowniczej. 59. Z a r z ą d z e n i e Przewodniczą' cego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dn. 24 sierpnia 1951 r. w sprawie premiowania i wynagra dzania za pomoc techniczną przy opracowywaniu pracowniczych wynalazków, udoskonaleń technicznych i uspraw nień. 60. Z a r z ą d z e n i e Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego Nr 31* z dn. 8 sierpnia 1951 r. w sprawie wykorzystania opatentowanych wynalazków. 61. Z a r z ą d z e n i e Prze wodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dn. 20 lipca 1951 r, w sprawie udzielania zezwo leń na używanie przez jednostki gospodarki uspołecznionej w znakach towarowych herbu państwowego*oraz zna ków (herbów) województw, powiatów i miast. 62. Z a r z ą d z e n i e Prezesa Rady Ministrów z dn. 2 grudni 1950 r. o komisjach usprawnienia administracji publicznej. Zagranica: 63. B u ł g a r i a . Przepisy z dn. 22 czerwca 1950 r. w sprawie stosowania 'dekretu i reguła rninu o wynalazkach, udoskonaleniach technicznych i projektach racjonalizatorskich. 64. C h i ń s k a R e p u b l i k a L u d o w a . Przepisy prowizoryczne z dn. 11 sierpnia 1950 r. dotyczące patentów i świadectw dokona nia wynalazków. 65. Regulamin wykonawczy z dn. 17 (października 1950 r. do przepisów prowizorycznych doty czących wynalazków. 66. N i e m i e c k a R e p u b l i k a D e m o-k r a t y c z n a . Zarządzenie Ministr. Sprawiedliwości z dn. 21 maja 1951 r. o utworzeniu Sądu Patentowega 67. S z w e c j ą . Ustaiwa Nr 34 z dn. 18 czerwca 1949 r. o prawie do wynalazków pracowniczych. 68. Z w i ą z e k S o c j a l i s t y c z n y m R e p u b l i k R a d z i e c k i c h . Uchwała Bady Komisarzy Ludowych ZSRR Nr 448 z dn. 5 mart 1941 t .o zatwierdzeniu przepisów w sprawie wynalazków i udoskonaleń technicznych oraz o trybie finansowani) kosztów wynalazczości, udoskonaleń technicznych i projektów racjonalizatorskich. 69. Wykaz towarów zwoi nionych od obowiązku zamieszczania na nich znaków fabrycznych. 70. Uchwała Rady Pracy i Obrony Nr 391 z dn. 3 listopada 1936 r. o wykazie produkcji przemysłu ciężkiego i leśnego, zwolnionej od obowiązku znakami fabrycznymi.

C Z Ę S C II 71. Patenty na wynalazki — udzielenie (od nru 34 622 do nru 34 744); odtwarzanie rejestru; zmiany w rej« strze; wykreślenia z rejestru. 72. O p i s y p a t e n t o w e . 73. Wzory — rejestracja wzorów użytkowycl (od nru 9 624 do nru 9 628); wykreślenia z rejestru. 74. Udoskonalenia techniczne — rejestracja (od nru 23 do nru 501). 75. Usprawnienia pracownicze — rejestracja (nr 22 889 oraz od nru 23001 do nru 26500) 76. O p i s y u s p r a w n i e ń p r a c o w n i c z y c h . 77. Usprawnienia pracownicze administracyjne rejestracja (od nru 127 do nru 157). 78. Znaki towarowe — rejestracja (od nru 35525 do nru 35 544); prze dłużenie ochrony prawnej znaków; zmiany w rejestrze; odtwarzanie rejestru; wykreślenia z rejestru.

C Z E SC III PRZEGLĄD WYNALAZCZOŚCI N. Sokołow: Postęp techniczny w Związku Radzieckim. — N. Pszenicyn: Twórcza współpraca naukoweśw zludf mi produkcji w ZSRR. — Inż. Ł. Terczyński (oprać.): Przodujący kraj zwycięskiego socjalizmu naszym p rzy kła dem i wzorem w akcji wynalazczości. — N. Maslow: Plan produkcyjny przedsiębiorstwa radzieckiego. — P. B. By kow: Z praktyki toczenia szybkościowego. — Mgr J. Dalewski -(oprać.): Z zagadnień radzieckiego prawa wyna lazczego i prawa o znakach fabrycznych i towarowych. — Michał Dołgopołow: Pionier produkcji Dr H. Smolka: Patenty w ustroju kapitalistycznym i socjalistycznym. — Badolf Kirchner: Rola inteligencji tech nicznej NRD w walce o zwiększenie wydajności pracy. Mgr B. Bulwieki: Polskie prawo wynalazcze i prawo o znakach towarowych. I Wojewódzka Wystawa Racjonalizatorska w Katowicach.

— htł,

Zbigniew Moszyński

Ini. J. Odrowąż-Pieniążek: Na marginesie kongresu zurychskiego, poświęoonego zagadnieniom glinu. Inż. Adolf Towpik: Polepszanie właściwości odlewów żeliwnych. — In i. L. M. Wołpianskij: Nowa.maszyna od lewnicza. — Inż. J. Odrowąi-Pieniążek (oprać.): Ulepszenie sposobu wytwarzania stali. = Inż. Jfiri 8voboda Rozruch silników naftowych przy niskich temperaturach. — Dr inż. Kareł Skrfvan: Prawidłowe'wyważanie tarcĄ szlifierskiej podczas pracy. — Inż. Adolf Towpik (oprać.): Mechanizacja produkcji płaskich resorów kolejowych Żyrobus. — Spajanie szkła za pomocą elektryczności. Inż. Zbigniew Muszyński: Kilka uwag na temat wystaw racjonalizatorskich. — Mgr J. Dalewski: Niewykorzystą ne źródła informacji technicznej. Ciekawsze frynalazki, opatentowane w Polsce. — O czym piszą inni. — Ciekawsze patenty zagraniczne. — Odpowiedzi z dziedziny wynalazczości i znaków towarowych.

Wyciąć, doręczyć

osobie

zamawiającej

czasopism a

CZAS ODNOWIĆ PRENUMERATĘ

na rok 1952 A dm inistracja W IADOMOŚCI URZĘDU PATENTO­ WEGO przypom ina abonentom , że prenum eratę na rok 1952 n ależy uregulow ać do dn. 15 stycznia. B rak w płaty w ty m term inie spow oduje w strzym anie w ysyłki czasopisma. Wobec pow iększenia objętości num erów do 160—180 stron roczna p re n u m e ra ta WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOW EGO w raz z dodatkiem PRZEGLĄD W YNALAZCZOŚCI wynosi na rok 1952 60 złotych. W płaty w in n y być dokonane n a konto czekowe w PKO n r 1-3577/431 „Urząd P aten to w y R. P.“ N a odcinku w p ła ty należy podać liczbę zamówionych egzem plarzy, okres prenum eraty, dokładną nazwę insty tu cji (w raz z bliższym określeniem działu, do którego czasopismo m a być doręczane) oraz dokładny adres (miejscowość, ulica, n r domu, ew ent. n r pokoju). A dm inistracja W ydaw nictw a nie bierze odpowie­ dzialności za term inow ą dostawę WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOW EGO tym abonentom , którzy dokonają w płaty z opóźnieniem.

W I A D O M O Ś C I URZĘDU PATENTOWEGO Warszawa, 31 października 1951

Nr 5

Poz. 5 8 - 7 8

CZĘSC I

USTAWY, ROZPORZĄDZENIA, KOMUNt!®¥ 58

ZARZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 27 łipca 1951 r. w spraw ie określenia źródeł i sposobu finansow ania w ynalazczości pracow niczej Na podstaw ie a rt. 25 dekretu z dnia 12 październ ka 1950 r. o w ynalazczości pracow niczej (Dz U ’ P. N r 47, poz. 428) zarządza się, co następuje: § 1. 1 A rty k u ły pow ołane w niniejszym zarząIzeniu bez blizszego określenia oznaczają artykuły dekretu z dnia 12 października 1950 r. o wynalazczo­ ści pracow niczej (Dz. U. R. P. N r 47, poz. 428). 2. Pow ołane w zarządzeniu „przepisy o w ynagra­ dzaniu w ynalazczości pracow niczej“ oznaczają prze­ pisy uchw ały N r 291 R ady M inistrów z dnia 14 kw ietnia 1951 r. w spraw ie w ynagradzania twórców pracow niczych w ynalazków , udoskonaleń technicz­ nych i u sp ra w n ie ń (M onitor Polski N r A-36, poz 446). 3. Ilekroć w zarządzeniu jest m o w a1) o m in istrac h i m inisterstw ach — rozum ie się prze;z to rów nież kierow ników centralnych urzędów i cen traln e urzędy; 2) o p r a ln y c h zarządach — n ależy przez to rozu. ieć c e n traln e zarządy w chodzące w skład m in iste rstw lu b inne je d n o stk i równorzędne; 3) o kom isjach wynalazczości i cen traln y ch komi­ sjach w ynalazczości — należy przez to rozu­ m ieć o rgany powołane na podstaw ie zarządze­ n ia Przew odniczącego P aństw ow ej Komisji P lanow ania Gospodarczego z dnia 7 lipca 1951 r. w spraw ie określenia organów właści­ w ych do przyjm ow ania i oceniania pracowni­ czych w ynalazków , udoskonaleń technicznych i u sp ra w n ie ń i do rozstrzygania soorów o w y­ sokość w ynagrodzenia za te w ynalazki, udosko­ n a le n ia techniczne i uspraw nienia, ja k również try b u postępow ania tych organów (Monitor P olski N r A-66, poz. 869); 4) o p ro je k c ie bez bliższego określenia — należy przez to rozum ieć p ro jek t pracow niczego w ynaNa okładce: M etodę inż K ow alow a stosują w tej chwili ju ż s e tk i naszych fabryk. Fot. M arek Holzman.

lazku, udoskonalenia technicznego lu b uspraw ­ nienia. § 2 Finansow anie wynalazczości pracow niczej obejm uje: 1) wynagrodzenie tw órców pracow niczych w yna­ lazków, udoskonaleń technicznych i uspraw ­ nień; 2) w ynagrodzenia i prem ie za pomoc techniczny w opracow aniu projektów ; 3) prem ie za w spółudział w realizacji projektów ; 4) w ynagrodzenia technicznych przedstaw icieli kierow nictw a zakładów pracy w klu b ach tech­ niki i racjonalizacji; 5) w ynagrodzenia członków kom isji w ynalazczo­ ści i centralnych kom isji w ynalazczości oraz rzeczoznawców za udział w posiedzeniach; 6) w ydatki zw iązane z utrzym aniem klubów tech­ niki i racjonalizacji; 7) w ydatki zw iązane z urządzaniem konkursów wynalazczości pracow niczej; 8) koszty p ien u m e ra ty w ydaw nictw U rzędu P a­ tentowego Rzeczypospolitej Polskiej i innych w ydaw nictw z dziedziny wynalazczości; 9) inne wydatki zw iązane z realizow aniem zadań w zakresie w ynalazczości pracow niczej, prze­ widziane w przepisach w ydaw anych przez Przew odniczącego Państw ow ej K om isji Plano­ w ania Gospodarczego § 3. W ynagrodzenia tw órców pracow niczych w y­ nalazków , udoskonaleń technicznych i uspraw nień obliczone na podstaw ie przepisów o w ynagradzaniu wynalazczości pracow niczej, w ypłacane są ze środ­ ków obrotow ych tego zakładu pracy, w k tó ry m p ro ­ je k t został zastosowany. § 4. W przypadkach, gdy w ynalazek, udoskonale­ n ie techniczne łub uspraw nienie zostały zastosow a­ n e w większej ilości zakładów pracy, zakłady te — po obliczeniu w ynagrodzenia należnego tw ó rcy pro­ je k tu n a podstawie przepisów o w ynagradzaniu wylazczości pracowniczej — przekazują je do zakładu zatrudniającego tw órcę pro jek tu w celu w ypłacenia tw órcy. Właściwy m in iste r może zarządzić w ypłatę w ynagrodzenia przez inną podległą m u jednostkę , organizacyjną. W ypłata w ynagrodzenia następuje z zachow aniem § 32 przepisów o w ynagradzaniu w y­ nalazczości pracow niczej. § 5. W łaściwy c en traln y zarząd — jeżeli p rojekt został zastosowany w zakładach p racy podległycn jed n em u centralnem u zarządowi — bądź d ep arta­ m en t techniki właściwego m inisterstw a — jeżeli

610

W I ADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

p ro je k t został zastosow any w zakładach p rac y podle­ głych różnym c e n traln y m zarządom — obowiązane są prow adzić na podstaw ie spraw ozdań zaintereso­ w anych zakładów k o n tro lę należnych i w ypłaconych w ynagrodzeń tw órcom projektów , k tó re zostały za­ stosow ane więcej niż w jednym zakładzie pracy. § 6. P rem ie za udzieloną pomoc techniczną sto­ sow nie do art. 19 w ypłaca ze środków obrotow ych zakład pracy, k tó ry zlecił udzielenie pom ocy. § 7. W ypłata p rem ii za współudział w realizacji p ro jek tó w zgodnie z §§ 36— 39 przepisów o w yna­ gradzaniu w ynalazczości pracow niczej dokonyw ana je st ze środków obrotow ych zakładu p racy . § 8. 1. Stałe w y d a tk i związane z finansow aniem w ynalazczości pracow niczej, a w szczególności: 1) w ydatki na u trz y m an ie klubów tec h n ik i i ra ­ cjonalizacji oraz koszty p ren u m e ra ty czasopism dla ty ch klubów ; 2) w ynagrodzenie technicznego przedstaw iciela kierow nictw a zakładu pracy w k lu b ie techniki i racjonalizacji; 3) w ynagrodzenia członków kom isji w ynalazczo­ ści i rzeczoznawców za udział w posiedzeniach 4) koszty p ren u m e ra ty w ydaw nictw U rzędu P a ­ tentow ego R. P . i innych w ydaw nictw z dzie­ dziny w ynalazczości pokryw ane są rów nież ze środków obrotow ych poszczególnych zakładów pracy. 2. W ydatki zw iązane z w ynagradzaniem człon­ ków centralnych kom isji wynalazczości i rzeczo­ znaw ców za udział w posiedzeniach ty c h kom isji po­ k ry w a n e są z budżetów centralnych zarządów . § 9. 1. Stałe w y d a tk i związane z finansow aniem w ynalazczości, o k tó ry c h mowa w § 8 ust. 1, oraz. w y d atk i określone w §§ 3, 6 i 7, odnoszące się do projektów , k tó ry ch efek t ekonom iczny (obniżenie kosztów własnych) je s t uw zględniony w p lan ach fi­ nansow ych zakładów pracy, i do p rojektów objętych § 12 przepisów o w ynagradzaniu w ynalazczości p ra ­ cowniczej, pow inny być włączone do planów finan­ sow ych zakładów pracy. 2. W ypłaty na cele, określone w §§ 3, 6, 7 i 8 ust. 1. w ram ach obow iązujących przepisów pow inny być dokonyw ane rów nież w ty ch przypadkach, gdy p rz e ­ kraczają planow ane n a ten cel kwoty. 3. P rzepisy ust. 2 n ie m ają zastosow ania do in sty ­ tu tó w naukow o-badaw czych. § 10. W ydatki, przew idziane w §§ 3, 6, 7 i 8 ust. 1, odnoszące się do projektów ; 'm ających zastosow anie: 1) przy robotach inw estycyjnych prow adzonych system em gospodarczym przez jed n o stk i bud­ żetow e oraz d y rek c je budów lub jed n o stk i w y­ konujące analogiczne funkcje p o k ry w an e są ze środków inw estycyjnych;

Nr 5/1951

w łaściw ego m inistra w yp łaca się z budżetu w ła ś c i­ wego m inisterstw a. § 12. W szystkie w ydatki, zw iązane z re a liz a c ją i stosow aniem pracow niczych w ynalazków , u d o sk o ­ n a le ń technicznych i u sp raw n ień , pow inny b y ć p o ­ kry w a n e ze środków obrotow ych i odnoszone n o r ­ m alnie — w m yśl obow iązujących w tej m ierze p r z e ­ pisów — w ciężar w łaściw ej pozycji kosztów, z ty m , że koszty specjalne (w ykonanie m odeli, p ro to ty p ó w , pom ocy w arsztatow ych, o p ła ty patentow e, próby, d o ­ świadczenia, grom adzenie d o kum entacji itp.), o ile zw iązane są z realizacją p ro je k tu , w w yniku k tó re g o n astąpi uruchom ienie now ej produkcji, m ogą b y ć przejściow o aktyw ow ane § 13. 1. Jeżeli w zw iązku z zastosow aniem p r o ­ jek tu zachodzi konieczność dokonania in w esty cji, k tó ry c h koszt nie p rzek racza w artości ok reślo n ej w uchw ale N r 45 R ady M inistrów z dnia 24 s ty c z ­ nia 1951 r. w spraw ie in w e sty c ji pozalim itow ych (M onitor Polski N r A-9, poz. 140), konieczne n a k ła ­ dy tra k to w a n e są jako in w esty cje pozalim itow e i p o ­ k ry w a n e z w łasnych środków obrotow ych. 2. Je że li wysokość n ak ładów in w esty cy jn y ch przekracza w artość in w esty cji pozalim itow ych, o k re ­ ślonych w pow ołanej uch w ale N r 45 R ady M in i­ strów , inw estycje te m ogą być dokonane na w a r u n ­ kach przew idzianych dla in w e sty c ji lim itow ych. § 14. 1. Zarządzenie w chodzi w życie z d n ie m ogłoszenia. 2. Jednocześnie tra c ą m oc: 1) In stru k c ja 9 /F P aństw ow ej Kom isji P la n o w a ­ n ia Gospodarczego (D epartam entu F in a n so w e ­ go) z dnia 12 października 1949 r. w s p ra w ie finansow ania kosztów zw iązanych z re a liz a c ją i uruchom ieniem u sp ra w n ie ń pracow niczych; 2) In stru k c ja 11/F P ań stw o w ej K om isji P la n o w a ­ n ia Gospodarczego (D e p a rta m e n tu F inansow e­ go) z dnia 19 paźd ziern ik a 1949 r. w sp ra w ie sfinansow ania n ak ład ó w m ajątkow ych p o w sta ­ ły ch w związku z re a liz a c ją uspraw nień p r a ­ cowniczych. M inister Finansów: (— ) K . D ąbrow ski: (Monitor Polski z dn 11.8 1951 r. N r A-70, poz. 911)

95ZA R Z Ą D Z E N I E PRZEWODNICZĄCEGO PAŃSTWOWEJ KOMISJI PLANOWANIA GOSPODARCZEGO z dnia 24 sie rp n ia 1951 r. w spraw ie prem iow ania i w ynagradzania za pom oc techniczną przy opracow yw aniu pracow niczych w y ­ nalazków , udoskonaleń technicznych i u sp ra w n ie ń

2) w in sty tu ta c h naukow o-badaw czych, podle­ głych resortom gospodarczym, p o k ry w a n e są z § 1 budżetów ty ch jednostek

N a podstaw ie art. 19 d e k re tu z dnia 12 październi­ k a 1950 r. o w ynalazczości pracow niczej (Dz. U. R. P . N r 47, poz. 428) zarządza się, co następuje:

§ 11. Za pro jek ty , o których mowa w § 13 prze­ pisów o w ynagradzaniu wynalazczości pracow niczej, w ynagrodzenie w w ysokości ustalonej przez cen­ tra ln ą kom isję w ynalazczości i zatw ierdzone przez

§ 1. 1. Ilekroć w n iniejszym zarządzeniu jest m o ­ w a o p ro jek cie bez bliższego określenia, należy p rz e z to rozum ieć p ro je k t pracow niczego w ynalazku, u d o ­ skonalenia technicznego lu b uspraw nienia.

Nr 5/1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

2. Za pom oc techniczną uw aża się: 1) pom oc przy opracow yw aniu teoretycznym p ro ­ je k tu w raz z odpowiednim i szkicami, jeśli to je st potrzebne; 2) pom oc p rzy sporządzaniu rysunków technicz­ nych, p rzy przeprow adzaniu prób i badań oraz p r z y p ro d u k cji dośw iadczalnej, w której pro­ je k t m a być zastosowany. § 2. 1. Osobom, które na zlecenie kierow nictw a zakładu p rac y udzieliły pom ocy p rzy teoretycznym opracow aniu p ro jek tu (§ 1 ust. 2 p k t 1), służy praw o do otrzym ania prem ii. 2. P rem ię przyznaje się w wysokości do 25% kw o­ ty przew idyw anego w ynagrodzenia należnego twórcy. 3. W p rzy p ad k u odrzucenia p ro je k tu wysokość prem ii u sta la szacunkowo kierow nictw o zakładu pracy.

611

60 Z A R Z Ą D Z E N I E PRZEW ODNICZĄCEGO PAŃSTW OW EJ KO M ISJI PLANOW ANIA GOSPODARCZEGO Nr 316 z dnia 8 sierpnia 1951 r. w spraw ie w ykorzystania opatentow anych w ynalazków W celu zapew nienia jak najszybszego w ykorzysta­ nia w poszczególnych gałęziach gospodarki narodo­ w ej opatentow anych przez Urząd P a ten to w y Rze­ czypospolitej Polskiej w ynalazków m ających znacze­ nie dla gospodarki narodow ej zarządza się n a podsta­ wie § 3 p k t 4) rozporządzenia Rady M inistrów z dnia 22 kw ietnia 1949 r. w spraw ie zakresu działania P ań­ stw ow ej Komisji P lanow ania Gospodarczego (Dz. U. R. P. N r 26, poz. 190 i z r. 1950 N r 22, poz. 188), co następuje:

§ 3. 1. Osobom, które na zlecenie zakładu pracy udzieliły pom ocy technicznej p rzy w ykonyw aniu r y ­ § 1. Ilekroć w niniejszym zarządzeniu jest mowa: sunków technicznych oraz pom ocy przy przeprow a­ dzaniu p ró b i bad ań i przy pro d u k cji doświadczalnej, 1) o m inistrach i m inisterstw ach, rozum ie się przez w k tó rej p ro je k t m a być zastosow any (§ 1 ust. 2 to również kierow ników centralnych urzędów p k t 2), słu ży praw o do w ynagrodzenia, którego w y­ i centralne urzędy, sokość u s ta la kierow nictw o zakładu pracy na podsta­ 2) o departam entach techniki, należy przez to ro­ wie rzeczyw iście zużytej ilości godzin, w edług obo­ zumieć d e p a rtam e n ty techniki w m inister­ w iązujących norm , jeżeli praca ta została w ykonana stw ach lub in n e odpowiednie jednostki. w godzinach pozasłużbowych i osoba udzielająca po­ § 2. Urząd P aten to w y Rzeczypospolitej Polskiej, mocy nie została w inny sposób w ynagrodzona. zw any dalej w skróceniu U rzędem P atentow ym , po 2. W ynagrodzenie w ym ienione w ust. 1 wypłaca udzieleniu patentu n a w ynalazek przesyła właściw e­ się niezależnie od przyjęcia lub odrzucenia projektu. m u ze względu n a przedm iot w ynalazku m inister­ § 4. 1. P rem ię i w ynagrodzenie, przew idziane stw u (departam entow i techniki) w ciągu 14 dni od w §§ 2 i 3, określa i w ypłaca kierow nictw o zakładu d a ty w ydania drukiem opisu patentow ego trz y eg­ pracy, w k tó ry m zatrudniony je s t pracow nik udzie­ zem plarze tego opisu, zaw iadam iając o ty m rów no­ lający pom ocy technicznej. cześnie Państw ow ą K om isję P lanow ania Gospodar­ 2. W ypłata prem ii i w ynagrodzenia, przew idziane­ czego (D epartam ent Techniki), której U rząd P a ten ­ go w §§ 2 i 3, następ u je po zatw ierdzeniu przez k ie ­ tow y przesyła rów nież jeden egzem plarz opisu pa­ tentowego. row nika zakładu p racy decyzji kom isji wynalazczoś­ ci o p rzy jęciu p ro je k tu do w ykorzystania. § 3. 1. Po otrzym aniu opisu patentow ego depar­ § 5. S um w ydatkow anych n a prem ię i w ynagro­ dzenie n ie odlicza się od kw oty ustalonej oszczęd­ ności, będącej podstaw ą obliczenia wynagrodzenia tw órcy, ja k rów nież nie potrąca się od kw oty należ­ nego tw órcy w ynagrodzenia. § 6. S k arg i w sp'rawach prem iow ania lub w yna­ grodzenia za pom oc techniczną rozstrzyga ostatecz­ nie kierow nictw o jednostki bezpośrednio nadrzędnej nad jednostką prem iującą lub w ynagradzającą. § 7. P rzepisy niniejszego zarządzenia m ają zasto­ sow anie w e wszelkich spraw ach w zakresie unorm o­ w anym ty m zarządzeniem, rozpoczętych na podsta­ w ie dotychczasow ych przepisów, w k tórych prem ia lub w ynagrodzenie nie zostały w ypłacone do dnia w ejścia w życie niniejszego zarządzenia. § 8. Z arządzenie wchodzi w życie z dniem ogło­ szenia. Jednocześnie tracą moc dotychczasow e prze­ pisy w zakresie unorm ow anym ty m zarządzeniem. Przew odniczący P aństw ow ej Komisji Planow ania Gospodarczego w z. (— ) E. S z y r (Monitor Polski ? dn. 21.9 1951 r. N r A-82, poz. 1137)

tam e n t techniki w łaściw ego m inisterstw a je s t obo­ w iązany w ciągu m iesiąca przeprow adzić badania co do przydatności w ynalazku i możliwości w ykorzysta­ n ia go w odpowiedniej gałęzi gospodarki narodow ej. D epartam ent Techniki może w tym celu zasięgać opi­ n ii w łaściw ych in sty tu tó w naukow o-badaw czych, b iu r konstrukcyjnych, b iu r projektow ych, eksper­ tów itp. 2. Jeżeli przedm iot w ynalazku nie należy do za­ kresu działania m inisterstw a, d ep artam en t techniki przesyła opis p aten to w y do m inisterstw a właściwego ze w zględu na przedm iot w ynalazku, zaw iadam iając o tym U rząd P a ten to w y i D epartam ent Techniki PK PG . 3. Jeżeli przedm iot w ynalazku należy rów nież do zakresu działania in n y ch m inisterstw , departam ent techniki podaje do wiadomości zainteresow anym m inisterstw om opis paten to w y w ynalazku w raz z po­ trzeb n ą do jego zrozum ienia dokum entacją technicz­ ną, zaw iadam iając o ty m U rząd P a ten to w y i D epar­ ta m e n t Techniki Państw ow ej K om isji Planow ania Gospodarczego (PKPG ). § 4. 1. Po przeprow adzeniu badań D epartam ent Techniki przedkłada w term inie przew idzianym w § 3 ust. 1 w niosek m inistrow i co do w ykorzysta­

612

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

Nr 5/1951

§ 9. W łaściw i m inistrow ie sk ład ają P rzew o d n i­ n ia w ynalazku w odpow iedniej gałęzi gospodarki n a ­ rodow ej albo tez opinią, że w ynalazek n ie je st p rzy ­ czącem u P K P G w term inie do d n ia 31 stycznia s p ra ­ w ozdania za rok ubiegły z w y k o rzy stan ia o p a te n to ­ d a tn y i nie nadaje się do w ykorzystania. 2 O decyzji o p rzy jęciu w ynalazku do w ykorzy­w anych w ynalazków , przesy łając odpisy spraw ozdań sta n ia w łaściw y m in iste r zawiadam ia P rzew odniczą­ U rzędow i Patentow em u. S p raw ozdania należy s k ła ­ cego P K P G oraz P rezesa Urzędu P atentow ego. De­ dać n a form ularzu w edług w zoru stanow iącego z a ­ cyzję o niew ykorzystaniu w ynalazku D ep artam en t łącznik do zarządzenia. Techniki podaje w raz z uzasadnieniem do w iadom oś­ § 10. Przepisów zarządzenia n ie stosuje się: ci D epartam entu T echniki PK PG. 1) do w ynalazków dotyczących obrony P ań stw a, § 5. 1. Po w ydaniu przez m inistra decyzji o przy­ 2) do w ynalazków pracow niczych. jęciu w ynalazku do w ykorzystania (§ 4 u st. 2) w łaści­ w e m inisterstw o u s ta la z właścicielem p a te n tu w a­ § 11. Zarządzenie w chodzi w życie z dniem 25.8 runki nabycia p a te n tu lub uzyskania licencji. M ini­ 1951 r. Jednocześnie traci m oc obow iązującą z a rz ą ­ sterstw o może zlecić u stalenie tych w a ru n k ó w pod­ dzenie Przew odniczącego P a ń stw o w e j K om isji P l a ­ ległej jednostce organizacyjnej. now ania Gospodarczego z d n ia 23 g ru d n ia 1949 r. w spraw ie w ykonyw ania w y n alazk ó w i wzorów u ż y t­ 2 Um owę z w łaścicielem co do n ab y cia p aten tu kow ych (B iuletyn PK PG z 1950 r. N r 1, poz. 12). lu b uzyskania licencji zaw iera na zlecenie m inistra przedsiębiorstw o, k tó re jako pierw sze przeprow a­ Przew odniczący Państw ow ej K om isji dzać będzie realizację i w ykorzystanie w ynalazku P lan o w an ia Gospodarczego P rz y zaw ieraniu um ow y należy stosować się do prze­ pisów ustaw y z dnia 18 lipca 1950 r. o licencjach na w z. (— ) E. S zy r w ykonyw anie w ynalazków i wzorów użytkow ych (Biuletyn PKPG z dn. 31.8 1951 r Nr 22, poz 232) (Dz U. R. P. N r 36, poz. 331). W p rzypadku zaw arcia um ow y przedsiębiorstw o, k tóre zaw arło um ow ę, jest obow ;azane do złożenia wniosku o w pisanie do re ­ 61 je s tru patentów w U rzędzie Patentow ym p raw a w y ­ nikającego z zaw arcia umowy. ZARZĄDZENIE § 6. W braku porozum ienia z w łaścicielem p a te n ­ tu m ają zastosowanie w odniesieniu do w ynalazków opaten+owanych, będących własnością o b y w ateli pol­ skich oraz polskich osób praw nych p raw a p ry w a tn e ­ go, przepisy art. 27 u staw y z dnia 18 lipca 1950 r. 0 licencjach na w ykonyw anie w ynalazków i wzorów użytkow ych, a w odniesieniu do w ynalazków opaten­ tow anych, będących w łasnością innych osób — prze­ p isy art. 61—66 rozporządzenia P re zy d e n ta Rzeczy­ pospolitej z dnia 22 m arca 1928 r. o ochronie w y n a­ lazków, wzorów i znaków tow ai owych (Dz. U. R. P N r 39 poz. 384). W niosek, o którym m ow a w a rt 61 pow ołanego rozporządzenia, może być złozony do­ piero po uzyskaniu zgody Przew odniczącego P K P G

PRZEWODNICZĄCEGO PAŃSTWOWEJ KOMISJI PLANOWANIA GOSPODARCZEGO z dnia 20 lip ca 1951 r. w sprawie udzielania zezwoleń na używanie przez jednostki gospodarki uspołecznionej w znakach to­ warowych herbu państwowego oraz znaków (her­ bów) województw, powiatów i miast

Na podstaw ie § 3 p k t 4 lit. c) rozporządzenia R a ­ dy M inistrów z dnia 22 k w ie tn ia 1949 r. w spraw ie zakresu działania P aństw ow ej K om isji Planow ania Gospodarczego (Dz. U. R. P. z 1949 r. N r 26, poz. 190 i z 1950 r. N r 22, poz. 188) w celu u stalen ia jed n o li­ § 7. 1. P odejm ując czynności, o k tó ry c h mowa tego try b u postępow ania w sp ra w a c h udzielania ze­ w § 5 u st 1, d ep artam en t techniki w łaściw ego m ini­ zwoleń n a używ anie przez jed n o stk i gospodarki uspołecznionej w znakach to w aro w y ch h erb u p a ń ­ ste rstw a sporządza p la n w ykorzystania w ynalazku 2. P łan w ykoizystania w ynalazku pow inien prze­stw ow ego oraz znaków (herbów ) w ojew ództw , p o ­ w iatów i m iast zarządza się w porozum ieniu z P r e ­ w idyw ać: zesem R ady M inistrów, co n a stę p u je: 1) przedsiębiorstw o (zakład pracy), w ram ach któ­ rego przeprow adzona będzie realizacja w yko­ § 1. Zezw oleń przew idzianych w art. 177, ust. 1. rzystania w ynalazku, i zakłady p racy , w któ­ lit. e) i w art. 194, ust. 3 rozporządzenia P rezy d en ta ry ch w ynalazek będzie w ykorzystany, Rzeczypospolitej z dnia 22 m a rc a 1928 r. o ochronie 2) środki finansow e i m ateriałow e potrzebne w ynalazków , wzorów i znaków tow arow ych (Dz. U R. P. N r 39, poz. 384) na u ż y w a n ie przez jednostki w związku z w ykorzystaniem w ynalazku, gospodarki uspołecznionej w znakach tow arow ych 3) term in w prow adzenia w ynalazku w życie w za­ herbu państw ow ego oraz znaków (herbów) w o je ­ kładach pracy, o których mowa w p k t. 1), wództw, pow iatów i m iast u d z ie la Państw ow a K om i­ 4) inne w arunki konieczne dla spraw nego w yko­ sja P lanow ania Gospodarczego (PK PG ) w porozu­ rzystania w ynalazku. m ieniu z Prezydium R ady M inistrów . 3 D epartam ent tech n ik i właściwego m in isterstw a § 2. Zezw olenie na u ży w an ie h e rb u państw ow e­ podaje do wiadomości D epartam entu T echniki P K PG go w znaku tow arow ym m oże być udzielone w w y ­ term in, o którym m ow a w u st 2 pkt 3). jątk o w y ch przypadkach, z w yłączeniem jednak u ż y ­ § 8. Za term inow e, zgodne z planem i należyte w ania w obrocie w ew nątrz k ra ju . w ykorzystanie w ynalazków są osobiście odpowie­ § 3. 1. W nioski o udzielenie zezw oleń, o k tó ry c h dzialni naczelni d y rek to rzy centralnych zarządów m owa w § 1, pow inny b y ć składane przez w ładze 1 innych odpow iednich jednostek organizacyjnych. naczelne jednostek gospodarki uspołecznionej. We

Nr 5/1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

w niosku należy uzasadnić celowość udzielenia ze­ zwolenia. 2. Do w niosku o udzielenie zezw olenia na używa­ nie w znaku tow arow ym znaku (herbu) wojewódz­ twa, pow iatu lub m iasta należy dołączyć opinię p re ­ zydium w łaściw ej rad y narodow ej. 3. W nioski o udzielanie zezw oleń, o których mo­ wa w § 1, należy składać w P K P G (D epartam ent H andlu). § 4. Po uzyskaniu zezwolenia, o którym mowa w § 1, n ależy z n a k tow arow y zgłosić do rejestracji zgodnie z .przepisam i rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 m arca 1928 r. o ochronie w ynalazków , w zorów i znaków tow arow ych (Dz. U. R. P N r 39, poz. 384) oraz obow iązujących zarządzeń § 5. Z arządzenie wchodzi w życie z dniem ogło­ szenia z m ocą od dnia 1 sierpnia 1951 r. Przew odniczący Państw ow ej Komisji Planow ania Gospodarczego w z. (— ) E. S zy r (Monitor Polski z dn 29 8 1951 r N r A-76, poz 1053)

62 O d R e d a k c j i . Wobec licznych zapy­ tań w sprawie przepisów, norm ujących zagadnienie usprawnień adm inistracyj­ nych, zamieszczamy poniżej zarządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1950 r. o komisjach usprawnienia admini- s stracji publicznej Zarządzenie dotyczy uspraw nień adm inistracyjnych we w ła­ dzach i urzędach.

613

§ 3. W skład kom isji uspraw nienia adm inistracji publicznej przy P rezydium Rady M inistrów , P ań st­ wowej Komisji Planow ania Gospodarczego, m ini­ sterstw ach i podległych m inistrom urzędach central­ nych wchodzą: przewodniczący i sekretarz — w yznaczeni przez m in istra (Prezesa R ady M inistrów, Przew odniczące­ go Państw ow ej K om isji Planow ania Gospodarcze­

go), zastępca przewodniczącego oraz trzech członków i trzech zastępców członków — w yznaczeni przez w łaściw y zarząd koła związku zawodowego § 4. W skład kom isji uspraw nienia adm inistracji publicznej przy prezydiach wojewódzkich ra d naro­ dow ych (rad narodow ych m. st W arszaw y i Łodzi) wchodzą: przewodniczący i sekretarz — w yznaczeni przez prezydium wojewódzkiej rady narodow ej (rady na­ rodowej m. st. W arszaw y i Łodzi), zastępca przewodniczącego oraz czterech członków i czterech zastępców członków — w yznaczeni przez O kręgow ą Radę Zw iązków Zawodowych na wnio­ sek zarządów okręgow ych związków zawodowych. § 5. W skład kom isu uspraw nienia adm inistracji publicznej przy prezydiach pow iatow ych rad naro­ dowych oraz przy prezydiach rad narodow ych m iast stanow iących pow iaty w chodząprzewodniczący i sekretarz — w yznaczeni przez prezydium pow iatow ej (m iejskiej) rad y narodow ej, trzech członków i trzech zastępców członków — w yznaczeni przez pow iatow ą radę związków zawo­ dow ych na wniosek zarządów m iejscow ych rad w ła­ ściw ych związków zawodowych; jeden z członków pełni funkcję zastępcy przewodniczącego.

§ 6. W skład kom isji, wym ienionych w § 1, wcho­ dzą poza tym członkowie niestali, pow oływ ani w m ia­ rę potrzeby przez przewodniczącego kom isji spośród z dnia 2 grudnia 1950 r. 1 pracow ników zainteresow anego działu adm inistracji państw ow ej. 0 komisjach usprawnienia administracji publicznej P rzy rozpatryw aniu przez komisje przy wojewódz­ kich i pow iatow ych prezydiach rad narodow ych Organizacja Kom isji spraw , dotyczących działów adm inistracji państw o­ wej niezespoJonych w prezydiach rad narodow ych, § 1. P ow ołuje się następujące kom isje uspraw nie­ obecność członków niestałych, reprezentujących nia ad m in istracji publicznej: zainteresow ane działy służby, jest konieczna. a) C e n tra ln ą K om isie U spraw nienia A dm inistracji § 7. Prócz kom isji wym ienionych w § 1 m ogą być Publicznej przy Prezesie R ad y M inistrów, powoływane przez C en traln ą Kom isie U spraw nienia b) kom isje uspraw nienia adm in istracji publicznej A dm inistracji Publicznej inne kom isje uspraw nie­ przy P rezydium Rady M inistrów , Państw ow ej nia adm inistracji publicznej; C entralna Kom isja K om isji Planow ania Gospodarczego, m inister­ określi organizację, zakres działania i skład osobo­ stw ach i podległych m inistrom urzędach cen­ wy tych komisji traln y ch , c) kom isje przy prezydiach w ojew ódzkich rad na­ § 8. Biurowość kom isji wchodzi w skład tej jedno­ rodow ych oraz przy prezydiach rad narodo­ stki adm inistracyjnej, przy której kom isja została w ych m. st. W arszawy i Łodzi, pow ołana; jednostka ta dostarcza niezbędnych środ­ d) k om isje przy prezydiach pow iatow ych rad na­ ków pracy. rodow ych i m iejskich ra d narodow ych m iast stanow iących powiaty Zadania Komisji

ZARZĄDZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW

§ 2. W skład C entralnej K om isji U spraw nienia A d m inistracji Publicznej wchodzą: przew odniczący i sekretarz w yznaczeni przez P re ­ zesa R ad y M inistrów , zastępca przew odniczącego oraz czterech członków 1 czterech zastępców członków — wyznaczeni przez C entralną R adę Związków Zawodowych.

§ 9. Zadaniem kom isji uspraw nienia adm inistracji publicznej jelit inicjow anie oraz popieranie in icjaty ­ w y uspraw nienia adm inistracji publicznej i obniże­ n ia kosztów jej u trzy m an ia, a w szczególnościa) inicjowanie opracow ania projektów , dotyczą­ cych problem ów nierozw iązanych lub niew ła­ ściwie rozw iązanych;

614

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

Państw ow ej K om isji P lanow ania Gospodarczego i przy podległych m inistrom urzędach centralnych.

b) przyjm ow anie i rozpatryw anie w niosków , za­ w ierających p ro je k ty usp raw n ien ia adm ini­ stracji i obniżenia kosztów jej u trz y m an ia oraz w skazujących n a wadliwość funkcjonow ania a p a ra tu państw ow ego; c) zw racanie się d o w łaściw ych w ładz z w nioska­ m i o zrealizow anie przyjętych projektów z obowiązkiem interesow ania się w y n ik am i ich realizacji i rozpow szechnieniem ; d) propagow anie akcji uspraw nieniow ej wśród szerokich rzesz pracow niczych; e) koordynacja i nadzór nad organizacją i działal­ nością hierarchicznie niższych ko m isji uspraw ­ nienia adm inistracji publicznej. Z akres działania K om isji rozciąga się n a spraw y, dotyczące uspraw nienia a p a ra tu adm inistracyjnego władz, urzędów, in sty tu cji zarów no co do s tru k tu ry ty ch jednostek, jak i m etod pracy w e w szystkich działach służby.

§ 15. K om isje uspraw nienia adm inistracji publicz­ nej p rz y prezydiach w ojew ódzkich ra d narodow ych w łaściw e są do: a) ro zp atry w an ia w niosków , dotyczących zagad­ n ień lokalnych, w k tó ry c h decyzja należy do w ojew ódzkiej rad y narodow ej, prezydium w o­ jew ódzkiej rad y narodow ej lub przew odniczą­ cego prezydium , do w ładz niezespolonych w prezydium w ojew ódzkiej ra d y narodow ej, z zastrzeżeniem w ynikającym z § 6 ust. 2, oraz w niosków dotyczących p rac y w w ydziałach danego prezydium ; b) ro zpatryw ania odwołań od postanow ień kom isji hierarchicznie niższych. § 16. K om isje uspraw nienia adm inistracji publicz­ nej p rzy prezydiach pow iatow ych ra d narodow ych w łaściw e są do rozpatryw ania projektów , dotyczą­ cych zagadnień lokalnych, w k tó ry ch decyzja n ależy do pow iatow ej lub gm innej ra d y narodow ej, p rez y ­ dium ra d y narodow ej, bądź przew odniczącego p r e ­ zydium , do w ładz niezespolonych w prezydium p o ­ w iatow ej (gm innej) rady narodow ej z zastrzeżeniem w ynikającym z § 6 ust. 2 oraz w niosków dotyczących pracy w refe ra tac h danego prezydium .

§ 10. Kom isje uspraw nienia ad m inistracji publicz­ nej m ają praw o zasięgania opinii w łaściw ych urzę­ dów i instytucji oraz rzeczoznawców, a tak że badać przez sw ych delegatów sposób i w yniki stosow ania projektów . § 11. Komisje, w granicach swej w łaściw ości (§§ 13— 16), mogą spowodować sporządzenie projekto­ w anych wzorców urządzeń i narzędzi p ra c y (przy­ rządy, form ularze, ry su n k i itn.) oraz przeprowadza«* ich próbne stosowanie, a także próbne stosow anie projektow anych m etod pracy, bądź w w zorcow niach in stv tu cii, pow ołanych do przenrow adzania b adań w dziedzinie o rganizacii pracy (Polski K o m itet Norm alizacviny, Główny In sty tu t Pracy, B iu ro Organizacii Rachunkowości itp), bądź, za zeoda kierow ­ nictw a, w zainteresow anym urzędzie lu b instytucji.

Tryb postępowania

§ 17. K ażdy może złożyć do w łaściw ej k o m isji uspraw nienia adm inistracji publicznej wniosek, z a ­ w ierający p ro je k t uspraw nienia adm inistracji p u ­ blicznej lub obniżenia kosztów jej utrzym ania o ra z w skazujący na wadliwość funkcjonow ania a p a ra tu państw owego. W nioski, złożone do niew łaściw ej kom isji, p rze ­ wodniczący kom isji przesyła kpm isji w łaściw ej (§§ 7, 13 — 16), pow iadam iając o ty m w nioskodaw cę.

§ 12. Jeżeli sporządzenie wzorców lu b badania, o któ ry ch m owa w 8 11. zwiazane lest z w vr)atkam i, w łaściw a kom isja obow iązana jest uprzednio uzy­ skać zgode Cen tra ln ej K om isji U spraw nienia A dm i­ n istracji Publicznej. U praw nienie Ho udzielania zeody C e n tra ln a Knm isia może przelać n a kom isje przy p rezy d iach w o­ jew ódzkich rad narodow ych.

Na żadanie wnioskodawcy w y d a je się potw ierdze­ nie złożenia wniosku. § 18. Jeżeli złożony w niosek w ym aga rozpracow a­ nia, sporządzenia rysunków , przeprow adzenia p ró b i t p , kom isja obowiązana je s t p rzyjść w ty m w zglę­ dzie z niezbędną pomocą w nioskodaw cy, przy uw zglę­ dnieniu postanow ień §§ 11 i 12.

Właściwość Komisji

§ 13. C entralna K om isja U spraw nienia stra c ji Publicznej w łaściw a ^est do.

Adm ini­

§ 19. W nioskodaw ca m a p raw o żądania zachow a­ nia jego nazw iska w tajem nicy; w tym przypadku osoba w nioskodaw cy nie m oże być ujaw niona bez jego zgody.

a) roznatrywania wniosków, dotvc7arych zagad­ nień w skali ogólnopaństwowej lub międzyre­ sortowej, b) rozpa+rywania odw ołań i ostatecznego decydo­ w ania w spraw ach, rozpatrzonych przez hie­ rarchicznie niższe kom isje (§1 lit. b) - d) i § 7).

§ 20. W nioskodaw ca m oże żądać zw rotu złożone­ go w niosku w przypadku jego odrzucenia.

§ 14. Kom isie uspraw nienia ad m in istracji publicz­ n ej przy m inisterstw ach w łaściw e są do: a) rozpatryw ania wniosków, dotyczących zagad­ nień danego re so rtu w skali opólnoresortow ei oraz samepo Z arzadu Centralnego. b) rozpatryw ania odw ołań od postanow ień kom isii przy resortow ych urzędach c e n traln y c h oraz przv prezvdiach w oiew ódzkich ra d narodow ych w sprawach, dotyczących danego re so rtu P ostanow ienie u stę p u poprzedzającego stosuje się odpow iednio do K om isji U spraw nienia A d m in istra­ cji Publicznej przy P rezy d iu m Rady M inistrów , przy

Nr 5/1951

0

§ 21. Złożone wnioski p o d leg ają rejestracji n a ogólnych zasadach obow iązujących przy re ie s tra rii pism i o trzy m u ją koleiny n u rp er W m iarę potrzeby przew odniczący kom isji u p raw n io n y jest do zarzą­ dzenia w prow adzenia innych środków technicznych dla zapew nienia spraw ności p racy kom isji (k arto te ­ ki, term inarze, zapiski itp.).. § 22. Przew odniczący kom isji, w m iarę potrzeby, przeprow adza postępow anie w y jaśniające i przygotow uie sp raw y pod obrady kom isii, przy czym m oże przydzielić spraw ę do opracow ania poszczególnemu członkowi kom isji, który w ów czas jest referentem danej sp raw y na komisji.

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

Nr 5/1951

§ 23. K om isja opierając się na całokształcie zebra­ nego materiału* ro zp atru je złożony w niosek i wydaje postanow ienie. Postanow ienie powinno być w ydane w ciągu 30 dni od d a ty otrzym ania w niosku; o w ydanym po­ stanow ieniu w nioskodaw cę należy niezwłocznie za­ wiadomić n a piśm ie. T erm in, przew idziany w ustępie poprzedzającym, ulega odpow iednio przedłużeniu n a czas, niezbędny do ostatecznego przepracow ania problem u, przepro­ w adzenia postępow ania w yjaśniającego, prób itp., o czym należy zawiadomić wnioskodawcę. Postanow ienie odrzucające w niosek powinno za­ w ierać uzasadnienie. § 24. W nioski, przyjęte w fo rm ie proponowanej lub zm ienione], kom isja przekazuje kierownikowi danei led n o stk i ad m inistraryinei celem worow» dzem a w życie. Jeżeli zrealizow anie wniosku prze­ kracza kom petencje kierow nika danej jednostki ad m in istracy jn ej, przekazuie on w niosek władzj w łaściw ej do w ydania decyzji W p rzy p ad k u rozbieżności zdań pom iędzy kierow­ nikiem d an ej jednostki adm inistracyjnej a komisją co do realizacii wniosku, spraw ę rozstrzyga władza na szczeblu bezpośrednio wyższym, a w razie istnie­ nia dalszych rozbieżności zdań — odpowiedni ministp-r na wnio^pk C entralnej K om isji Usprawnienie A dm inistracji Publicznej § 25. O w nioskach przyjętych do realizacji komisi3 kom unikuje redakcjom czasopism zaintereso­ wanego zw iązku zawodowego, celem w ykorzystania ich, jako m ate ria ł do notatek, popularyzujących akcję usp raw n ien ia adm inistracji publicznej. Cen­ tra ln a K om isja może stosować tak ż e inne środki po­ p u laryzacji p rzy jęty ch wniosków. § 26. W nioskodaw cy przysługuje praw o wniesie­ nia odw ołania od postanow ienia kom isji. Odwołanie wnosi się do właściwej kom isji za pośrednictw em tej kom isji, k tó ra postanow ienie w ydała. Odwołanie z aktam i snraw y oowinno być przesłane do rozstrzy­ gnięcia w łaściw ej kom isji w term in ie trzech dni O stateczna decyzja należy do C entralnej Komisji U spraw nienia A dm inistracji Publicznej. § 27. K ażdy może wnieść zażalenie na działalność kom isji badź do kom isji hierarchicznie wyższej, bądź bezpośrednio do C entralnej K om isji U spraw nienia A dm inistracji Publicznej.

615

§ 28. W przypadku przyjęcia projektu, zgłoszone­ go w e w niosku, kom isja może zakw alifikow ać w nio­ skodaw cę do w yróżnienia. W prow adza się następujące form y w yróżnienia: a) odznaczenie, b) dyplom uznania, c) nagroda w postaci książki, d) nagroda pieniężna. Powyższe form y w yróżnienia mogą być stosowa­ ne łącznie lub oddzielnie. Decyzja o w yróżnieniu należy do C entralnej K om isji U spraw nienia A dm ini­ stracji Publicznej n a wniosek w łaściw ej komisji, bądź z własnej inicjatyw y C entralnej Kom isji. § 29. Z posiedzeń kom isji spisuje się protokół, k tó ry podpisuią przew odniczący, zastępca przew od­ niczącego i sekretarz. Osobom wchodzącym w skład kom isji przysługuje w ynagrodzenie za udział w po­ siedzeniu komisji. Sprawozdawczość § 30. Kom isja w pierw szym m iesiącu każdego k w a rta łu składa spraw ozdanie ze swej działalności za ubiegły kw artał kierow nikow i jednostki adm ini­ stracyjnej, przy k tórei została powołana. Ponadto zastępca przewodniczącego i członkowie re fe ru ją to spraw ozdanie na zebraniu pracow ników tych orga­ nizacji związkowych, z których zostali w yznaczeni C entralna K om isja składa spraw ozdanie Prezeso­ w i R ady M inistrów w okresach półrocznych. Spra­ w ozdania te zasteDca p r z e w o d n c z a c e go re foru ie w S ekretariacie C entralnej Rady Związków Zawodo­ wych, a poszczególni członkowie na p len a rn y ch ze­ b ran iach zarządów głów nych tych związków zawo­ dowych, z których zostali wyznaczeni. 8 31. Odni* spraw ozdania, o k tó ry m m ow a w § 30 ust. 1, kom isja przesyła C entralnej Komisji U spraw nienia A dm inistracji Publicznej. Postanow ienia końcowe § 32. Zarzadzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1951 r. Z tym dniem traci moc obowiązująca regulam in, załączony do okólnika N r 19 Prezesa R ady M ini­ strów z dnia 11 sierpnia 1949 r. (M onitor Polski Nr A-57, poz. 755). Prezes Rady M inistrów (—) Józef C yrankiew icz (Monitor Polski z dn. 15.12 1950 Nr A-130, poz 1625)

Z A G R A N I C A 63 BUŁGARIA PRZEPISY z dnia 22 czerwca 1950 r. w spraw ie stosow ania dekretu i regulam inu o w y­ nalazkach. udoskonaleniach technicznych i projek­ tach racjonalizatorskich l) I. Postanowienia ogólne J. — Z godnie z a r t 6 zarządzenia N r 530 z dnia 3 m arca 1950 r.z), a rt. 11 d ek retu N r 133 z dnia 10 m arca 1950 r . 3) i § 7 regulam inu z d n ia 15/23 m arca

1950 r . 4) tw orzy się b iu ra racjonalizacji p rzy w łaści­ w ych m inisterstw ach, przy C entralnym Zw iązku 1) Przepisy są ogłoszone w „Dierżawien W iestnik“ Nr 153 z dnia 30 czerwca 1950 r. — Red. 2) Zarządzenie w spraw ie reorganizacji Instytutu Racjo­ nalizacji (Wiad. Urz. Pat. z 1950 r. Nr 4, poz. 51) — Red. 3) D ekret o wynalazkach, udoskonaleniach technicznych i projektach racjonalizatorskich (Wiad. Urz. Pat. z 1950 r N r 5/6, poz. 62).— Red. 4) Regulamin wykonawczy do wymienionego (Wiad. Urz. Pat. z 1950 r. Nr 5/6, poz. 63). — Red.

dekretu

616

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

Nr 5/1951

Spółdzielczym oraz p rzy ich zjednoczeniach, d y re k ­ - do In sty tu tu R acjonalizacji o udzielenie św iad ectw autorskich lub patentów n a w ażne w ynalazki lu b cjach i a d m in istra c ja c h 1). 2. — Liczbę członków b iu r ustalają w łaściw i kie­ udoskonalenia techniczne zbadane i przyjęte. row nicy (minister, d y rek to r, szef adm in istracji itd.; 9. — S kładają one co m iesiąc do In sty tu tu R a c jo ­ zależnie od ilości p rac y do wykonania. nalizacji spraw ozdania o w szystkich złożonych i z a ­ B iura pow inny b y ć obsadzone osobami, k tó re po- stosow anych projektach. siad aią przygotow anie techniczne i z n a ją odnośnr K om isje są organam i publicznym i, utw orzonym i w sposoby produkcji. W ich skład pow inni w ejść rów ­ ram ach związków zaw odow ych. Zadaniem ich je s t nież ekonomiści. świadczenie pom ocy ad m in istra c ji w dziedzinie w y ­ U w a g a . Należy zalecić, aby pracow nikam i biur nalazczości i racjonalizacji oraz w ykonyw anie k o n ­ nie byli wynalazcy i racjonalizatorzy. troli publicznej w tej dziedzinie. 3. — K ierow nicy adm inistracji, zjednoczeń prze- ' m yślow ych i przedsiębiorstw są obow iązani podej­ III. P ro jek ty racjonalizatorskie, udoskonalenia te c h ­ m ow ać wszelkie konieczne kroki, aby p ro je k ty były niczne i w yn a la zki oraz ich badanie zbadane w należytym czasie i w sposób w łaściw y ab y były natychm iast stosowane, oraz a b y w ynagro­ P ro jek tam i racjonalizatorskim i są p ro jek ty o c h a ­ dzenie dla twórców było wypłacone w należytym rak terze technicznym z dziedziny produkcji, k tó re czasie. ulepszają bezpośrednio sposoby p rodukcji przez b a r ­ dziej racjonalne użycie m aszy n i urządzeń, m a te ria ­ II. C zynności biur racjonalizacji łów lu b robocizny, ale n ie w prow adzają isto tn y ch 1. — B iura racjonalizacji pow inny ściśle przestrze­ zm ian w konstrukcji m aszyn lub w technologicznych sposobach produkcji. gać obow iązujących w k ra ju przepisów praw nych w zakresie racjonalizacji i wynalazczości. U doskonaleniam i technicznym i są projekty, k tó ­ 2. — Pow inny one stosow ać i szeroko rozpow szech­ re ulepszają konstrukcje lu b sposoby technologiczne n iać w ytyczne, w ydane przez P artię i R ząd w sp ra ­ w prow adzone w danym przedsiębiorstw ie lub w d a ­ nej gałęzi produkcji. w ach dotyczących w ynalazczości i racjonalizacji. 3. — Czynności, k tó re w ynikają z § 8 regu lam inu W ynalazkiem jest tw órcze i oryginalne ro zw ią z a ­ wykonaw czego do d e k re tu o wynalazczości, w ykonu­ nie danego zagadnienia technicznego. ją w łaściw i kierow nicy przy udziale b iu r racjo n ali­ Rozw iązanie to powinno b y ć now e w p o ró w n a n iu zacji. ze św iatow ą techniką i w p orów naniu ze św ia to w y m 4. — B iura racjonalizacji powinny w ypow iadać się, dośw iadczeniem produkcyjnym . po zbadaniu, co do w szystkich projektów , złożonych W ynalazkiem jest jakakolw iek now a rzecz w s k a ­ w term inach ustalonych w regulam inie. li m iędzynarodow ej, podczas gdy udoskonaleniem U w a g a , a) P ro jek ty , należące do w łaściw ości in­ technicznym je st jakakolw iek now a rzecz dla d a n e ­ ny ch adm inistracji, przesyła się do w łaściw ych adm i­ go przedsiębiorstw a, dla d an ej gałęzi produkcji, d la n istra c ji lub zjednoczeń. danego przem ysłu krajow ego itd. b) W celu w ydania oceny złozonych projektów W ynalazkam i są nowe p rzy rz ą d y , m aszyny lub in ­ biu ro tacjonalizacji może, zaleznie od okoliczności, zwrócić się do specjalistów , znajdujących się w ad­ ne now e urządzenia m echaniczne, sposoby w y tw a ­ m in istracji lub zjednoczeniu, jak rów nież do in sty tu ­ rzania danego produktu, n o w e używ ki i środki ż y w ­ ności, o ile nie są otrzym yw ane w drodze chem icznej, tów naukow o-badaw czych. oraz now e sposoby leczenia chorób. 5 — B iura racjonalizacji zapew niają i nadzorują Nie przyznaje się c h a ra k te ru w y n alazk u zupełny i praw idłow y zarząd funduszem pom ocy, po­ p ieran ia i rozpow szechniania wynalazczości i racjo ­ a) odkryciom i badaniom naukow ym ; m ożna je d y ­ n alizacji w adm inistracjach oraz w podległych im in­ nie przyznać ch arak ter w y n a la z k u w ynikom o d k ry stytucjach. j ci a lub w ynikom badań d la rozw iązania k o n k re tn e ­ go zagadnienia technicznego w przem yśle; 6. — O rganizują one — jednocześnie z utw orzony m i w ram ach związków zawodowych kom isjam i dlr b) projektom organizacyjnym dotyczącym p rze d ­ um asow ienia wynalazczości i racjonalizacji wśród siębiorstw , m etodom rachunkow ości, system om p i­ robotników — m iesięczne plany poszukiw ania, zbie­ sania nu t, stenografii, m etodom w ychow ania, d z ie ­ rania. badania i w ykonyw ania projektów racjo n ali­ łom drukarskim ; zatorskich i w ynalazków oraz konferencje dla racjo­ c) projektom , które m ożna zastosow ać tylko je d e n nalizatorów i w ynalazców w celu um ożliw ienia w za­ raz w konkretnych, szczególnych w arunkach i co do jem nej w ym iany ich doświadczeń. k tórych nie m a oznak, że ich stosow anie może b y ć 7- — B iura racjonalizacji przy m in isterstw ach kie­ pow tarzane. r u ją i kontroluią b iu ra zjednoczeń, a b iu ra racjo n a­ lizacji ziednoczeń k ie ru ją i kontrolują działalność A. BAD AN IE PROJEKTÓW R A C JO N ALIZATO RSK IC H przedsiębiorstw w dziedzinie racjonalizacji i w yna­ I UDOSKONALEŃ TECHNICZNYCH lazczości. 1. — B adanie projektów odbyw a się z urzędu. P r a 8- — B iura racjonalizacji przy m in iste rstw a c h i p rzy C entralnym Z w iązku Spółdzielczym w y stęp u ją cow nik-racjonalizator w y p e łn ia specjalny fo rm u la rz i składa go szefowi w a rszta tu lub szefowi oddziału. ’) W tekście francuskim ' „ auprès de l'Union coopérati­ U w a g a . W w ielkich przedsiębiorstw ach sk ła d a ­ ve centrale et auprès des leurs alliances, directions et adm i- I nie m oże odbyw ać się na ręc e specjalnej osoby, k tó rą m strations". — Red. . :

dy rek to r w yznaczył w tym celu.

Nr 5/1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

2. — Szef bada otrzym any p ro je k t pod względem użyteczności i możliwości jego stosow ania i przeka­ zuje go w raz ze sw ą opinią do kierow nika technicz­ nego, k tó ry w ypow iada się ostatecznie co do przyję­ cia lub odrzucenia projektu, ja k rów nież co do te r­ m inu, w k tó ry m p ro jek t ten pow inien być zastoso­ wany. S przeciw y od pow ziętych decyzji m ożna składać do w yższych instancji. 3. — Szef oddziału oraz kierow nik techniczny zw racają się do specjalistów , jak im i dysponują, w ce­ lu należytego załatw ienia spraw y i zależnie od okol :czności m ogą zwołać radę specjalistów (radę tech­ niczną). Podczas badania projektu n a le ż y przede wszyst­ kim zw rócić uw agę na to, czy p ro je k t nie powoduje pow iększenia ilości ze szkodą dla jakości, co nie po­ w inno być dopuszczone. 4. — B adanie projektu, licząc od chw ili jego złozenia az do w ydania oceny przez kierow nika techn ;cznego i pow iadom ienia tw órcy o tej ocenie, powin­ no być dokonane w term inie 10 dni. 5. — P rz y ję te projekty przekazuje się ekonomiś­ cie, odpow iedzialnem u za plan, w celu ustalenia efek­ tów gospodarczych (oszczędności), zgodnie z § 43— 51 reg u lam in u wykonawczego do d ek re tu o w ynalaz­ czości, oraz w celu ustalenia wysokości w ynagrodze­ nia dla tw órcy, zgodnie z tabelą podaną w tym sa­ m ym regulam inie. Osoby, k tó re w ydały ocenę w spraw ie projektu, są obow iązane dostarczyć koniecznych danych, które pozwolą obliczyć efekt gospodarczy (oszczędność m a­ teriałów , w ydajność pracy itp.). 6. — P rz y ję ty pro jek t wraz z załączonym oblicze­ niem oszczędności rocznej i p o daną wysokością w y­ nagrodzenia przekazuje się do d y re k to ra przedsię­ biorstw a, k tó ry w ydaje zezw olenie na wypłacenie w ynagrodzenia. 7 — P ro je k ty udoskonaleń technicznych bada się w tak im sam ym trybie jak p ro je k ty racjonalizator­ skie. 8 — U doskonalenia techniczne, k tóre dotyczą spraw w ykraczających poza zakres działalności przedsiębiorstw a lu b które w ym agają badań specjal­ nych, przesyła się do zjednoczenia, dyrekcji lub ad­ m inistracji. 9. — P ro je k ty udoskonaleń technicznych, których nie m ożna zbadać w przedsiębiorstw ach, bada biuro racjonalizacji p rzy udziale specjalistów zjednoczenia, po czym — w przypadku oceny pom yślnej — prze­ syła się je do przedsiębiorstw w celu ich stosowania, u stalen ia oszczędności i w ypłacenia tw órcy w ynagro­ dzenia. P ro je k ty , w których spraw ie adm inistracja nie m oże się wypowiedzieć, przesyła się do właściwego m in iste rstw a 10. — W każdym przedsiębiorstw ie prow adzi się sp ecjaln y dziennik, w którym w pisuje się w szystkie p ro je k ty i przebieg ich załatw ienia. F o rm u larze są jednakowe^ dla całego k raju; są one opracow yw ane przez In sty tu t R acjonalizacji i rozpro­ w adzane m iędzy adm inistracje. Do czasu otrzym ania fo rm u larzy p ro je k ty opracow uje się w sposób n a j­ bardziej zrozum iały bez pom ocy jakiegokolw iek in­ nego form ularza.

617

B. BADANIE W AŻN YC H W YN A LA ZK Ó W I UDOSKONALEŃ TECHNICZNYCH

1. — Twórcy w ażnych w ynalazków i udoskonaleń technicznych, now ych i posiadających znaczenie dla techniki światowej, w y p ełn iają deklarację w ustalo­ nej form ie i załączają do niej szczegółowy opis i rysynki, zgodnie z § 16 regulam inu w ykonaw czego do d ek retu o wynalazczości. Deklarację, opis i ry su n k i, w trzech egzem plarzach, przesyła się bezpośrednio do m inisterstw a w łaściw e­ go ze względu na ich pochodzenie. U w a g a . M inisterstw a w ydają wnioskodawcom zaświadczenia, stw ierdzające otrzym anie wniosku. 2. — Jeden z trz e ch egzem plarzy m inisterstw o przesyła do In sty tu tu R acjonalizacji w celu wypo­ w iedzenia się co do nowości projektu, d ru g i egzem­ p larz przesyła się do in sty tu tu naukow o-badaw cze­ go lub do najbardziej właściwego przedsiębiorstw a (adm inistracji), aby w ypow iedziały się co do użytecz­ ności projektu, a trzeci egzem plarz przechow uje się w m inisterstw ie. 3. — Po otrzym aniu drugiego egzem plarza z insty­ tu tu naukowo-badaw czego lub z przedsiębiorstw a (adm inistracji), w raz z załączoną oceną użyteczności w ynalazku, m inisterstw o przekazuje go łącznie z tą oceną oraz z w łasną ostateczną oceną w spraw ie uży­ teczności i konieczności udzielenia p a te n tu lub świa­ dectw a autorskiego do In sty tu tu Racjonalizacji. 4. — Jeżeli m inisterstw o otrzym a z In sty tu tu Ra­ cjonalizacji wiadomość, ze p rojekt nie je s t nowy, pro­ je k t ten uważa się za udoskonalenie techniczne — chyba że In stytut R acjonalizacji w yraźnie zaznaczy, iż p rojekt należy do kategorii projektów racjonaliza­ torskich. 5. — W spraw ach w szystkich projektów należy przestrzegać term inów , ustalonych w § 11 regulam i­ nu wykonawczego do dek retu o wynalazczości. Czasu wym aganego do przeprow adzenia badań i dodatkow ych dośw iadczeń nie wlicza się do term i­ nów ustalonych w regulam inie IV. Utworzenie „ funduszu po m ocy, popierania i roz­ powszechniania w ynalazczości i racjonalizacji“ oraz w ypłacanie w ynagrodzeń tw órccm 1. — Zgodnie z a rt. 15 dekretu o w ynalazkach, udoskonaleniach technicznych i p ro jek tach racjonali­ zatorskich tworzy się przy w szystkich adm inistra­ cjach gospodarczych, przy związkach spółdzielczych oraz przy ich oddziałach i przedsiębiorstw ach fun­ dusz pomocy i popierania, noszący nazw ę „funduszu racjonalizacji“. 2 — 5 ..J) 6. — Środki funduszu pow inny być używ ane na ce­ le wskazane w § 61 regulam inu w ykonaw czego do de­ k re tu o w ynalazkach, udoskonaleniach technicznych i projektach racjonalizatorskich. P o określeniu w ysokości oszczędności zgodnie z § 43—51 w ynagrodzenie należy u stalić w edług ta ­ beli, załączonej do w ym ienionego regulam inu, sto­ sownie do rodzaju p ro jek tu . Szczegóły natury adm inistracyjnej. — Red.

618

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

U w a g a . N ikt n ie m a praw a pozbaw ić twórców w ynagrodzenia lub zm niejszyć jego wysokości, u sta ­ lonej w tabeli.

V.

N r 5/1951

Doświadczenia, finansow anie i w ym iana dośw iadczeń

1. — W celu zapew nienia m ożliwości skutecznego 7................................................................ 1 ) badania złożonych p rojektów w ielkie przedsiębior­ 8. — W ynagrodzenie za w ażne w ynalazki i udosko­ n alenia techniczne, n a k tó re Insty tu t R acjonalizacji stw a org an izu ją zakłady dośw iadczalne. W zakładach tych opracow uje się m odele dośw iad­ udzielił św iadectw autorskich, jest w ypłacane be” czalne oraz w ypróbow uje się ich jakość. w zględu na stanow isko, jak ie zajm uje tw órca. Ś rodki na finansow anie ty c h zakładów pobiera się 9. — Tw órcy udoskonaleń i projektów racjonaliza­ z funduszu racjonalizacji. torskich są nodzieleni — ze względu n a w ynagrodze­ 2. — Z akłady dośw iadczalne m ogą p rzy jąć opraco­ nie — na trzy k ateg o riea) zw ykli robotnicy: za każdy projekt, k tó ry p rzy ­ wanie m odeli dośw iadczalnych m ałych przedsię­ nosi pew ne korzyści gospodarce narodow ej, niezależ­ biorstw z nim i sąsiadujących (ośrodki dośw iadczalne). Za w ykonaną pracę przedsiębiorstw a płacą śro d ­ n ie od jego oryginalności, otrzym ują w ynagrodzenie kami ze sw ych funduszów racjonalizacji. ustalone w tabeli; b) inżynierowie, technicy, kierownicy w arsztatów 3. — P ro jek ty , które u znano za nadające się do w spółpracow nicy in sty tu tó w naukow o-badaw czych zastosow ania i które w ym ag ają dużych nakładów , są konstruktorzy, technologow ie i osoby zajm u jące sta ­ finansow ane w edług ustalonego porządku (plan i zez­ now iska techniczne o trzy m u ją w ynagrodzenie w e­ wolenie wyższych instytucji). dług tabeli tylko za udoskonalenia i za p ro je k ty ra ­ 4. — P ro je k ty dotyczące rów nież innych przedsię­ cjonalizatorskie, posiadające charakter oryginalnych biorstw przesyła się do zjednoczeń. i zaw ierające elem enty twórczości technicznej; Z jednoczenia te są obow iązane podać treść p ro je k ­ c) dyrektorzy, kierow nicy techniczni, naczelni in ­ tu do wiadom ości w szystkich podległych przedsię­ żynierow ie, naczelni technologowie, naczelni m eta ­ biorstw . lurgow ie, naczelni energetycy, szefowie działów Jeżeli p ro jek t dotyczy dw óch lu b więcej zjedno­ i sekcji produkcji oraz osoby, zajm ujące rów norzędne stanow iska, otrzym ują w ynagrodzenie w edług tab e­ czeń, przesyła się go do w łaściw ego m inisterstw a, które p o d ejm u je starania o jego stosow anie prz^T. li tylko za oryginalne udoskonalenia techniczne w w ym ienione zjednoczenia. przedsiębiorstw ach lu b w sekcjach produkcji, k tó ry ­ m i kierują. Jeżeli dokonany projekt dotyczy in n e ’ Jeżeli p ro je k t dotyczy dw óch lub w ięcej m in i­ gałęzi produkcji (k tó rą oni nie kierują), tw órcy sr sterstw , albo całej gospodarki, przesyła się go do I n ­ uw ażani za należących do gruby b). s ty tu tu Racjonalizacji. U w a g a . W ynagrodzenie dla dyrektora, jego za­ In s ty tu t Racjonalizacji czyni w szelkie konieczno stępcy i dla kierow nika technicznego w ypłaca się ze kroki w celu powiadom ienia zainteresow anych o t r e ­ zezw oleniem wyższej instancji. ści pro jek tu . 10- — Twórcy udoskonaleń technicznych i p ro je k ­ („La Propmetć Industrielle", N r 7, 1951 r , str. 106—109) tów racjonalizatorskich otrzym ują w ynagrodzenie w przedsiębiorstw ie, w którym były one dokonana i zastosowane. 64 Tw órcy mogą otrzym ać w ynagrodzenie, ustalone n a podstaw ie oszczędności, uzyskanej w całej gałęzi CHIŃSKA REPUBLIKA LUDOWA przem ysłu (albo n aw et w w ieiu gałęziach przem ysłu lub gospodarki narodow ej), tylko w tym przypadku PRZEPISY PROWIZORYCZNE jeżeli pro jek t został zbadany przez zjednoczenie lub m inisterstw o, leżeli przvznano mu c h a ra k te r now o­ z dnia 11 sierp n ia 1950 r. ści (nie stosowany przez jakiekolw iek p rzedsiębior­ dotyczące patentów i św iad ectw dokonania stw o podległe), oraz jeżeli jest stosow any przez w ynalazków w szystkie przedsiębiorstw a n a skutek polecenia lub in stru k cji właściwego kierow nika. Art. 1 — Przepisy niniejsze m a ją n a celu popiera­ W tym przypadku m inisterstw o lub zjednoczenie nie w iedzy produkcyjnej i rozw ój w ynalazków . u sta la i w ypłaca w ynagrodzenie, a w łaściw e przed­ siębiorstw a w płacają n a fundusz m inisterstw a (zjed­ Ą rt 2. — O byw atele C hińskiej R epubliki L udo­ noczenia) część tego w ynagrodzenia, jak a n a nie p rzy ­ wej, k tó rz y dokonali w y n a la zk u in d y w idualnie lub pada. zespołowo, w inni przedłożyć go do zbadania C en tral­ W razie zastosow ania p ro jek tu przez d w a lub w ię­ nem u U rzędow i T echnicznem u (Central Technics cej m inisterstw , w y p ła ty dokonywa m inisterstw o A d m inistration Bureau, Financial and Economical k tó re najw ięcej korzysta z p io jektu, a in n e m in iste r­ C om m itee, A dm inistration Council, Peking). Mogą stw a w płacają na fu n d u sz m inisterstw a, k tó re w y­ oni w ed łu g swego w yboru żądać, aby im było w ydane płaciło wynagrodzenie, część w ynagrodzenia, ja k a na św iadectw o dokonania w ynalazku (inventions rights) nie przypada. albo p a te n t (patent rights). 11. W ynagrodzenie za w ynalazki, na k tó re zosta­ A rt. 3. — W rozum ieniu niniejszych przepisów w y ­ ły udzielone św iadectw a autorskie na rzecz in sty tu ­ nalazkiem jest każdy now y sposób postępow ania lub tu, b iu ra konstrukcyjnego lub innei in sty tu cji, p rze­ kazuje sie w łaściw em u kierow nikow i w celu roz­ now y p ro d u k t, ulepszający produkcję. W yłączone są w ynalazki, k tó re nie n adają się oczywiście do zasto­ dzielenia m iędzy osoby, k tóre dokonały w ynalazku. sow ania w przem yśle lub rolnictw ie. W ynalazki, do­ tyczące lek a rstw lub o c h a ra k te rz e naukow ym , będą J) Szczegóły natury adm inistracyjnej — Red. przedm iotem oddzielnych przepisów ,

Nr 5/1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

619

A rt. 12. — Podlega karze i obowiązkowi w ynagro­ A rt. 4. — Jeżeli podanie w niesiono praw idłowo, będzie udzielone, zależnie od przy p ad k u , świadectwo dzenia szkody: dokonania w y n alazk u albo p a te n t.. 1. kto działa w brew przepisow i art. 11 p k t. 1; A rt. 5. — N a m ateriały uzyskiw ane sposobem che­ 2. kto publikuje w ynalazek zagranicą bez upow aż­ nienia C entralnego U rzędu Technicznego; m icznym n ie w y daje się a n i św iadectw a dokonania w ynalazku a n i patentu. Jednakże m oże być chronio­ 3. kto narusza tajem nicę w ynalazku, którego publi­ kacja została przez C entralny U rząd Techniczny ny now y sposób ich w ytw arzania. A rt. 6. — Z zastrzeżeniem p ra w a P aństw a do dysponow ania w ynalazkiem św iadectw o dokonania w ynalazku użycza jego tw órcy n astęp u jący ch praw : 1

otrzym ania w ynagrodzenia, dyplom u, m edalu, od­ znaczenia lub ty tu łu honorow ego n a podstawie regulam inu, k tó ry w tym celu zostanie osobno w ydany; 2. przeniesienia swego praw a w drodze dziedzicze­ nia; 3. przedłożenia C entralnem u U rzędow i Techniczne­ m u do zatw ierdzenia prośby, a b y przedm iot w y­ nalazku nosił jego nazwisko lu b nazw ę przez nie­ go obraną. A rt. 7. — W łaściciel patentu je s t u p ra w n io n y 1

2 3. 4. 5.

stosow ać swój w ynalazek w przedsiębiorstw ie do niego należącym lub przez kogo innego założo­ nym ; odstąpić swój w ynalazek lub udzielić kom u inne­ m u licen cji n a jego w ykonyw anie; ścigać osoby, k tó re naruszyły jego p aten t; przenieść swe praw o w drodze dziedziczenia; w razie nieodstąpienia swego p ra w a i nieudzielenia licencji prosić C entralny U rząd Techniczny, aby p a te n t został zam ieniony n a świadectwo do­ konania w ynalazku. Praw o to przysługuje rów ­ nież dziedzicom.

A rt. 8. — Tylko św iadectw o d o k onania wynalazku może być w ydane, a nie patent, jeż e li w ynalazek: 1. dotyczy obrony narodow ej; 2. m a być bez zw łoki eksploatow any na rzecz dobra publicznego (w yroby farm aceutyczne, nasiona lub narzędzia rolnicze, hodowla itd.); 3. został dokonany przez p racow nika przedsiębior­ stw a państw ow ego w czasie p e łn ie n ia służby; 4. został dokonany na zlecenie i za w ynagrodzeniem dla organizacji lub przedsiębiorstw a państw ow e­ go albo d la g ru p y społecznej. Art. 9. — Św iadectw o dokonania w ynalazku oraz o aten t trw a ją 3 do 15 lat. stosow nie do decyzji Cen­ tralnego U rzędu Technicznego. A rt. 10. — W łaściciel p a te n tu w in ien przestrzegać następujących przepisów: 1. jeżeli chodzi o współtw órców , w ykonyw ać upra­ w n ie n ia wspólnie; 2. przed k ład ać każdą cesję lub licen cję C entralnem u U rzędow i Technicznem u do zatw ierdzenia. A rt. 11. — P a te n t gaśnie: 1. jeżeli w łaściciel sprzeda sw e p raw a za granicę bez o trzym ania na to zezw olenia; 2. jeżeli stosow ania w ynalazku n ie rozpoczęto w cią­ gu dw óch la t po udzieleniu p a te n tu i nie uzyska­ no p rzedłużenia tego term inu; 3. jeżeli stosowanie zostało przerwane w ciągu dwóch lat bez uzasadnienia i bez zezwolenia,

zakazana; 4. kto przyw łaszcza sobie cudzy w ynalazek lub n a ­ rusza obcą tajem nicę przed opublikow aniem w y­ nalazku; 5. kto stosuje w ynalazek nabyty i eksploatow any przez Państwo. A rt. 13. — Kto sto su je w ynalazek lub czyni w tym celu potrzebne przygotow ania przed dokonaniem zgłoszenia, może kontynuow ać te czynności. A rt. 14. — Jeżeli C en traln y U rząd Techniczny uw aża za potrzebne zastosow anie w ynalazku, n a któ­ r y został udzielony p atent, może porozum ieć się z właścicielem p aten tu co do odstąpienia jego praw . W razie niedojścia do porozum ienia R ada A dm ini­ stra c y jn a może zdecydow ać, że p aten t zastęp u je się św iadectw em dokonania w ynalazku i o kreśla należ­ n e wynagrodzenie. A rt. 15. — W ynalazca jest obow iązany czynnie w spółdziałać przy w prow adzeniu w ynalazku i przy jego udoskonaleniu. A rt. 16. — Kto w nosi podanie o św iadectw o doko­ n ania w ynalazku, m oże zam iast'teg o n a prośbę lub z urzędu otrzym ać p a te n t, jeżeli z w ynalazku nie ko­ rzy sta Państw o. A rt. 17.— O byw atele Chińskiej R epubliki Ludowej, zatrudnieni w in sty tu ta c h naukow ych i technicznych, k tórzy opracowali plany, uznane przez C entralny U rząd Techniczny za godne uwagi i ro kujące pow o­ dzenie, mogą korzystać z odpowiednich u lg i pomocy finansow ej. A rt. 18. — Cudzoziemcy, zamieszkali w Chinach, m ogą żądać, aby stosow nie do niniejszych przepisów w ydano im św iadectw o dokonania w ynalazku lub pa­ tent. A rt. 19. — O bow iązuje następujący try b postępo­ w ania: 1. w ynalazca składa w C entralnym U rzędzie Tech­ nicznym podanie, dołączając rysunki, opis i inne dokum enty, k tó re m ogą prośbę uzasadnić. Cen­ tra ln y U rząd T echniczny w ydaje w ciągu dzie­ sięciu dni potw ierdzenie odbioru podania. W cią­ gu trzech m iesięcy tenże U rząd zbada podanie i zawiadom i zgłaszającego o swej decyzji, o ile ze w zględu n a skom plikow any przypadek n ie jest w ym agany dłuższy term in; 2. C entralny U rząd Techniczny m oże w ezw ać zgła­ szającego do przedłożenia dalszych załączników, k tó re będą zachow ane w tajem nicy ta k samo jak załączniki oryginalne; 3.4. jeżeli C en traln y U rząd Techniczny uzna poda­ n ie za w niesione praw idłow o, zarządza jego opu­ blikow anie — ch y b a że chodzi o w y nalazki doty­ czące obrony P a ń stw a — i w ydaje p a te n t lub św iadectw o dokonania w ynalazku, o ile w ciągu trzech m iesięcy po publikacji nie zostały w niesio­ ne sprzeciwy; o k res ochrony zaczyna się od dnia J

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

620

w ydania św iadectw a dokonania w y n alazk u luł^ patentu; 5.6. jeżeli podanie n ie odpowiada w ym aganiom prze­ pisów, C en traln y U rząd Techniczny podając mn ty w y zaw iadam ia o tym zgłaszającego, k tó ry ma praw o zbadać dokum enty, na k tó ry c h podstaw ie nastąpiło w spom niane zawiadom ienie. Zgłaszają­ cy może rów nież, podając m otyw y, żądać w cią­ gu czterdziestu pięciu dni, aby sp ra w a była zba­ dana ponownie. Jeżeli w ynik nowego bad an ia nio zadowoli go, m oże w ystąpić w ciągu dziew ięć­ dziesięciu dni ze skargą praw ną. A rt. 20. — C e n tra ln y U rząd T echniczny ogłasza o ekspiracji św iadectw dokonaniâ w ynalazków luh patentów albo o ich w ykreśleniu z in n y ch powodów. A rt. 21. — Jeżeli w ynalazku dokonało w ięcej osób przysługują im w spólne praw a. U działy w spółtw ór­ ców oznacza się zgodnie z ich porozum ieniem ; w b ra ­ k u zgody oznacza je C en traln y Urząd T echniczny. A rt. 22. — P rz ep isy niniejsze w chodzą w życie z dniem ich ra ty fik a c ji i ogłoszenia p rzez R adę A d­ m inistracyjną. R egulam in wykonaw czy będzie w y­ dany oddzielnie. („La Propriété In d u stn e lW ‘, Nr 5 z 1951 r )

Nr 5/1951

10. — Jeżeli zgłoszenie w ysłano przez pocztę, w ciąga się je do dziennika pod d a tą stem pla poczto­ wego. Opis i ry su n k i p rze c h o w u je się zapieczętow ane z napisem „poufne“ . 11. — Dokonanie zgłoszenia i prow adzenie sp faw y może być pow ierzone pełnom ocnikow i. 12. — P rzyznania p ierw szeń stw a m ożna żądać w ciągu dw unastu m iesięcy n a podstaw ie n iew y k reślonego z re je stru p a te n tu zagranicznego. 13. — Zgłoszenia ro z p a tru je K om isja do spraw w y ­ nalazków, utw orzona p rz y C entralnym U rzędzie Technicznym. 14. — W celu p rzeprow adzenia badania m ogą być w ysyłani rzeczoznaw cy n a m iejsce, a zgłaszający m o­ że być w ezw any do u d zielen ia w y jaśn ień lub do za­ dem onstrow ania w ynalazku. 15. — Jeżeli dwie lub w ięcej osób złożyło podanie, dotyczące tego samego w y n a la zk u , pierw szeństw o b ę ­ dzie przyznane tej, k tó ra p ierw sz a dokonała zgłosze­ nia. C en tralny U rząd T echniczny m oże jednak za­ decydować, w celu zachęcenia w ynalazców , że św ia­ dectwo dokonania w y n alazk u lub p a te n t są p rz e d ­ m iotem współwłasności, p rz y czym w iększy udział przyznaje się korzystającem u z pierw szeństw a. 16. — Po zakończeniu b a d a n ia kom isja ogłasza n a ­ stępujące dane:

1. n u m er i datę zgłoszenia; 2. ty tu ł w ynalazku; 3. nazw isko zgłaszającego, oponenta lub odw ołiną REGULAMIN WYKONAWCZY cego się; z dnia 17 października 1950 r. 4.5. istotę, m otyw y i d a tę badania. do przepisów prowizorycznych, dotyczących 17. — K ażdy zainteresow any m oże w nieść do C e r wynalazków tralnego U rzędu Technicznego pisem ny sprzęci v w dw óch egzem plarzach z uzasadnieniem i dow oda­ 1. — Regulam in n in ie jsz y w ydaje się n a podstaw ie a rty k u łu 22 przepisów prowizorycznych, dotyczących mi. 18. — C entralny U rząd T echniczny w yznacza u s t­ p aten tó w i św iadectw dokonania w ynalazków . ną rozpraw ę w celu now ego zbad an ia spraw y. M oże 2. — K to pragnie uzyskać św iadectw o dokonania on w zyw ać strony do sta w ie n ia się. Jeżeli jedna ze w ynalazku albo p a te n t, złozy podanie w C entralnym stron n ie staw i się bez o trz y m an ia n a to zezwolenia, Urzędzie Technicznym na przepisow ym form ularzu, spraw a nie przestaje biec sw y m trybem . dołączając rysunki, m odel lub próbkę. 19. — Jeżeli badanie w ykaże, że podanie zostało 3. — Podanie i załączniki redaguje się w j ęzywniesione praw idłowo, w ów czas w p isuje się do r e je ­ k u chińskim . Jed n ak że term iny techniczne m ogą być w zięte z innego języka, jeżeli inaczej n ie m ogą być stru I. nazwisko, m iejsce zam ieszkania, adres i życio­ dobrze zrozumiane. 4. — Podanie w inno ograniczać się do jednego ty l­ rys w ynalazcy lub 'w łaściciela p a te n tu ; 2 ty tu ł w ynalazku; ko w ynalazku. W ym ienia się w nim im ię, nazwisko 3. datę ogłoszenia; 1 ad res zgłaszającego oraz ty tu ł w ynalazku, przy 4. okres ważności św ia d ec tw a dokonania w j nalazczym należy podać, czy żąda się św iadectw a dokona­ ku lub patentu; n ia w ynalazku czy p a te n tu . 5.6. num er i datę św iadectw a; 5. - - Opis w inien b y ć zredagow any jasn o i w yczer­ 7. datę prolongaty i z atw ierd zen ia; pująco w dwóch egzem plarzach, z zastrzeżeniem cech 8. datę i podstaw ę cesji lu b przeniesienia w drodze nowości. 6. — Rysunki, rów nież w dwóch egzem plarzach, dziedziczenia; 9. nazw isko licencjanta; w inny być w ykonane czarnym tuszem , sposobem 10. d a tę i przyczynę w y g aśn ięcia i w ykreślenia; p rzy ję ty m dla rysu n k ó w technicznych. II. d a tę i podstaw ę w y d a n ia d u p lik atu zaświadcze­ 7. — Jeżeli p ro to ty p je st dużej objętości i ciężki, nia. m ożna go zastąpić m odelem . 8. — Jeżeli opis, ry su n k i lub model n ie są jasne 20. — Św iadectw o d o k o n an ia w ynalazku lub p a ­ i kom pletne, w zyw a się zgłaszającego, a b y je w cią­ tent, jako też w szelkie in n e p rz y d a tn e wiadomości, gu dziesięciu dni lub — na wniosek — n a jd a le j w cią­ publikuje się w Gazecie T echnicznej C entralnego gu trzech m iesięcy z a stą p ił innym i. Jeżeli w yznaczo­ Urzędu. n y term in upłynie bezow ocnie, uw aża się podanie za 21. — Jeżeli w ynalazca udoskonali swój pierw otny niebyłe i nieważne. w ynalazek w okresie w ażności p a te n tu , może zgło­ 9— W ciągu m iesiąca od zgłoszenia zgłaszający sić p a te n t dodatkow y, nie p rzek raczający czasu trw a ­ może uzupełnić lub zm ienić zgłoszenie, je d n a k b ez nia p a te n tu głównego. W raz ze zgłoszeniem składa zm iany jego istoty. T erm in ten może być przedłużo­ świadectwo, otrzym ane w zw iązku z patentem głów ­ n y na w niosek do trz e c h m iesięcy nym. 65

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

Nr 5/1951

22. — Jeżeli w łaściciel p a te n tu z w ażnych powo­ dów nie eksploatow ał p atentu, m oże n a trz y miesiące przed upływ em ochrony prosić o je j przedłużenie, załączając św iadectw o. 23. — P odanie o udzielenie ap ro b a ty przelew u praw w inno być podpisane przez stro n y i w inien być doń załączony ak t cesji. 24. — Do podania o zatw ierdzenie przeniesienia w drodze dziedziczenia należy dołączyć odpowiednie dowody. 25. — W razie zaginięcia św iadectw a dokonania w ynalazku lu b p a te n tu ogłasza się o tym w dzien­ nikach m iejscow ych przez trz y dni. P o miesiącu można prosić o w ydanie du p lik atu , podając m otywy i załączając dowody. 26. — C en traln y U rząd T echniczny może w każdej chw ili w ciągu okresu ważności p a te n tu sprawdzać, w jakich w aru n k ach odbyw a się jego eksploatacja. 27. — W łaściciel p aten tu w in ien umieszczać na produktach lu b ich opakow aniu n u m er, datę i czas, n a jak i p a te n t został udzielony. 28. — W żadnej publikacji n ie m oże być przekro­ czona treść orzeczenia ustalonego badaniem . Żadne zgłoszenie, będące w toku załatw iania, nie może być podaw ane za udzielony patent. 29. — Jeżeli o statni dzień te rm in u przypada na niedzielę lu b święto, to za koniec term in u uważa się najbliższy n astępny dzień pow szedni. 30. — Jeżeli w łaściciel p a te n tu w ykracza przeciw przepisow i a rty k u łu 12 przepisów prow izorycznych, każdy może w ystąpić przeciw n iem u przed C entral­ nym U rzędem Technicznym , załączając dowody. 31. — P a ten ty , w ydane przez daw n y rząd Kuo M ing T angu i będące jeszcze w m ocy, w inny być pod­ dane now em u badaniu w ciągu sześciu miesięcy po w ejściu w życie niniejszego regulam inu. Jeżeli w ynik badania w ypadnie pom yślnie, p a te n ty te będą uw a­ żane za w ażne i zostaną w ydane św iadectw a. 32. — R egulam in niniejszy w e jd zie w życie z dniem ogłoszenia po zatw ierdzeniu przez K om isję Finanso­ wą i G ospodarczą R ady A dm inistracyjnej. („La P ropneić Industnelle“, N r 5 z 1951 r.)

f

66

N IEM IECK A REPUBLIK A DEMOKRATYCZNA ZARZĄDZENIE M IN ISTRA SPRAW IEDLIW OŚCI z dnia 21 m aja 1951 r.

621 §2 .

(1) S ąd Patentow y rozpoznaje spraw y i orzeka w składzie starszego sędziego jako przew odniczącego i dwóch fachowych ław ników (sędziów p a te n to ­ wych). (2) Postanow ienia, podejm ow ane poza u s tn ą roz­ praw ą, w ydaje sam przew odniczący. § 3. (1) Przew odniczącego i jego stałego zastępcę po­ w ołuje M inisterstw o Spraw iedliw ości N iem ieckiej R epubliki D em okratycznej. (2) Sędziów patentow ych m ianuje M inisterstw o Spraw iedliw ości na w niosek Państw ow ej Kom isji Planow ania. Liczba sędziów patentow ych pow inna w ynosić co najm niej 12. W nioski należy tak przed­ kładać, aby w Sądzie P atentow ym były reprezento­ w ane najw ażniejsze dziedziny nauk technicznych. N ależy starać się o n ależy ty udział przedstaw icieli inteligencji technicznej, zatrudnionych w uspołecz­ nionych przedsiębiorstw ach i instytucjach. (3) Przewodniczącego, jego stałego zastępcę i sę­ dziów patentow ych odw ołuje M inisterstw o Spra­ wiedliwości. § 4. (1) Na podstaw ie treści skargi, w ym ienionych pism i w yników rozpraw y, k tó rą należy przeprow adzić zgodnie z § 348 i 349 kodeksu postępow ania cyw il­ nego, przew odniczący wyznacza sędziów paten to ­ w ych jako ław ników n a u stn ą rozprawę. P rz y u s ta ­ laniu składu sądzącego należy brać pod uw agę spe­ cjalne um iejętności sędziów patentow ych. (2) Sędziów patentow ych pow ołanych n a rozpra­ w ę ustną, należy w m iarę możności pow oływ ać rów­ nież n a dalsze rozpraw y w tej samej spraw ie. § 5. (1) Sędziowie p atentow i otrzym ują za każdy dzień posiedzenia bez w zględu na czas trw an ia rozpraw y w ynagrodzenie w w ysokości 50 DM. Jeżeli m ieszkają poza Lipskiem, p rzy słu g u je im zw rot kosztów podró­ ży d ru g ą klasą z m iejsca ich zam ieszkania do Lipska i z powrotem . (2) Jeżeli sędziow ie patentow i pozostają w sto­ sunku służbowym lu b w stosunku pracy, należy w y­ płacać im nadal w okresie pełnienia przez nich czyn­ ności sędziowskich przysługujące im uposażenie lub w ynagrodzenie za pracę.

o utw orzeniu Sądu P atentow ego N a podstaw ie § 59 ust. 2 u sta w y patentow ej z dnia 6 w rześnia 1950 r. dla N iem ieckiej R epubliki Demo­ k ratycznej (GB1. s tr 989) zarządza się: § I(1) S ądem P a te n to w y m 1) w rozum ieniu § 59 u sta ­ w y paten to w ej je st Izba C yw ilna Sądu Okręgowego w Lipsku. (2) Sąd P a ten to w y je st w yłącznie w łaściw y dla całego te ry to riu m Niemieckiej R epubliki D em okra­ tycznej . 2) W tekście niemieckim: „Patentgericht". — Red.

§6 Do sędziów p aten to w y ch stosują się odpowiednio przepisy § 111, 112 i 113 ust. 1 u sta w y o ustroiu sądów. § 7. Pojedyńczym sędzią w rozum ieniu § 348 i 349 ko­ deksu postępow ania cywilnego je st przew odm cz 4cy Sądu Patentow ego Zdanie drugie w § 348 nie ma zastosowania. § 8.

Jeżeli strony zastęp u je rzecznik p atentow y, m a on praw o do takiego sam ego w ynagrodzenia za swoje

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

622

czynności w spornych spraw ach p aten to w y ch x) jak adw okat.

§ 9. Jeżeli w spornej spraw ie patentow ej pow ołano sit; n a nieważność p a te n tu , należy stronie, k tó ra powo­ łu je się na niew ażność, udzielić odpow iedniego term i­ n u do złozenia w niosku stosownie do § 34 p raw a pa­ tentow ego. W p rzy p ad k u niezachow ania term in u na­ leży wydać orzeczenie bez względu n a podnoszoną niew ażność paten tu . W razie zachow ania term in u na­ leży zawiesić rozpoznanie sporu do czasu praw om oc­ nego zakończenia postępow ania w sp ra w ie uniew aż­ nienia. §10. Przepisy w ykonaw cze do niniejszego zarządzenia w ydaje M inisterstw o Spraw iedliw ości w porozum ie­ niu z Państw ow ą K om isją Planow ania.

§11. Zarządzenie niniejsze wchodzi w życie po upływ ie jednego miesiąca od jego ogłoszenia. („Gesetzblatt der D eutschen Demokratischen Republik“ z dnia 25 m aja 1951 r. Nr 61, str. 483)

67

SZWECJA USTAWA

N r 345 z d n ia 18 czerwca 1949 r.

o prawie do wynalazków pracowniczych (Wyciąg) A rt. 1. — N iniejsza ustaw a dotyczy n ad ający ch się do opatentow ania w ynalazków , dokonanych w Szwe­ cji przez pracow ników , pozostających n a służbie w adm inistracji publicznej lub w przedsiębiorstw ach pryw atnych. Profesorow ie uniw ersytetów , szkół w yższych lub innych instytucji, pośw ięcający się nauczaniu, nie są uw ażani z tego ty tu łu za pracow ników w rozum ie­ n iu niniejszej ustaw y. U staw a ta sto su je się n a to ­ m iast do profesorów , nauczających w szkołach luD w instytucjach należących do sił zbrojnych, jeżeli są oficeram i lub podoficeram i w czynnej służbie. A rt. 2. — P racow nicy m ają do sw ych w ynalazków to samo praw o, co in n i w ynalazcy, jeż e li niniejsza ustaw a nie stanowi inaczej. A rt. 3. — Jeżeli głów ną działalność zaw odow ą p ra ­ cow nika stanow ią p rac e badawcze i w ynalazcze, a w ynalazek, jakiego on dokonał, jest w sw ej isto­ cie w ynikiem tej działalności, albo jeżeli jego w yna­ lazek dotyczy rozw iązania bardziej ścisłego zagad­ nienia, przepisanego w służbie, pracodaw ca m a p ra ­ wo, jeśli stosowanie w ynalazku należy do zakresu jego działalności2), dokonyw ać w całości lu b w częśW tekście niem ieckim „Patentstreitsachen“. _ Red.

2) W tekście francuskim , „...si 1‘opplicotion de Vinvention tom be dans son domaine d‘activitd". — Red.

Nr 5/1951

ci czynności przysługujących upraw nionem u do w y ­ nalazku pracowniczego. Je że li chodzi o w ynalazek, którego w ykonyw anie należy do zakresu działalności pracodaw cy i k tó ry z ostał dokonany w zw iązku z zatrudnieniem , ale w w aru n k ach innych niż w ym ienione w pierw szym ustępie, pracodaw ca m oże d la swego p rzedsiębior­ stw a uzyskać praw o w y k o n y w an ia w ynalazku, a p r a ­ cownik nie może się tem u sprzeciw iać. Jeżeli p ra c o ­ daw ca pragnie uzyskać p ra w o bardziej szerokie, przysługuje m u, do porozum ienia się w tym p rz e d ­ miocie z pracow nikiem , p ierw szeństw o w stosunku do osób trzecich. Je że li wynalazek, k tó reg o w ykonyw anie należy do zakresu działalności pracodaw cy, został dokonany bez zw iązku z zatrudnieniem , pracodaw cy p rzy słu g u je w stosunku do osób trzecich p raw o pierw szeństw a do uzyskania praw a do w y n a la zk u w porozum ieniu z pracow nikiem . A rt. 4. — Jeżeli praco w n ik dokonał w ynalazku, którego w ykonyw anie n a le ż y do zakresu działalnoś­ ci pracodaw cy, pow inien pow iadom ić o tym n i e ­ zwłocznie tegoż pracodaw cę. A rt. 5. — Jeżeli pracodaw ca prag n ie uzyskać p r a ­ wa do w ynalazku stosow nie do a rt. 3 ust. 1 lub do art. 3 ust. 2 część pierw sza, pow inien pow iadom ić o ty m pracow nika najpóźniej w term in ie czterech m iesięcy od chwili, w k tó re j zgodnie z p rzep isam i art. 4 otrzym ał wiadomość o w ynalazku. W ciągu t e ­ go sam ego okresu pracodaw ca m oże skorzystać z p r a ­ wa pierw szeństw a w ym ienionego w art. 3. P rzed upływ em tego te rm in u , albo — jeżeli p r a ­ codawca oświadczył w cześniej, że n ie pragnie u z y ­ skać p raw a do w ynalazku — przed tym ośw iadcze­ niem, pracow nik n ie m a p ra w a bez zezwolenia p r a ­ codawcy dysponować w ynalazkiem , ani czegokol­ wiek o nim rozgłaszać, jeżeli zachodzi obawa, że oso­ ba trzecia może opublikow ać w ynalazek lub w y k o ­ nywać go na swoją korzyść. P ra c o w n ik może w szela­ ko, po dostarczeniu w iadom ości, o której m ow a w art. 4, wnieść podanie o udzielenie p a te n tu w Szwecji, ale powinien pow iadom ić o tym p rac o ­ dawcę w term inie jednego ty g o d n ia po w niesieniu podania. A rt. 6. — Jeżeli p raco d aw ca chce uzyskać w c a ­ łości lu b w części praw o do w y nalazku pracow ni­ czego n a podstaw ie n in iejszej u sta w y lub w in n y sposób, pracow nik m a p ra w o do słusznego w y n a ­ grodzenia, n aw et jeżeli z a w a rto in n e um ow y p rzed dokonaniem w ynalazku. P rzy ustalan iu wysokości tego w ynagrodzenia n a ­ leży b rać przede w szy stk im pod uw agę w a r­ tość w ynalazku, zakres p ra w a uzyskanego przez pracodaw cę do w ynalazku i w p ły w , ja k i mogło m ieć .. zatrudnienie n a pow stanie w y n alazk u . W p rzy p ad ­ kach, przew idzianych w a rt. 3 ust. 1, w ynagrodzenie należy w ypłacić tylko w te d y , kiedy w artość p raw a do w ynalazku, jakie pracodaw ca uzyskał, przew yższa to, co ze w zględu n a uposażenie pracow nika i n a in n e korzyści, w ynikające z jego służby, m ożna było słusz­ nie przew idzieć Pracow nik m a p raw o ponadto do spraw iedliw ego zw rotu w y d atk ó w , jakie poniósł w zw iązku z w ynalazkiem . Art. 7. — Jeżeli w te rm in ie sześciu m iesiecy p o ustaniu stpsunku pracy p raco w n ik zgłasza dokonany

Nr

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

5/1951

przezeń w ynalazek do opatentow ania, którego w y­ konyw anie należy do zakresu działalności jego daw ­ nego pracodaw cy, i jeżeli w y n alazek pozostaje w związku z badaniam i i w ynalazczością, k tóra była istotnym zadaniem w ynalazcy w czasie zatrudnienia, albo jeżeli w ynalazek dotyczy rozw iązania zagadnie­ nia bardziej ścisłego, przepisanego jego dawnymi obow iązkam i służbowymi, w ynalazek uw aża się za dokonany w czasie zatrudnienia — chyba że w yna­ lazca m oże wykazać, iż dokonał swego wynalazku po u staniu stosunku pracy. Umowa m iędzy pracodaw cą i pracow nikiem , ogra­ niczająca praw o tego ostatniego dysponow ania w y­ nalazkiem , dokonanym więcej n iż w rok po ustaniu stosunku pracy, pow inna być u w a ż a n a za bezsku­ teczną. A rt 6. — Osoba, która dow iedziała się o w ynalaz­ ku, nie m oże na m ocy przepisów niniejszej ustaw y ani w ykonyw ać tego, o czym się w ten sposób dowie­ działa, ani rozgłaszać tego bez potrzeby. A rt. 9 — Jeżeli w ykonyw anie w arunków , zaw ar­ tych w um ow ie w przedm iocie p raw a pracow nika do jego w ynalazku, jest oczyw iście sprzeczne z do­ brym i obyczajam i albo niesłuszne z innych wzglę­ dów, w a ru n k i te pow inny być zm ienione. W przeciw­ nym razie nie są one skuteczne. A rt. 10. — P rzy stosow aniu n in iejszej ustaw y p r a ­ codawca, pracow nik lub sąd rozpoznający spraw ę mogą zasięgać opinii specjalnej kom isji, złożonej z przew odniczącego i sześciu członków , wyznaczo­ nych przez K róla. U staw a n iniejsza wchodzi w życie dnia 1 stycznia 1950 r. N ie stosuje się ona do w ynalazków , dokona­ nych przed tą datą. Przepisów a rt. 7 ust. 1 nie stosu­ je sic do pracow ników , k tó ry ch sto su n ek pracy u sta­ nie w okresie sześciu m iesięcy p o w ejściu w życie niniejszej ustaw y. („La Propnćtć Industrielle" N r 1 z 1950 r , str. 10—11 oraz Nr 5, str. 108)

68

ZWIĄZEK SOCJALISTYCZNYCH REPUBLIK RADZIECKICH U C H W A Ł A

RADY KOMISARZY LUDOWYCH ZSRR Nr 448 z dnia 5 m arca 1941 r. o zatwierdzeniu przepisów w sprawie wynalazków i udoskonaleń technicznych oraz o trybie finanso­

wania kosztów wynalazczości, udoskonaleń tech­ nicznych i projektów racjonalizatorskich (Wyciąg) 1. Z atw ierdzić przepisy o w ynalazkach i udosko­ naleniach technicznych. 2. Polecić K om isariatow i L udow em u Finansów ZSRR, a b y w term inie dw óch m iesięcy przedłożył Radzie K om isarzy Ludow ych Z w iązku SRR do za­ tw ierdzenia uzgodnioną z P ań stw o w ą Kom isją P la ­ now ania ZSRR in stru k cję o w yn ag rad zan iu za w y­ nalazki, udoskonalenia techniczne i projekty rac jo ­ nalizatorskie.

623

3. Ustalić, że w y d atki kom isariatów ludowych, ich zarządów centralnych, trustów i in n y ch pań­ stw ow ych, spółdzielczych i społecznych zakładów, organizacji i przedsiębiorstw , przeznaczone n a w y­ nalazczość, udoskonalenia techniczne i p ro je k ty ra­ cjonalizatorskie, pow inny być dokonyw ane n a pod­ staw ie specjalnych prelim inarzy oraz pow inny być w łączone na ogólnych zasadach do planów finanso­ w ych odpowiednich kom isariatów ludow ych i przed­ siębiorstw . 4. W prelim inarzach, dotyczących w ynalazków , udoskonaleń technicznych i projektów' racjonaliza­ torskich, palezy przew idzieć wydatki: cf) na w ypłatę w ynagrodzeń za przyjm ow ane do w ykorzystania w ynalazki, udoskonalenia tech­ niczne i p ro jek ty racjonalizatorskie, b) n a w ykonanie m odeli i wzorców, b adanie w y ­ nalazków. udoskonaleń technicznych i projek­ tów racjonalizatorskich oraz na utrzym yw anie zakładów doświadczalnych, c) na koszty zw iązane z udziałem 'tw órców , znaw­ ców i konsultantów w opracow aniu i badaniu wniosków, n a opłatę ekspertyz, zorganizow a­ nie konsultacji, w ystaw i konkursów w ynalaz­ czości, prem iow anie za energiczne w spółdzia­ łanie w skutecznej i szybkiej realizacji w yna­ lazków, udoskonaleń technicznych i projektów racjonalizatorskich oraz na w y d a tk i organiza­ ! cyjne, związane z form alnym ustalen iem praw ! twórców 5/ W szystkie w yd atk i kom isariatów ludow ych i in ­ nych urzędów cen traln y ch Związku SR R i republik związkowych na w ynalazki i udoskonalenia technicz­ ne,. m ające znaczenie dla gospodarki narodow ej lub poszczególnych jej gałęzi, są dokonyw ane na rachu­ nek specjalnych asygnow ań z bu d żetu Państwc-., zgodnie z oddzielnym i prelim inarzam i kom isariatu ludowego lub centralnego urzędu. W ydatki urzędów , organizacji i przedsiębiorstw podległych radom m iejscowym , na w y n alazk i lub udoskonalenia techniczne, posiadające wskazane wyżej znaczenie, są dokonyw ane na rac h u n e k asyg­ now ań z budżetu miejscowego. W organizacjach spółdzielczych i społecznych w ydatki, o k tó ry c h mo­ w a wyże i, są dokonyw ane na podstaw ie prelim ina­ rzy n a rachunek związkow ych lub republikańskich w ładz centralnych ty ch organizacji. 6. W ydatki na w ynalazki i udoskonalenia tech­ niczne, m ające znaczenie produkcyjne dla organi­ zacji i przedsiębiorstw , pozostających n a rozrachun­ ku gospodarczym, pow inny być przez przedsiębior­ stw a przew idziane w prelim inarzach dotyczących produkcji, a przez organizacje gospodarcze w ich ogólnych prelim inarzach. 7. Przyznać kom isarzom ludowym , kierow nikom urzędów i organizacji, którzy zatw ierdzili prelim i­ narze na w ynalazki i udoskonalenia techniczne, pra­ wo dokonyw ania w ciągu roku niezbędnych zmian w ty ch prelim inarzach, w granicach k w o t przew i­ dzianych w planach i prelim inarzach, w zależności od przebiegu w ykonania poszczególnych prac lub w związku z dokonaniem nowych w ynalazków lub udoskonaleń technicznych. 8. W szystkie w y d a tk i przedsiębiorstw n a realiza­ cję projektów racjonalizatorskich i n a w ypłatę za nie prem ii są dokonyw ane na rach u n ek kw ot, prze­

W IA D O M O Ś C I U R Z Ę D U P A T E N T O W E G O

624

w idzianych w prelim inarzu w ydatków produkcyjnoeksploatacyjnych. 9. Ustalić, że św iadczenia pieniężne, niezbędne do w ypróbow ania p rzy ję ty c h w ynalazków i udoskona­ leń technicznych, m ogą być dokonyw ane w trybie z góry zatw ierdzanych lim itów budow nictw a k a p i­ talnego, przew idzianym w uchw ałach R ad y K om isa­ rz y Ludow ych ZSR R z dnia 19 w rześn ia 1935 r i z dnia 13 w rześnia 1936 r. (Zbiór P ra w ZSRR z 1935 r. N r 49, poz. 417 i z 1936 r. N r 48, poz. 405). (Zbiór Uchwał ZSRR Nr 9 z 1941 r., poz. 150)

69 W YKAZ TOWARÓW zw olnionych od obow iązku zam ieszczania n a nich znaków fabrycznych zatwierdzony uchwałą R ady Pracy i Obrony z dnia 1 lipca 1936 r. Nr 305 zgodnie z uchwałą Centralnego K om itetu i Rady K om isarzy Ludowych Z SR R

1. Ryby. 2. Śledzie. 3. Kawior. 4. Tłuszcze rybie. 5. M ąka rybna 6. Mięso. 7. Ptactw o. 8. Tłuszcz n e r­ kow y. 9. W ędliny. 10. P ółprodukty m ięsne. 11. Klej k o stn y suchy. 12. M ąka kostna. 13. Ż elatyna. 14. C ukier kryształ i rafinada. 15. C u k ie r puder. 16. P atoka z rafinady. 17. Pieczywo. 18. W yroby cu­ kiernicze bez opakowania. 19. Jarzyny solone i k w a­ szone. 20. Owoce m oczone i m arynow ane. 21. O rze­ chy. 22. Chałwa. 23. M arynaty rybne. 24. Ocet 25. M arm elada. 26. W yroby mączne. 27. Drożdże 28. Tłuszcze zwierzęce. 29. Sery. 30. P ro d u k ty z m le­ k a i m leka kwaśnego. 31. C ukier m leczny. 32. Lody. 33. M argaryna 34. Sól. 35. Owoce suszone. 36. M ak a­ ron. 37. W ermiszel. 38. Ciasto krajane. 39. O leje r o ­ ślinne. 40. W ytłoczyny. 41. Pokost. 42. Gorczyca w proszku. 43. Mydło płynne. 44. Świece. 45. W azeli­ na. 46. P u ré e z pom idorów. 47. Powidła. 48. K o n fitu ­ ry . 49. Mleko w proszku. 50. J a rz y n y suszone. 51. Owoce w cukrze. 52. G alarety. 53. K rochm al. 54. Miód. 55. Piwo rozlew ane. 56. Kwas. 57. M ieszanki pasz. 58. Puch i pierze. 59-'W ino i w ódki. 60. Ja ja . 61. Szkło lampowe. 62. Opakow ania (drew niane, m iękkie, szklane, plecione itp.). 63. O pakow ania (sznury, liny, rogoże itp.). 61. Meble odrestaurow ane i odnowione. 65. Zabaw ki. 66. W yroby arty sty czn e

Nr 5/1951

polerow ane n a zew nątrz i n a w ew nątrz (szkatułki, papierośnice, tabakierki itp.). 67. S przęt taborowy z w y ją tk ie m wozów, kół i sani. 68. Przedm ioty użyrku gospodarczego i dom owego (obręcze, m iotły, mio­ tełki, toporzyska, grabie, w idły, rękojeści do łopat, rękojeści do grabi, ram y do uli, nosidła, w ałki, szufle, kuchenne deski do prania, szw abry). 69. Szklane, fa­ jansow e i porcelanow e w yroby, ładow ane do wa­ gonów w słom ę bez opakow ania, w yroby garncarskie U w a g a . T ow ary w ym ienione w w ykazie pod num eram i 1—39 i 41—60 są zw olnione od obowiązku zaopatrzenia ich w znaki fabryczne tylko w tych przypadkach, kiedy są sprzedaw ane bez opakowania. (Zbiór P raw ZSRR z 1936 r., Nr 43, poz. 368)

70 U C H W A Ł A RADY PRACY I OBRONY N r 396 z dnia 3 listopada 1936 r. O w ykazie produkcji przem ysłu ciężkiego i leśnego zw olnionej od obow iązku oznaczania znakam i fabrycznym i 1. Zw olnić od obowiązku zaopatrzenia znakam i fa ­ brycznym i całą płynną i sy p k ą p ro d u k cję przem ysłu chemicznego, hutniczego, budow lanego, górniczego w tych przypadkach, kiedy przechow anie i transpor< tej pro d u k cji przeprow adza się przez n alanie lub n a ­ ładow anie w cysternach i w agonach K om isariatu L u ­ dowego K om unikacji. P rzy opakow aniu tejże p ro d u k ­ cji w opakow ania fabryczne (beczki,, balony, w orki itp.) zaopatrzenie jej w znak fabryczny je st obowiąz­ kowe. 2. Zw olnić od zaopatrzenia w znaki fabryczne i zo­ bowiązać K om isariat L udow y Ciężkiego Przem ysłu 1 K om isariat Ludow y P rzem y słu Leśnego do m arko­ w ania niżej w skazanych rodzajów tow arów cecham i w skazanym i w „OCT“ : w szelkie rodzaje m etali w blokach i w alcowanych, ca ła pro d u k cja dostaw drzewa, eksploatacja lasów, ta rta k ó w , oraz m ateriały heblow ane i piłowane, m a te ria ły dachow e (dranica, gont, szczapa itd.), łaty, sp ecjaln e m a te ria ły budow la­ ne w sta n ie rozebranym , d re w n ia n e szpulki, b ry k ie­ ty z opiłków , w ęgiel drzew ny. (Zbiór P raw ZSRR z 1936 r. N r 57, poz. 445)

Nr 5/1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

625

CZĘSC II 71

PATENTY NA W YNALAZKI UDZIELENIE Tłustym drukiem oznaczono numer patentu. liczby i litery przed numerem patentu oznaczają klasę, podklasę, gru­ pę i podgrupę, do której zaliczono wynalazek. Następnie kolejno są umieszczone: nazwisko właściciela patentu; ty ­ tuł wynalazku; data zgłoszenia (jeżeli wpłynęło przed dniem 30 czerwca 1947 r .) ; po skrócie „Pierwsz.“, który ozna­ cza pierwszeństwo ze zgłoszenia w jednym z krajów, należących do Konwencji Związkowej Paryskiej, data zgłoszenia zagranicznego i w nawiasie kraj, gdzie zgłoszenia dokona no; data udzielenia patentu. lc, 1/01 34658. De Directie van de Staatsm ijnen in Lim­ burg (Heerlen, Niderlandy). Sposób wytwarzania zawie­ siny rozdzielającej z odpadków. 14.4 1947. Pierwsz. 23.4 1946 (St. Zjedn. Am.). Udzielono 4.8 1951. lc, 1/01 34670. De Directie van de Staatsm ijnen in Lim­ burg (Heerlen, Niderlandy). Sposób rozdzielania w ciek­ łym ośrodku zawiesiny cząstek ciał stałych oraz urządze­ nie do wykonywania tego sposobu. 19.5 1947. Pierwsz. 14.3 1946 (St. Zjedn. Am.). Udzielono 6.8 1951. 5a, 35/20 34636. Maurycy Ringler (Wałbrzych, Polska). Urządzenie do przecinania ru r płuczkowych za pomocą osadzonego obrotowo przewodu zaopatrzonego w narzą­ dy przeć nające. Udzielono z mocą od dnia 19.7 1949. 5b, 23/01 34659. Spolek pro chemickou a hutni vyrobu, narodni podnik (Praga, Czechosłowacja). Wrębówka gór­ nicza. Pierwsz. 22.4 1944 (Niemcy). Udzielono z mocą od dnia 18.12 1947. 5b, 27/01 34633. Oktawian Popowicz (Katowice, Pol­ ska). Urządzenie do urabiania węgla. Udzielono z mocą od dnia 8.8 1950. 6b, 16/02 34661. Spolek pro chemickou a hutni vyrobu, nârodni podnik (Praga, Czechosłowacja). Sposób otrzy­ mywania soli kwasów 2-ketoheksonowych drogą fermen­ tacji. Pierwsz. 13.5 1948 (Czechosłowacja). Udzielono z mocą od dnia 26.4 1949. 6f, 2'01 34623. Okocimskie Zakłady Piwowarsko-Słodownicze (Okocim, Polska). Masa wykładzinowa do na­ czyń fermentacyjnych i leżakowych sporządzonych z że­ laza. Udzielono z mocą od dnia 10.3 1951. 7b, 3/30 34625. Centrala Zaopatrzenia Hutniczego Przed­ siębiorstwo Państwowe Wyodrębnione (Katowice, Pol­ ska). Urządzenie do kalibrowania i wyrównywania grubo­ ści ścianek ru r bez szwu, walcowanych z bloków uprzed­ nio wydrążonych. Dodatkowy do patentu n r 33606. 24.4 1947. Pierwsz. 2.12 1941 (Włochy). Udzielono 1.8 1951. 8k, 3 34650. W iktor Szunejko (Chylice, Polska). Spo­ sób impregnowania włókien, sznurów, lin, żagli, tkanin, sieci rybackich i tym podobnych przedmiotów w celu ich uodpornienia na dz;ałanie wody i- drobnoustrojów. Udzie­ lono z mocą od dnia 25.10 1949. 8m, 7 34672. Ciba Société Anonyme (Bazyleja, Szwaj­ caria) . Sposób wytwarzania trwałych wybarwień. Pierwsz. 6.10 1944 (Szwajcaria). Udzielono z mocą od dnia 16.12 1947. 12g, 4/01 34632. Główny Instytut Chemii Przemysłowej (Warszawa, Polska), Edward Treszczanowicz (Warszawa, Polska) i Natalia Majchert Planeta (Warszawa, Pol­ ska) . Sposób wytwarzania wieloskładnikowych katalizato­ rów metalowych. Udzielono z mocą od dnia 20.7 1950. 12i, 38/01 34624. Instytut Naukowo-Badawczy Przemy­ słu Węglowego Dział Chemicznej Przeróbki Węgla (Bi­

skupice, Polska), Jan Jurkiewicz (Biskupice, Polska) i Mieczysław Michalski (Biskupice, Polska). Sposób wy­ twarzania wymieniacza jonowego typu węglowego. Udzie­ lono z mocą od dnia 9.12 1947. 12i, 39 34660. Spolek pro chemickou a hutni vyrobu, národni podnik (Praga, Czechosłowacja). Sposób otrzy­ mywania dwutlenku tytanu w postaci krystalicznego rutylu. Pierwsz. 26.2 1942 (Niemcy). Udzielono z mocą od dnia 23.12 1947. 12m, 9 34665. Société Générale Métallurgique de Ho­ boken (Hoboken-les-Anvers, Belgia). Sposób oddzielania niobu od tantalu. Udzielono z mocą od dnia 29.9 1948. 12o, 11 34680. Jerzy Kowalski (Zabrze, Polska) i Błażej Roga (Zabrze, Polska). Sposób katalitycznego utleniania węglowodorów parafinowych. Udzielono z mocą od dnia 11.11 1948. 12o, 11 34682. Les Usines de Melle (Melle, DeuxSèvres, Francja). Ciągły sposób wytwarzania bezwodni­ ków kwasów alifatycznych niższego rzędu. Pierwsz. 29.10 1947 (Francja). Udzielono z mocą od dn'a 23.8 1948. 12o, 11 34734. Les Usines de Melle (Melle Deux-Sèvres, Francja). Ciągły sposób wytwarzania alifatycznych niż­ szych estrów. Pierwsz. 3.11 1947 (Francja). Udzielono z mocą od dnia 20.10 1948. 12r, 1/04 34645. Jerzy Kowalski (Zabrze, Polska). Spo­ sób oczyszczania surowego benzolu. Udzielono z mocą od dnia 17.6 1948. 12r, 3/02 34627. Główny Instytut Górnictwa (Katowi­ ce, Polska). Sposób rafinowania wosku montanowego. Udzielono z mocą od dnia 13.3 1950. 18a, 3 34640. Inż. Aleksander Stojek (Kraków, Polska). Sposób prowadzenia wielkiego pieca. Udzielono z mocą od dnia 8.8 1949. 18b, 14/05 34641. Inż. Aleksander Stojek (Kraków, Pol­ ska). Głowica pieców regeneratorowych. Udzielono z mo­ cą od dnia 8.8 1949. 19a, 6 34721. Roger Sonneville (Paryż, Francja). Żelazobetonowy podkład kolejowy ze sworzniami do umoco­ wywania szyn oraz sposób wytwarzania takiego podkła­ du. Pierwsz. 1.4 1949 (Francja). Udzielono z mocą od dnia 25.3 1950. 20i, 11/10 34712. Société Technique pour 1‘Industrie Nouvelle S. A. „Stin“ (Vevey, Szwajcaria). Ukłed bloka­ dy torów kolejowych. 17.5 1947. Pierwsz. 13.9 1946 (Szwajcaria). Udzielono 5.9 1951. 20k; 9/01 34739. CKD - Stalingrad, národiv nodn:k (Praga, Czechosłowacja) i Kareł Stemprok (Nevó Dáblice, Czechosłowacja). Doprężnik do doprężaira drutu jezd­ nego. Pierwsz. 15.7 1949 (Czechosłowacja). Udzielono z mocą od dnia 11.7 1950.

626

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOW EGO

201, 3 34740. CKD - Stalingrad, narodni podnik (Praga, Czechosłowacja). Elektryczny układ grzejny do wagonów kolejowych. Pierwsz. 19.4 1950 (Czechosłowacja). Udzie­ lono z mocą od dnia 31.8 1950. 201, 21/03 34711. Skodovy zävody, närodni podnik (Pilzno, Czechosłowacja) i Savelij Chadżi (Pilzno, Cze­ chosłowacja). Urządzenie do odprowadzania prądu do szyn w lokomotywach elektrycznych craz innych elek­ trycznych silnikowych pojazdach szynowych, zas lanych z przewodu jezdnego. Pierwsz. 18.5 1949 (Czechosłowa­ cja) . Udzielono z mccą od dnia 17.5 1950. 21a1, 33/40 34738. N. V. Philips' Gloeilampenfabrieken (E ndhoven, Niderlandy). Układ połączeń do kompensa­ cji zniekształceń napęcia wyjściowego wzmacniacza, szcze­ gólnie w odbiorniku urządzenia do zdalnego odtwarzania manuskryptów lub innych dokumentów. Pierwsz. 6.3 1947 (Niderlandy). Udzielono z mocą od dnia 2.3 1948. 21a3( 67/50 34694. Henryk Kühn (Warszawa, Polska). Sposób odb erania sygnałów impulsowych sterowania zdalnego oraz urządzene da odbierania sygnałów tym sposobem. Udzielono z mocą od dnia 27.12 1950. 21a. 14/01 34699. N. V. Philips' Gloeilampenfabrieken (Eindhoven, Niderlandy). Urządzenie nadawcze do ukła­ du modulacyjnego w komunikacji telefonicznej za pomo­ cą fali nośnej. Pierwsz. 29.4 1947 (Niderlandy). Udzielo­ no z mocą od dn a 21.4 1948. 21a4, 22/05 34697. N V. Philips' Gloeilampenfabrieken (Eindhoven, Niderlandy). Sposób synchronizowania zmiennych napięć i urządzenie do synchronizowania tym sposobem. Pierwsz. 12.7 1942 (Szwajcaria). Udzielono z mocą od dnia 30.12 1947. 21a4, 29/01 34696. N. V. Philips' Gloeilampenfabrieken (Eindhoven, Niderlandy). Układ połączeń urządzenia do przetwarzania napięcia o danym przebiegu na napięcie o innym przebiegu oraz odbiornik radiowy na modulację impulsową o powyższym-układzie. Pierwsz. 1.10 1945 (Ni­ derlandy). Udzielono z mocą od dnia 30.12 1947. 2la 4, 29/50 34737. N. V. Philips' Gloeilampenfabrieken (Eindhoven, Niderlandy). Układ do przenoszenia drgań elektrycznych. Pierwsz. 31.1 1940 (Niderlandy). Udzielo­ no z mocą od dn a 30.12 1947. 21a4, 35/14 34713. Tesla, närodni podnik (Praga, Cze­ chosłowacja) i Vaclav Palicka (Praga, Czechosłowacja). Sposób stabilizacji napięcia zasilającego i urządzenie do stabilizacji napięć a tym sposobem. Pierwsz. 24.5 1948 (Czechosłowacja). Udzielono z mocą od dnia 19.5 1919.

N r 5/1951

21d2, 49 34708. Skodovy zavody, narodni podnik (Pil­ zno, Czechosłowacja). Uzwojene transformatora, zabez­ pieczone przed drganiami. Pierwsz. 5.9 1947 (Czechosło­ wacja) . Udzielono z mocą od dnia 20.8 1948. 21d2, 50 34709. Skodovy zavody, narodni podnik (Pilzno, Czechosłowacja). Urządzenie do wyrównywania ciśnienia gazu wewnątrz i na zewnątrz zbiornika gazo­ szczelnego, zwłaszcza zbornika olejowego transform ato­ ra. Pierwsz. 24.3 1948 (Czechosłowacja). Udzielono z mo­ cą od dnia 22.2 1949. 21d2, 53/02 34704. Skodovy zavody, narodni podnik (Pilzno, Czechosłowacja). Urządzenie napędowe wybiera­ ków stopniowych i przełączników obciążenia w transfor­ matorach regulacyjnych. Udzielono z mocą od dnia 15.4 1948. 21da, 53/03 34710. Skodovy zavody, narodni podirk (Pilzno, Czechosłowacja). Przełącznikowe urządzenie mi­ gowe do transformatorów zaczepowych. Pierwsz. 22.3 1949 (Czechosłowacja). Udzielono z mocą od dnia 10.3 1950. 21e, 35 34683. Tesla, nńrodni podnik (Praga, Czecho­ słowacja) i Jiri Vackar (Praga, Czechosłowacja). Sposób pomiaru oporu zespolonego, jego składowych i odnośnego kąta przesunięcia fazowego oraz układ do m ierzenia tych wielkości wymienionym sposobem. Pierwsz. 29.6 1949 (Czechosłowacja). Udzielono z mocą od dnia 13.6 1950. 21e, 37/10 317! 1. Tesla, narodni podnik (Praga, Cze­ chosłowacja). Sposób badania stratności materiałów fer­ romagnetycznych, zwłaszcza blach transformatorowych i prądnicowych, oraz urządzenie do badan a jej tym spo­ sobem. Pierwsz. 3.11 1947 (Czechosłowacja). Udzielono z mocą od dnia 27.10 1948. 21f, 83/03 34720. N. V. Philips* Gloeilampenfabrieken (.Eindhoven, Niderlandy). Wysokoprężna rtęciowa lampa wyładowcza. Pierwsz. 20.11 1948 (Niderlandy'» Udzielo­ no z mocą od dnia 16.11 1949. 21f 83/03 34732. N. V. Płrlips* Gloeilanii?eni'abrieken (Eindhoven, Niderlandy). źródło promieniowan a, składa­ jące się z elektrycznej lampy wyładowczej, wypełnionej gazem lub parą, w szczególności parą rtęci, jako też z sub­ stancji, wykazującej luminescencjc, oraz s/os./o przygo­ towania takiej subsiancji. Pierwsz. 5.8 1948 (Niderlandy). Udzielono z mocą od d n a 2.8 1949. 21 f, 84/01 34693. N. V. Philips* Gloeilampenfabrie­ ken (Eindhoven, Niderlandy). Urządzenie zawierające lampę wyładowczą, wypełnioną gazem, połączoną szerego­ wo z cewką indukcyjną, w upuście do której włączony jest wyłącznik elektromagnetyczny, jak również wyłącznik elektromagnetyczny do takiego urządzenia. Pierwsz. 14.1 1947 (Niderlandy). Udzielono z mocą od dn. 9.1.1948.

21c, 70 34742. Skodovy zävody, närodni podnik (Pilz­ no, Czechosłowacja). Bezpiecznik elektryczny z przewod­ nikiem topikowym. Pierwsz. 6 3 1948 (Czechosłowacja). Udzielono z mocą od d n a 5.3 1949. 21f, 84/01 34719. N. V. Philips* Gloeilampenfabrie­ 21dl, 49 34707. Skodovy zävody, närodni podnIk (Pilz­ no, Czechosłowacja). Pierścieniowa płyta hamulcowa ma­ ken (Eindhoven, Niderlandy). Elektryczna lampa wyła­ szyny elektrycznej o pionowym wale. Pierwsz. 11.7 1917 dowcza. wypełniona gazem lub parą alb;> gazem i parą. Dodatkowy do patentu n r 34594. Pierwsz. 5.8 1948 (Ni­ (Czechosłowacja). Udzielono z mocą od dnia 1.7 1948. derlandy). Udzielono z rnocą od dnia 2.8 1949. 21d2, 49 34705. Skodovy zävody, närodni pcdnik (Pilz­ 21g, 13/03 34703. N. V. P h ilips' Gloeilampenfabrie­ no, Czechosłowacja). Ekranowany transform ator wyso­ ken (Eindhoven, Niderlandy). Elektryczna hi.ac;'. wyła­ kiego napięć a z elektrostatyczną osłoną oporową. Pierwsz. dowcza z katodą, zawierającą zapas substancji, emitują­ 30.7 1947 (Czechosłowacja). Udzielono z mocą od dnia cej elektrony. Pierwsz. 26.11 1947 (Niderlandy). Udzielo­ 30.6 1948. 21dz, 49 34706. Skodovy zävody, närodni podnik (Pilz­ no z mocą od dnia 23.11 1948. 21g, 13.05 34700. N. V. Philips' Gloeilampenfabrie­ no, Czechosłowacja). Ekranowane warstwowe uzwojenie cylindryczne transform atora regulacyjnego z zaczepami. ken (Eindhoven, Niderlandy). Elektryczna lampa wyła­ Pierwsz. 30.7 1947 (Czechosłowacja). Udzielono z mocą I dowcza o małych wymiarach. P erwsz. 9.9 1947 (Nider­ od dnia 30.6 1948. landy) . Udzielono z mocą od dnia 6.9 1948.

Nr 5/1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

627

2lg, 13/10 34701. N. V. Philips' Gloeilampenfabrie- sposobu. 21.2 1947. Pierwsz. 23.2 1946 (Wielka B ry ta n a ). ken (Eindhoven, Niderlandy). Elektryczna lampa wyła­ Udzielono 7.8 1951. dowcza oraz sposób wytwarzania takich lamp. Pierwsz. 29b, 3/50 34674. N. V. Onderzoekingsinstituut „Re­ 28.10 1947 (Niderlandy). Udzielono z mocą od dnia search“ (Arnhem, Niderlandy). Sposób uodporniania włó­ kien białkowych na czynniki kwaśne. Pierwsz. 2.12 1946 25.10 1948. (Niderlandy). Udzielono z mocą od dnia 25.11 1947. 21g, 13/31 34702. N. V. Philips' Gloeilampenfabrieken (Eindhoven, Niderlandy). Sposób wytwarzania zbior­ 29b, 3/60 34669. Imperial Chemical Industries Limi­ niczków na substancję chłonną. Pierwsz. 27.10 1947 (Ni­ ted (Londyn, Wielka Brytania). Sposób wytwarzania nici, derlandy). Udzielono z mocą od dnia 25.10 1948. włókien i tym podobnych wyrobów ze stopów wysoko spo21g, 31,01 34730. N. V. Philips' Gloeilampenfabrie- limeryzowanych poliestrów liniowych. 17.6 1947. P.erwsz. ken (Eindhoven, Niderlandy). Magnes trwały oraz spo­ 16.2 1945 (Wielka Brytania). Udzielono 6.8 1951. sób jego wyrobu. 9.6 1939. P.erwsz. 6.12 1938 (Niemcy). 29b, 5/04 34725. Chemicke zavody na Slovensku, naUdzielono 10.9 1951. rodni podnik (Bratislava, Czechosłowacja). Sposób wy­ 22a, 2 34671. Ciba Société Anonyme (Bazyleja, twarzania syntetycznych włókien i nici. Pierwsz. 29.10 1947 (Czechosłowacja). Udzielono z mocą od dnia Szwajcaria). Sposób wytwarzania barwników jedncazowych. Pierwsz. 6.10 1944 dla zastrz. 1; 22.8 1945 dla 29.10 1948. zastrz. 2 (Szwajcaria). Udzielono z mocą od dnia 20.12 29b, 5/06 34668. Im peral Chemical Industries Limi­ ted (Londyn, Wielka Brytania). Sposób wytwarzania 1947. sztucznych włókien lub błon. 17.6 1947. Pierwsz. 22.5 1946 23b, 1 05 34679. Jerzy Kowalski (Zabrze, Polska) i Błażej Roga (Zabrze, Polska). Sposób rafinowania ole­ (Wielka Brytania). Udzielono 6.8 1951. jów dieslowych. Udzielono z mocą od dnia 19.8 1948. 30d, 4 34634. Dr med. Michał Grobelski (Bydgoszcz, 23c, 1 01 34617. Józef Górski (Gdańsk, Polska) i Ka- Polska) i Kazimierz Nowacki (Bydgoszcz, Polska). Apa­ zim-erz Kołakowski (Gdańsk, Polska). Smar do pochylni ra t ortopedyczny. Udzielono z mocą od dnia 7.4 1950. stoczniowych przy wodowaniu statków. Udzielono z mocą 37b, 6 34743. Edmund Kabaciński (Bydgoszcz, Pol­ od dnia 10 6 1950. ska), Zygmunt Kotarski (Warszawa, Polska), Tadeusz 23c, 2 34657. Jerzy Kowalski (Zabrze, Polska) ' Czapiewski (Warszawa, Polska) i Bolesław Mirecki (War­ i Agnieszka Mende (Zabrze, Polska). Sposób wytwarzania szawa, Polska). OtuLna lub płyta izolacyjna z wełny tor­ emulsyj o wysokiej temperaturze kropienia. Udzielono fowej oraz sposób ich wyrobu. Udzielono z mocą od dnia z mocą od dnia 13.8 1948. 5.1 1950. 24a, 6'01 34637. Aleksander Grzesikowski (Łódź, 38c, 1/01 34736. Svenska Tandsticks Aktiebolaget Polska). Sklep-enie iskrodymochłonne. Udzielono z mocą (Jónkóping, Szwecja). Przedmiot fornirowany. 27.7 1943. od dnia 7.11 1949. P.erwsz. 21.8 1942 (Szwecja). Udzielono 11.9 1951. 24c, 10 34686. Główny Instytut Mechaniki (Warsza­ 38h, 2/01 34638. Inż. Sebastian Podłowski (Głuchoła­ wa, Polska). Palnik zasilany gazem wielkopiecowym. zy, Polska). Sposób ochrony i zabezpieczenia materiałów Udzielono z mocą od dnia 8.4 1950. drzewnych przed wpływami atmosferycznymi oraz urzą­ 24e, 3/05 34716. Główny Instytut Mechaniki (War­ dzenie do wykonywania tego sposobu. Udzielono z mocą szawa, Polska). Gazogenerator, zwłaszcza do napędu po­ od dnia 20.9 1950. jazdów mechanicznych. Udzielono z mocą od dnia 8.4 1950. 39b, 21 34692. Tomaszowskie Zakłady Włókien 24e, 3/05 34718. Główny Instytut Mechaniki (War­ Sztucznych (Tomaszów Mazowiecki, Polska). Kompozy­ szawa, Polska). Gazogenerator. Udzielono z mocą od dnia cja do zalewania m kroskopowych preparatów sztucznych włókien celulozowych. Udzielono z mocą od dnia 13.9 1950. 8.4 1950. 24e, 10/02 34717. Główny Instytut Mechaniki (War­ 39c, 1 34664. Stalinovy zavody, narodni podnik (Zaszawa, Polska). Palenisko gazogeneratora, zwłaszcza o kil­ luzi u Mostu, Czechosłowacja). Sposób ciągłego wytwarza­ ku strefach spalania. Udzielono z mocą od dnia 8.4 1950. nia rezoli oraz urządzenie do przeprowadzania tego spo­ 24f, 12/01 34685. Główny Instytut Mechaniki (War­ sobu. Pierwsz. 30.9 1947 (Czechosłowacja). Udzielono szawa, Polska). Skośny ruszt, posiadający rusztowiny sta­ z mocą od dnia 21.9 1948. łe i ruchome. Udzielono z mocą od dnia 8.4 1950. 39c, 16 34678. Imper'al Chemical Industries Limited (Londyn, Wielka Brytania). Sposób wytwarzania wysoko 28a, 6 34628. Instytut Przemysłu Chemicznego (War­ spolimeryzowanych pol.estrów o liniowej strukturze czą­ szawa, Polska), Tadeusz Urbański (Warszawa, Polska) steczek. 17.6 1947. Pierwsz. 23.2 1945 (Wielka Brytania). i Kazimierz Okoń (Warszawa, Polska). Sposób wytwarza­ Udzielono 8.8 1951. nia garbników syntetycznych. Udzielono z mocą od dnia 2.12 1947. 39c, 30 34675. Kinetic Chemicals, Inc. (Wilmington, 29a, 2/01 34681. Erich Hackel (Trutnov-Hor, Stare Delaware, Stany Zjednoczone Ameryki). Sposób wytwa­ Mesto, Czechosłowacja). Grzebień do maszyn do odziar- rzania produktów polimeryzacji czterofluoroetylenu. niartia. słomy roślin łykowych. Pierwsz. 26.8 1940 (Niem­ 19.6 1947. Pierwsz. 1.7 1939 (St. Zjedn. Am.). Udzielono cy). Udzielono z mocą od d n a 30.12 1947. 7.8 1951. 29a, 6/06 34666. Lustrafil Limited (Valley Mills, Nel­ 40c, 11 34656. Inż. Zygmunt Syryczyński (Katowice, son, Lancashire, Wielka Brytania). Sposób zapoczątkowa­ PcLika). Sposób otrzymywania bardzo czystego cynku nia nawijania włókien sztucznych. Pierwsz. 6.12 1946 elektrolitycznego. Udzielono z mocą od dnia 17.6 1949. (Wielka Brytania). Udzielono z mccą od dnia 2.12 1947. 42e, 33 34630. Główny Insty tu t Mechaniki (W arsza­ 29a, 6/07 34676. Lustrafil L'rri^ed (Valley Mills, Nel­ son, Wielka Brytania). Sposób c’ągłego wytwarzania włókna sztucznego oraz urządzenie do wykr nywania tego

wa, P olska). Urządzenie do pomiaru ilości płynu w zbior­ niku paliwa w samochodach, samolotach itd. Udzielono z mocą od dnia 13.5 1850.

628

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

42f, 28 3469L - Andrzej Lewandowski (Kraków, Polska). Urządzenie licznikowe do ciągłego odważania mate-riału przenoszonego przenośnikiem taśmowym. Udzielono z mocą od dnia 20.11 1948. 45i, 4/03 34693. Stefan Starszak (Sępolno, Polska), Ochronne obuwie do kopyt końskich. Udzielono z mocą od dnia 24.3 1949. 46c3, 40 34649. Emanuel Kohut (Katowice, Polska). Świeca zapłonowa do celów specjalnych. Udzielono z mo­ cą od dnia 27.10 1948. 47c, 17/05 34688. G^wny Insty tu t Mechaniki (War­ szawa, Polska). Główny cylinder hamulca hydraulicznego. Udz elono z mocą od dnia 20.5 1950. 47c, 18 34687. Główny Instytut Mechaniki (Warsza­ wa, Polska). Sposób przymocowania okładzin ciernych do szczęk hamulców lub tarcz sprzęgieł przy użyciu środka kleistego. Udzielono z mocą od dnia 16.5 1950. 47d, 15 34744. Główny Instytut Mechaniki (Warsza­ wa, Polska). Uchwyt łańcuchowy zwłaszcza do drążków do łączenia samochodu z przyczepką. Udzielono z mocą od dnia 27.4 1950. 49h, 27 34653. D r inż. Alojzy F a m :k (Katowice, Pol­ ska). Pasta do lutowania. Udzielono z mocą od dnia 12.12 1949. 49h, 27 34654. Dr inż. Alojzy Farnik (Katowice, Pol­ ska). Proszek do nalutowywania płytek ze stali szybko­ tnących na trzonki noży tokarskich ze stali konstrukcyj­ nej. Udzielono z mocą od dnia 12.12 1949. 49h, 31/01 34655. Dr inż. Alojzy Fam ik (Katowice, Polska). Proszek do spawania aluminium i jego stopów. Udzielono z mocą od dnia 12.12 1949. 49h, 31/01 34731. Edward Chuchro (Gliwice, Polska) i Feliks Chuchro (Katowice, Polska). Lutowie. Udzielono z mocą od dnia 1.3 1950. 53e, 6/01 34729. A/S Gr:ndstedvaerket (Grindsted, Dania). Środek do barwienia emulsji typu olej w wodzie i sposób wytwarzania tego środka. Pierwsz. 2.6 1942 (Da­ nia). Udzielono z mocą od dnia 31.12 1947. 53g, 3/03 34663. Vaclav Jonas (Praga, Czechosłowa­ cja) . Sposób wytwarzania paszy bogatej w białko. Pierwsz. 24.11 1947 (Czechosłowacja). Udzielono z mocą od dnia 24.11 1948. 57a, 53 34728. Przedsiębiorstwo Państwowe „Film Polski“ (Warszawa, Polska). Sposób wytwarzania rucho­ mych obrazów, np. filmu kreskowego, oraz urządzenie do wykonywania tego sposobu. Udzielono z mocą od dnia 17.9 1948. 57c, 14/02 34652. Lew Polakow (Łódź, Polska). Filtr świetlny do lamp oświetlających przy obróbce fotograficz­ nej emulsji niebarwoczułej. Udzielono z mocą od dnia 22.4 1948. 61b, 2 34642. Mgr Zbigniew Jam uszk:ewicz (Jasło, Polska). Środek pianotwórczy. Udzielono z mocą od dnia 16.8 1948. 63k, 25 34648. Alfred Malcher (Warszawa, Polska). Urządzenie pedałowe motocykla do samoczynnego włącza­ nia sprzęgła. Udzielono z mocą od dnia 29.3 1949. 64b, 19 34677. Jan Staller (Brno, Czechosłowacja). Sposób zamykania butelek napełnianych w położeniu od­ wróconym oraz urządzenie do wykonywania tego sposobu. Pierwsz. 4.6 1947 (Czechosłowacja). Udzielono z mocą od dnia 13.4 1948. 66a, 8 34651. Karol Giałbas (Chorzów, Polska) i Ge­ rard Giałbas (Chorzów, Polska). Maszyna do odskórowywania świń. Udzielono z mocą od dnia 21.7 1949.

N r 5/1951

66a, 8 34689. Centrala Skór Surowych Przedsiębior­ j I stwo Państwowe Wyodrębnione (Łódź, P olska). Urządze­ nie do ściągania skór kruponowych z tusz świńskich. Udzielono z mocą od dnia 17.10 1947. 67a, 9 34644. Wacław Chmielewski (Poznań, Polska) i F lo ra n Drąg (Poznań, Polska). Uchwyt centrujący ko­ ło zębate przy szlifowaniu otworu w piaście. Udzielono z mocą od dnia 30.9 1950. 67c, 1 34723. Inż. Jan Myczka (Katowice, Polska) i Jan Konkołowicz (Stronie Śląskie, Polska). Tarcza szli­ fierska oraz narząd do jej zamocowania na wrzecionie szli­ fierki. Udzielono z mocą od dnia 23.5 1350. 68c, 3 34733. Aktiebolaget Atvidabergs Industrier (Atvidaberg, Szwecja). Zawiasa czocowa do okien. Pierwsz. 6.6 1945 (Szwecja). Udzielono z mocą od dnia 23.12 1947. 69, 21/03 34662. N. V. Philips' Gloeilampenfabrieken (Eindhoven, Niderlandy). Sposób wykonywania płytki tnącej do maszynki do golenia na sucho oraz płytka tn ą­ ca wytworzona tym sposobem. Pierwsz. 6.4 1946 (Nider­ landy). Udzielono z mocą od dnia 30.12 19i7 69, 21/03 34673. N. V Philips' Gloeilampenfabrieken (Eindhoven, Niderlandy). Głowica tnąca aparatu do golen'a na sucho. Pierwsz. 5.2 1943 (Niderlandy). Udzielono z mocą od dn:a 30.12 1947. 75b, 6 34629. Państwowa Fabryka Liczników i Ze­ garów Elektrycznych (Świdnica, Polska) Sposób zaopa­ trywania cylindrycznych powierzchni rolek liczników w cyfry lub inne znaki oraz urządzenie do wykonywania tego sposobu. Udzielono z mocą od d n a 3.11 1948. 76b, 12 34724. Ceskoslovenske textilni zavody, narodni podnik (Praga, Czechosłowacja), Drahomir Horsak (Brno, Czechosłowacja) i Frantisek Roda (Brno, Cema Pole, Czechosłowacja). Sposób wytwarzania wyrobów włókienniczych oraz urządzenie do wy k o n y w a a tego spo­ sobu. Pierwsz. 25.6 1949 (Czechosłowacja). Udzielono z mocą od dnia 1.6.6 1950. 76c, 10/01 34726. Actiengesellschaft Jen Jacob R ’eI ter & Cie (Winterthur, Szwajcaria). Urządzenie nośne wo­ dzików nici w przędzarkach. Pierwsz. 2.5 1P-1-0 (.Szwajca­ ria) . Udzielono z mocą od dnia 26.4 1950. 76c, 16/01 34631. Centralne Biuro Techniczne Prze­ myślu Maszyn Włókienniczych (Łódź, Polska). Urządze­ nie do napędu ławy obrączkowej dla otrzyman a cewki na­ winiętej cylindrycznie ze stożkowym jej zakończeniem. Udzielono z mocą od dn a 6.12 1950. 76c, 30/10 34684. Dobson & Barlow Limited (Brad­ ley Fold, Wielka Brytania) i Walter Hartley (Radcliffe, Wielka Brytania). Osłona siln'ka i przędzalniczego naczy­ nia przędzarki. Pierwsz. 9.3 1949 (Wielka Brytania). Udzielono z mocą od dnia 9.3 1950. 77a, 12/02 34643. Leon Rost (Poznań, Polska). Amortyzator do szczudeł. Udzielono z mocą od dnia 29.4 1950. 78e, 3 34622. Zjednoczenie Przemysłu Materiałów Wybuchowych (Katowice, Polska). Sposób wytwarzania zapalników elektrycznych, składających s:ę z dwóch ze so­ bą zamocowanych płytek. Udzielono z mocą od dnia 5.2 1948. 78e, 4 34667. Imperial Chemical Industries Limited (Londyn, Wielka Brytania). Niedetonująca mieszanina lontowa. 4.11 1946. Pierwsz. 6.10 1943 (Wielka Brytania). Udzielono 6.8 1951, 80b, 1/08 34722. Intem at’onelle Siporex Aktiebolaget (Sztokholm, Szwecja). Sposób wytwarzania lekkiego be­ tonu. Pierwsz. 10.9 1947 (Szwecja). Udzielono z mocą od dnia 30.12 1947.

N r 5/1951

629

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

80b, 1/15 34690. Wiktor Szunejko (Chylice, Polska). Środek do uodporniania zapraw budowlanych, zwłaszcza cementowych, na przesiąkanie wody. Udzielono z mocą od dnia 25.10 1949. 80b, 21/03 34714. Instytut Techniki Budowlanej (Warszawa, Polska). Sposób wytwarzania kruszywa. Udzieiono z mocą od dn:a 5.1 1951. SOb, 23 07 34695. Jadwiga Umińska (Kraków, Pol­ ska) i Wacław Baron (Kraków, Polska). Sposób ozdabia­ nia vyrobôw ceramicznych. Udzielono z mocą od dnia 21 i 1950. SOb 25 01 34715. Jakub Abramowicz (Wrocław, Pol­ ska) Sposób wytwarzania mieszanek kamienno-bitumicznych. Udzielono z mocą od dnia 15.9 1948. SOd, 5 3-L735. Axel Richard Lundquist (Norrkôping, Szwecja). Sposób przecinania płyt marmurowych i wap1om ; cii oraz urządzenie do przegnania płyt tym sposo­ bem Pierwsz. 31.3 1947 (Szwecja). Udzielono z mocą od dnia 30.1 1948. Tlą. 7 20 34G46. Grzegorz Stankiewicz (Jarosław, Po1 k i) Opakowanie łańcuszkowe. Udzielono z mocą od dn- i 9 i 1950. hl o 10! 31639. Inż. Z ygm unt K oczorow ski (W arsza­ wa, Polska). U rządzenie do ro z ła d o w y w a n a wszelkiego rodzn ju wozów skrzyniow ych, zwłaszcza w agonów kolejo­ wych. Udzielono z mocą od dnia 7.9 1950. 81 e, 133 3-1635. Alfons Filip (Malbork, Polska). Urządzę ne do przerzucania zboża w spichlerzach zbożo­ wych. Udzielono z mocą od dnia 27.3 1950. 8Gc, 2G 01 34727. Zbrojovka Brno, nârodni podnik (Brno, Czechosłowacja). Urządzenie rozrządcze mechaniz(Czeclioslowacia). Udzielono z mocą od dnia 10.12 1948. mu napędowego do krosien tkackich. Pierwsz. 13. 12 1947

pisanych najpierw na Państwowe Zakłady Teletechniczne w Warszawie, a następnie na Zakłady Wytwórcze Urzą­ dzeń Telefonicznych Przeds ębiorstwo Państwowe Wyod­ rębnione w Warszawie, przeniesiono dnia 12 września 1951 r. na rzecz Centralnego Biura Konstrukcyjnego Te­ lekomunikacji Przedsiębiorstwa Państwowego Wyodręb­ nionego w Warszawie; N r Pat. 33298 — prawo własności patentu, udzielone­ go inż. Pawłowi Mosiewiczowi w Warszawie, przepisanego najpierw na Państwowe Zakłady Teletechniczne w War­ szawie, a następn:e na Zakłady Wytwórcze Urządzeń Te­ lefonicznych Przedsiębiorstwo Państwowe Wyodrębnione w Warszawie, przeniesiono dn a 12 września 1951 roku na rzecz Centralnego Biura Konstrukcyjnego Telekomunika­ cji Przedsiębiorstwa Państwowego Wyodrębnionego w Warszawie; N r N r Pat. 33421, 33428 — prawo własności patentów, udzielonych Stanisławowi Kielanowi w Piastowie i Maria­ nowi Zarembińskiemu w Warszawie, przepisanych naj­ pierw n a Państwowe Zakłady Teletechniczne w Warszawie, a następnie na Zakłady Wytwórcze Urządzeń Telefonicz­ nych Przedsiębiorstwo Państwowe Wyodrębnione w War­ szawie, przeniesiono dnia 12 września 1951 roku na rzecz Centralnego Biura Konstrukcyjnego Telekomunikacji Przedsięb.orstwa Państwowego Wyodrębnionego w War­ szawie : N r Pat. 33570 — prawo własności patentu, udzielonego Państwowym Zakładom Teletechnicznym w Warszawie, przepisanego następnie na Zakłady Wytwórcze Urządzeń Telefonicznych Przedsiębiorstwo Państwowe Wyodręb­ nione w Warszawie, przeniesiono dnia 12 września 1951 roku na rzecz Centralnego Biura Konstrukcyjnego Teleko­ munikacji Przedsiębiorstwa Państwowego Wyodrębnione­ go w Warszawie

ODTWARZANIE REJESTRU

WYKREŚLENIA Z REJESTRU

Na podstawie przeprowadzonego postępowania wyja­ śniającego zgodnie z art. 44—48 rozporządzenia Prezy­ denta Rzeczypospolitej z dnia 22.3 1928 o postępowaniu administracyjnym (Dz. U.R.P. nr 36, poz. 341) oraz na podstawie odtworzonych akt sprawy Urząd Patentowy R. P. wpisał do odtworzonego rejestru patentów następu­ jący patent: 20f, 49 32659. Svenska Aktiebolaget Bromsregulator (Malmó, Szwecja). Urządzen:e do działających sprężonym powietrzem hamulców wagonów kolejowych lub podob­ nych. 4.12 1941. Udzielono 16.3 1944.

Na podstawie art. 12 lit. a) i b) rozporządzenia Prezy­ denta Rzeczypospolitej z dnia 22.3 1928 r. o ochronie wy­ nalazków, wzorów i znaków towarowych (Dz. U. R. P. n r 39, poz. 384) wygasły i zostały wykreślone z rejestru następujące patenty: lit. a) 24163, 24169, 24196, 27188, 27347, 27552, 29398, 25792, 31171, 33807, 33898, 34040 lit. b) 33472, 33897, 34136.

ZMIANY W REJESTRZE N r Nr Pat. 33241, 34085 — prawo własności patentów, udzielonych Tadeuszowi Radowickiemu w Katowicach, przeniesiono dnia 1 września 1951 r. na rzecz Zabrskiej Fabryki Maszyn Górniczych w Zabrzu; N r Pat. 33262 — prawo własności patentu, udzielonego Kazimierzowi Borkowskiemu w Warszawie, przepisanego najpierw na Państwowe Zakłady Teletechniczne w Warsza­ wie, a następnie na Zakłady Wytwórcze Urządzeń Telefo­ nicznych Przedsiębiorstwo Państwowe Wyodrębnione w Warszawie, przeniesiono dnia 12 września 1951 roku na rzecz Centralnego Biura Konstrukcyjnego Telekomu­ nikacji Przedsiębiorstwa Państwowego Wyodrębnionego w Warszawie; N r Nr Pat. 33271, 33272 — prawo własności patentów, udzielonych Stefanowi Manczarskiemu w Warszawie, prze­

72

OPISY

PATENTOWE

Na podstawie art. 41 rozporządzenia Prezydenta Rze­ czypospolitej z dnia 22.3 1928 r. o ochronie wynalazków, wzorów i znaków towarowych (Dz. U. R. P. N r 39 poz. 384) Urząd Patentowy R.P. opublikował następujące opisy patentowe: dn. 1 sierpnia 1951 r. — n-ry: 34153—34155; 34160; 34207; 34209; 34211; 34213; dn. 7 sierpnia 1951 r. — n-ry: 34215—34223; 34225— 34233. Wszystkie polskie opisy patentowe, wydrukowane od r. 1945, są do nabycia w A dm nistracji Wydawnictw Urzę­ du Patentowego R.P., Warszawa, Al. Niepodległości 188 (parter) po zł 0,60 za egzemplarz. Opisy z lat poprzed­ nich mogą być przeglądane w Bibliotece tegoż Urzędu.

N r 5/1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

630

73

W Z O R Y REJESTRACJA W Z O R Ó W UŻYTKOW YCH Tłustym drukiem oznaczono numer rejestracji. Liczby i litery przed numerem rejestracji oznaczają klasę i podMasę, do której zaliczono wz6r. Następnie kolejno są umieszczone: data rejestracji (w naw'asie), nazwisko właściciela wzoru, oznaczenie wzoru i data zgłoszenia.

VZOB¥

nalazków, wzorów i imaków towarowych Nr 39, poz. 384) zostały wykreślone:

UŻYTKOWE

5a 9625 (14.8 1951). Maurycy Ringler, Wałbrzych. Urządzenie do oczyszczania rur dziurkowanych w otwo­ rach wiertniczych. 23.8 1950. 5a 9626 (27.8 1951). Maurycy Ringler, Wałbrzych. Rak odpinalny do opuszczania do otworu wiertniczego korków izolacyjnych. 21.7 1950. 36a 9628 (13.9 1951). Józef Kędzierski, Ołtarzew. Pie­ cyk do ogrzewania i gotowania. 16.5 1951. 37d 9627 (5.9 1951). Leopold Lipowski, Warszawa. Ościerzyna drzwiowa lub okienna. 23.4 1951. 68a 9624 (2.8 1951). Władysław Czyżewski, Sando­ mierz. Zamek. 28.10 1951.

(Dz. U. R. P.

Wzory użytkowe 9105 9106 9132 9134 9135 9136 9137 9138 9139

— — — — — — — — —

20.5 21.5 10.10 28.10 28.10 28.10 3.11 3.11 4.11

9140 9141 9144 9147 9150 9151 9510 9516 9551

1950 1950 1950 1950 1950 1950 1950 1950 1950

W Y K R E Ś LE N IA Z REJESTRU

— — — — — — — — —

4.11 13.11 22.11 25.11 26.11 26.11 4.2 4.3 8.7

1950 1950 1950 1950 1950 1950 1950 1950 1950

Wzory zdobnicze

(Po numerze podana jest data wygaśnięcia prawa wy­ łącznego korzystan:a z wzoru) Na podstawie art. 98 lit. a) rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dn. 22 marca 1928 r. o ochronie wy-

7044 7055 7056

— — —

4.7 1950 10.10 1950 10.10 1950

7058 7059 7060

— — —

14.10 1950 10.11 1950 10.11 1950

74

U DO SK ON A LEN IA TECHNICZNE REJESTRACJA. ŚW IADECTW O D O K O N A N Y C H U D O SK ON A LEN IA C H TECHNICZNYCH Tłustym drukiem oznaczono numer świadectwa. Po numerze podano datę wystawienia świadectwa. Liczby i litery przed numerem świadectwa oznaczają klasę, podklasę, grupę i podgrupę, do której zaliczono udoskonalenie. 5b 331—333. 4.9 1951. Henryk Gilga, ślusarz, Edward Polok, nadsztygar maszynowy, i Jan Filip, mistrz warszt. Przekonstruowanie wrębówki chodnikowej typu „Eick­ hoff“. 5b 375, 455. 7.9 1951. Henryk Bojanowski i Tymoteusz Kowal, kierownicy. Skonstruowanie mechanicznej wrębowiertarki piaskowej. 5b 450. 22.9 1951. Augustyn Kfapuliński, ślusarz. Opracowanie przyrządu rolkowego do wysięgnika wręblarki. 5b 452. 22.9,1951. Jan ślenczek, ślusarz. urządzenia do sterowania zapychaczy.

Ulepszenie

5c 300. 28.8 1951. Alojzy Stopa, inspektor górniczy. Opracowanie metody przebijania uskoków typu kurzawkowego. 5c 463, 464. 24.9 1951. Artur Swoboda, dyr. technicz­ ny, i Kazimierz Kumorkiewicz, kier. biura Nplanowania. Opracowanie Systemu śc;anowego przekątnego do obudo­ wy «cienkich i stromych pokładów. 5d 376. 7.9 1951. Zdzisław Wiszniowski, kierownik. Skonstruowanie urządzenia do napędu powietrzem sprę­ żonym płynnej zamułki w rurach podsadzkowych.

5d 390, 391. 10.9 1951. Wilhelm Burda, rysownik, i Władysław Pniak, technik. Skonstruowanie klapy, uszczelniającej szyb wentylacyjny. 6a 280— 282. 24.8 1951. Józef Dolejsz, kier. produk­ cji, Jan Różycki, mechanik, i Paweł Kuśmider, kier. tech­ niczny. Ulepszenie procesu suszenia słodu i uzyskanie zwiększonej produkcji o wyższym standarcie. 7a 255, 256. 14.8 1951. Leon Brejt, gł. inżynier, i Mie­ czysław Rumas, robotnik. Skonstruowanie urządzenia przy przeciągarkach do szpicowania drutów i przewleka­ nia ich przez ciągadła. 7b 485, 486. 25.9 1951. Czesław Lewandowski i Eu­ geniusz Zając, ślusarze. Opracowanie konstrukcji na­ stawnego ciągadła do produkcji prętów metalowych o pro­ filach prostokątnych, sześciokątnych i trapezoidalnych. 7c 378. 7.9 1951. Henryk Wilgusz, ref. socjalny. Skon­ struowanie narzędzia do łącznego wykonywania dwóch operacji przy produkcji płaszczy bębnów asfaltowych. 7c 416, 417. 12.9 1951. Julian Chałaciński i Jan Dą­ browski, ślusarze. Zmiana umocowania rurki wysysają­ cej w nasadzie głowicy. 7c 445. 19.9 1951. Piotr Oleksiewicz, ślusarz. Skon­ struowanie narzędzia do zawijania zawias obrzeża drzwi­ czek piekarnika.

Nr 5/1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

7c 470, 471. 25.9 1951. Jan Filipiak, brygadzista, i Franciszek Bartz, mistrz. Zmiana procesu technologicz­ nego produkcji pochew zderzaków tulejkowych. 8i 263. 14.8 1951. Józef Kowalski, brygadzista war­ sztatowy. Uruchomienie tarczy aparatury do rozpyla­ nia proszku do prania przy pomocy przekonstruowanej wirówki „Laval“. 81 308. 29.8 1951. Tadeusz Sobczak, kier. oddziału. Opracowanie procesu technologicznego przy produkcji sztucznej skóry. 12c 283. 24.8 1951. Józef Surówka, m istrz produkcji. Ulepszenie w fabryce kwasu mlekowego, konstrukcji ele­ mentu grzejnego aparatu zagęszczającego. 12d 271. 18.8 1951. Mgr. Jerzy Włodyga, k :er. pro­ dukcji. Zmiana konstrukcyjna filtru talerzowego do fil­ trowania płynów ampułkowanych.

631

Zajosz, asystent. Opracowanie specjalnej metody obrób­ ki cieplnej dla umożliwienia obrabialności stali austeni­ tycznej. 18c 388. 10.9 1951. Ja n Owczarek, kierownik. O prar cowanie metody hartowania pierścieni, zabezpieczających sprzęgło motocykla. 20f 284—286. 24.8 1951. Ludwik Grabowski, bryga­ dzista. Sylwester Szczepaniak, kalkulator, i Henryk Sęp, maszynista. Ulepszenie konstrukcji klocków hamulco­ wych do parowozów. 20i 453. 22.9 1951. Edmund Handel, sztygar. Opra­ cowanie konstrukcji zastawnika szybowego. 21a3 433. 17.9 1951. Witold Daab, gł. inżynier. Za­ stąpienie srebrzeniem kontaktowym cynowania końcówek lutowniczych w polach stykowych wybieraków.

21a4 235. 10.8 1951. Zbigniew Bartz, gł. inżynier. 12g 420—425. 13.9 1951. Stefan Chwaliński i Maria Skonstruowanie przyrządu do badania cewek wysokiej Januszkiewicz, kierownicy dz. badawczego, Ludomir Ja- częstotliwości. kusz, mechanik, oraz Marian Gąsiewski, Halina Żarczyń21b 497—499. 26.9 1951. W alenty Czyrski i Włady­ ska i Tadeusz Kowalczyk, laboranci. Zastąpienie katali­ sław Różański, kierownicy wydziału, oraz Julian Pilch, zatora miedziowego przez katalizator cynkowo - żelazo­ zast. kier. Ulepszenie elektrod otulonych. wy, wykonany nową metodą. 21c 249. 13.8 1951. Beliks Rempel, kier. dz. admini­ 12g 435. 18.9 1951. Jan Bronik, robotnik. Zmiana stracyjnego. Skonstruowanie urządzenia do usuwania procesu produkcji chlorku etylenu pjaez zastosowanie ka­ m asy izolacyjnej ze złomu kablowego. talizatora. 21c 260—262. 14.8 1951. Czesław Brzeziński, dyr. 121 251. 13.8 1951. Błażej Breurecki, kier. warszt. naczelny, Włodzimierz Wołosz, gł. technik, i Witold Ra­ mech. Zmiana konstrukcji paleniska suszam i węglanu kowski, gł. konstruktor. Opracowanie nowego typu sty­ wapnia. ków lirowych. 12o 273, 274. 20.8 1951. Janusz Napłoszek, asystent, 21c 301—303. 28.8 1951. Ryszard Skowronek i Hen­ i Otto Elsner, mistrz. Opracowanie nowej metody pro­ ryk Kon'eczko, monterzy, oraz Rufin Pytel, mistrz. dukcji cykloheksanolu. Opracowanie konstrukcji kontaktów pomocniczych stycz­ 12p 448,449. 21.9 1951. Aleksander Snichowski, przo­ ników. downik oddziału, i Adam Silberrng, kier. oddziału. Ulep­ 21c 335. 5.9 1951. Stanisław Szmerdt, nadsztygar. s z e n i procesu technologicznego przy produkcji prepara- i Opracowanie nowego układu zdalnego sterowania silnika tu metylotiouracylu. napędowego przetwornicy maszyny wyciągowej. 12r 439—442. 19.9 1951. Wilhelm Szymoszek, desty21c 411. 12.9 1951. Stanisław Sasko, kier. kontroli lator, Bolesław Kołodziejczyk, kier. ruchu, Henryk Pietechnicznej. Zastąpienie w zaciskach na rozdzelni napo­ trek, asystent ruchu, i Mieczysław Wnęk, dyr. techniczny. wietrznej żłobków półokrągłych żłobkami pryzmowymi. Zmiana przerobu pozostałości pobenzolowych. 21c 451. 22.9 1951. Konrad Kucharczyk, elektryk. 12q 304. 29.8 1951. Witold Korecki, kier. produkcji. Opracowanie zabezpieczającego urządzenia wyłączającego Opracowanie metody produkcji „Neroliny“. przy silniku. 12q 412—415. 12.9 1951. Janusz Montwiłł, k :er. pro­ 21c 469. 24.9 1951. Michał Jaremczuk, st. inspektor.dukcji, Eugeniusz Karwowski, kontroler techniczny, oraz Opracowanie przyrządu do trasowania pionów i poziomów Grzmisław; Krasowski i Antoni Rożkiewicz, pracownicy elektrycznych. umysłowi. Zastąpienie fenolu przez krezol przy produkcji 21d2 337—340. 5.9 1951. Inż. E ryk Mokrosz, dyr. elek­ kleju bakelitowego. trowni, inż. Adam Kowalski, dyr. technczny, Witold Da­ 13e 293. 27.8 1951. Ryszard Osiecki, sztygar elek­ wid, asystent, i Eugeniusz Klein, kier. elektrowni. Opra­ tryczny. Skonstruowanie pistoletu wodno-powietrznego cowanie nowej metody naprawy generatorów prądu. do czyszczenia z osadu i szlamu chłodnic powietrza i oleju 21d2 495, 496. 26.9 1951. Józef Kluba, mistrz, i Pa­ oraz łopatek turbiny. weł F ab’s, ślusarz. Ulepszenie konstrukcji odbieracza 13e 295, 296. 28.8 1953. Tadeusz Suszyński, kier. prądu suwnicy. elektrowni, i Jerzy Płaskuda, sztygar elektryczny. Chło­ 21h 386, 387. 8.9 1951. Marian Ratner, mistrz, i Bro­ dzenie dmuchawek kotłów wodnorurkowych powietrzem sprężonym. nisław Zelczak, instalator. Skonstruowanie agregatu do 15d 373, 374. 6.9 1951. Kazimierz Kończakowski, bry­ spawania elektrycznego. gadzista, i Tadeusz Kończakowski, maszynista. Zastąpie­ 21h 444. 19.9 1951. Ja n Cieślik, gł. inżynier. Zmia­ nie operacji lakierowania wieczek pudełek blaszanych, na sposobu spawania płaszczy i den filtrów. przez drukowanie farbami odpowiednio spreparowanymi. 22f 336. 5.9 1951.. Kazinrerz Lądowski, kier. labora­ 18b 500, 501. 26.9 1951. Józef Toruński i Franciszek torium. Opracowanie nowego sposobu likwidacji odpa­ Rycerski, mistrzowie. Wbudowanie urządzenia chłodzą­ dów w procesie wypalania ultram aryny. cego przy płytach oporowych pieca martenowsk’ego. 22h 403. 11.9 1951. Wojciech Omiljanowski, gł. me­ 18c 297—299. 28.8 1951. Inż, Kazimierz Mogilnicki, chanik. Skonstruowanie nowej aparatury do produkcji 3yr. techniczny, inż. Adam Chruścicki, kierownik, i Hugon lakierów bitumicznych.

632

WIADOMOŚĆ! URZĘDU PATENTOWEGO

2 2 i 379. 8.9 1951. Janusz Montwiłł, kier. produkcji. Opracowanie nowej metody produkcji filmu bakelitowe­ go, stosowanego do klejenia drewna n a gorąco. ' 2 2 i 429. 14.9 1951. Feliks Wasiak, kierownik. Opra­ cowanie produkcji wodoodpornego kleju kazeinowo-urotropinowego. 23b 311—316. 31.8 1951. Inż. Zdzisław Ziółkowski, kier. biura projektów, inż. Edward Śliwiński, st. inspektor techniczny, Stanisław Węklar, kier. działu produkcyjnego, p ż. Włodzimierz Jaworski, kier. biura konstrukcyjnego, inż. Władysław Setkowicz, kier. kontroli technicznej, i Franciszek Machnik, kier. warszt. mech. Zmiana kon­ strukcji urządzenia i ulepszenia metody odasfaltowania propanem pozostałości ropnych. 23b 345—350. 5.9 1951. Inż. Zbigniew Giela, gł. in­ żynier, inż. Władysław Setkowicz, kier. kontroli technicz­ nej, Antoni Sarnecki, kier. oddziału, Edward Swidrak i Ludwik Klatka, rektyfikatórzy, oraz P iotr Kłosowicz. Opracowanie sposobu powiększenia wydajności benzyny wysokofrakcyjnej. 23b 351—354. 5.9 1951. Stanisław Węklar, kier. dzia­ łu, Kazimierz Bocheński, dyr. zakładu, inż. Zbigniew Gie­ la, gł. inżynier, i Roman Kurdydyk, kier. oddziału. Opracofaure metody obniżenia zużycia kwasu siarkowego przy rafinacji oleju transformatorowego. 23c 334. 4.9 1951. Jan Salak, st. mechanik. Opracowa­ nie urządzenia do regenerowania oliwy. 24c 456, 457. 24.9 1951. Rajmund Harcicżka, kierow­ nik, i Franciszek Pietrzak, mistrz. Zmiana, konstrukcji palników w piecach szamotowych. 25a 234. 8.8 1951. Jan Jakubowski, mistrz. Zmiana kon­ strukcji zamka maszyny dziewiarskiej. 25a 405, 406. 11.9 1951. Szmul Gelberg, mistrz, i Moj­ żesz Laufer, kier. ślusarni. Zmechanizowanie nawijania i przewijania osnów. 25b 326. 3.9 1951. Edward Jóźwik, kier. produkcji. Skonstruowani^ aparatu do mechanicznego przewijania osnów z bębna snowadła na wałki. 27c 327, 328. 4.9 1951. Józef Pelc i Roman Maroszek, gł. mechanicy. Dokonanie zmiany konstrukcji aparatu przeciwpompażowego przy produkcji kwasu azotowego. 28b -329. 4.9 1951. Eugeniusz Nakonieczny, kier. biu­ ra konstrukcyjnego. Skonstruowanie uniwersalnego przy­ rządu do wycinania podkładek z miękkich materiałów nie­ metalowych. 29b 236, 237. 10.8 1951. Michał Mielczarek, kier. od­ działu, i Stefan Majzel, mistrz. Skonstruowanie skrobacz­ ki w ba racie przy produkcji wiskozy. 31c 248. 13.8 1951. Marian Markiewicz, kierownik. Opracowanie nowego sposobu odlewania gardzieli. 31c 355 — 359. 5.9 1951. Marian Kadroński, dyr. na­ czelny, Józef Rozentryt, mistrz odlewnik, Seweryn Maciejczyk, technik. Aleksander Brzez'ński, rdzeniarz, i Sta­ nisław Wojtczak, odlewnik. Przekonstruowanie modeli od­ lewniczych zbiorników przedniego i górnego. 31c 401. 11.9 1951. Stefan Stoika, inżynier. Opraco­ wanie metody odlewania tulei żeliwnych systemem od­ środkowym. . 31c 465 — 467. 24.9 1951. Zygmunt Duwadziński, technolog, Stanisław Mazur, asystent, i Teofil Sowa,mistrz. Opracowanie nowego sposobu odlewania walców.

Nr 5/1951

31c 487, 488. 25.9 1951. Stanisław Parnowski, kier. od­ działu, i Jan Długosz, nadmistrz. Zmiana sposobu odle-> wania członów kotłów typu „Strebel“. 32a 402. 11.9 1951. Czesław Łabęda, dyr. zakładu. Zmiana konstrukcji głowicy szamotowej zasilacza przy automacie „Amco“. 32a 454. 22.9 1951. Alojzy Piekarski, brygadzista. Opracowanie mechanicznej metody obtapiania szklanych rurek wodowskazowych. 33b 318. 1.9 1951. Ja n Szczygieł, brygadzista. Skon­ struowanie przyrządów do toreb z wyeliminowaniem pro­ cesu ręcznego. 35a 430. 14.9 1951. Antoni Bawerman, sztygar maszy­ nowy. Skonstruowanie przyrządu do ściągania zerwanych łańcuchów na przenośnikach pancernych. 35d 363. 5.9 1951. Zygmunt Kaczmarzyk, st. n rstrz. Opracowanie konstrukcji zastępczych łączników przewo­ dów hydraulicznych do podnoszenia wywrotek ciągnika „Panhard“. 37b 310. 30.8 1951. Leszek Martini, inżynier. Opraco­ wanie konstrukcji wielokrotnego okratowania słupów wsporczych linii energetycznych. 37e 250’. 13.8 1951. Zdzisław Wojtiukowski, inżynier. Projekt metalowych form poślizgowych do betonowania łopatek kierunkowych w tunelu aerodynamicznym. 38a 233. 8.8 1951. Józef Kazek, mistrz. Skonstruowa­ nie przesuwnej w czasie pracy piły tarczowej. 38f 319, 320. 1.9 1951. Otto Kaiper, kier. sekcji, i Jó­ zef Kłos, p. o. kier. działu. Opracowanie konstrukcji no­ wych zamknięć do drewnianych beczek transportowych. 38f 461. 24.9 1951. Kazimierz Jarosiński, kier. tech­ niczny. Opracowanie nowego procesu technologicznego produkcji beczek płynoszczelnych. 39b 377. 7.9 1951. Kazimierz Chodyński, prac. umy­ słowy. Opracowanie metody wykorzystania odpadków acetylocelulozowych do produkcji wyrobów galanteryj­ nych. 42b 396, 397. 10.9 1951. Henryk Poreyko, szef, i Ale­ ksander Skulimowski, kier. biura konstrukcyjnego. Zmia­ na procesu technologicznego produkcji sprawdzianów tłoczkowych. 42f 492. 26.9 1951. Jan Boroń, konstruktor. Zmiana konstrukcji wagi magazynowej. 421 365. 6.9 1951. Jan Koźmic, asystent. Ulepszenie metody kalorymetrycznej oznaczania zawartości miedzi w elektrolicie. 42m 289. 27.8 1951. Wacław Zalewski, inżynier. Opra­ cowanie nomogramów do wymiarowania elementów żel­ betowych. 45f 246. 10.8 1951. Wacław Śliwiński, kier. warszta­ tów. Skonstruowanie urządzenia do wytwarzania sztucz­ nego deszczu. 45h 437. 18.9 1951. Kazimierz Kossatz, inżynier. Udo­ skonalenie konstrukcji inkubatora o pojemności 3600 jaj. 46c1 481. 25.9 1951. Mieczysław Tomiczek, dyrektor na­ czelny. Opracowanie sposobu regeneracji sworzni tłoko­ wych» o otworach wewnętrznych cylindrycznych. 46c3 475, 476. 25.9 1951. Aleksander Jaśkiewicz, gł. inżynier, i Jan Głowiński, st. technik. Skonstruowanie uni­ wersalnej pompki paliwowej dó kilku marek i typów sil­ ników samochodowych.

Nr 5/1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

633

46c" 479, 480. 25.9 1951. Aleksander Jaśkiewicz, gł. inżynier, i Janusz Bąkowski, st. technik. Skonstruowanie uniwersalnego typu tłumika do samochodów ciężarowych.

49c 410.12.9 1951. W iktor Sikora, kierownik. Opraco­ wanie nowej metody konstruowania krępowników bez­ piecznych do tłoczni.

47a 389. 30.9 1951. Franciszek Szywała, sztygar od­ działowy. Skonstruow ani ramy fundamentowej pod silni­ ki do rynien potrząsalnych.

49c 426. 13.9 1951. Henryk Szydziak, mechanik. Skon­ struowanie ulepszonych przyrządów do produkcji nakrę­ tek z blachy stalowej.

47b 292. 27.8. 1951. Albin Zalewa, inżynier naczelny. Skonstruowanie łożysk rolkowych przy bębnie stacji zwrotnej przenośnika „Pancer“.

49c 427. 14.9 1951. Władysław Kaźmierczuk, kier. biu­ ra konstrukcyjnego. Opracowanie urządzenia do mecha­ nicznego cięcia rur.

47b 307. 29.8 1951. Marian Żuraw, tokarz. Zmiana konstrukcji koła ślimakowego do magla gorącego.

49e 291. 27.8 1951. Stefan Małkiewicz, konstruktor. Skonstruowanie oprawki do gwintowników z przesuwnym zabierakiem.

47b 321. 1.9 1951. Kazimierz Ludwiczak, konstruktor. Skonstruowanie przyrządów do wycinania koszyczków ło­ żysk tocznych. 47c 477, 478. 25.9 1951. Aleksander Jaśkiewicz, gł. in­ żynier, i Aleksander Szymański, st. technik. Skonstruo­ wanie przegubu uniwersalnego do samochodów ciężaro­ wych. 47f 381, 382. 8.9 1951. Ryszard Osiecki, sztygar, i Ta­ deusz Suszyński, kierownik. Opracowanie procesu wymany zdartych części tulejek do dławic pomp kondensacyj­ nych. 47f 458—460. 24.9 1951. Edmund Kotlarski i Kazi­ mierz Twers, kierownicy, oraz Bernard Stachowiak, ślu­ sarz. Zmiana procesu technologicznego produkcji pierście­ ni tłokowych. 49a 252, 253. 13.8 1951. Roman Radoniewicz i Broni­ sław Smosna, ślusarze. Dobudowa w wiertarce przyrządu, umożliwiającego wiercenie otworów w granicy zwiększo­ nego wysięgu. 49a 272. 18.8 1951. Stanisław Bobrowski, asystent kierownika działu produkcji. Skonstruowanie przyrządu do zataczania piast pokrywy skrzynki biegów. 49a 275. 22.8 1951. Marian Galik, konstruktor. Skon­ struowanie przyrządu na wiertarkę do wewnętrznego wy­ taczania w skrzynkach. 49a 380. 8.9 1951. Jan Sochacki, m istrz. Opracowanie przyrządu do współosiowego wiercenia otworów zamiast toczenia. 49a 438. 18.9 1951. Jan Walaszczyk. Opracowanie przyrządu do frezowania na tokarni śrub.^> gwincie tra ­ pezowym. 49a 462. 24.9 1951. Władysław Turkiewicz, tokarz. Opracowanie przyrządu do mocowania przedmiotów obtaczanych. 49b 306. 29.8 1951. Paweł Lorek, brygadzista. Skon­ struowanie przyrządu do frezowania ostrzy szczypiec uni­ wersalnych.

49h 238, 239. 10.8 1951. Bronisław Kręciejewski oraz inż. Czesław Makowski, kierownicy oddziałów. Skonstruo­ wanie urządzenia do kablowania zespołów wymiennych. 49h 370—372. 6 $ 1951. Janina Qrl:ńska, kier. labotatorium, oraz Stanisław Jensen i Kazimierz Dziedzic, kie­ rownicy. Opracowanie metody lutowania płaszczy puszek przy użyciu płynu zamiast pasty lutowniczej. 49i 383. 8.9 1951. Franciszek Szpatowicz, Zmiana konstrukcji trzonka tłoka.

mistrz.

49i 400. 10.9 1951. Józef Hetnał, mistrz. Udoskonale­ nie produkcji narzędzi do tłoczenia nakrętek na gorąco. 50c 364. 6.9 1951. Stefan Kaszuba, st. asystent. Opra­ cowanie nowej konstrukcji bijaków do młynów węglo­ wych. 52a 489, 490. 26.9 1951. Bernhard Renner i Edmund Baderman, mechanicy. Opracowanie przyrządu do dziur­ karek odzieżowych, eliminującego uprzednie znaczenie dziurek. 52a 493. 26.9 1951. Zdzisław Jasiak, mechanik. Zwięk­ szenie zakresu przydatności dziurkarek odzieżowych. 53c 277. 23.8 1951. Inż. Wanda Szczepuła, kier. labo­ ratorium . Ulepszenie procesu technologicznego chłodzenia i pasteryzacji masy jajowej. 54a 361, 362. 5.9 1951. Bolesław Trębacz i Kazimierz Dąbrowski, mistrzowie. Przekonstruowanie przyrządu do produkcji kartonowych wycinków pudełek papierosowych. 55f 419. 13.9 1951. E stera Gutlejzer, kier. laborato­ rium. Zwiększenie zdolności przepuszczalnej bibuły filtra­ cyjnej do celów laboratoryjnych. 57b 394, 395. 10.9 1951. Inż. Julian Kulka i Józef Za­ lewski, kierownicy oddziałów. Opracowanie procesu tech­ nologicznego wyrobu papieru odbijankowego.

57c 240—245. 10.8 1951. Kazimierz Jaworski, kierow­ nik, Gabriel Wysocki, mechanik precyzyjny, Zygmunt Krzywkowski, tokarz, oraz Bolesław Ostanówko, Henryk Gruza i Jerzy Skalski, mechanicy. Zbudowanie kopiarki 49b 385. 8.9 1951. Władysław Łyżwiński, brygadz;sta. filmowej. Skonstruowanie przyrządu do frezowania zbiornika zawo­ 57c 431. 14.9 1951. Eugeniusz Koskowski, nacz. wydz. ru roboczego. Opracowanie przyrządu do mokrej obróbki taśmy filmo­ 49c 305. 29.8 1951. Józef Sapiński, kier. produkcji. wej. Skonstruowanie wykrojnika do produkcji uszczelek oło- ■ 58a 254. 14.8 1951. Leon Koprowski, kier. ruchu. Uży­ wianych. cie spawanych koszulek stalowych do cylindrów pras hy­ 49c 330. 4.9 1951. Jan Więcek, zast. kier. produkcji. draulicznych. Skonstruowanie przyrządu do jednoczesnego wykrawania 58a 322. 1.9 1951. Jan Baum, kierownik. Skonstruowa­ dwóch podkładek w sposób znacznie zmniejszający roz­ nie płyt grzejnych parowych na prasę hydrauliczną do chód materiału, prasowania płyt z mas plastycznych. 49c 384. 8.9 1951. Wojciech Sieniek, ślusarz. Zmiana 59c 309. 29.8 1951. Andrzej Mikucki, kier. dz. produk­ procesu technologicznego przy produkcji rączek z otwo­ cji. Skonstruowanie pompy wyporowej do wydobywania rem kwadratowym. ropy.

634

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

59e 404; 11.9 1951. Leon Suwart, kier. produkcji. Oprac o wanic zmiany-kształtu wirnika elektropompki. 63c 398, 399.10.9 1951 Jan Dylewski, kier. techniczny, i Bronisław Szczotka, monter. Udoskonalenie pompy ha­ mulcowej samochodu „Steyr 370“. 63c 418. 12.9 1951. Stanisław Plewniak, asystent kier. produkcji. Zmiana procesu produkcyjnego rury wlewowej zbiornika paliwa. 63d 364. 14.8 1951. Tadeusz Bokowski, kier. produkcji. Skonstruowanie przyrządu do wyrobu tulejek do płyt gą­ sienicowych koparek. 63d 494. 26.9 1951. Witold Sokołowski, kier. działu. Ulepszenie procesu technologicznego przy produkcji piast do przyczep. , 63i 407, 408. 11.9 1951. Stanisław Rymarczyk i Stani­ sław Skowroński, kierownicy. Opracowanie zmian kon­ strukcyjnych kołków i tulei korpusu LuV-1. 63h 279. 23.8 1951. Stanisław Kaiser, kier. kontroli tech­ nicznej. Opracowanie zmiany konstrukcyjnej łączenia wi­ dełek z hakiem. 63k 491. 26.9 1951. Józef Lewandowski, mechanik. Opra­ cowanie przyrządu do dwustronnego frezowania rowero'wych osiek korbowych. 64b 409. 11.9 1951. Przemysław Kąkolewski, nacz. dy­ rektor. Zmiana konstrukcji urządzenia do rozlewu wódek .gatunkowych i etykietowania butelek. 65a2 265, 266. 17.8 1951.. Szymon Szteinberg, dyrektor, i Stefan Kowalski, kier. dz. produkcji. Zastąpienie odle­ wów i blachy mosiężnej przez bakelit i blachę żelazną mosiądzowaną oraz zmiana procesu technologicznego przy produkcji zamków okrętowych. 67a 447. 21.9 1951. Henryk Kalinowski, inżynier. Skon­ struowanie przyrządu do szlifowania na miejscu montażu luster skrzynek suwakowych. 67a 483, 484. 25.9 1951. Michał Czarnosz, tokarz, i Sta­ nisław Furman, laborant. Opracowanie urządzenia do szli­ fowania próbek metalograficznych. 68a 290. 27.8 1951. Józef Pokuta, ślusarz. Ulepszenie konstrukcji klucza do dwuszczękowego uchwytu.

N r 5/1951

80a 428.14.9 1951. Ryszard Perkowski, dyrektor. Opra~ cowanie składu mieszanki ceramicznej do produkcji odle­ wów grubościennych. 80b 325. 1.9 1951. Henryk Mirek, kier. produkcji. Skon­ struowanie ulepszonej aparatury do granulowania żużla wielkopiecowego: 80b 434. 18.9 1951. Stanisław Jagiełło, kier. techniczny. Opracowan;e nowego sposobu produkcji porcelitu z s u ­ rowców krajowych. 80b 436.18.9 1951. Aleksander Siepowicz, kier. produk­ cji. Usunięcie szkodliwego Wpływu domieszki m arglu w wyrobach ceramicznych. 80c 360. 5.9 1951. Franciszek Damski, k'er. zakładu. Wykorzystanie ciepła stygnących komór pieca ceramicz­ nego na użytek suszarni cegieł. 81a 343, 344. 5.9 1951. Franciszek Machnik, kier. warsz­ tatu, i Franciszek Janocha, prac. umysłowy. Opracowanie nowego sposobu uszczelnian-a przewodów ruchomych przyrządu do napełniania beczek produktem. ' 81e 247. 10.8 1951. Stefan Zaborowski ślusarz. Zmiana konstrukcji leju pochylni spadowej transportera do miału węglowego. « 81e 267—269. 17.8 1951. Szymon Szteinberg, dyrektor, inż. Ąfieczysław Dziemidowicz, k'er. techniczny, i Anto­ ni Gałązka, mistrz. Zmiana konstrukcji pojemnika typu Malcewa. 81e 278. 23.8 1951. Józef Doroszewicz, zawiadowca ko­ palni. Konstrukcyjne opracowanie sposobu podwieszania rynien potrząsalnych. 81e 287, 288. 27.8 1951. Edward Jęskowiak i Jan Gerc, kierownicy. Nowa konstrukcja złożeń rolkowych. 81e 294. 28.8 1951. Błażej Braniecki, kier. warsztatów. Skonstruowanie ulepszonej rynny zsypowej na stawach odpadów. 81e 323. 1.9 1951. Salomon Rosenberg, dyr. zakładu. Opracowanie produkcji taśm transporterowych metodą „Ros“. * 81e 324. 1.9 1951. Salomon Rosenberg, dyr. zakładu. Skonstruowanie zmechanizowanego urządzenia do konfek­ cji taśm transporterowych i pasów płaskich.

75c 468. 24.9 1951. Michał Jaremczuk, st. inspektor. Opracowanie przyrządu do lakierowania ru r bergmanowskich. 76c 432. 14.9 1951. Edmund Wawszczak, mistrz. Skon­ struowanie przyrządu do opuszczania nawijacza na selfaktorze.

81e 341, 342. 5.9 1951. Piotr Bromblik, dyr. technicz­ ny, i Paweł Hyć, mistrz. Opracowanie nowego> sposobu obustronnego gumowania tkaniny na transportery.

76c 482. 25.9 1951. Stanisław Piorunek, brygadzista. Skrócenie procesu technologicznego przy produkcji szpul aluminiowych.

84a 317. 31.8 1951. Emanuel Konieczny, mistrz strzało, wy. Opracowanie nowego sposobu rozsadzania gruntów twardych. 84c 446. 20.9 1951. Jerzy Tietiajew, st. inżynier. Wpro­ wadzenie ruchomego szalowania przy betonowaniu fun­ damentów pod budowę mostów. 84d 472—474. 25.9 1951. Jerzy Guttman, dyr. technicz­ ny, Tadeusz Berens, kier. dz. naukowego, Stefan Barano­ wicz, kier. zespołu studiów. Zastosowanie wymiennych łyżek do koparek.

79a 257—259. 34.8 1951. Leon Kozak, dyrektor, oraz Czesław Pniak i Bronisław Kwak, kierownicy oddziałów. Przekonstruowanie wialni rolniczej do odsiewania włókna tytoniowego z odpadków tytoniowych. 79a 270 18.8 1951. Leon Smoliński, kier. pododdziału. Opracowanie nowej receptury produkcji tabaki. 79b 276. 23.8 1951. Ryszard Jaszkowski, ślusarz. Ulep­ szenie konstrukcji zaczepu taśmy gumowej. 79b 366—369. 6 9 1951. Karol Zemanek,- kier. biura konstrukcyjnego, Karol Muras, st. konstruktor, Paweł Sztefek, konstruktor, i Józef Kapa, monter. Opracowanie ulepszenia konstrukcji zgrzeblarki.

81e 392. 10.9 1951. Aleksander Moraczewsk, mistrz. Opracowanie metody mechanicznego przesypu węgla w si­ losach celem zabezpieczenia od samozapłonu.

85b 443. 19.9 1951. Ja n Cieślik, gł. inżynier. Zmiana konstrukcji reaktora wirowągo. 85d 231, 232. 7.8 1951. Leonard Grontkowski, kier. sek­ cji wodociągowej, i Augustyn Leder, przodownik. Skon­ struowanie urządzenia do wykorzystania wody chłodzącej sprężarek dla zasilania kotła parowego.

Nr 5/1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

635

75

U SPR AW NIENIA P R A C O W N IC Z E REJESTRACJA ZAŚWIADCZEŃ O DOKONANYCH USPRAWNIENIACH Po numerze podano datę wystawienia zaświadczenia

SERIA 1: PRZEMYSŁ METALOWY OBROBKA METALI — ODLEWNICTWO 22889. 13.8 1951. Stanisław Skowroński, st. instruk­ tor. Wykorzystanie ru r do produkcji trzonów. 23002. 23.7 1951. Jan Jurek, brygadzista. Wykonanie ulepszonego przyrządu do toczenia tłoka. 23003. 23.7 1951. Władysław Ołdak, blacharz. Za­ stosowanie ekonomicznego sposobu wykorzystania blachy w produkcji. 23006. 23.7 1951. Kazimierz Sternik, tokarz. Skoma­ sowanie dwóch operacji tokarskich przy obróbce tuleji 12.28. 23009. 23.7 1951. P iotr Morawicki, kier. wypożyczal­ ni narzędzi. Zastosowanie nawiertaka składanego w ce­ lu przedłużenia jego żywotności. 23010. 23.7 1951. Inż. Stanisław Olędzki. Zwiększe­ nie luzu pierścieni w tłokach. 23011. 23.7 1951. Stefan Studnicki, kier. sekcji. Za­ stosowanie c ęcia m ateriału na wieszak 42.13 i klin 56.23 na pile wahadłowej zamiast na frezarce. 23012. 23.7 1951. Lech Ciechowicz, ustawiacz. Ska­ sowanie operacji drugiego toczenia części 11.22. 23013. 23.7 1951. Lech Ciechowicz, ustawiacz. Za­ stosowanie noży zespołowych przy obróbce stożków 72.23, 72.24 na tokarce. 23014. 23.7 1951. Jan Jurek, brygadzista. Zastoso­ wanie imaka nożowego do toczen;a części 40.30. 23015. 23.7 1951. Mieczysław Dygulski, mistrz. Za­ stosowanie wytaczadła o dwóch nożach przy obróbce pa­ newek cynkalowych. 23016. 23.7 1951. Władysław Szymański, brygadzi­ sta. Skasowanie faz na spawanych częściach 45.24 i 45.25. 23017. 23018. 23.7 1951. Zygmunt Powązka, inż. mech., i Antoni Kaczyński, inspektor. Skasowanie operacji fre­ zowania przy wykonywaniu ścięcia w czopie osi przed­ niej 80.16. 23019. 23.7 1951. Witold Godlewski, ustawiacz. Wy­ eliminowanie operacji drugiego toczenia i nakiełkowania części 80.71. 23020. 23.7 1951. Franciszek Szafrański, asystent. Zmiana konstrukcji sm arow ani łożyska oporowego poz. 40.23. 23021. 23.7 1951. Witalis Sobczak, frezer. Zastoso­ wanie frezu kształtowego przy obróbce dźwigni poz. 59.50. 23022. 23023. 23.7 1951. Zygmunt Wodyński i Roman Olobry, ustawiacz. Ustawienie noża pod 30° dla równo­ czesnego toczenia i fazowania pierścienia poz. 56.21. 23038. 23.7 1951. Jan Maj, mistrz. Zastosowanie stożka z widii do badania twardości przedmiotów zahar­ towanych od 35 — 45° Rc w celu uzyskania oszczędności na diamentach. 23039. 23.7 1951. Władysław Wnuk, tokarz. Zasto­ sowanie składanego pogłębiacza stożkowego do nawierca­ nia otworów na główki wpuszczanych nitów przy budowie kadłubów.

23011. 23.7 1951. Stanisław Zaręba, ślusarz. Zasto­ sowanie przyrządu do c:ęcia prętów. 23059, 23060. 25.7 1951. Witold Demitrescu, technik, i Tadeusz Figura, inż. Zastosowanie specjalnej głowicy do szybkościowego frezowania. 23068. 25.7 1951. Karol Marek, tokarz. Zastosowa­ nie przyrządu do obróbki sprzęgła. 23088, 23089. 25.7 1951. P iotr Moskalewicz, kontro­ ler, i Wacław Wybacz, brygadzista. Zastosowanie spraw­ dzianu do sprawdzania prostopadłości otworów i pła­ szczyzny przy bębnie regulatora n r rys. 1611. 23090, 23091. 25.7 1951. Piotr Moskalewicz, kontro­ ler, i Wacław Wybacz, brygadzista. Zastosowanie spraw­ dzianu do promienia r = 22,5 w bębnie regulatora. 23092, 23093. 25.7 1951. Czesław Dorna i Ludwik Ko­ nieczny, tokarze. Zastosowanie czujnika i specjalnych oporów przy toczeniu tłoka n r rys. 1510. 23095. 25.7 1951. Bolesław Karcz, kontroler. Dostar­ czenie do magazynu piłek do cięcia metali, znalezionych wśród złomu, w celu ponownego naostrzenia i wykorzy­ stania do produkcji. 23096. 25.7 1951. Jan Kaczmarski, ślusarz. Zasto­ sowanie zwykłych łożysk zam iast łożysk stożkowych. 23098. 25.7 1951. Jan Kaczmarski, ślusarz. Zasto­ sowanie inżektora przy suszam i do rdzeni. 23101. 25.7 1951. W iktor Chmolowski, mistrz. Zasto­ sowanie przyrządu do wiercenia otworów w detalu H101— 70—67. 23103. 25.7 1951. Stefan Mazurkiewicz technik. Za­ stosowanie, przyrządu do strugania skrzyń formierskich. 23110. 25.7 1951. Paweł Emilianowicz, kierownik. Zużytkowanie do produkcji narzędzi, znalezionych w zło­ mie. 23119. 25.7 1951. Jan Kubiak, kierownik. Zmiana konstrukcji zacisku dla ustalenia położenia gitary przy tokarkach typu „TSS-150“. 23167. 26.7 1951. Jan Wojciechowski, mistrz ślusar­ ski. Przekonstruowanie zawieszenia wirówki. 23176. 26.7 1951. -Jerzy Stehr, kowal. Wykonanie przyrządu do wywijania brzegów otworów. 23177. 26.7 1951. Henryk Pinocy, spawacz. Zasto­ sowanie mieszaniny dwóch proszków do spawania alu­ minium. 23188. 26.7 1951. Hubert Nowak, p. o. mistrza. Za­ stosowanie regulatora do podmuchu w kotłowni. 23203. 26.7 1951. Konstanty Łysko, kier. wypożyczal­ ni. Zastosowanie przyrządu do ostrzenia gwintowników. 23204. 26.7 1951. Jan Kozak, brygadzista. Zasto­ sowanie przyrządu do ustawiania noży na tokarkach re­ wolwerowych. 23211—23213. 26.7 1951. Lucjan Dobrowolski i Ste­ fan Uhrynowski, inżynierowie, oraz Antoni Jasiak, mistrz. Rozmagnesowanie maszyn do produkowania szpilek. 23214, 23215. 26.7 1951. P iotr Babiński, ślusarz, i Lucjan Dobrowolski, inż. Opracowanie składników i kon­ strukcji pakunku do suwaka przy maszynie 1200 K. M.

636

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

23216, 23217. 26.7 1951. Alfred Kronic, ślusarz, i Bog­ dan Gralak, uczeń. Wykonanie naprężacza do produkcji siatek transportowych dla hut szklanych. 23218. 26.7 1951. Jan Mendry, dyr. techn. Zastoso­ wanie łańcucha „Galla“ zamiast łańcucha zębatego do splotarki. 23219, 23220. 26.7 1951. Małek i Roman Jarociński, ślusarze. Wyremontowanie i uruchomienie szlifierki „Norton“. 23221. 26.7 1951. Stefan Łęski, mistrz. Zmiana kon­ strukcji oprawy ślimaka w celu jej wzmocnienia. 23224. 26.7 1951. Wincenty Kuśmierczyk, ślusarz. Zastosowanie przyrządu do obróbki prętów ze stali narzędz owej na strugarce. 23226. 26.7 1951. Antoni Markowski, mistrz. Zasto­ sowanie przyrządu do nacinania rowków w sworzniach i nitach. 23238. 26.7 1951. Edmund Gogolewski, ślusarz. Zmia­ na konstrukcji uchwytu do spęczania kołnierzy szprych kół grabi U. S. H. R. w celu wykorzystania nasadek pro­ stych na nasadki skośne. 23239. 26.7 1951. P.:otr Murawski, brygadzista. Ob­ cinanie ramienia osi MC w 039 i CO 25 sposobem cięcia jednostronnego w przyrządzie. 23240. 26.7 1951. Józef Janasik, brygadzista. Nito­ wanie kół do kultywatorów cągnikowych na młocie sprę­ żynowym zamiast ręczire na kowadle. 23245. 27.7 1951. Stefan Berent, mistrz. Wykonanie przyrządu na tokarkę do wytaczania otworu w tulejkach dźwigienek zaworu ssącego oraz zaworów wydechowych lewego i prawego. 23246. 27.7 1951. Stefan Wróblewski, mistrz. Wyko­ nanie przyrządu szlifierskiego do szlifowania kanałka na wałku, pędzącym pompę olejową. 23247. 27.7 1951. Wiktor Morzycki, szlifierz. Wydaj­ niejsze wykorzystanie jednostopniowych tarcz szlifier­ skich na szlifierce do gwintów. 23248. 27.7 1951. Aleksander Kita, kontroler. Za­ stąpienie wiertła nożem tokarskim przy obróbce detalu. 23249. 27.7 1951. Aleksander Kita, kontroler. Wy­ eliminowanie z przebiegu operacyjnego operacji 3/226 de­ talu H101-20 i toczenie na gotowo w. operacji 1/226. 23250. 27.7 1951. Zygmunt Stefański, kier. planowa­ nia. Zmiana operacji obróbczych przy produkcji de­ talu. 23251. 27.7 1951. Władysław Rakowski, kontroler. Wy­ konanie trzpienia do sprawdzania prostopadłości i głębo­ kości otworu przy korpusie H4 M 25-1. 23253. 27.7 1951. Jan Oleksy, n rstrz ślusarski. Wy­ konanie przyrządu do frezarki poziomej, umożliwiającego zastąpienie obróbki ręcznej form do odlewania płyt aku­ mulatorowych przez obróbkę na frezarce. 23254. 27.7 1951. Antoni Żamowski, mistrz. Zasto­ sowanie płyty żeliwnej przy odlewaniu skrzyni formier­ skiej. 23255. 27.7 1951. Inż. Seweryn Bobński. Urucho­ mienie tokarki wielonożowej z cyklem automatycznym i wprowadzenie obróbki szybkościowej. 23257. 27.7 1951. Kazimierz Napiórkowski, formierz. Uproszczenie systemu wlewowego przy odlewaniu skrzyń aluminiowych do wrębówek. 23258. 27.7 1951. Jan Popiołek, brygadz!sta. Wykokanie przyrządu do przecinania piłką po cztery końcówki detalu jednocześnie. ' 23259. 27.7 1951. Stanisław Wójcik, brygadzista. Za­ stosowanie tulei mimośrodowej do rozfrezowania na wier­ tarce otworu w uchach skrzynki formierskiej.

N r 5/1951

23261. 27.7 1951. Marian Chmieleoki, mistrz. Wyko­ nanie oprawki mimośrodowej do obróbki detalu H. 1506 M-4. 23262. 27.7 1951. Mieczysław Jaros, kier. wydz. Zmniejszenie.ciężaru przyrządu FH-UW 472. 23263. 27.7 1951. Ryszard Kucharski, brygadzista. Uruchomienie wytaczarki pionowej „Arenco“ oraz zwięk­ s z e n i ilości biegów maszyny. 23264. 27.7 1951. -Ryszard Kucharski, brygadzista. Przeprowadzenie zmign konstrukcyjnych w skrzyni bie­ gów tokam i karuzelowej. 23265. 27.7 1951. Hieronim Zapała, kowal. Wyko­ nanie oprawki wielonożowej do obróbki korka H4 K 25/11. 23268. 27.7 1951. Wacław Cichocki, brygadzsta. Zmiana konstrukcji przebijaka ręcznego. 23269. 27.7 1951. Włodzimierz Swat, konstruktor. Skrócenie cyklu obróbki osłony kqła samochodowego przez zastosowanie odpowiedniego przyrządu i narzędzia. 23270. 27.7 1951. Józef Byczyński, mistrz. Wykorzy­ stanie odpadków materiałowych przy oibróbce z pręta. 23278—23280. 31.7 1951. Leon Hajder, Eugeniusz Andrysiak i Władysław Iskrzyński, brygadziści. Zasto­ sowanie maszyny do prostowania drutu. 23281, 23282. 31.7 1951, Antoni Jasiak, mistrz, i Zdzi­ sław Bińkowski, elektryk. Uruchomienie bez schematu szl fierki „Norton“ o bardzo trudnym układzie. 23284. 31.7 1951. Brunon Gdańc, ślusarz. Zastoso­ wanie urządzenia szlifierskiego na tokarce w celu szlifo­ wania wałków o średnicy 75—200 mm. 23285—23287. 31.7 1951. Kazimierz Fronc, brygadzi­ sta, Alfred Kronic, ślusarz, i Leon Poteralski, robotnik. Zastosowanie wyłącznika przy maszynie do krępowania drutu. 23288—23290. 31.7 1951. Leon Hajder, brygadzista, oraz Józef Stacherski i Longin Brzozowski, mistrzowie. Zastosowanie nowego sposobu wykonywania szpul do dru­ tów cienkich. 23296. 31.7 1951. Kazimierz Jędrzejczyk, brygadzi­ sta. Zastosowanie przyrządu do wycinania z tektury krążków do opakowania siatek. 23299—23301. 31.7 1951. Bogusław Nycz, Stanisław Bulik i Mieczysław Ormianin, ślusarze. Przyrząd do gię­ cia płaskownika. 23320. 2.8 1951. Konstanty Łyszkiewicz, inż. mech. Opracowanie instrukcji o konstrukcji rozwiertaków ze stali szybkotnącej i z płytkami z węglików spiekanych. 23321. 2.8 1951. Kazimierz Wierzbicki, kierownik. Wykorzystanie części pompek ropo-bemzynowych, prze­ znaczonych na złom. 23322. 2.8 1951. Kazinrerz Wierzbicki, kierownik. Skrócenie iglicy filtru 22.150 20 mm oraz wykorzystanie zbędnych 1096 szt. iglic 21.32 do bieżącej produkcji. 23326, 23327. 2.8 1951. Jan Blaszyński, brygadzista, i Tadeusz Jakubiak, ustawiacz. Wykonanie fazowania otworów w 'kadłubie 50.10 na wiertarce zamiast na wy­ taczarce. 23328. 2.8 1951. Jerzy Słoński, kalkulator. Skomaso­ wanie operacji tokarskich przy toczeniu części 63.28. 23329. 2.8 1951. Czesław Jakubisiak, kier. sekcji. Wykorzystanie odpadków blachy do wycięcia cz. 13.29 i ślepek o średnicy 11. 23330. 2.8 1951. Stanisław Zakrzewski, brygadzsta. Przeniesienie ręcznej operacji prostowania części 80.43 i 80.44 na młot sprężarkowy 125 kg. 23332. 2.8 3951. Henryk Skolnak, ustawiacz. Wyko­ nanie listwy prowadzącej do toczenia stożka tłoka n a wielomożówce.

N r 5/1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

23333, 23334. 2.8 1951. Stanisław Domański, usta­ wiacz, i Zygmunt Figielski, brygadzista. Wykonanie trzpienia do toczenia koła zębatego 53.11. 23335. 2.8 1951. Mgr Eugeniusz Kurek. Wykonanie dwóch preparatów do określania tem peratury początku i końca kucia stopów aluminiowych. 23336. 2.8 1951. Czesław Jakubisiak, referent. Wy­ konanie części 7116 z blachy zamiast z płaskownika. 23337. 2.8 1951. Bolesław Przybylski, mistrz. Zmia­ na konstrukcji frezu typu 5N10. 23338. 2.8 1951. Inż. Zdzisław Perzyk. Zastosowanie wypychacza przy prasie jako dodatkowego tłocznika. 23339. 2.8 1951. Marcin Kowalski, ustawiacz. Sko­ masowanie operacji toczenia sworznia tłokowego. 23340. 2334L 2.8 1951. Stanisław Wesołowski, refe­ rent, i Bolesław Niebuda, mistrz. Spaw ane sworznia ha­ ka 74.12 z dwóch prętów o różnych średnicach. 25342, 23343. 2.8 1951. Stefan Brodowski, mistrz, i Stefan Pulkowski, brygadzista. Skasowanie operacji ukosowania płaskownika do spawania pierścienia 40.35. 23344. 2.8 1951. Władysław Szymański, brygadzsta. Skasowanie czopików centrujących do spawania w cz. 80.75 i 80.78 oraz otworków w cz. 80.76 i 80.79. 23345, 23346. 2.8 1951. Wacław Szpilarski, ustawiacz, i Ludwik Czapliński brygadzista. Zastosowanie operacji toczena zamiast tłoczenia przy wykonywaniu koszyczka łożyska kulkowego. 23347. 2.8 1951. Jan Bujakowski, brygadzista. Wy­ branie 250 kg brązu, 280 kg aluminium i 210 kg ołowiu ze złomu wsadowego do żeliwiaka. 23348. 2.8 1951. Henryk Skolniak ustawiacz. Zasto­ sowanie wielonożówki „Stub“ zamiast tokarki przy tocze­ niu osi koła zębatego poz. 12.18. 23349. 2.8 1951. Lech Ciechowicz, ustawiacz. Skaso­ wanie operacji cięcia materiału. 23350. 2.8 1951. Henryk Lipka, formierz. Zmiana sposobu formowania części 582.06.01. 23351. 2.8 1951. Stanisław Kacalak, formierz. Zasto­ sowanie masy formierskiej zanrast rdzeniarskiej przy użyciu specjalnego szkieletu przy formowaniu obudowy motocyklowej. 23352. 2.8 1951. Antoni Bogacki, mistrz. Zastoso­ wanie przyrządu do gięcia części 75.17/18 na gotowo po dwie sztuki. 23353. 2.8 1951. Władysław Laufer, mistrz. Zakłada­ nie kół ogumionych na linii montażu zamiast posługiwania się kołami żelaznymi. 23354. 2.8 1951. Mieczysław Jasiński, brygadzista. Skasowanie otworu gwintowanego w- obsadzie prądnicy i korka spustowego. 23355. 2.8 1951. Andrzej Ligęza, st. konstruktor. Zastąpienie dwóch nakrętek jedną nakrętką z otworem hocznym. 23356. 2.8 1951. Julian Sztyk'el, st. konstruktor. Za­ stosowanie toczenia promienia 131 zamiast frezowania. 23357. 2.8 1951. Władysław Szymański, brygadzista. Zmiana konstrukcji oliwiarki 40.59. 23358. 3.8 1951. Franciszek Lemke, brygadzista. Za­ stosowanie przyrządu do trasowania śrub napędowych. 23360, 23361. 3.8 1951. Józef Ros'ński, brygadzista, i Jan Karbownik, konstruktor. Zastosowanie urządzenia do dłutowania zębów ewolwentowych n a dłutownicy fir­ my „Skoda“ ze stołem obrotowym. 23376, 23377. 3.8 1951. Eugeniusz Zając, ślusarz, i Roman Klarczyński, brygadzista. Zastosowanie wkła­ dek wymiennych do szczęk uchwytu w głowicy ciągarki podłużnej.

637

23390. 3.8 1951. R. Wojnarowski, inspektor. Zasto­ sowanie spawania punktowego opaski prądnicy 86.14 za­ miast nitowania. 23391. 3.8 1951. Stefan Brodowski, mistrz. Wyko­ rzystanie odpadu z wyrobu cz. 53.18 do wykonania cz. 96.50. 23393. 4.8 1951. Karol Wydryński, mistrz. Zmiana położenia nalutowanej płytki w nożach tokarskich. 23394. 4.8 1951. Jerzy Psota, ustawiacz. Zastosowa­ nie przyrządu do toczenia śrub oczkowych. 23395. 4.8 1951. Bronisław Daszko, technik. Zmiana, obróbki technologicznej przy SP-600 cz. 392. 23396. 23397. 4.8 1951. Józef Kozłowski i Michał Towamicki, frezerzy. Zmiana obróbki sprzęgła. 23398, 23399. 4.8 1951. Bronisław Jaroszewski i Jó­ zef Nowak, robotnicy. Przedłużenie toru dla wózka tra n ­ sportowego. 23400. 4.8 1951. Edw ard Bizdro, brygadzista. Za­ stosowanie klucza do regulowania dolnego walca. 23405, 23406. 4.8 1951. Ja n Bargieła, prac. umysło­ wy, i Paweł Kasprzyk, kowal. Zastosowane matrycy do odkuwania łyżek dla odlewni. 23407. 4.8 1951. Józef Kulesza, robotnik. Zastoso­ wanie półłożyska do skręcarki cygarowej. 23408. 4.8 1951. Edw ard Czarny, ref. BHP. Zasto­ sowanie stołu do sortowania metali. 23409. 4.8 1951. Julian Kłos, ślusarz. Zastosowanie zatyczek do spinania pasów skórzanych. 23410. 4.8 1951. Zygmunt Trzeciak, kreślarz. Zasto­ sowanie przyrządu do w ycinana uszczelek. 23411. 4.8 1951. Józef Feil, modelarz. Opracowanie brakujących części i narzędzi do nieczynnej rdzeniarki. 23412. 4.8 1951. Jan Mikulski, ślusarz. Wykonanie wiertarki poziomej do wiercenia otworów w płytach ogrzewczych. 23415. 4.8 1951. Wiesław Skrzypiec, wytaczarz. Za­ stosowanie przyrządu do wytaczania nieprzelotowych otworów stożkowych. 23416. 4.8 1951. Ludwik Panfic, brygadzista. Zasto­ sowanie przyrządu do wycinania uszczelek. 23417. 4.8 1951. Tadeusz Moreń, formierz. Zastoso­ wanie przyrządu do oczyszczania form odlewniczych. 23418. 4.8 1951. Leon Grabiński, wiertacz. Ulepsze­ nie konstrukcji dziurkarki i stempla. 23419. 4.8 1951. Eugeniusz Kapitan, ślusarz. Zasto­ sowanie przyrządu do frezowania płytek na uszczelki doturbinek pneumatycznych. 23420. 4.8 1951. Mieczysław Kłak, elektromonter. Uruchomienie strugarki podłużnej przez podłączenie je j do przetwornicy strugarki sąsiedniej. 23421, 23422. 4.8 1951. Mieczysław Persak, inspektor, i Franciszek Pytlik, kierownik. Zastosowanie przyrządu do sprawdzania prowadnic krzyżulca. 23425. 4.8 1951. Ignacy1 Jagodziński, brygadzista. Zastosowanie łomów do rur, żelaza profilowego i przeta­ czania wagonów. 23427. 4.8 1951. Marian Lamowski, kierownik. Za­ stosowanie imadła szlifierskiego do narzędzi pomiaro­ wych. 23435. 4.8 19-51. Jan Szymański, mistrz. Zastosowa­ nie uchwytu bębnowego do planowania gwintowników. 23436. 4.8 1951. Ignacy Rokita, ślusarz. Zastosowa­ nie przyrządu do gięcia haków. 23437. 23438. 6.8 1951. Kazimierz Wujczak, ślusarz, i Andrzej Joks, nrstrz. Zastosowanie uchwytu uniwer­ salnego do obróbki wiórowej dużych brył i płyt.

638

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

N r 5/1951

23490. 7.8 1951. Józef Wiliński, ślusarz. Zastosowa­ 23439. 6.8 1951. Walenty Myszka, dłuciarz. Wyko­ nanie dwóch przyrządów do dłutowania rowków przeciw­ nie prasy do obcinania ramion skrzydełek włókienniczych zamiast frezowania. ległych. 23492—23494. 7.8 1951.Zdzisław Jeliński, ślusarz, 23440. 6.8 1951. Stanisław Łukowski, kierownik. Za­ stosowanie naturalnego wyciągu gazów przy suszarce Edmund Danel, mistrz ślusarski, i Franciszek Korbmski, pionowej gazowej zamiast wentylatora ssącego z napę­ tokarz. Wykonanie i zastosowanie narzędzia, wykonują­ dem elektrycznym. cego jednocześnie 4 operacje obróbcze przy prawej i le­ 23441. 6.8 1951. Henryk Szadkowski, mistrz. Wyko­ wej osłonie mechanizmu korbowego. nanie prostownika do płyty magnetycznej przy szlifierce 23495. 7.8 1951. Stanisław Białas, galwanizer. Ulep­ OU—2. szenie metody przy procesie niklowania w celu zmniejsze­ 23443. 6.8 1951. Piotr Gajek, heblarz. Zmiana obrób­ nia odpadów niklu. ki łoża TR—70-55-90. 23497. 7.8 1951. Tadeusz Goncerzewicz, referent. Za­ 23444. 6.8 1951. Franciszek Napieralski, ślusarz. Za­ stosowanie przy obrabiarkach bezpieczników automatycz­ nych zamiast zwykłych. stosowanie przyrządu do polerowania wnętrz cylindrów. 23498—23500. 7.8 1951. Hipolit Latoś i Franciszek 23445. 6.8 1951. Szczepan Lenarcik, kier. wydz. mech. Zmiana napędu tokarki z pasa zwykłego na paski Kociński, tokarze, oraz Ludwik Rzeński, ślusarz. Zasto­ sowanie prasy do płaszczenia osi dzwonka zamiast frezo­ klinowe. wania. 23446. 6.8 1951. Władysław Jezierski, mistrz. Zasto­ 23501. 7.8 1951. Tadeusz Swircz, brakarz. Zastoso­ sowanie samoczynnej gaśnicy koksu przy żeliwiaku. wanie przyrządu i prasy do przecinania i obcinan a nóż­ 23447. 6.8 1951. Władysław Jezierski, mistrz. Zasto­ ki widełki sportowej. sowanie osłony ochronnej dla odlewników. 23502. 7.8 1951. Alojzy Stępowski, ślusarz. Przyrząd 23448. 23449. 6.8 1951. Jan Kawa, robotnik, i Alojzy do trasowania środków matryc. Gardas, brygadzista. Zastosowanie wózka do transportu 23503. 23504. 7.8 1951. Ja n Cholewa i Franciszek ciężkich wanien z surowcem przy produkcji tarcz ścier­ Czyż, tokarze. Zastosowanie imaka nożowego z trzema no­ nych. żami do obróbki klucza na gotowo za jednym przesuwem 23452. 6.8 1951. Edmund Lala, brygadzista. Zmiana suportu. układu modelowego ha płycie modelowej. 23505. 7.8 1951. Kazimierz Reczyński, brygadzista. 23453. 6.8 1951. Bernard Wójcikowski, ślusarz. Ulep­ Skasowanie pierwszej operacji szlifierskiej przy obróbce szenie obróbki wpustek wkładek do spęczania kołnierzy osłon koła zamachowego. zębów bron BZL i BC. 23507. 7.8 1951. Stanisław Gaik, ustawiacz. Wykona­ nie wiertła profilowego z nawiertakiem do obróbki części 23454. 6.8 1951. Antoni Modrzejewski, brygadzista. Wyremontowanie zniszczonego wozu do transportu ma- H1M1—27. 23508. 7.8 1951. Ignacy Grudzień, ślusarz. Przyrząd ter.ałów hutniczych. do wycinania kwadratowych otworów w detalu H101—71 23456. 7.8 1951. Jan Heczko, ślusarz. Zastosowanie na przeciągarce. tulejki przy młotkach pneumatycznych w celu amortyza­ 23509. 7.8 1951. Jan Dudek, ślusarz. Przyrząd do mo­ cji wstrząsów i przytrzymywania wybijaka. 23457, 23458. 7.8 1951. Czesław Goliński, brygadzi­ cowania detalu H1M1—13. 23510. 7.8 1951. Gustaw Biskup, brygadzista. Pro­ sta, i Jerzy Angierman, kier. ruchu. Zmiana konstrukcji jekt przyrządu do frezowania zbiornika H3M9. zanika drzwiowego. 23511. 7.8 1951. Jan Gierada, mistrz. Dostosowanie 23459. 7.8 1951. Stanisław Darczyński, instruktor. wiertarki do gwintowania otworów w zabierakacłi tokar­ Wykonan;e szczęk do rolownicy do gwintowania i kali­ skich. browania. 23512. 7.8 1951. Stanisław Jóźwik, kontroler. Zasto­ 23462. 7.8 1951. Stanisław Łapczyński, frezer. Zmia­ sowanie dodatkowych pryzm do aparatów Rockwella i Brina konstrukcji zacisków sprężynujących do automatów nella do pomiaru twardości. tokarskich. 23513. 7.8 1951. Józef Głuszek, mistrz. Skrócenie wy­ 23463. 7.8 1951. Józef Łabuza, brygadzista. Wyeli­ minowanie dołączeń CK 14306 cz. 5 przy typach K45, K46, miaru wyjściowego tulei suwaka H101—4. 23514. 7.8 1951. Władysław Rakowski, kontroler. K47 w wykonaniu P il. Ulepszenie uchwytu frezerskiego do frezowania detalu 23481. 7.8 1951. Inż. Zygmunt Szymiec, dyr. Opra­ H1M1—17. cowanie i zastosowanie lepszych metod technologicznych 23515. 7.8 1951. Józef Głuszek, mistrz.. Wykonanie przy produkcji lin stalowych dla przemysłu morskiego. sprawdzianów zespołowych do ostatecznej kontroli korpu­ 23482. 7.8 1951. Stefan Radecki, ślusarz. Zastosowa­ sów H4K25—1. nie oprawki wielonożowej zamiast narzędzi pojedyńczych 23516. 7.8 1951. Stanisław Gaik, ustawiacz. Zastoso­ na rewolwerówkę do produkcji korków radiatora. wanie zderzaków do ustawiania do obróbki detali H2a 23483. 23484. 7.8 1951. Józef Janus, blacharz, i Bru­ M14—3 i innych. non Piątek, prac. umysłowy. Spawanie kadłubów zbiorni­ 23517. 7.8 1951. Kazimierz Skroński, brygadzista. ków samochodowych na spawarce rolkowej metodą I Przyrząd do frezowania trzpieni H4 M25—6 po 4 sztuki oporową. jednocześnie. 23486—23488. 7.8 1951. Julian Chałaciński, ślusarz, 23518. 7.8 1951. Marian Chmielewski, mistrz. Przy­ oraz Stanisław Cieślik i Michał Rajczyk, brygadziści. Za­ rząd do wiercenia części H601—1. stąpienie ręcznego zawijania obrzeży płaszcza tłumika 23519. 7.8 1951. Stanisław Dudek, wiertacz. Przy­ przy samochodzie „Star 20“ przez zawijanie maszynowe. rząd do wiercenia i gwintowania otworów w korpusie 23489. 7.8 1951. Józef Janus, blacharz. Zmiana pier­ kurka H4K25. ścienia zacisku przewodu giętkiego z toczonego na tłoczo­ 23534, 23535. 7.8 1951. Edward Lazarowicz, bryga­ ny przez zastosowanie produkowanych nakładek zacisku. dzista, i Tadeusz Strzelecki, mistrz. Zastosowanie wier­

N r 5/1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

tarki do rozwiercania otworu ramienia korbowego K19 do siewn ka nawozowego ,„Kujawiak“ zamiast wytaczania na tokarce. 23536. 7.8 1951. Feliks Rybarczyk, gł. mechanik. Wy­ konanie ze złomu kompletnej podzielnicy zwykłej z ko­ nikiem. 23537. 7.8 1951. Bernard Kempiński, brygadzista. Za­ stosowanie przyrządu do gięcia haka siewnika nawozowe­ go „Kujawiak“. 23561. 7.8 1951. Jerzy Plisz, formierz. Zastosow ani ruchomych sworzni do skrzyń formierskich. 23562. 7.8 1951. Jan Kozak, brygadzista. Zastosowa­ nie dwóch uchwytów nożowych do wytaczarki. 23563. 7.8 1951. Jan Kozak, brygadzista. Zastosowa­ nie uchwytu do gwintowania śrub dwustronnych. 23564. 23565. 7.8 1951. Karol Anthony i Andrzej Ramda, brygadziści. Zastosowanie przeciągacza do kali­ browania piasty wentylatora. 23567. 7.8 1951. Roman Jursza, kier. produkcji. Za­ stosowanie przyrządu do wyjmowania sworzni zabezpie­ czających przy wrębówkach chodnikowych. 23571. 8.8 1951. W iktor Bartkowiak, ślusarz. Przy­ rząd frezerski do frezowania trzpienia kurka H101-67. 23572. 8.8 1951. Roman Stawiarski, kontroler. Za­ stosowanie nakładek z tulejkami do wiercenia korpusów LuV-l. 23573. 8.8 1951. Aleksander Łęcki, mistrz. Wykona­ nie wkładki centrującej wraz z podstawą do wiercenia otworu w korpusie LuV-l. ,, 23574. 8.8 1951. Konstanty Osych, ślusarz. Projekt dodatkowego otworu w kolanie aparatu Thajsena. 23575. 9.8 1951. Fabian Chojnacki, kalkulator. Przy­ rząd do nacinania kanałów teowych. 23576. 9.8 1951. Bolesław Kujszczyk, ślusarz. Zasto­ sowanie spawanych rurek do tablic przestawczych. 23577. 9.8 1951. Władysław Markowski, kier. wydz. Przekonstruowanie przyrządu do wiercenia otworów w śc an.e lufy młotka pneumatycznego. 23578. 9.8 1951. Stanisław Rok, brygadzista. Przy­ rząd do chromowania nabek korpusów i frezów ze wsta­ wianymi zębami. 23583. 9.8 1951. Ja n Ziewiec, brygadzista. Polepsze­ nie jakości fabrykatu przy zaworku H101-10. 235S4. 9.8 1951. Franciszek Pacek, robotnik. Skoma­ sowanie operacji tokarskich. 23585, 23586. 9.8 1951. M'eczysław Czechowski, in­ spektor, i Józef Walczak, gł. mechanik. Zastąpienie elek­ trycznego napędu pomp odśrodkowych napędem od sil­ nika spalinowego. 23590. 9.8 1951. Henryk Zych, mistrz. Rekonstruk­ cja napędu szlifierek do wałków FB148 i FB147 z paso­ wego na łańcuchowy. 23601. 9.8 1951. Stanisław Ziętkiewicz, brygadzista. Zmiana m ater’ału i konstrukcji tłoczka do szlifierki. 23603. 9.8 1951. Kazimierz Falecki, ślusarz. Wyko­ nanie otworów w kołach mieszarki w celu ułatwienia de­ montażu. 23610. 9.8 1951. Stanisław Wójcik, brygadzista. Przy­ rząd do szlifowania na szlifierce narzędziowej noży do dłutownicy. 23311. 9.8 1951. Tadeusz Rokiecki, szlifierz. Szlifo­ wanie płytek wentylowych w uchwycie samocentrującym zamiast w uchwycie magnetycznym. 23612. 9.8 1951. Leon Mączka, mistrz. Zmiana spo­ sobu obróbki detalu H101-13.

639

23613. 9.8 1951. Jan Majchrzyk, kier. grupy. Za­ stosowanie sprężynowego napinacza pasa przy przekładni pasowej. 23614. 9.8 1951. Feliks Rymarczyk, mistrz. Wyko­ nanie frezu i wałka kontrolnego do produkcji kulisy H1M1-5. 23615. 9.8 1951. Konstanty Nowicki, brygadzista Przyrząd do gwintowania detalu P701-14. 23616. 9.8 1951. Henryk Wielecki, ślusarz. Przyrząd do dłutowania podkładki P4a 30-5. 23618. 9.8 1951. Kazimierz Skroński, brygadzista. Anulowanie przyrządu frezerskiego UF-181 i zastąpienie go przyrządem UF-182 po odpowiedniej przeróbce. 23623. 9.8 1951. Stanisław Horodyski, tokarz. Opra­ cowanie sposobu toczenia cylindrów. 23624. 9.8 1951. Adam Pijanowski, tokarz. Zasto­ sowanie uchwytu do toczenia gwintu na rurach wysokie­ go ciśnienia. 23627. 9.8 1951. Adam Czermak, brygadzista. Ulep­ szenie sposobu obróbki karuzeli do automatów do pro­ dukcji puszek konserwowych. 23628. 9.8 1951. Alojzy Specjał, kier. techn. Zm irejszenie wykroju denka przy puszkach do zaprawy do pod­ łóg. 23680. 10.8 1951. Rudolf Toczyński, mistrz. Zbudo­ wanie tłoczni do wykrawania z tektury i blachy. 23702. 10.8 1951. Adam Siudyło, ślusarz grupowy. Wykonan'e stempla i matrycy do produkowania spinaczy do opasek na prasie ręcznej. 23704. 10.8 1951. Jakub Głowa, ślusarz. Wykonanie specjalnej dźwigni do wyjmowania środkowej części rdze­ nia kokili. 23721. 10.8 1951. Wacław Michalik, referent. Zasto­ sowanie haczyka z osłoną dłoni do odciągania wiórów s ta ­ lowych przy toczeniu. 23741. 10.8 1951. Ignacy Zloch, frezer. Przyrząd do ś c s k a n a matryc przy odlewaniu figur siarkowych. 23742. 10.8 1951. Henryk Pater, tokarz. Zastosowa­ nie 4-ch szczęk ustawionych mimośrodowo na tarczy pla­ nującej przy obróbce kołnierza obudowy przekładni. 23743. 10.8 1951. Wojciech Sieniek, ślusarz. Anulo­ wanie operacji 7/103 przy tulei suwakowej. 23744. 10.8 1951. Józef Łęcki, prac. umysłowy. Za­ stosowanie osłon motoru i pasów przy strugarkach. 23754. 10.8 1951. Henryk Janiszewski, kierown k. Za­ stosowanie przyrządu do przefrezowania 6 dolnych kor­ pusów pompek benzynowych. 23755. 10.8 1951. Henryk Juskowiak kier. kalk. wstępnej. Zastosowanie uchwytu do produkcji nakrętek. 23756. 10.8 1951. Władysław Kwaśny, kontroler. Przeróbka żarówki samochodowej z przystosowaniem do aparatu do badan a twardości. 23759. 10.8 1951. Henryk Krzos, mistrz. Przeróbka frezarki pionowej na zaokrąglarkę zębów kół zębatych. 23760. 10.8 1951. Józef Gelles, monter. Przyrząd do próby pompy. 23762. 10.8 1951. Edward Bieniecki, monter. Zasto­ sowanie rozwiertaków nastawczych z prowadnicami. 23778—23781. 11.8 1951. Tomasz Wajtaszek, zast. gł. mechanika, Jan Kanoniczak, tckarz, Jan Filipowiak, ślu­ sarz, i Franciszek Kubiak, gł. mechanik. Przebudowa tokarni z napędu transmisyjnego na indywdualny. 23803. 13.8 1951. Karol Lorenc, elektromonter. Przy­ rząd do zdejmowania nakryw s 'awarek. 23804. 13.8 1951. Henryk Matuszczak, prac. fizyczny. Przekonstruowanie czerpaka do ładowania piasku na w a­ gony.

640

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

N r 5/1951

23954, 23955. 16.8 1951. Antoni Skowamek i Karol 23805. 13.8 1951. Albin Holewik, ślusarz. Zmiana ułożyskowania wałków wrębówek DSS 20. Rożanowski, frezerzy. Zastosowanie przyrządu do wier­ 23813. 13.8 1951. Franciszek Pisula, mistrz. Rege­ c e n i pionowego na frezarkach. 23957. 16.8 1951. Franciszek Dębski, brygadzista. Za­ neracja śrub elektrodowych chłodzonych wodą, używa­ stosowanie masy formierskiej zamiast rdzeniarskiej oraz nych na piecach karbidowych. formowanie na mokro zam iasfna sucho. 23814, 23815. 13.8 1951. Marcin Szudok, zast. mistrza, 23958. 16.8 1951. Stanisław Kacalak, formierz. Zmia­ i Edmund Bronder, mistrz. Zmniejszenie operacji przy na sposobu formowania kółek pasowych. wykonywaniu śrub elektrodowych do pieców karbido­ 23959. 16.8 1951. Marian Koniarz, frezer. Zastoso­ wych. wanie wytaczadła z nożem widia zamiast w iertła i roz23817. 13.8 1951. Józef Kozioł, kierownik. Zmonto­ wiertaka. wanie palnika z dyszą ssąco-gazowo-powietrzną. 23960. 16.8 1951. Stefan Mazurkiewicz, technik. Za­ 23818. 13.8 1951. Bolesław Pękala, kierownik. Zwięk­ stosowanie płyty obrotowej przy transporcie piasku for­ szenie grubości płytek wentyli do zaworów sprężarki ga­ mierskiego. zowej. 23961. 16.8 1951. Lucjan Graczyk, murarz. Zastą­ 23828. 13.8 1951. Alojzy Nowak, konstruktor. Za­ pienie podstawki grafitowej podstawką szamotową. stosowanie przyrządu pomiarowego na zasadzie czujnika23962. 16.8 1951. Jarosław Ufnalewski, mistrz. Zmia­ mikromierza. 23829. 13.8 1951. Paweł Glosnek, elektryk. Przyrząd na sposobu wykonania -modelu głowicy i zmiana rdzenia. 23963. 16.8 1951. Aleksander Kita, kontroler. Prze­ do zdejmowania łożysk przy motorach elektrycznych. róbka modelu korpusu LuV-l. 23841, 23842. 13.8 1951. Józef Iwanowicz, tokarz, 23964. 16.8 1951. Karol Popek, szlifierz. Zastosowa­ i Mieczysław Mazyrek, ślusarz. Przyrząd do masowego nie uchwytu do szlifowania tarcz do pił „Ohler“. frezowania nakrętek okrągłych. 23965. 16.8 1951. Adam Sobczak, technik. Zmiana 23881, 23882. 13.8 1951. Romuald Szmidt, kier. dzia­ sposobu wykonania części 13.11 i 13.12. łu, i Marian Wojtysiak, brygadzista. Zastosowanie spe­ 23966. 16.8 1951. Jan Wolski, mistrz. Zastosowanie cjalnego urządzenia do wiercenia i gwintowania pierścieni trzpienia rozprężnego do części 13.17. i piast kółek zębatych. 23967. 23968. 16.8 1951. Stefan Łachnik i Zygmunt 23889. 13.8 1951. Paweł Walter, przodowy. Wykona­ Gawroński, tokarze. Wykonanie oprawki dwuramiennej nie przenośnej szlifierki do szlifowania trudno dostępnych i zastosowanie szerszych noży do zataczania frezów do pierścieni ślizgowych i kolektorów generatora. rowków Whitworth‘a. 23903. 13.8 1951. Emma Walczak, spawacz elektrycz­ 23969. 16.8 1951. Marian Basiewicz, mistrz. Skomasony. Skonstruowanie maski spawalniczej z dwoma rodza­ wanie operacji tokarsk'ch przy obróbce części 42.25. jami szkieł przesuwnych. 23970. 16.8 1951. Kazimierz Kalbarczyk, kier. kalku­ 23904—23920. 13.8 1951. Stefan Sojka, Rudolf Un­ lacji. Zastosowanie foremnika do kucia dwóch sztuk geheuer, inż. Ja n Peda, T. Maciejewski, Józef Machej, cz. 45.23 jednocześnie. Erwin Florek, Ja n Zipser, Zygfryd Nych, Tadeusz Kopeć, 23971. 16.8 1951. Stanisław Dębek, kierowa k. Za­ Tadeusz Uz'ech, Józef Janusz, Gustaw Czyż, Ludwik Ha­ stosowanie rury zamiast pręta przy produkcji tulei łas, Józef Kokot, Jan Kmieć, Franciszek Hałas oraz Jan cz. 52.16. Czyż. Opracowanie narzędzi postępowych do wytłaczania 23972. 16.8 1951, Inż. Zdzisław Perzyk. Skonstruo­ z taśmy żelaznej trzonków E27/30. wanie hydraulicznego przesuwu głowicy tłoczącej póiośki 23921. 16.8 1951. Brunon Cierpka, tłocznik. Zabez­ na prasie „Galdabini“. pieczenie nakrętki głównej przy tłoczni tarciowej przed 23974. 16.8 1951. Józef Krzemiński, ustawiacz. Wy­ .wypadaniem. eliminowanie rozwiertaków i przetaczanie stożka nożem 23922. 16.8 1951. Karol Wójcik, mistrz. Przesunięcie tokarskim przy detalu P701-2. wyrzutnika popiołu przy generatorze Coenpellego w celu 23975. 16.8 1951. Henryk Oktabski, frezer. Zastoso­ samoczynnego ładowania popiołu wprost do koleb. wanie frezarki zamiast strugarki przy obróbce mechanicz­ 23923. 16.8 1951. Antoni Kowalczyk, robotnik. Wy­ nej detalu H2bl2-18. korzystanie wyrobionych rolek na prostownicy ru r „Mee23976. 16.8 1951. Józef Jakubowski, ustawiacz. Za­ rag“. stosowanie oprawki dwunożowej do toczenia detalu 23924. 23925. 16.8 1951. Józef Sopa i Franciszek Se­ H101-10. rafin, mechanik. Przebudowa aparatu, rejestrującego 23977. 23978. 16.8 1951. Lucjan Szczęśniak,ślusarz, ciśnienie gazu surowego na wielkim piecu. i Edward Prościński, spawacz. Przyrząd do spawania 23926. 16.8 1951. Edward Jurys, mistrz. Zabezpie­ ram okiennych. czenie przed wypadaniem podkładek spod panewek i kli­ 23979, 23980.16.8 1951. Ignacy Haba i Fabian Choj­ na dociskowego walców. nacki, kalkulatorzy. Przyrząd do ustawiania pochwy mo­ 23927. 16.8 1951. B. Jędrzejewski, spawacz. Zasto­ stu tylnego na stole wytaczarki. sowanie uchwytu do -■przenoszenia ciętych acetylenem 23981, 23982. 16.8 1951. Stanisław Wójcik,brygadzi­ rygli, koziołków i opasek resorowych do platform kolejo­ sta, i Wacław Kutwin, kontroler. Zastosowanie prasy do wych. krępowan:a skrzynek do tablic przestawiacza. 23928. 16.8 1951. Michał Płatek, murarz. Obsadzenie 23983. 16.8 1951. Stefan Góra, ślusarz. Zastosowa­ dysz do żeliwiaka w sposób, nie powodujący szybkiego nie przyrządu do ustawiania czopów przy spawaniu ich do przepalania. skrzynek formierskich. i 23950. 16.8 1951. Aleksander Majos, technik. Zasto­ 23984. 16.8 1951. Franciszek Bielicki, robotnik. Wy­ sowanie spawania autogenicznego form wiatrowych i fo­ korzystanie odpadków z większych podkładek na podkład­ remek żużlowych. ki mniejsze. 23953. 16.8 1951. Bolesław Lipiński, brygadzista. Za­ 23986. 16.8 1951. Ja n Bełtowski, ślusarz. Zastąpie­ stosowanie przyrządu do obróbki tarczy przedniej. nie brakującego materiału złomem.

N r 5/1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

23989, 16.8 1951. Gerhard Grosz, tokarz. Zastosowanie przyrządu do wiercenia otworów w kołnierzach bez trasowania. 23991, 23992. 16.8 1951. Paweł Woźniczok, przodow­ nik, i Wacław Sikora, mistrz. Zabudowanie ochrony na piecu zapłonnym przy taśmie spiekającej. 23994, 23995. 16.8 1951. Karol Choroba, mistrz, i Ka­ rol Szmic, ślusarz. Ulepszenie konstrukcji hamulców przy nastawni walców. 23996, 23997. 16.8 1951. Józef Sopa, mistrz, i Fran­ ciszek Serafin, ślusarz. Zastosowanie przyrządu do ba­ dania różnicy ciśnień w przewodach. 23999. 16.8 1951. Józef Swoboda, robotnik. Zasto­ sowanie pierścienia dwudzielnego śc;ągmętego obręczą przy pomocy śruby w celu łatwiejszej wymiany rolek po prostowaniu szyn kopalnianych. 24000. 16.8 1951. Franciszek Skoczeń, mistrz. Za­ stosowanie specjalnej wprowadnicy przy walcowaniu blo­ ków płaskich. 24002. 16.8 1951. Wacław Kurzela, mistrz. Zastoso­ wanie oliwy cylindrowej do przeciągania drutów alumi­ niowych. 24003. 16.8 1951. Mieczysław Sadowski, tokarz. Wy­ konanie płytki do tokarni w celu ustawienia na niej parolera. 24016. 16.8 1951. Bronisław Jarosz, ślusarz. Prze­ róbka łożysk i wrzecion tokarek i frezarki oraz dorobienie częśc. 24017, 24018. 16.8 1951 Karol Kapica, ślusarz, i Te­ odor Bertasów. Ulepszenie połączenia szyn z pomostem przy trasie odstawy popiołu z kotłowni. 24020. 16.8 1951. Józef Wolny, mistrz. Wykonanie prjzm atu, umożliwiającego cięcie materiału na pile po dwie sztuki. 24022. 16.8 1951. E ryk Schoel, ślusarz Ulepszenie mechan zmu sterującego w automacie Pittlera. 24028. 16.8 1951. E ryk Schoel, ślusarz. Zmiana kon­ strukcji pokrywy uchwytu sprężyny przy automacie Pittlera. 24029. 16.8 1951. W alter Piątek, brygadzista. Wy­ konanie automatycznych wyrzutmków przy przyrządzie do stożkowania i kalibrowania palników. 24030. 16.8 1951. Wilhelm Thiemel, ekspedytor. Pro­ jekt rusztu i skrzyni do piasku w oczyszczalni odlewów. 24031. 16.8 1951. Czesław Klamut, pomoc warszt. Zmiana konstrukcji zawias przy kubełkach elewatora. 24032. 16.8 1951. Jakób Poler, mistrz. Zastosowanie cięcia blach na nożycach gilotynowych zamiast palenia. 24033. 16.8 1951. Jan Kurpiel, mistrz ślusarski. Pro­ jekt i wykonanie wykrojnika gilotynowego do wycinania zaokrągleń u łubek. 24034. 24035. 16.8 1951. J. Lerman, mistrz, i A. To­ maszewski. Ulepszenie sposobu obracania rur przy wy­ konywaniu rdzeni odlewniczych do rur żeliwnych. 24039. 16.8 1951. Józef Murawski, ślusarz Opraco­ wanie zmiany technologu obróbki paska wzmacnającego do włók i skasowanie operacji szlifowania przed spawa­ niem. 24040. 16.8 1951. Piotr Sabik, ślusarz. Opracowanie zmiany obróbki radliczki obsypnika i połączenie operacji obróbczych. 24041. 16.8 1951. Edmund Plicht, ślusarz narzędzio­ wy. Zastosowanie maszynowego gięcia na zimno tylnego strzemiona rozsiewacza nawozowego „Kujawiak“. 24042. 16.8 1951. Edward Lazarowicz, ślusarz. Za­ stosowanie nakładek na kowadła w celu dalszego wyko­ rzystania ich do pracy.

641

24043. 16.8 1951. Konrad Nogowski, ślusarz. Opraco­ i wanie ulepszonej konstrukcji przyrządów do produkcji cholew do korpusu pługa ciągnikowego H. 28. 24045. 16.8 1951. Władysław Płotnicki, ślusarz. Przy­ rząd do hydraulicznego badania wentyli. 24052. 16.8 1951. Emil Donaj, ślusarz. Przebudowa osłony tarczy ściernej przy ręcznej szlifierce pneumatycz­ nej w celu lepszego wykorzystania tarczy. 24054. 16.8 1951. H erbert Machowski, frezer. P rzy­ rząd do frezowania narzynek gwintujących rury zgrze­ wane. 24058, 24059. 16.8 1951. Józef Banasik, kowal, i H u­ bert Langfort, ślusarz. Wykonywanie kształtek reduk­ cyjnych mechanicznie zamiast ręcznie. 24085. 16.8 1951. Tadeusz Nowaliński, frezer. Przy­ rząd ułatwiający frezowanie bolców do łańcucha elewa­ tora. 24100. 17.8 1951. Jerzy Jabłczyński, p. o. kier. od­ lewni. Ulepszenie sposobu produkcji lejków formier­ skich. 24101, 24102. 17.8 1951. Adolf Felis i Eryk Bańczyk, tokarze. Zastosowanie uchwytu pneumatycznego przy rewolwerówce. 24105, 24106. 17.8 1951. Jerzy Matysek, rozdzielczy, i Leonard Piskała, referent. Projekt ulepszonego kła do podpórek, składającego się z dwóch części. 24107. 17.8 1951. Stefan Ulczok. Wykonanie haka elastycznego do stosowania przy mocowaniu przedmiotów na tokarkach i szlifierkach przy obróbce kłów. 24109, 24110. 17.8 1951. Waldemar Renert i Wilhelm Sobota, spawacze. Wyeliminowanie nitowania stopy butli | gaśnicy. 24115. 17.8 1951. Karol Swoboda, mistrz. Przerób­ ka szczęk chwytnych przy automacie francuskim. 24124. 17.8 1951. Werner Profus, spawacz. Wbudo­ wanie bezpośrednio do aparatu spawalniczego zaworu, za­ mykającego dopływ tlenu. 24128. 17.8 1951. Jan Sawaryn, mechanik. Wykona­ nie pierścienia sprzęgła na kran obrotowy z żelaza wal, cowanego zamiast z blachy. 24129, 24130. 17.8 1951. Bronisław Dubiel i Józef j Czarnota, kontr, techniczni. Skonstruowanie przyrządu l do sprawdzania kół eliptycznych do MW-12 i MW-16. 24167. 17.8 1851. Ryszard Grab, elektromonter. Opra­ cowanie przyrządu, umożliwiającego mechaniczne cięcie na prasie łańcuchów do lamp jarzeniowych. 24170. 17.8 1951. Józef Brukwicki, mechanik. Za­ stosowanie hamulca mechanicznego do tokarek w celu zwiększenia szybkości obróbki i zmniejszenia niebezpie­ czeństwa wypadków. 24212. 21.8 1951. Franciszek Guzowski, wytapiacz. Nowy sposób ładowania wsadów do wielkiego pieca w ce­ lu uzyskania dłuższej żywotności wyprawy pieca. 24231. 21.8 1951. Michał Kwaśny, mistrz. Zmiana procesu technologicznego przy produkcji siatek do moto­ pomp M-800 i M-200. 24233. 21.8 1951. Karol Sablik, nastawiacz. Wyko­ rzystanie zużytych wierteł spiralnych ze stali szybkotną­ cej jako wiertła fasonowe. 24241. 21.8 1951. Henryk Skolniak, ustawiacz. Wy­ konanie wałków wieloklinowych na wielonożówkach. 24242. 21.8 1951. Stanisław Kamiński, brygadzista. Wykonanie urządzenia samoczynnego do wypompowywa­ nia wody z konału. 24243. 21.8 1951. Bolesław Kowalski, tokarz. Uruchomienie tokarni „Cerutti“ przez zainstalowanie pompki i wodnej zamiast olejowej.

642

WIADOMOŚCI URZĘLtU PATENTOWEGO

N r 5 /1 9 5 1

24244. 21.8 1951. Tadeusz Moćko, brygadzista. Zmia24426. 24.8 1951. Franciszek Prystupa, ślusarz. na systemu formowania części H2a 12-6 w celu polepsze­ Ostrzenie podrzynaczy do wypielacza „Gryf“ na szlifierce nia jakości. wrzecionowej, przy zastosowaniu suportów z uchwytami 24245. 23.8 1951. Józef Masłowski, malarz. Zasto­ w postaci imadeł, zamiast na małej szlifierce uniwersalnej. sowanie specjalnej kadzi do malowania części wagono­ 24441. 24.8 1951. Konstanty Siemionka, tokarz. wych przez zanurzanie zamiast natryskiwania farby roz­ Ulepszenie pieca gazowego, służącego do usuwania n a ­ pylaczem. prężeń termicznych w nóżkach. 24254. 23.8 1951. Orlando Oggero, radiotechnik. Zmia­ 24442. 24.8 1951. Zdzisław Wytrychowski, odlewnik. na konstrukcji uchwytu palniki w celu polepszenia jako­ Zabezpieczenie ślimacznic i ślimaków przy piecach odlew­ ści wyrobu i zmniejszenia kosztów wykonania. niczych. 24277. 23.8 1951. Feliks Wypart, ślusarz. Zmiana 24453. 24.8 1951. Józef Bryigier, robotnik. Zastoso­ konstrukcji regulatora ciśnienia sprężarki- KR-8. wanie łańcuchów do łączenia kultywatorów przy transpor­ cie do malami i do magazynu. 24273. 23.8 1951. Wiktor Jentner, kowal. Zmiana 24454. 24.8 1951. Józef Janasik, kowal. Nitowanie sposobu obróbki łbów śrub ściągowych, używanych przy kół do kultywatorów ciągnikowych na młocie sprężynopomjpaeh typu MM 80. 24279. 23.8 1951. Jąń Waszek, ślusarz. Opracowa­ wym zamiast ręcznie na kowadle. 24455. 24.8 1951. Wacław Raczek, kowal. Przekucie nie przyrządu do obcinania blach do naprężaczy. śrub wpuszczanych z czworogranem na śruby specjalne 24280. 23.8 1951. Jakub Lerman, mistrz ślusarski. Zastąpienie paleniska koksowego w suszarce do rdzeni od­ do wypielacza „Gryf“. 24462. 24.8 1951. Bazyli Kusakin, frezer. Zastosowa­ lewniczych palnikiem gazowym. 24281. 23.8 1951. Eryk Schoel, ślusarz. Uproszcze­ nie dwustronnego przesuwu noża Maaga do frezowania nie operacji odgradowywania otworów w tulejkach i rol­ kół zębatych. 24486—24491. 24.8 1951. Stefan Malak, kier. kon­ kach do łańcuchów. troli, Jerzy Karaś, kier. techn., Ignacy Jędrychowski, dyr., 24282. 23.8 1951. E ryk Schoel, ślusarz. Zmiana kon­ Ryszard Wrzosek, nadmistrz, Alojzy Fröhlich, mistrz, strukcji pompki do wody chłodzącej przy automacie i Emil Pierchała, przodownik. Opracowanie i uruchomie­ H itlera w celu zmniejszenia zużycia oleju. 24283. 23.8 1951. Stanisław Łukasik, mistrz. Zmiana nie produkcji emaliowanych ramion semaforowych. 24493, 24494. 24.8 1951. Kazimierz Klocek, kalkula­ ftposóbu wykonania żeber do wagonu 75 W. 24289. 23.8 1951. Stanisław Rogowski, mistrz. Za­ tor, i Piotr Prądzyński, mistrz. Skonstruowanie i wykona­ nie przyrządu do pogłębiania szczęk w celu polepszenia stosowanie frezu do czyszczenia spoin talerza. jakości produkcji. 24290. 23.8 1951. Wojciech Świętochowski, ślusarz. 24495. 24.8 1951. Karol Stroka, in&p. kontroli. Opra­ ’Zmiana sposobu umocowania wykrojników przy prasie cowanie konstrukcji mikromierzy do pomiaru dużych mimośrodowej. średnic. 24306, 24307. 23.8 1951. Walenty Markiewicz, ślusarz, 24496. 24.8 4951. Kazimierz Guzek, szlifierz. Wyko­ i Wincenty Wysocki, tokarz. Wykonanie tokarki czoło­ rzystanie zużytych tarcz szlifierskich do ostrzenia naciwej z materiałów złomowych. 24320. 23.8 1951. Jerzy Grzewca, kontroler. Prze­ naków. 24497. 24.8 1951. Stanisław Korlacki, tokarz. Zasto­ róbka pierścienia, zabezpieczającego pakiet stojana. 24324. 23.8 1951. Helmut Koprek, tokarz. Zastoso­ sowanie tulei brązowych w łożyskach szlifierek. 24498. 24.8 1951. Roman Sielski, mechanik. Opraco­ wanie przyrządu do toczenia mimośrodów do aparatów wanie przyrządu do nawijania sprężyn. „Graelius“. 243251 23.8 1951. Stanisław Jarczyński, st. konstruk­ 24499. 24500. 24.8 1951. Franciszek Kujawa i F ra n ­ tor. Zmiana konstrukcji cięgna ramy tylnej do brony ta­ ciszek Piętka, ślusarze. Zmiana konstrukcji obramowania s iatek filtrów celem uzyskania oszczędności na robociźnie lerzowej BTc-1. _ 24326. 23.8 1951. Adolf Felis, tokarz. Wykonanie i materiale. 24501. 24.8 1951. Stanislaw Ostrowski, tokarz. Za­ dzwigarki, przesuwającej pręty pod piłę tarczową. 24378—24381. 24.8 1951. Józef Gregulec i Franci­ stosowanie samochodowej skrzynki biegów do uszkodzo­ nej tokarni w celu jej uruchomienia. szek Gregulec, brygadziści, oraz Józef Grzonka, kowal, i iflmii Wencel, ślusarz. Wykonanie ze złomu maszyny do 24502, 24503. 24.8 1951. Zbyszko Arendarski, kalku­ lator, i Florian Mielcarski, kier. kontroli. Opracowanie gięcia blach. 24382. 24.8 1951. Antoni Klimaszewski, tokarz. Uru­ przyrządu do szlifierki w celu polepszenia jakości pro­ dukcji. chomienie tokarni przeznaczonej na złom. 24387. 24.8 1951. Bolesław Nowakowski, prac. fizycz­ 24504. 24.8 1951. Ignacy Morawin, ślusarz. Przyrząd ny. Zaoszczędzenie lakieru do lakierowania lamp alkalicz­ do spawania zawieszeń resorowych. 24506, 24507. 24.8 1951. Czesław Zamiar, asystent, nych T 950. 24390. 24.8 1951. Zygmunt Błaszczak, brygadzista. i Franciszek Wiśniewski, mistrz. Zmiana konstrukcji Wykorzystanie palników do cięcia metali, nieczynnych trapieni frezerskich. 24508, 24509. 24.8 1951. Franciszek Młodzik i F ra n ­ z powodu braku części wymiernych. 24393, 24394. 24.8 1951. Adam Boiński, mistrz, i Fran­ ciszek Krzemiński, mistrzowie. Naprawa i przekonstruo­ ciszek Wiśniewski, asystent. Wykonanie suwmiarki do wanie maszyny do cięcia rur. 24510. 24.8 1951. Henryk Lewanty, tokarz. Przyrząd mierzenia prowadnic pryzmowych, ułatwiającej spraw­ ułatwiający obróbkę części strzykawek na tokarni. dzanie. 24397, 24398. 24.8 1951. Fryderyk Michalik, kalkula­ 24511. 24.8 1951. Robert Gromek, st. asystent. Zmia­ tor, i Józef Ziobrowski, brygadzista. Zastosowanie wy­ na sposobu obróbki osłon kondensatorów. 24512. 24513. 24.8 1951. tierard Breguła i Leonard łączników elektrycznych do obrabiarek. 24414. 24.8 1951. Władysław Korzeniowski, wiertacz. Bielaczyc, technicy. Zastosowanie w konstrukcjach p ły t ślizgowych przyspawanych zamiast nitowanych. Kmin-na sposobu wiercenia w płycie wiertniczej.

N r 5/1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

24517. 24.8 1951. Ludwik Malinowski, ślusarz. Przy­ rząd do wycinania na prasie otworów w częściach kon­ strukcyjnych. 24518. 24.8 1951. Roman Kazimierski, kierownik. Opracowanie konstrukcji przyrządu, umożliwiającego ścinan e faz kątownika na .prasie zamiast dotychczasowej obróbki na szlifierce. 24519. 24.8 1951. Feliks Łoś, brygadzista. Opraco­ wanie sposobu ostrzenia piłek do metalu przy pomocy tarcz bakelitowych. 24520. 24.8 1951. Stanisław Piłatowicz, ślusarz. Pro­ jekt konstrukcji kątomierza do ścisłych pomiarów kątów przy obróbce mechanicznej. 24521. 24.8 1951. Franciszek Świtalski, szlifierz. Zmiana konstrukcji umocowania tarcz ściernych na szli­ fierce. 24522. 24.8. 1951. Bronisław Kurowski, kierownik. Zmiana sposobu lutowania płytek z węglików spiekanych do noży tokarskich. 24523. 24.8 1951. W iktor Obniski, frezer. Zastosowanie odpowiedniejszych noży do obróbki części mikroskopów. 24524. 24.8 1951. Leon Furmański, ślusarz. Opracowa­ nie przyrządu do spęczania materiału do świdrów na pra­ sie ciernej. 24525. 24.8 1951. Henryk Kaleta, tokarz. Przystosowa­ nie przyrządu do obróbki części na tokami. 24526. 24527. 24.8 1951. Władysław Więckowski i Zyg­ m unt Czerniak, mechanicy. Sposób sklejania napędowych pasków klinowych. 24528. 25.8 1951. Antoni Malinowski, konstruktor. Pro­ jekt wałków pomiarowych, ułatwiających obróbkę prowaidnic. 24532. 25.8 1951. Antoni Malinowski, technik. Projekt podstawki do traserskiego przyrządu kłowego, ułatwiają­ cej pracę. 24540. 25.8 1951. Czesław Górzyński, kontroler. Zmia­ na sposobu badania szczelności tulejek łącznikowych. 24541. 25.8 1951. Edmund Rupiński, tokarz. Skon­ struowanie cęg sprężynujących do mocowania trybów. 24542. 25.8 1951. W iktor Gawlas, ślusarz. Ulepszenie przyrządu do obróbki tarcz ściernych przez zastosowanie nowego typu łożysk. 24543. 25.8 1951. Jan Witkowski, ślusarz. Uzupełnienie skrzynki biegów szlifierki „Norton“. 24547» 25.8 1951. Antoni Kielik, brygadzista. Projekt frezu grzebieniowego, umożliwiającego obróbkę nastawia­ czy ząbkowanych. 24548, 24549. 25.8 1951. Wacław Janowski, technik, i Witold Staniszewski, spawacz. Skonstruowanie przy­ rządu obrotowego do heftowania zaczepów. 24550, 24551. 25.8 1951. Fryderyk Galeja i Władysław Krzempek, ślusarze. Skonstruowanie uchwytu elektro­ magnetycznego, umożliwiającego szlifowanie narzędzi na ostrzałce „Krusche“. 24552. 25.8 1951. Alojzy Riter, kowal. Przyrząd do gię­ cia narożników przy kątówkach do wykolejnic. 24553, 24554. 25.8 1951. Władysław Łopusiewicz, mistrz kotłowy, i Jakub Trzaska, technik. Zastosowanie przy ko­ tłach zębatek z blachy chłodzonych wodą zamiast żeliw­ nych. 24555. 25.8 1951. Stefan Gryszkiewicz, mistrz ślusarski Przyrząd do wycinania uszczelek. 24556. 25.8 1951. Józef Fołtyn, frezer. Skonstruowanie przyrządów do frezowania części narzędzi. 24557. 24558. 25.8 1951. Józef Krygier, tokarz, i Sta­ nisław Frelichowski, ślusarz. Wykonanie uchwytu do pil­ ników przy maszynie do rysowania pilników.

64 3

24559. 25.8 1951. Antoni Szymański, kalkulator. Opra­ cowanie przyrządu do obróbki na prasie części do wodo­ mierzy. 24560, 24561. 25.8 1951. Antoni Wieczorek, pilnikarz, 1 Florian Tatera, mistrz. Opracowanie rysaków do wyko­ nywania pilników. 24562. 25.8 1951. Czesław Romanowski, technik. Za­ stosowanie sprężyny amortyzującej do. wrzeciona gwin­ townicy przy maszynach „Index“. 24563. 25.8 1951. Zbigniew Krawczyk, tokarz. Zastoso­ wanie piły mechanicznej do cięcia bloków z tworzywa ściernego zamiast obróbki ręcznej. 24564. 25.8 1951. M:chał Piechota, instruktor. Opraco­ wanie przyrządu do produkcji klap do żelazek wiómikowych. 24575. 25.8 1951. Stefan Krystecki, tokarz. Opraco­ wanie przyrządu do dłutowania, umożliwiającego wyko­ nywanie pracy dłuciarki na zwykłej strugarce. 24587. 25.8 1951. Ludwik Gacek, ślusarz. Dorobienie nowego typu klucza do uchwytu wiertarki, umożliwiają­ cego zaciskanie i luzowanie wiertła. 24589, 24590. 28.8 1951. Józef Szata, ślusarz, i P iotr Janeczek, kierownik. Wyremontowanie i uruchomienie wiertarki poziomej oraz wykonanie przyrządu do wierce­ nia zespórek. 24594—24596. 28.8 1951. M aren Langer, konstruktor, oraz Fr. Młodzik i Franciszek Wyżga, mistrzowie. Skon­ struowanie pierścienia, przyciskającego kamienie segmen­ towe przy szlifierce dyskusowej. 24598. 28.8 1951. Tadeusz Moćko, brygadzista. Nowy sposób formowania tarczy tłoka. 24599. 28.8 1951. Wiktor Orzeł, brygadzista. Zastoso wan;e szablonu do kontrolowania rdzeni zbiornika robo­ czego hamulca „Matrasowa“. 24600—24602. 28.8 1951. Feliks Majewski i Jan Kacz­ marski, brygadziści, oraz Władysław Krzos, ślusarz. Zainstalowanie reduktora do regulowania ciśnienia przy pia­ skownicy. 24605. 28.8 1951. Włodzimierz Różycki, formierz. Prze­ róbka płyty modelowej i rdzeniarki korpusu zaworu wy­ pustowego. 24606. 28.8 1951. Kazimierz Stawski, rdzeniarz. Zastoso­ wanie dwulitrowego palnika przy suszami piasku rdzeniarskiego. 24609. 28.8 1951. Jan Tlatlik, ślusarz. Ulepszenie gło­ wicowych ram chłodzących przy piecach przechylnych. 24613, 24614. 28.8 1951. Zenon Szachnowski i Feliks Wójcik, tokarze. Zastosowanie pogłębiacza profilowego do otworu zamiast operacji stopniowego roztaczania. 24615. 28.8 1951. Stanisław Kostka, tokarz. Doro­ bienie tulei redukcyjnej w celu zastosowania tarczy samocentrującej z tokam i „Karger“ do tokarni „Fiszer“. 24616. 28.8 1951. Antoni Chałupka, brygadzista. Przy­ rząd do mocowania wiertła w imaku nożowym tokami. 24617. 28.8 1951. Waldemar Dąbrowski, frezer. Skon­ struowanie nastawnego sprawdzianu szczękowego. 24618. 28.8 1951. Mieczysław Oleamik, ślusarz. Zmia­ na sposobu zwijania wałów giętkich. 24619. 28.8 1951. Stefan Trojak, mistrz. Przyrząd do wiercenia w nakrętkach otworów do plombowania. 24621. 28.8 1951. Wilhelm Kuchta, brygadzista. Zmia­ na konstrukcji wózka do palnika acetylenowego. 24633. 28.8 1951. Edmund Skłodowski, frezer. Wy­ konanie oprawki dwunożowej do frezowania płaszczyzn. 24634, 24635. 28.8 1951. Eugeniusz Mańkowski, kier, fabrykacji, i Władysław Pacocha, kier. Wykonanie oprzy­ rządowania do półautomatu do gwintowania nakrętek.

644

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

N r 5/1951

24712. 29.8 1951. Stefan Wasążnik, kontroler. Przy­ 24649. 28.8 1951, Władysław Podleśko, zast. kier. wydz, Wyprodukowanie galanterii gumowej na potrzeby rząd do ułatwienia znaczenia części 11.10. 24713. 29.8 1951. Władysław Laufer, mistrz. Zastą­ zakładu. 24650. 28.8 1951. Henryk Krzos, mistrz. Opracowa­ pienie miedzi przez aluminium w części 13.30, 59.47 i 59.48. 24714. 29.8 1951. Leon Nowakowski, szlifierz. Ska­ nie sposobu regeneracji końcówek do piaskowania. 24651. 28.8 1951. Eugeniusz Malec, kontroler techn. sowanie szlifowania przy osi pedału. 24715. 29.8 1951. Marcin Kowalski, ustawiacz. Zmia­ Przyrząd do sprawdzania wymiarów kół zębatych. 24654. 28.8 1951. Kazimierz Szczuiblewski, kontroler na stanowiska obróbki części 10124. 24716. 29.8 1951. Marcin Kowalski, ustawiacz. Zmia­ techn. Przyrząd do badania szczelności zaworów. 24655. 28.8 1951. Zenon Haremza, kreślarz. Przyrząd na planu operacyjnego korka wlewu. 24725. 29.8 1951. Konrad Iwan, frezer. Zastosowa­ do gięcia sprężyn, zabezpieczających sworzeń tłokowy. 24656. 28.8 1951. Piotr Dworniczak, kier. odlewni. nie rynienki przy frezarce w celu uniemożliwienia rozlewa­ Skrócenie czasu obróbki tokarskiej klamek przez zastoso­ nia się oliwy. wanie nakiełka przy klamce. 24726. 29.8 1951. Gustaw Kaleta, tokarz. Zastoso­ 24657. 28.8 1951. Kazimierz Rebeś, szlifierz. Zasto­ wanie drugiego wyłącznika z lewej strony suportu to­ sowanie proszku karborundowego, przygotowywanego z karki. 24727. 29.8 1951. Jan Roszycki, wiertacz. Zmiana odpadków tarcz ściernych, zamiast proszków szlifierskich sprowadzanych z zagranicy. sposobu obróbki kołnierzy do kotłów SP 300 ltr. 24659. 28.8 1951. Jan Bruzda, mistrz. Nowa kon­ 24743. 29.8 1951. Jan Pachwald, tokarz. Zastosowa­ strukcja zacisku na końcu liny. nie przy młotku pneumatycznym części wymiennej, łatwo 24660. 28.8 1951, Donat Urgacz, ślusarz. Przyrząd ulegającej zużyciu. do zwijania pierścieni sprężynowych na tokami. 24744, 24745. 29.8 1951. Henryk Kryczyk, st. bryga­ 24661. 28.8 1951. Stanisław Papoń, mistrz ślusarski. dzista. i Huibert Kryczyk, brygadzista. Zbudowanie ma­ Zmiana konstrukcji umocnienia noży przy nożycy. szyny do frezowania luster suwakowych gazomierzy. 24663. 28.8 1951. Władysław Kowalski, mistrz. Za­ 24746. 29.8 1951. Stanisław Piłatowicz, brygadzista. stosowanie wytłaczania części konstrukcyjnych zamiast Uniwersalny przyrząd do wykonywania i sprawdzania szablonów, sprawdzianów i narzędzi. kręjpowania. 24Ć88, 24689. 28.8 1951. Eryk Nowak i Maksymilian 24747, 24748. 29.8 1951. Waldemar Kosylarz, st. asy­ Glezer, brygadziści. Skonstruowanie przyrządu, ułatwia­ stent, i Józef Fitas, nadmistrz. Częściowe zastąpienie wyjącego spawanie boków zasobnika. sokokrzemowej surówki odlewniczej surówką martenow24691. 28.8 1951. Władysław Chwirut, technik. Pro­ ską. jekt podstawki do uchwycenia próbek przy badaniu tw ar­ 24752. 29.8 1951. Józef Pyclik, ustawiacz. Wykona­ dości. nie krzywki do automatu „Index 24“ w celu skrócenia 24692. 28.8 1951. Wacław Grzęda, mechanik. Opra­ czasu jednostkowego przy cięciu kołków. cowanie mechanizmu hamującego na bębnie przy urządze­ 24762. 29.8 1951. Władysław Twardak, hartownik. niu dó przesuwania wyciągu elektrycznego w kierunku po­ Przekonstruowanie pieca solnego do hartowania ziomym. 24763. 29.8 1951. Jan Zwiorek, ślusarz. Przeróbka 24693. 28.8 1951. Stanisław Pluta, prac. umysłowy. ru r do żarzenia drutu o średnicy 0,5 na biało oraz umie­ Zaproponowanie zmiany miejsca zainstalowania destylar- szczenie w tyglu jednocześnie czterech ru r zamiast trzech. ki do wody. 24764. 24765. 29.8 1951. Alfred Łysko, ślusarz, i O24697. 28.8 1951. Wacław Grzęda, mechanik. Zasto­ skar Beigel, spawacz. Ulepszenie składania sit szczelino­ sowanie dwóch noży tokarskich do cięcia tulei na pier­ wych. ścieni tłokowe silników. 24791. 30.8 1951. Wilhelm Zawada, ślusarz. Remont 24698. 28.8 1951. Jan Wolanin, technik. Zastosowa­ wytartego wału bez rozbiórki instalacji. nie do tokami czołowej skrzynki biegów tyipu sameeho24793. 3Q.8 1951. Czesław Nowak, ślusarz. Przyrząd dowego i sprzęgła. do wytwarzania zamków do szaf rozdzielczych. 24700. 28.8 1951. Władysław Chwirut, technik. Za­ 24799. 30.8 1951. Bronisław Pruss, ślusarz. Opraco­ montowanie czujnika przy maszynie do badania wytrzy­ wanie i zastosowanie zderzaka do dźwigni prowadnika. małości na rozerwanie. 24800, 24801. 30.8 1951. Antoni Ulanowicz i Edward 24701—24703. 29.8 1951. Józef Stacherski i Antoni Pietruszewski, tokarze. Zastąpienie wierteł spiralnych Jasiak, mistrzowie, oraz Stanisław Łazik, kierownik. wiertłami płaskimi przy wierceniu otworów o średnicy Zwiększenie obrotów drutociągów. poniżej 0,2 mm na głębokości powyżej 10 mm. 124704. 29.8 1951. Witold Trocha, mistrz. Zastosowa­ 24808. 30.8 1951. Jan Brudny, ślusarz. Przyrząd do nie drugiego wyłącznika przy prasach na zimno celem obcinania nakrętek przed gwintowaniem. znrany kierunku obrotów. 24811. 30.8 1951. Tadeusz Małecki, galwanizator. Od­ 24705, 24706. 29.8 1951. Zenon Miklasiński, kierow­ tłuszczanie przedmiotów przeznaczonych do cynkowania nik, i Stefan Łęski, mistrz. Przystosowanie urządzenia przez gotowanie w roztworze ługu sodowego. do hartowania drutu na wodę także na ołów. 24813. 30.8 1951. Jan Balcarek, mistrz tokarski. Opra­ 24707, 24708. 29.8 1951. Zygmunt Kępa, robotnik, cowanie i skonstruowanie stempli i oprawek do tłoczenia i Stanisław Łazik, mistrz. Zastosowanie blachy handlo­ sześciokątu w tulejkach podajnikowych i zaciskowych. wej do wykonywania kotłów zamiast odlewu żeliwnego. 24816. 30.8 1951. Józef Kołodziej, galwanizator. Za­ 24709, 24710. 29.8 1951. Zygmunt Kępa, hartownik, stosowanie głowiczki szybkobieżnej „Lumip“ do nacinania i Wiktor Chaibrzyk, mistrz. Zwiększenie obrotów maszyn śrub. siatkarskich. 24817. 30.8 1951. Hubert Stolarz, tokarz. Opraco­ 24711. 29.8 1951. Kazimierz Dziubek, formierz. Za­ wanie i sporządzenie noża tokarskiego, umożliwiającego stosowanie chłodników przy formowaniu w celu polep­ obróbkę jednym nożem odlewów mosiężnych do końcówek szenia jakości odlewów. głowic kablowych.

Nr 5/1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

24819, 24820. 30.8 1951. Rajnold Węgrzyk, ślusarz, i Jan Balcarek, m istrz tokarski. Prasa do wyciągania rdzeni kokilowych bez uszkodzenia odlewanej sztuki. 24825. 30.8 1951. Edward Grajcar, technik. Wycinak otworów podłużnych we wspornikach prądnicy. 24828. 30.8 1951. E ryk Szwonke, ślusarz. Sporządze­ nie wykrojnika do wykonania tulei z kołnierzem, umożli­ wiającego otrzymywanie tulei za pomocą jednego suwu przyrządu. 24829. 30.8 1951. Józef Zięba, frezer. Przerzucenie operacji wykończenia gwintu z frezarki na wiertarkę. 24849. 30.8 1951. Mieczysław Kosiorowski, kier. ru­ chu. Wyeliminowanie oddzielnej operacji nawiercania przy wykonywaniu na&rętek kołpakowych do żelazek do­ mowych. 24850. 30.8 1951. Bogumił Damm, kier. narzędziowni. Skonstruowanie uchwytu nastawnego do noży tokar­ skich. 24851. 30.8 1951. Tadeusz Korycki, kalkulator. Przy­ rząd do wkręcania śruby w płytkę do regulacji magnesu C1-116. 24852—24854. 30.8. 1951. Lucjan Prabudzki i Lud­ wik Ziemak, ustawiacze, oraz Wincenty Wildangier, kie­ rownik. Przeniesienie operacji obcinania półfabrykatu 3817 z tokami na prasy. 24867, 24868. 30.8 1951. Jan Śliwka, kier. produkcji, i Franciszek Witanowski, formierz. Zmiana systemu pra­ cy w odlewni. 24874. 30.8 1951. Zygmunt Zasadzki, brygadzista. Zmiana sposobu łączenia blach piekarnikowych do kuchen gazowych i kombinowanych. 24875. 30.8 1951. Bronisław Fankidejski, tokarz. Ulep­ szenie sposobu obróbki korpusów wentyli 3B do zlewo­ zmywaków. 24876. 30.8 1951. Stanisław Markiewicz, elektryk. Zastosowanie automatycznego wyłącznika frezarki do igieł. 24877. 30.81951. Henryk Kowalski, brygadzista. Skomasowanie operacji wycinania otworów w pokrywie zamka. 24878. 30.8 1951. Zygmunt Kępa, hartownik. Zwięk­ szenie obrotów reduktora oraz uruchomienie dwóch do­ datkowych bębnów w celu powiększenia wydajności pieca. 24879. 30.8 1951. Stanisław Cybulski, brygadzista. Nowy sposćfo wytłaczania nóg do kuchen węglowych. 24880. 30.8 1951. Franciszek Hennig, kier. planowa­ nia. Zmiana materiałowa przy produkcji kurków do ku­ chenek. 2488L 30.8 1951. Władysław Widomski, kalkulator. Nowy sposób badania szczelności kurków gazowych. 24882. 30.8 1951. Jan Grzywacki, tokarz. Opracowa­ nie składników pasty do uszczelniania kurków. 24883. 30.8 1951. Bronisław Fankidejski, brygadzista. Zmiana sposobu wykonywania tulejek, prowadzących grzybek w wentylu bezpieczeństwa kotłów warzelnych. 24884. 24885. 30.8 1951. Edmund Dąbrowski i Wła­ dysław Knozowski, robotnicy. Zastosowanie spawania elektrycznego punktowego zamiast nitowania ramiączka w żaluzjach wentylacyjnych. 24886, 24887. 30.8 1951. Sylwester Dominiczak, ślu­ sarz, i Stanisław Kornacki, tokarz. Zmiana obróbki ru­ rek przelewowych w płuczkach „Corona“. 24888. 31.8 1951. Józef Gołębiewski, formierz. Zasto­ sowanie jednego wlewu zamiast dwóch przy odlewaniu ścianek zlewozmywaków. 24893. 31.8 1951. Tadeusz Witczak, szlifierz. Przy­ rząd do zaprawiania tarcz szlifierskich.

645

24899. 31.8 1951. Henryk Maślanka, ślusarz. Wyre I montowanie i uruchomienie prasy. 24902, 24903. 31.8 1951. Bolesław Górecki i Bogdan Lewandowski, kontroler. Ulepszenie wykrojnika 30-PTS 556. 24904. 31.8 1951. Wincenty Kowalski, mistrz warszt. Uszczelnienie drzwiczek przy szlifierkach hydraulicznych za pomocą filcu oraz zastosowanie filtru w przelotach po­ wietrznych. 24908. 31.8 1951. Ignacy Klyta, nadmistrz. Wykona­ nie m atrycy do tłoczenia siodełek do ru r turbinowych. 24911. 31.8 1951. Antoni Łukasiewicz, tokarz. Za­ stosowanie frezarki pionowej z nożem osadzonym w wytaczadle do wykańczania otworu w piaście osi. 24912. 31.8 1951. Bolesław Powązka, tokarz. Zmiana uchwytu do obróbki tłoka. 24913. 31.8 1951. Alojzy Migdalczyk, mistrz tokarski. Zmiana przyrządu i narzędzia do o'bróbki głowicy LB 45. 24914. 24915. 31.8 1951. Jan Kurkowski, spawacz, i Tadeusz Traczyk, pom. spaw. Zastosowanie oszczędno­ ściowego cięcia szyn palnikiem do wsadu żeliwiaka. 24916. 31.8 1951. Tadeusz Motyka, mistrz. Projekt i wykonanie specjalnego wózka do przewożenia obrabia­ rek. 24917. 31.8 1951. Józef Gryczan, brygadzista. Po­ większenie pomostu przy żeliwiaku dla przygotowania do­ statecznej ilości surowca przed wytopem. 24918. 31.8 1951. Jan Orzechowski, mistrz. Wierce­ nie otworu korbowodu regulatora n a wiertarce poziomej. 24919. 31.8 1951. Antoni Rymsza, tokarz. Wykona­ nie specjalnego noża oraz obsady do gwintownika do ob­ róbki nakrętek do chłodnicy. 24920. 31.8 1951. Alojzy Migdalczyk, mistrz tokar­ ski. Zmiana uchwytu do pierwszej operacji obróbczej haka nr rys. 74.10. 24921. 31.8 1951. Włodzimierz Misztal, hartownik. Za­ stosowanie rozczynu oleju gazowego 65% i soli kuchen­ nej 35% przy hartowaniu igieł do przeszywaczki. 24923. 1.9 1951. Wiktor Niedziółko, kontroler. W y­ eliminowanie rdzenia i kokila przy formowaniu oprawy łożyska. 24924. 1.9 1951. Zygfryd Andrzejewski, kontroler. Wykonanie do szlifierki pasków parcianych bez końca. 24925. 1.9 1951. Stefan Adam, kierowca. Ulepszenie przyrządu do frezowania rury wylotowej. 24926. 1.9 1951. Roman Przygodzki, mistrz tokarski. Zastosowanie obróbki kanałków tłoka za pomocą dwóch noży skrawających jednocześnie. 24927. 1.9 1951. Edward Szkudlarek, formierz. Czę­ ściowe zn:esienie rdzenia przy formowaniu korpusu wen­ tylatora. 24937. 1.9 1951. Roman Grabowski, uczeń tokarski. Zmiana obróbki rury wylotowej. 24938. 1.9 1951. Taduesz Kosior, instruktor. Opra­ cowanie konstrukcji szczęk do uchwytu samocentrującego, mocujących na małej długości tuleję przy wyrobie pierśc eni. 24939. 1.9 1951. Mieczysław Jaros, zast. kier. wydz Skonstruowanie uchwytów frezerskich do wykonywania dźwigni samochodowego hamulca próżniowego. 24940. 1.9 1951. Aleksander Kita, kontroler. Wyko­ nanie oprawki nożowej do trzech jednoczesnych operacji. 24941. 1.9 1951. Mieczysław Durlej, brygadzista. Prze­ niesienie operacji rozwiercania korpusów LuV-l z rewolwerówki na w:ertarkę.

46

2

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

N r 5/1951

24995. 3.9 1951. Józef Bednarek, mistrz. Zmniejsze­ 4942, 24943. 1.9 1951. Marian Chmielecki i Marian Krzeszowski, mistrzowie. Anulowanie operacji 3/220 nie czasu remontu zbiornika na wodę. 25000. 3.9 1951." Teofil Lussa. Zmiana sposobu oibprzy obróbce detalu H 101-30. 24944, 1.9 1951. Julian Szczerski’ brygadzista. Za- róbki kątownika poprzeczek do aparatów kluczowych śtosowarre specjalnych szczęk do mocowania w imadle P-646. 25001. 3.9 1951. Paweł Becker, mistrz ślusarski. Wy­ po 16 sztuk podkładek H 2009 przy obróbce na frezarce. 24945. 1.9 1951. Jan Sochacki, mistrz. Przyrząd wier- konanie dwóch nowych wykrojników do tłoczenia płytek. 25002. 3.9 1951. Paweł Becker. Wprowadzenie do pro­ Uirski do wiercenia i gwintowania tłoków do cylindrów dukcji dotychczasowych odpadków blachy. hamulców kolejowych. 24946. 1.9 1951. Mieczysław Jaros, zast. kier. Skon­ 25003. 25004. 3.9 1951. Franciszek Młodzik, mistrz, struowanie uchwytu frezerskiego do wykonywania-opera­ i Franciszek Kujawa, robotnik. Wykorzystanie dotych­ c ji 60 pyzy detalu H 4 K 25-14. czasowych odpadków do dalszej produkcji. 24947. 1.9 1951. Edw ard1Kania, brygadzista. Przy- 25005, 25006. 3.9 1951'. Stanisław Król i Leon Lewan­ rząd wiertarski do tulei H 2009-6. dowski, spawacze. Zaoszczędzenie ołowiu przy spawaniu U4951. 1.9 1951. Stanisław Watoła, kierownik. Zmia­ blachy. na konstrukcji stojaka na kręgi surowca do pras na zim­ 25007, 25008. 3.9 1951. Oskar Kasse, ślusarz, i An­ n o'i druto ciągów. drzej Turowski, mistrz ślusarski. Zaoszczędzenie pracy 24952. 1.9 1951. Józef Kufa, brygadzista. Zaginanie przy naprawie sprzęgła wiertarki. końca drutu do usztywnienia form czworokątnych „Stein25009. 3.9 1951. Bronisław Jarzębowski, przodownik. metz“ sposobem mechanicznym. Uproszczenie pracy szlifierki poziomej Xo-37043. 24955—24957. 1.9 1951. Piotr Rataj czyk i Ludwik 25011. 3.9 1951. Stefan Wrazidło, cieśla. Skonstruo­ Grabizna, kierownicy, oraz Benedykt Kozak, dyr. techn. wanie pieca grzewniczo-kowalskiego, zużywającego mniej' Produkcja drutu ¡zastępczego. gazu przy tej samej pracy. 24959—24961. 1.9 1951. Ryszard Grychnik, elektryk, 25012. 3.9 1951. Józef Bobrzyk, ślusarz Uproszcze­ Antoni Hetnał, ustawiacz, i Tadeusz Biernat, ślusarz. Za­ nie strugania kątowników. stosowanie płytek z węglików spiekanych do prowadni­ 25014. 3.9 1951. Alojzy Kuno, mł. konstruktor. Wy­ ków i obcinaczy drutu przy sadzarkach angielskich. konanie rysunków w celu przebudowy głowicy N 4118. 24962. 1.9 1951. Bolesław Włodarczyk, mistrz. Za­ 25015, 25016. 3.9 1951. Edward Maliński, ślusarz, stosowanie suportu stałego do wyrównywania średnicy i Stanisław Matuszak, kowal. Zastąpienie przekładni pa­ zewnętrznej tarcz ściernych, szlifujących taśm y przy sowych przy transporterze w kotłowni przekładniami śli­ .tamibofaćh szlifierskich, bezpośrednio przy maszynie i w makowymi. czasie jej pracy. 25017. 3.9 1951. Alojzy Napierała, kowal. Przeróbka 24964. 3.9 195i. Jan Krzemień, ślusarz. Wykonanie przyrządu, umożliwiająca zredukowanie jednej operacji zapadki zderzaka, zabezpieczającego przed wyskoczeniem obróbkowej. stołu strugarki wzdłużnej „Billeter“ n r 852 *na wypadek 25018. 3.9 1951. Stefan Wawrzyniak, ślusarz Wy­ Nacięcia się automatu. konanie przy prasach mimośrodowych urządzenia, zabez­ 24966. 3.9 1951. Adolf Adamski, ślusarz. Przyrząd pieczającego przed uszkodzeniem przyrządów, oraz prze­ wykonujący podkładki izolacyjne za pomocą jednej operobienie- uchwytu przy obcinarce. liicji. 25019. 3.9 1951. Jan Muszyński, ślusarz Przeróbka 24971. 3.9 1951. Antoni Bar. Opracowanie 1 skon­ wyłącznika przy prasie korbowej PL 3-32140. struowanie przyrządu walcowego do czyszczenia sklejek 25021. 3.9 1951. Leon Stachowiak, ślusarz narzędzio­ i ręcznej wiertarki elektrycznej. wy. Poprawienie przyrządu do gięcia pałąka do poduszki 24972. 3.9 1951. Antoni Bartkowiak, ślusarz. Dopro­ wadzenie do stanu używalności sprzęgła magnetycznego smarnej w celu opuszczenia jednej operacji gięcia. 25022. 3.9 1951. Zenon Begier, tokarz. Wykonanie do obrabiarki „Emold“. 24976, 24977/ 3.9 1953. Henryk Matela, przodownik ulepszonego uchwytu do frezowania pokrywki. 25023—25026. 3.9 1951. Mieczysław Susicki, dyr., inż. tokarski, i Władysław Mazar, ślusarz. Wprowadzenie oszczędności przy szczękach miękkich do uchwytów „For- Czesław Zamiar, kier. warszt., Franciszek Wiśniewski, asystent, i Florian Drąg, brygadzista. Wykonanie łożysk Isard“. 24978. 3.9 1951. Tadeusz Łuczak, kierownik. Przy­ rolkowych zamiast sprowadzania ich z zagranicy. rząd do zaokrąglania zębów. 25027. 3.9 1951. Piotr Głowacki, robotnik. Wylepie24979—24981. 3.9 1951. Karol Krzemieniewski. Ro­ nie kadzi odlewniczych masą ogniotrwałą zamiast obmu­ man Kocik, mistrz ślusarski, i Ludwik Koziołek, ślusarz. rowania cegłą szamotową. Prżyrząjd do przyśpieszania spawania. 25028.- 3.9 1951. Wiktor Jarecki. Połączenie dwóch 24982, 24983. 3.9, 1951. Mieczysław Szraube, mistrz modeli w jeden w celu wykonan;a jednego odlewu za­ ślusarski, i Adam Boiński, mistrz strugarski. Ulepszenie miast dwóch. obróbki ręcznej kamieni do wieszaków resorowych wa­ 25032. 3.9 1951. Edmund Adamski, teletechnik. Wy­ gonów osobowych. konanie zastępczych sznurów mikrotelefonicznych wza24984, 24985. 3.9 1951.' Czesław Zamiar, asystent, mian oryginalnych. i Adam Boiński, mistrz strugarski. Przyrząd mocujący 25033. 3.9 1951. Wojciech Chorabik, ślusarz. Gięcie obróbkę skrętów do frezarki Fu 1. uszka do sprężyn w przyrządzie do gięcia zamiast wytła­ 24989. 3.9 1951. Inż. Stanisław Stafeek. ' Uproszcze­ czania. nie'piasty rowerowej. . 25034. 3.9 1951. Adolf Adamski, ślusarz. Przyrząd 24993. 3.9 1951. Józef Bednarek, mistrz. Zmniejsze­ do dziurkowania podkładek. nie czasu obróbki wałka rurowego więcej niż 4-krotnie. 25036. 6.9 1951. Jan Barcik, technik. Dodawanie do 24994. 3.9 1951. Teofil Lussa, ślusarz. Zastosowanie 10 zawias wahadłowych jednego drucika naciągającego obróbki maszynowej zamiast ręcznej. zamiast 10.

N r 5/1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

25037. 6.9 1951. P iotr Plinta, kalkulator. Pakowanie odlewów anticorodalowych tylko w skrzynie, a nie jak uprzednio w kartony i skrzynie. 25038. 6.9 1951. Augustyn Mrowieć, ślusarz. Ulep­ szenie produkcji szybrów do zamków wpuszczanych. 25039. 6.9 1951. Szczepan Konopko, ślusarz. Wyeli­ minowanie dwóch kompletów narzędzi do wyrobu pokryw zasuw drzwiowych i zastąpienie jednym. 25040. 25041. 6.9 1951. Marian Prędki, technik, i Bo­ lesław Szczygieł, mistrz odlewniczy. Zastosowanie tule­ jek do skrzynek form w celu ponownego użycia skrzy­ nek. 25042. 6.9 1951. W iktor Kamper, ślusarz. Uproszcze­ nie frezowania serc do kurków gazowych. 25043. 6.9 1951. Marian Michniak, tłocznik. Skróce­ nie czasu obróbki rozet oraz zmniejszenie zużycia mate­ riału na rozety TK 1306 M i 1325 N. 25044. 6.9 1951. Wojciech Piszczek, ślusarz. Prze­ róbka wykrojnika do rozet TK 1621. 25045. 6.9 1951. Edward Pierchała, robotnik. Zasto­ sowanie tarczy ochronnej przy falcowaniu wiader na falcarce pionowej. 25046. 25047. 6.9 1951. Stanisław Wardęga, robotnik, i Zygmunt Kępka, elektromonter. Wykonanie i zastoso­ wanie rolek do wygładzania zgnieceń dolnych części garn­ ków. 25048. 6.9 1951. Stanisław Szczepanik, formierz. Zmiana składu rdzeni grzejników przez zastąpienie oleju klejem pasowym lub malarskim. 25049. 6.9 1951. Franciszek Wesołowski, tokarz. Przyrząd upraszczający obróbkę wkładek do pomp cu­ krowniczych P-4552. 25050. 6.9 1951. Julian Dwojacki, robotn:k. Nieprzykręeanie den kuchen węglowych i kombinowanych do ścian bocznych. 25051. 25052. 6.9 1951. Longin Włosek, technik, i Kazimierz Miernik, ślusarz. Zmiana konstrukcji syfonu do szeregowej umywalni dwurzędowej. 25053. 6.9 1951. Alojzy Specjał, dyr. techn. Połącze­ nie w jedną czynność zam ykana denek puszek i podwija­ nia krawędzi płaszczy. 25054, 25055. 6.9 1951. Tadeusz Pniak, ślusarz, i Hen­ ryk Olchawa. Uruchomienie zniszczonej drukarskiej ma­ szyny offsetowej w zakładach opakowań blaszanych. 25056—25058. 6.9 1951. Kazimierz Dziedzic, technik, Jan Wąsikowski i Józef Proszkowski. Nowy sposób lu­ towania płaszczy puszek ogórkowych bez uszkodzenia la­ kieru powłokowego. 25059—25061. 6.9 1951. Stefan Jakubowski, prac. umysłowy, Stefan Sendecki i Zbigniew Strzelecki. Opra­ cowanie przepisów, dotyczących gospodarki odpadkami blaszanymi. 25062, 25063. 6.9 1951. StanTsław Łazik, druciarz, i Józef Stacherski. Zwiększenie obrotów drutociągów. 25064. 6.9 1951. Józef Staniszewski, ślusarz. Zasto­ sowanie w rurkach prowadzących utwardzonych tulejek stożkowych celem zmniejszenia powierzchni tarcia drutu. 25066. 6.9 1951. Oskar Groger, prac. umysłowy. Skonstruowanie drewnianego zbiornika do transportu kwasu solnego. 25067. 6.9 1951. Maksym Rozkoszek, ślusarz. Skon­ struow ane urządzenia do próbowania na szczelność rur płomiennych do pieców kąpielowych. 25068. 6.9 1951. Ryszard Karczyński, ślusarz. Upro­ szczenie sposobu łączenia kurka z przewodem gazowym w kuchniach.

647

25069. 6.9 1951. Czesław Pohl, inż. Sposób umoco­ wania galeryjek przy kuchniach węglowych n r 43 i 61. 25070, 25071. 6.9 1951. Aleksander Helak i Józef J a ­ godziński, ślusarze. Wykorzystanie zużytych noży do no­ życ tablicowych. 25072. 6.9 1951. August Wiśniewski, mistrz ślusarski. Ulepszenie sposobu produkcji koszyków rdzeniowych do rdzeni do formowania kadłubów pomp głębinowych. 25073. 6.9 1951. Tadeusz Janik, robotnik. Zastąpienie otworami gwintowanymi nakrętek w drzwiczkach pieców uniwersalnych. 25074. 6.9 1951. Stanisław Cybulski, robotnik. Ujed­ nostajnienie wymiarów listewek, prowadzących płytki re ­ gulacyjne do dopływu powietrza w piecach stałopalnych, oraz wycinanie otworów wykrojnik;em zbiorczym. 25075. 6.9 1951. Antoni Wiśniewski, elektryk. W yre­ montowanie we własnym zakresie silników elektrycznych znalezionych w złomie. 25076. 6.9 1951. Kazimierz Sieczka, elektryk. W y­ szukanie w złomie i wyremontowanie pięciu silników elek­ trycznych. 25077. 6.9 1951. Stefan Leśkiewicz, ślusarz. Przerzu­ cenie czynności wiercenia głowic umywalni „Olimpia“ z to ­ karni na wiertarkę. 25078. 6.9 1951. Stefan Szczygieł, ślusarz. Przyrząd wiertniczy do wiercenia części autoklawów. 25079. 25080. 6.9 1951. Bronisław Adamczyk i Mar­ cin Bogusławski, modelarze. Wykonanie listew do umy­ walni łącznie z mydelniczkami w jednym odlewie. 25081. 6.9 1951. Zygfryd Cebulski, robotmk. Obrób­ ka łuków n r 20 za pomocą jednej czynności zamiast dwóch. 25084. 6.9 1951. Józef Dola, ślusarz. Rozcinanie krąż­ ków gumowych w wyciągach pieców hartowniczych przy wymianie. 25085. 6.’9 1951. Maksymilian Wolny, ślusarz. Wy­ konanie przyrządu do wyrobu sprężyn w celu podwojenia wydajności. 25086. 6.9 1951. Karol Lorenc, cieśla. Zmiana wy­ gięcia zębów piłek taśmowych, umożliwiająca pracę piły bez drgań i podnosząca wydajność dwukrotnie. 25087. 6.9 1951. Witold Fam ik, ślusarz. Skonstruo­ wanie płytki spodniej narzędzia podbowiarskiego, umożli­ wiającej zmianę narzędzia w maszynie bez znrany płytki. 25088. 6.9 1951. Ryszard Dąbrowski, blacharz. Skon­ struowanie wykrojnika tłocznika do uszek skopków. 25089. 6.9 1951. Karol Lach, ślusarz. Dorobienie przyciskacza sprężynowego do autom atu do walcowania wkrętek do metali. 25090. 25091. 6.9 1951. Antoni Walaszek i Michał Szymik, nastawiacze. Wykonanie narzynek „Wagnera“ we własnym zakresie w celu umożliwienia wymiany pcszczsgólnych narzynek. 25092. 6.9 1951. Rudolf Kiszą, technik. W ykorzysta­ nie starej matrycy do kucia nakrętek na gorąco przez za­ stosowanie odpowiedniego uchwytu. 23093, 25094. 6.9 1951. R. Staniszewski i Józef Ro­ kita, techncy. Przekonstruowanie starych maszyn na obrzynarki butli. 25096—25099. 6.9 1951. Władysław Tkaczyk Ignacy Gordel i Antoni Morawiec, cynkownicy, oraz Jkn Sikorski, kowal. Podniesienie jakości i ilości cynkowanych kubków. 25100. 6.9 1951. Ludwik Kuc, ślusarz. Udoskonaleni ochrony przy nożu rzeźnickim. 25101. 6.9 1951. Jan Kosiak, technik. Wybieranie ołowiu z piast zużytych tarcz szmerglowych. 25102. 6.9 1951. Ludwik Kuc, ślusarz. Ulepszony spop sób zamocowania noża w trzonku przy jarzyniakach.

648

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

25118. 7.9 1951. Henryk Cerekwicki, galwańizator. Skonstruowanie kielicha obrotowego do cynkowania i kad­ mowania drobnych części. , 25119. 7.9 1951. Ryszard Baryłkiewicz. Zastosowanie zespołu noży do nacinania -ząbków na szczękach Forkardt‘a, 25121. 7.9 1951. Tadeusz Grochocki, ślusarz. Skon­ struowanie uchwytu do toczenia trójników. 25137, 25138. 7.9 1951. Franciszek Pawlewicz, mistrz tokarski, i Stefan Żelazny, mistrz ślusarski. Skonstruo­ wanie przyrządu tokarskiego z wkładkami z węglików spiekanych. 35166—25168. 7.9 1951. Julian Czerniak oraz Feliks Filipek i Alfred Krzykawski, technicy. Zastąpienie podpo­ r y drewnianej przy demontażu dźwigu mostowego przez maszty stalowe. 25174—25176. 7.9 1951. Bogdan Tamioła, kreślarz, oraz Stanisław Kamiński i Stanisław Spychaj, ślusarze. Wykonanie ze złomu automatu do toczenia korków uszczelniających. 25177. 7.9 1951. Kazimierz Reczyński, frezer. Przy­ rząd do szlifowania pokryw pomp olejowych. 25178.. 7.9 1951. Kazimierz Reczyński frezer. Przy­ rząd do wykonywania kanałka smarowego na ścianie po­ krywy pompy olejowej. 25179. 7.9 1951. Rudolf Bałtowski, stolarz maszyno­ wy. Zastosowanie przyrządu do produkcji ramiaków. 25180. 7.9 1951. Kazimierz Bilewicz, przód, traserski Opracowanie szablonów do trasowania odmulacza ścian Bitowej i drzwiczkowej przy parowozach. 25181. 7.9 1951. Radosław Lagner, ślusarz. Opraco­ wanie kleszczy do zakładania sprężyn na uchwytach szybkomocujących. 25204, 25205. 7.9 1951. Kazimierz Nowakowski i Sta­ nisław Orłowski, praserzy. Zastosowanie tolerancji przy wykonywaniu matryc do- wyrobu nitów. 25206. 7.9 1951. Stefan Urban, mistrz. Skonstruowa­ nie specjalnej dźwigni do transportowania matryc na młot przy odkuwaniu krążków obręczy kół. 25207. 7.9 1951. Stanisław Kierysz, ślusarz. Urzą­ dzenie do smarowania młota parowego, ograniczające zu­ życie oleju cylindrycznego. 25208. 7.9 1951. Józef Spłużka, kontroler. Zastoso­ wanie ręcznej ściernicy wężowej do końcowej operacji p rzy obróbce kół zębatych zamiast ręcznego piłowania. 25209. 7.9 1951. Franciszek Wieczorek, robotnik. Za­ stosowanie ochron przed zanieczyszczeniem gniotowników m asy fomierskiej. 25210. 25211 7.9 1951. Czesław Jaworski, ślusarz, i Ja n Radny, mistrz narzędziowy. Urządzenie zabezpiecza­ ją c e tłok kompresowy przed uszkodzeniem. 25212, 25213. 7.9 1951. Piotr Adamczyk i Stanisław Słociński, modelarze. Zastosowanie drutu stalowego za­ m iast sznura do naciągania ręcznych piłek stolarskich. 25214, 24215. 7.9 1951. Ludwik Blachnik( robotnik, i Kazimierz Motyl, mistrz. Urządzenie do odprowadzania p a r oliwy z kompresorów, polepszające warunki higie­ niczne. 25218—24220. 7.9 1951. Ludwik Blaclnrk, pom. elekfr., Jan Stachurzewski, rymarz, i Stanisław Maślankiew icz, ślusarz. Zastosowanie haków do podtrzymywa­ n ia pasa w czasie remontu kompresorów. 25221—25223. 7.9 1951. Ludwik Blachnik, pom. elektr., Jan Stachurzewski, rymarz, i Stanisław Maślankiewicz, ślusarz. Zmiana sposobu ustawienia silnika kom­ presorowego w celu ułatwienia konserwacji. I

N r 5/1951

25224. 7.9 1951. Longin Siwek, szlifierz. Wykonanieuchwytu do szlifowania osi dławic. 25225, 25226. 7.9 1951. Zdzisław Hassa i A leksander Mazur, technicy. Zastąpienie reduktora obrotów przy rolownicy do gwintowania śrub przez przekładnie pasową. 25229, 25230. 7.9 1951. Antoni Hebel i Zygmunt Mi­ kołajewski, referenci. Zastosowanie taniego płynu zastęp­ czego zamiast terpentyny do rozrabiania farb i kitu. 25231. 7.9 1951. Feliks Zugajewicz, monter. Przyrząd do wyciskania we wkrętkach otworów o profilu sześcio­ kątnym. 25232. 7.9 1951. Zofia Czekalska, robotnica. Zastoso­ wanie roztworu ługu sodowego do trawienia odbłysków przed srebrzeniem zamiast polerowania. 25233. 7.9 1951. Józef Czyszczoń, ślusarz. Skrócenie długości gwintu przy produkowanych częściach. 25234. 7.9 1951. Stefan Gąsiorowski, ślusarz. P rzy­ rząd do wyjmowania końcówek materiału z automatów do produkcji łebków do igieł lekarskich. 25235. 7.9 1951. Tadeusz Kawa, blacharz. Lutowanie pierścieni dociskowych do gazomierzy. 25236. 7.9 1951. Stefan Damsiewicz, ślusarz. P rze­ konstruowanie oprawek do rolek toczących, używanych jako narzędzia przy obróbce tarcz ściernych. 25237. 25238. 7.9 1951. Fryderyk Poczkaj, m istrz, i Augustyn Damski, kierownik. Przekonstruowanie głowic do wierteł przy piłowiertarce w celu przyśpieszenia obrób­ ki szyn. 25239. 7.9 1951. Leon Duś, ślusarz. Przeróbka pale­ niska do suszenia lejów w hali odlewniczej. 25241—25243. 7.9.1951. Mikołaj Femian, Mieczysław Kowalczyk i Paweł Mrawiec, spawacze. Wykonanie stołów spawalniczych z wyciągami w celu polepszenia warunków bezpieczeństwa i higieny pracy. 25254. 7.9 1951. Jan Gajda, kowal. Wzmóc1ire n ie kon­ strukcji podwozia w wózkach wywrotowych, używanych do przewożenia surowców w hucie. 25256. 7.9 1951. Antoni Dziedzic, ślusarz Opracowa­ nie i wykonanie kuchenki gazowej, zasilanej gazem ziemnym. 25258. 7.9 1951. Izydor Tura, kowal. Przyrząd do krępowania blach. 25259. 7.9 1951. Inż. Czesław Stefański Roztrasowanie blach, używanych przy produkcji parowozów. 25267, 25268. 8.9 3951. Bronisław Nawierski, st. kon­ troler, i Alfred Księski. Przyrząd do podnoszenia kotłów przy próbie na szczelność. 25269. 8.9 1951. Stanisław Ziętarski, kierown k. Wy­ eliminowanie operacji szlifowania przy badaniu na tw ar­ dość. 25270. 8.9 1951. Zygmunt Materek, mistrz. Wykona­ nie przy odlewie koła zamachowego trzech odlewów za­ miast jednego. 25276. 8.9 1951. Józef Sułek, kierownik. Zastosowa­ nie odpowiedniego materiału na tłoczniki do tłoczenia na gorąco. 25282. 8.9 1951. Czesław Szczykutowicz, kier. grupy. Ulepszenie przyrządu do wstępnego zaciskania papierka. 25283. 8.9 1951. Henryk Dąbrowski, ustawiacz. Za­ bezpieczenie kontrolerki przy sprawdzaniu produkcji. 25284. 8.9 1951. Dominik Sułek, brygadzista. Rekon­ strukcja krzywki do produkcji wkrętek. 25285—25287. 8.9 1951. Jan Szymaniak, mistrz, oraz Henryk Dulęba i Henryk Papiński. Zastosowanie do matryc rynienek i wyrzutników. 25288. 8.9 1951. Jan Szymaniak, mistrz. Przyrząd do kalibrowania i kształtowania.

N r 5/1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

649

25410. 8.9. 1951. Inż. Tadeusz Borucki Zmiana spo­ 25289. 8.9 1951. Stanisław Basa, brygadzista. Przyrząd sobu wyrobu przegubu cięgła. do wycinania otworów przy jednoczesnym planowaniu. 25290. 8.9 1951. Marcin Zadkowski, brygadzista. Za­ 25127. 10.9 1951. Jan Kierzek, tokarz. Skrócenie cza­ stosowanie koła ręcznego przy obrzynarkach do regulo­ su obróbki korpusu łożyska do Cr 71 przez przeniesienie wania ustawienia uchwytu. obróbki z tokarni na rewolwerówkę. 2529J. 8.9 1951. Stefan Garbala, brygadzista. Znra25428, 25429. 10.9 1951. Sylwester Kitzman, kierow­ na szczeliwa tłoków pompy. nik, i Leon Konieczny, brygadzista. Przyrząd do stru g a­ 25292. 8.9 1951. Stefan Adamski, brygadzista. Zmia­ nia głowic aparatu pociągowego. na konslruckji i m ateriału matrycy. 25431. 10.9 1951. Stanisław Łukasik, mistrz kowalski. 25293. 8.9 1951. Aleksander Pilniakowski, nadmistrz. Przyrząd do gradowania odkuwek głowicy cięgła. Rekonstrukcja kopiału tokarki. 25432. 10.9 1951. Józef Rut, podmistrz. Projekt 25298, 25299. 8.9 1951. Paweł Thiede, nacinacz pilni­ ków, i Antoni Wieczorek, brakarz. Opracowanie formy przeróbki matrycy kuziennej do wykonywania sworznia dwustronnej do nacinania grzbietów pilników pół­ resorowego. 25433. 10.9 1951. Stóhisław Michowski, spawacz. Ob­ okrągłych. 25307. 8.9 1951. Stanisław Piłatowicz, brygadzista. rotowy przyrząd do ustawiania i mocowania klocka ha­ Skonstruowanie przyrządu un'wersalnego (skośnicy) do mulcowego przy spawaniu. pomiarów precyzyjnych. 25434. 10.9 1951. Antoni Urbaniak, robotnik. Za­ 25308. 8.9 1951. Bolesław Pokomiecki, ślusarz. Przy­ stosowanie pedału nożnego do uruchamiania nitownicy za­ rząd do gwiazdkowania kółek liczydła wodomierzy. miast dźwigni ręcznej. 25311. 8.9 1951. Aleksander Gola, formierz. Wykona­ 25435. 25436. 10.9 1951. Tadeusz Leśmak, k.er. oddz., nie ssawki powietrznej do oczyszczania form odlewniczych. i Alojzy Kaczmarczyk. Zastosowanie wybrakowanych osi 25312. 8.9 1951. Stanisław Kubiesa, brygadzista. po odpowiedniej przeróbce. Z orana sposobu formowania rdzeni odlewniczych przez 25448. 10.9 1951. Władysław Palka, ślusarz. Upro­ zastosowanie okrągłych prętów zamiast lanych użebrowań. szczenie konstrukcji skrzyni narzędziowej parowozu 25313. 8.9 1951. Jan Kenig, kierownik. Wyszukanie ,,Śląsk“. ze złomu stali gatunkowej. 25449. 10 9 1951. Bronisław Kruk, kier. kontroli. Usu25314. 8.9 1951. Stefan Nowak, prac. umysłowy. Wy­ szukanie ze złomu kilkuset kilogramów stali szybkotnącej. n ęcie demontażu i wtórnego montowania przyrządu na: 25315. 25316. 8.9 1951. Władysław Kopczyński, prac. wrotczego w parowozie. 25458. 10.9 1951. Walerian Urbański, kierownik. Zmia­ fizyczny, i Czesław Wojciechowski, mistrz ślusarski. Zmia- j na konstrukcji pokrywy szyn ukośnych pługa ciągniko­ na sposobu spawania uchwytów ram okiennych. 25317. 8.9 1951. Tadeusz Łuczak, kierownik Zała­ wego H 28. 25464. 10.9 1951 Henryk »Kaczmarek, uczeń ślusar­ twienie sprawy cięcia płytek widia. 25318. 8.9 1951. Zygmunt Chmielewski, przód, fre- ski. Przyrząd do toczenia wkrętów na rewolwerówce. zerski. Wyeliminowanie procesu trasowania przy frezo- i 25465, 25466. 10.9 1951. Ryszard Golenia i Wilhelm wamu części. Drzymała, traserzy. Zastqsowąjiie kart obiegowych do 25320, 25321. 8.9 1951. Tadeusz Siadak, przodownik, cyklu trasowania, spawania i prostowania przegrzewaczy i Marian Gucki. Zainstalowanie w warsztacie wyciągu. i pary. 25322, 25323. 8.9 1951. Roman Frąckowiak i Franci­ 25467—25469. 10 9 1951. Walenty Chlebosz. mistrz. szek Tomalak, pracownicy odbioru techn. Zastosowan e Józef Jankowski, nadmistrz, i Tadeusz Kaczanowski, inż. wybrakowanych odlewów do produkcji tulei. Zastosowanie specjalnego uchwytu do wybijania skrzynek 25325. 8.9 1951. Andrzej Iwański, gazjer. Ulepszenie formierskich po odlewie. dmuchawek czadnicowych. 25471. 10.9 1951. Roman Skrzypiec, kowal. Zmiana 25326. 8.9 1951. Antoni Zieliński, ślusarz. Zastoso­ sposobu gięcia kątowników. wanie blaszki oporowej w celu zabezpieczenia pasa napę­ 25478. 10.9 1951. Ryszard Fu'ński, tokarz. Wykona­ dowego przed spadaniem z kół szlifierki. nie kła czworokątnego do obróbki śrub i pcd stawek ima­ 25331—25333. 8.9 1951. Kazimierz Fronc i Kazimierz kowych do karuzelówek. Jędrzejczyk, brygadziści, oraz Wiktor Chabrzyk, ślusarz. 25479. 10.9 1951. Kazimierz Wiśniewski, hartownik. Skonstruowanie szczypców do kształtowania końców dru­ Wykonanie piaskownicy do czyszczenia przedmiotów, h ar­ tu do siatek eksportowych. 25341. 8.9 1951. E rnest Grządziel, ślusarz. Zastoso­ towanych. 25480. 25481. 10.9 1951. Ludwik Huras, ślusarz, i B ru­ wanie klina z rolkami przy głowicy wiertarki. 25347. 8.9 1951. Antoni Kawecki, spawacz. Zmiana non Kowalski, tokarz. Przyrząd do w ytłaczana podkła­ dek z blachy. sposobu spawania ru r suwowych. 25482. 10.9 1951. Bolesław Łaskawiec, prac. fizyczny. 25348—25351. 8.9 1951. F. Pietrzak i F. Kamiński, Dostosowanie szpuli ze zwijaka na maszynę splotarkę. pom. fachowi, oraz Z. Frankowski, frezer, i J. Drewniak, ślusarz. Zastosowanie obróbki na frezarce zanrast ręczne­ 25483. 10.9 1951. Eryk Kozik brygadzista. Odkuwago piłowania przy produkcji korpusów do kondensatorów nie gwintu na oprawkach szczotek do ru r zamiast nacina­ nia narzynką. strojeniowych. 25352. 8.9 1951. Roman Poniński, frezer. Zmiana 25484. 10.9 1951. Edward Kamiński, formierz. Zmia­ konstrukcji przyrządu do frezowania tulei. na sposobu formowania wanien żeliwnych do topienia 25365. 8.9 1951. Włodzimierz Arciszewski, konstruk­ cynku. tor. Zmiany konstrukcyjne w częściach produkowanych 25485. 10.9 1951. Robert Kuczora, ślusarz. Zastoso­ aparatów i uproszczenie obróbki. wanie specjalnych korbek przy operacji zaginania końców 25408. 8.9 1951. Roman Sobieszczyk, frezer. Wyko­ siatek ślimakowych. nanie frezu palcowego własnego pomysłu, który umożliwił 25486. 10.9 1951. Józef Panasiuk, frezer. Ulepszenie wykonanie kół zębatych do krajarek. sposobu obróbki nasadki kontaktowej RT 606-484.

650

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

25487. 10.9 1951. Feliks Jóźw.ak, frezer. Przyrząd uo /jednoczesnego frezowania 10-Ci.u korb napędowycn? 25489. 10.9 1951. Wincenty Gręz cki, przód, sto­ larski, i L. Świątek, mistrz stolarski. Zastosowanie do­ datkowych frezów oraz przerobienie suwaka przy „Balinderze-1. 25490. 10.9 1951. Stanisław Hauzdorfer, przód, ślu­ sarski. Przyrząd do nitowania zawias. 25491. 10.9 1951. Erwin Wallach, kontr, produkcji. Wykonanie elektrycznego piecyka laboratoryjnego muflo­ wego. 25493. 10.9 1951. Antoni »Wisła, kontr, techniczny. Zalewanie porów przez spawanie grzybków do hydrantów. 25494, 25495. 11.9 1951. V£ładysław Juraszek i Mie­ czysław Pawlus, ślusarze. Zmiana napędu elewatora z kół zębatych na paski klinowe. 25496. 11.9 1951. Teodor Skóra, stolarz. Wykonanie dwóch noży do heblarki z nieużywanej piły tartacznej 25501—25505. 11.9 1951. Piotr Kalinowski, prac. ma­ gazynu, Leon Murzynowski, zast. dyr., Marian Machyna, dyr., oraz Maks Saturna i Józef Pocztowy, kierownicy. Zużytkowanie spalonej stali narzędziowej; przeznaczonej na złom. 25510—25513. 11.9. 1951. Stanisław Szilder i Bole­ sław Siczek, brygadziści, oraz Karol Wacławik, inż., i Wła­ dysław Durał, kierowca. Ulepszenie produkcji pierścieni do cewek „Northropa“. 25514, 25515. 11.9 1951. Zdzisław Wągrowski, mistrz, i Józef Walas, kier. techn. Wyeliminowanie importowa­ nej soli polerowniczej przez zastosowanie preparatu kra­ jowego. 25516—25518. 11.9 1951. Piotr Pielka i Jan Myszor, ślusarze, oraz Mieczysław Jesionek, prac. fizyczny. Ulepszenie rolek przy prostarc? II rurowni. 25519. 11.9 1951. Wacław Piotrowski, kierownik. Od- j oliwienie kondensatu. 25520—25522. 11.9 1?51. Alfons Ochman i Józef Ho- : la, ślusarze, oraz Wojciech Smalec, mistrz. Skonstruowa­ nie i wykonanie pieca gazowego do hartowania noży, stempli i matryc. 25528, 25529; 11.9 1951. Jerzy Wolny, kowal, i Karol Sleziona, mistrz. Zastosowanie rynny do popiołu. 25530—25533. 11.9 1951. Paweł Przybysz, Emanuel Kawka i Józef Stonawski, robotnicy, oraz Józef Czok mistrz. Zastosowanie czerpaka przy transporcie zendry. 25534, 25535. 11.9 1951. Konstanty Wilczek i Ryszard Walocha, śluSarze. Ulepszenie sterowania nożycy. 25530, 25537. 11.9. 1951. Franciszek Gerlich, kalibrownik, i Jan Kępa, kier walcowni. Ulepszenie poprzecznicy na walcowni „Zgniatacz“. 25538, 25539. 11.9 1951. Jan Lichnowski, kierowmik, i Władysław Dziuba, nadmistrz. Ulepszenie pracy rekuperatorów IEE i IV pieca grzewczego. 25540, 25541. 11.9 1951. Paweł Apteka, ślusarz, i Piotr Dziaczko. Ulepszenie wózków pokrywowych pieca „Wistra“. 25542. 11.9 1951. Edward Jeżowski, monter. Ulep­ szenie przy silniku ssawy na spiekalni rud. 25543. 11.9 1951. Ryszard Poloczek, robotnik. Zabez­ pieczenie odwodnień gazów technicznych przed wybija­ niem wody zamykającej. 25544. 11.9 1951. Władysław Gamrot, st. konstruk­ tor. Zmechanizowanie klapy wylewowej przy mieszalniku surówki. 25545. 11.9 1951. Jan Walczak, ślusarz. Ulepszeme wprowadzen!a pręta owalnego do wykroju okrągłego na walcowni „Demag“.

N r 5/1951

25548. 11.9 1951. Jan Tlatlik, ślusarz. Zastosowanie przeciwwagi zamiast bębenka sprężynowego do windy , Demag“. 25550. 11.9 1951. Franciszek Nieglus, kierownik N o­ wy formularz kontroli dniówek w hucie. 25551. 11.9 1951. Zygmunt Kurzawiński, brygadzista. Zastosowanie frezu zataczanego. 25552. 11.9 1951. Karol Sokołowski, ślusarz. Ulep­ szenie matryc do odkuwek i zmiana operacji. 25554, 25555. 11.9 1951. Józef Kosiński, asystent, i Stanisław Ostrowski, kier. ruchu. Uruchomienie kom­ presora. 25556. 11.9 1951. Franciszek Potasiak, ślusarz. Zmia­ na umocowania osi przy wózku kolejki wąskotorowej. 25557. 11.9 1951. Władysław Kaleta, formierz. Za­ stosowanie profilowego dłuta przy czyszczeniu ru r z przy­ palonego piasku młotkiem pneumatycznym. 25562. 11.9. 1951. Anatol Jani, inż. Przyrząd do ob­ cinania kątowników na prasie. 25563. 11.9 1951. Walenty Zieleniec, robotnik. Zasto­ sowanie masy z gliny, szamotu i piasku do wylepiania kadzi żużlowych zamiast zaprawy dotychczasowej. 25565. 11.9 1951. Mirosław Gałecki, prac. fzyczny. Zmniejszenie obsługi nożyc III w hucie. 25566, 25567. 11.9 1951. Alfons Szubert, ślusarz, i Henryk Lichota, mistrz. Przeróbka urządzenia przy pie­ cu przepychowym. 25568. 11.9 1951. Franciszek Pawlus, formierz Za­ stosowanie rdzeni żeliwnych przy kształtkach i chwyta­ kach zamiast rdzeni piaskowych. 25601 12.9 1951. Zygmunt Kosieradzki, frezer. Wy­ konanie gilotyny do cięcia blach. 25626. 12.9 1951. Stanisław Skassa, frezer. Dorobie­ nie uchwytu do przecinania klinów Woodruffa 25630. 12.9 1951. Jan Bilski, brygadzista. Dorobienie noży kształtowych do toczenia kółka łańcuchowego. 25631. 12.9 1951. Zygmunt Miazek, szlifierz. Upro­ szczona metoda produkcji krzywek przez zataczanie ich na szlifierce zataczarce. 25632. 25633. 12.9 1951. Jan Rychta, ślusarz, i Wła­ dysław Lorek, mistrz ślusarski. Wykonanie narzędzi do produkcji wspornika bagażnika rowerowego 25634. 12.9 1951. Zygmunt Gawroń, mechanik Lu­ towanie wkrętek na lejek oliwiarki za pomocą nagrzewa­ nia nad płomieniem lampy spirytusowej. 25635. 12.9 1951. Augustyn Dominik, modelarz. Lep­ sze wykorzystanie segmentów tarcz szlifierskich przez za­ stosowanie podkładek z drzewa. 25636. 12.9 1951. Adam Sikorski, wytaczarz. Z astą­ pienie gwintowaniem mechanicznym ręcznego gwintowa­ nia otworów w częśc'ach stołu maszyn do szycia d-24. 25639, 25640. 12.9 1951. Józef Głowacki i Józef Chmie­ lewski, ślusarze. Zmiana obróbki piły aparatu lamelkowego. 25641, 25642. 12.9 1951. Jan Kumor, tokarz, i Jan Fularz, mistrz tokarski. Zastosowanie specjalnego noża fa ­ sonowego do obróbki dolnej części koszyczka łożyska rol­ kowego. 25644. 12.9 1951. Jan Szarek, ślusarz. Zastosowanie właściwej skrzynki wiertniczej do wiercenia otworów w misce olejowej. 25652. 12.9 1951. Stanisław Jarmuszewicz, brygadzista. Przyrząd do wiercenia na tokarce otworów w sprzęgłach na kły. 25661. 12.9 1951. Jan Płoch, ślusarz. Zastosowanie formy metalowej do produkcji pierścieni uszczelniających do pompy gazowej zamiast zaformowania w glinie.

N r 5/1951

WIADOMOŚCI URZĘDU'PATENTOWEGO

651

25705. 12.9 1951. Aleksander Kita, kontroler. Wy­ 25665. 12.9 1951. Franciszek Karp ński, mechanik, i Urządzenie do nacinania frezów, stosowanych przy ostrze- ' eliminowanie przykręcanej tabliczki oznaczeniowej z lite­ rami i zastosowanie liter wypukłych, zaformowanych na niu noży dyfuzyjnych. 25667. 12.9 1953. Stanisław Fornalski, spawacz. Za­ odlewie. 25706. 12.9 1951. Eugeniusz Winiarską inż. mech. stosowanie do spawania kotłów do kuchni spawu elek­ trycznego elektrodami nierdzewnymi zamiast ,,arcatomu“. Projekt zwiększenia średnicy nadlewka w odlewie w celu 25668. 12.9 1951. Bronisław Tomusiak, ślusarz. Za­ usunięcia operacji planowania na tokarce i wykonania jej stosowanie spawu elektrycznego łukowego zamiast acety­ na wiertarce. 25707. 12.9 1951. Jerzy Sochaczyński, ślusarz. Spraw­ lenem przy rurce regulacji gaźnika. dzian do ustalenia położen'a pokrywy bocznej przy kadłu­ 25669. 12.9 1951 Mirosław Kucia, technik. Opraco­ bie silnika. wanie sposobu wyremontowania we własnym zakresie 25708. 25709. 12.9 1953. Kazimierz Waliłko i Bolesław niezdatnych do użytku czujników zegarowych Niebuda, mistrzowie ślusarscy. Przeróbka przyrządu 25671. 12 9 1951. Kaz mierz Michalak, kalkulator. wiertniczego w celu skasowania operacji trasowania. Opracowanie instrukcji obróbki na rewolwerówkach. 25710, 25711. 12.9 1951. Henryk Kozłowsk', tokarz, 25672. 12.9 1951. Antoni Stefański, wagarz. Zmia­ i Władysław Laufer, mistrz ślusarski. Przyrząd ułatwia­ na wynrarów części dźwigni uknśnej do wag 15-tono- jący prawidłowe spawame krzyżaka kierownicy. wych w celu wykorzystania do produkcji materiału od­ 25712, 25713. 12.9 1951. Władysław Szymański spa­ padkowego. wacz, i Henryk Kucharski, technik. Skasowanie operacji 25673—25675. 12.9 1951. Franciszek Zieliński i Józei i czyszczenia po lutowaniu lub spawaniu pewnych części Górski, kowale, oraz Jćzef Nożyński, technik. Projekt traktora. i wykonanie zastępczych jarzemek do w y p ie la c z y , Nowa 25714. 12.9 3951. Bolesław Pawłowski, frezer. Zasto­ Oszczędność“. sowanie głowicy z nożami z węglików spiekanych. 25677. 12.9 1951. Józef Haręźlak, ślusarz Zmiana j 25715. 12.9 1951. Władysław Pawlikowski, mistrz to ­ sposobu wykonania modeli wlewów na płytach modelo- ; karski. Połączenie trzech operacji przv produkcji części wych. traktora w jedną. 25678, 25679. 1.2.9 1951. Józef Kuszewski i Tadeusz 25716. 12.9 1951. Jan Lewandowski, kalkulator. Prze­ Olszowski, inżynierowie. Zastosowanie surówki żelaznej j P M. 1 na grubościenne odlewy z żeliwa szarego. ; niesienie operacji frezowania skosów na frezarkę poziomą, 25680. 12.9 1951. Józef Łagowski, laborant. Zmniej- j dwoma frezami kątowymi, w celu frezowania jednocześ­ nie 15 sztuk. szeme zużycia koksu wsadowego przy topieniu żeliwa. 25717. 12.9 1951. Edward Winczewski, konstruktor. 25681. 12.9 1951. Zygmunt Utke, tokarz. PrzekonSpec;alne urządzenie do toczenia profilu ośki. struowanie przyrządu do skracania osiek zespołów wodo­ 25718. 12 9 1951 Władysław Pawlikowski, m strz to­ mierzowych. karski. Przeróbka szczęk w uchwycie samocentrują25687. 12.9 1951. Bogdan Hanzelko, prac. umysłowy. Opracowanie i wprowadzenie norm obcinania końcówek cym. 25722. 12.9 1953. Adam Miszkowslci, ślusarz. Przy­ w krążkach drutu i przygotowania do wysyłki. rząd do prostowania i gradowama jarzemek N. 09. x 25688. 12.9 1951. Józef Ślęzak, mistrz ślusarski. 25723. 12.9 1951. Henryk Gawlikowski, hydiaulik. Ułatwienie pakowania gwoździ w skrzynki. Podszlifowanie boków piłki ramowej w celu zwiększenia 25689. 12.9 3951. Ryszard Szolc, ustawiacz. Przekuwydajności i trwałości. vTame przepalonych końców elektrod do spawan a łańcu25724. 12.9 1951 Feliks Łoś, tokarz narzędziowy. chów na automatach zamiast odcinania. Przyrząd do wiercenia otworów w tulejach. 25690. 12.9 1951. Paweł Kwaśny, murarz. Przeróbka 25725. 12.9 1951. Florian Mielcarski, mechanik lot­ pieca do ocynkowania drutu. niczy. Zastosowanie śruby do posuwu stołu przy szlifier­ 25691. 12.9 1951. Stanisław Gil, tokarz. Zastosowace zamiast przekładni kói zębatych. me napędu klinowego przy szlifierce. 25726. 12.9 1951. Romuald Rosiewicz, kier. produkcji. 25692. 12.9 1951. Antom Oleksiak, mistrz blacharski. Przeróbka frezarki starego typu na maszynę do nacina­ Prostowanie na zwijarce wygniatanej i nadcinanej siatki nia podziałek na obwodzie koła. do filtru. 25727. 12.9 1951. Ludwik Długaj, lutowmk. Wyko­ 25697. 32.9 1951. Jan Godzina, ślusarz. Wykonanie nanie ściskaczy węży gumowych o uproszczonej lepszej uchwytu do wprowadzenia docieraka z papierem ściernym konstrukcji. do otworu. 25729. 12.9 1951. Jan Kowalski, konstruktor. Zasto­ 25698, 25699. 12.9 1951. Marian Chmielecki, nadmistrz sowanie obróbki wiertłem fasonowym zamiast kilkoma ślusarski, i Stanisław Smela, ustawiacz. Obróbka detalu narzędziami. na rewolwerówce zamiast na tokarni. 25730. 12.9 1951. Wiktor Obnisk1, frezer. Zmiana 25700, 25701. 12.9 1951. Kazimierz Bęben, szlifierz, obróbki przez zastosowanie frezów tarczowych zamiast i Wojciech Sieniek, ślusarz. Zmiana konstrukcji zamo­ palcowych. cowania manżety skórzanej. 25731. 12.9 1951. Wiktor Obniski, frezer. Projekt 25702. 12.9 1951. Józef Maksymow, mistrz tokarski.zmiany instrukcji obróbczej w celu ułat wierna pracy Przyrząd do wiercenia i gwintowania P-701-15. i skrócenia czasu obróbki. 25703. 12.9 1951. Władysław Żaczek, brygadzista. Za­ 25732. 12.9 1951. Jan Krukowski, technik. Wprowa­ stosowanie do obróbki detali oprawki wielonożowej dzenie do eloksydowni zastępczego amperomierza, wyko­ z wiertłem w celu zmniejszenia ilości operacji. nanego przez siebie, i szybsze uruchomienie eloksydowni. 25704. 12.9 1951. Jan Mizera, stolarz. Wykonanie 25733. 12.9 1951. Marian Sudak, brygadzista. Zmia­ i zastosowanie klucza dźwigniowego dwudzielnego do od­ na konstrukcji podstawy postumentu do wag 15-tonokręcania i dokręcania detali. I wych.

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

2 5734. 12.9 1951. Józef Kucik, tokarz. Przyrząd do taczenia szczęk poz. 33 Tlo 2/3a. 25735. 12.9 1951. Stanisław Pawłowski, ślusarz na­ rzędziowy. Zmiana ręcznej operacji nacinana ząbków w klamrach Kirschnera na operację mechaniczną. 25736, 12.9 1951. Bernard Wojciechowski, robotnik. Zastosowanie jednego narzędzia do dwóch operacji przy wycinaniu nóżek koszyczka. 25737. 12.9 1951. Paweł Pliwka, ¡szlifierz. Wykona­ nie krzywek Archimedesa na frezarce uniwersalnej. 25738. 12.9 1951. Jan Kochański, brygadzista. Przy­ rząd do zaciskania tulejek pierścienia, mocującego obudo­ wę dźwigni wahadłowej osi .pion. Vo-V1. 25739. 12.9 1951. Dominik Kopa, ślusarz. Przeróbka przyiządu w celu krępowania ramienia młotka w jednej operacji zamiast w dwóch. 25740. 12.9 1951. Zygmunt Kurzawiski, frezer. Spe­ cjalny przyrząd frezerski do jednoczesnego cięcia dwóch obrabianych sztuk. 25741. 12.9 1951. Wiktor Obniski, frezer. Zastosowa­ nie trzpienia do aparatu podziałowego ze stożkiem w cehi jednoczesnej obróbki trzech lub czterech sztuk frezem walcowo-czołowym. 25742. 12.9 1951. Stefan Kacperek, zegarmistrz. Przy­ rząd do montowania osi regulatora z kołem zamachowym do B. 80. 25743. 12.9' 1951. Jan Suślik, maszynista. Wykona­ nie ochrony z blachy żelaznej, zabezpieczającej pas przy kompresorze od zniszczenia.' 25744. 12.9 1951. Edward Gaczorkowski, mistrz tra ­ serski. Przyrząd do frezowania kanałków krzyżowych w łącznikach sprzęgieł. 25745. 12.9 1951. Michał Gola, ślusarz. Projekt zmiany kształtu płytki do filtrów oliwy z kwadratowego na okrągły w celu wyeliminowania operacji trasowania i frezowania. 25746. 13.9 1951. Henryk Dra bek, heblarz. Wprowa­ dzenie drobnej zmiany konstrukcyjnej w głowicy TR-70 w celu ułatwienia obróbki wytaczarskiej. 25747. 13.9 1951. Wiktor Piątkiewicz, ślusarz. Pro­ jekt zmiany położenia pompki oliwnej w głowicy TR-70 z pionowego na poziome. 25748. 13.9 1951. Leon Lipiński, ślusarz. Dorobienie trzpienia do wytaczania pogłębienia w korpusie głowicy tokarki. 25749. 13.9. 1951. Hemyk Medek, ślusarz. Projekt zmiany materiału na tańszy. 25750. 13.9 1951. Justyn Paprota, brygadzista. Zmia­ na sposobu zdejmowania zadziorów na górnej szczęce klu­ czy nastawczych. 25751. 25752. 13.9 1951. Stanisław Głowacki, tokarz, i Władysław Sekuła, mistrz tokarski. Przystosowanie zu­ żytych narzynek Pittlera do dalszej pracy. 25753. 13.9 1951. Leon Kominek, brygadzista. Wy­ konanie przyrządu tokarskiego do obróbki części. 25754, 25755. 13.9 1951. Stanisław Ostrowski, mistrz tokarski, i Henryk Rutkowski, ślusarz. Zmiana konstruk­ cji napędu łańcuchowego w pile tarczowej firmy Heller na napęd pasami klinowymi. 25756. 13.9 1951. Stanisław Grodzki, mistrz. Zme­ chanizowanie dźwigu ręcznego do ładowania żeliwa przez zastosowanie napędu elektrycznego. 25757. 13.9 1951. Jan Podkowiński, brygadzsta. Re­ mont i wykorzystanie zdekompletowanego kompresora. 25758. 13.9 1951. Stanisław Wołoszyn, technik. Pro­ jekt zmniejszenia ilości śrub z 12 na 6 w f Itrze maszyny SP-600 i SP-800.

N r 5/1951

25759, 25760. 13.9 1951. Ryszard Kozłowski, frezer, i Stanisław Bocheński. Poprawienie obróbki przez prze­ toczenie otworu w maszynie SP-600. 25761. 13.9 1951. Julian Kasprzyk, technik. Projekt zmiany wymiaru i położenia otworu pod gwint w m aszy­ nie PR-300. 25762. 13.9 1951. Stefan Kwaśniewski, brygadzista. Dostosowanie szlifierki w celu umożliwienia użycia tarcz szlifierskich o większej średnicy. 25763. 13.9 1951. Edmund Sroga, konstruktor. P ro ­ jekt skasowania tabliczek, wskazujących część 463 do SP-800. 25765. 13.9 1951. Marian Gałdziński, ślusarz. Wyko­ rzystanie odpadków po wycinaniu krążków na koszyczki do wytłaczania skuwek do rączek wymiennych na pil­ niki. 25766. 13.9 1951. Franciszek Stankiewicz, mistrz ko­ walski. Zmiana konstrukcji gniazda tylnego z grzebie­ niem pielnika RH3. 25767. 13.9 1951. Stanisław Snitkiewicz, kablowiec. Zastosowanie ciśnienia hydraulicznego zamiast sprężone­ go powietrza do wymiany kalibrów na prasie „Robert­ son". 25768—25770. 13.9 1951. Jakub Kasierski, ślusarz, Marian Rydlewicz, technik, i Antoni Manikowski, bryga­ dzista. Projekt i wykonanie głowicy pionowej do frezarki uniwersalnej. 25771. 13.9. 1951. Bolesław Przybylski, instruktor. Przyrząd do tłoczenia nitów. 25772. 13.9. 1951. Franciszek Dziubiński, formierz Dorobienie przy tokarniach starego typu hamulca tk r '.ivego, zatrzymującego uchwyt tokanji. 25774. 13.9 1951. Jan Borkowski, kontroler. P rzyrząd do prostowania korbowodów. 25775. 13.9. 1951. Stefan Berent, mistrz t okarek Przyrząd do frezowania kanałków smarowniczych. 25776. 25777. 13.9. 1951. Franciszek Grunt i Tadeusz Moćko, formierze. Opracowanie lepszej metody odgazowania rdzeni i wyeliminowania krzywizny rurek. 25781. 13.9. 1951. Jan Kaleciński, brygadzista. konanie specjalnej prowadnicy pry zmowę w celu wania trzpienia kurka z kołnierzem na szlifierce wej. 25782. 13.9. 1951. Józef Krzemiński, ustawiacz. Przyrząd wiertarski, umożliwiający szybkie umocowan e i pra­ cę pogłębiaczem zamiast frezem. 25783. 13.9. 1951. Henryk Oktabski, frezer. Przerzu­ cenie operacji frezerskiej na operację tokarską. 25784. 25785. 13.9 1951. Mieczysław Jaros, technik, i Julian Szczerski, frezer. Zastosowanie do obróbki ta ń ­ szych frezów palcowych zanrast tarczowych za' aczanycl1. 25786. 13.9 1951. Józef Krzemiński, szlifierz. Wyeli­ minowanie operacji gradowania przy tulei H-101-30. 25787. 13.9 1951. Józef Głuchowski, tokarz. Przy­ rząd do wytaczania rolek transportowych. 25788. 25789. 13.9 1951. Andrzej Piątek i Bolesław Lipiński, tokarze brygadziści. Opracowanie i wykonanie przyrządu do wytaczania pierścieni. 25790 — 25792. 13.9 1951 Stefan Mazurkiewicz pom. techniczna, oraz Bolesław Lipiński i Andrzej Piątek, to­ karze brygadziści. Przyrząd do wytaczania otworów w ta r ­ czy przedniej samochodu „Star 20“ bez trasowania. 25793. 13.9 1951. Włodzimierz Różycki, instruktor. Opracowanie zmiany systemu wlewowego z pozornego na pionowy w celu polepszenia jakości odlewu. 25794. 13.9 1951. Wiktor Orzeł, rdzeniarz. Ulepszenie systemu suszenia rdzeni ru ry ssącej i wydechowej.

N r 5/1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

653

25795. 13.9 1951. Zygmunt Jakubicz, mistrz. Wy­ 25868. 13.9 1951. Stefan Nowak, magazynier. Zasto­ konanie krzyżaka do czyszczenia głowic, ułatwiającego sowanie mieszanki z trocin i węgla kamiennego do opa­ pracę. lania kotłów centralnego ogrzewania. 25796, 25797. 13.9 1951. Henryk Kostkiewicz i Wła­ 25869. 13.9 1951. Tadeusz Zagożdżon, ślusarz. Do­ dysław Uramowski, ślusarze. Zmiana ułożyskowania win­ robienie ochrony nad suwakiem rozwiertaka, chroniącej dy elektrycznej. przed zacieraniem się. 25798, 25799. 13.9 1951. Jan Marynowski, ślusarz, 25870. 25871. 13.9 1951. Marian Sydof, szMierz, i Jan Szczęśniak, wicedyr. Remont nieczynnej piaskowni­ i Franciszek Siedlecki, technik. Projekt i wykonanie czó­ łenka z trzpieniem do centrowania pierścieni do szlifowa­ cy. 25800. 13.9 1951. Władysław Wykrota, technik. Zmia­ nia otworu stożkowego. na systemu wlewowego H-11d3-51 i zastosowanie po­ 25872. 13.9 1951. Zygmunt Szlakiewicz, ślusarz. Prze­ łożenie koła pośredniego w automacie Pittlera celem za­ wierzchniowego chłodnika. 25801, 25802. 13.9 1951. Andrzej Piątek i Bolesław pobieżenia awariom. 25874. 13.9 1951. Józef Mocha, ślusarz. Projekt Lipiński, tokarze. Przyrząd do śrutowania obudowy me­ przyrządu do wciągania sprzęgła na wał napędowy 3 TCH. chanizmu kierowniczego. 25875. 13.9 1951. Walenty Samojło, tokarz. Zmiana 25803. 13.9 1951. Wacław Kutwin, kontroler. Przy­ rząd do wiercenia otworów w klinie korby tablic prze- kolejności operacji w celu umożliwienia wyłapania bra­ ków przed zakończeniem obróbki. stawczych. 25876. 25877. 13.9 1951. Czesław Trojanowski i Wło­ 25804. 13.9 1951. Włodzimierz Różycki, fornrerz. dzimierz Iwaniuk, polerownicy. Zastosowanie polerek me­ Zmniejszenie średnicy nadlewu w celu obtrącania go za­ chanicznych zamiast nożnych do polerowan:a obiektywów miast obcinania na tokarce. 25805. 13.9 1951. Zygmunt Nowak, formierz. Zmia­ i kondensatorów ciemnego tła. 25878. 13.9 1951. Czesław Maj, frezer. Zastosowanie na konstrukcji skrzyni rdzeniowych do bloku silnika sa­ przyrządu frezerskiego, przyśpieszającego wykonanie czę­ mochodowego. 25812. 13.9 1951. Henryk Kryczyk, st. brygadzista. ści F 378. 25879. 13.9 1951. Filip Łaszenkow, stolarz. Zastoso­ Wykonanie specjalnych kleszczy do kalibrowania ramie­ wanie piły tarczowej mechanicznej zamiast piły ręcznej nia koziołka. 25813. 13.9 i951. Henryk Kryczyk, st. brygadzista. do wycinania w ścianie przedniej workownika. Wykonanie płyty, mocującej przyrząd do wiercenia ra25880. 13.9 1951. Czesław Onysk, kowal. Przyrząd m.enia koziołka. do gięcia haka. 25815. 13.9 1951. W alenty Solarz, dyr. naczelny. Za­ 25881. 13.9 1951. Filip Łaszenkow, stolarz. Wierce­ stąpienie emalii zielonej przy emaliowaniu reflektorów nie na wiertarce otworu w klocku pod śrubę mocującą nr 1—7 emalią brązową. eżektor do ram y zamiast ręcznego dłutowania. 25816. 13.9 1951. Jan Czech, ślusarz. Urządzenie do 25882. 13.9 1951. Jan Kawęczyński, technik. Projekt podnoszenia wyrobów na przeciągarkach polerowniczych. użycia stal' szlifowanej na śruby pociągowe. 25817. 13.9 1951. Józef Tytko, st. rzemieślnik. Wy­ 25883. 13.9 1951. Jan Bzdak, szlifierz. Przyrząd do konanie rurociągu, doprowadzającego wodę do trawialni. szlifowania szyn Volkmana, umożliwiający jednoczesne 25818. 13.9 1951. Eugeniusz Komorowski, szlifierz. Szlifowanie trzech sztuk. Projekt pasty polerowniczoj o tańszych składnikach. 2583J, 25885. 13.9 1951. Ryszard Maj i Andizej 25819. 25820, 13.9 1951. Eugeniusz Stroniawski, ślu­ Adamkiewicz, uczniowie fabr. szkoły przemysłowej. Wy­ sarz, i Walerian Siemoński, elektryk. Zastosowanie wy­ konanie cyrkli z odpadkow, pozostałych przy produkcji łącznika dźwigniowego do szlifierki. suwmiarek. 25821. 13.9 1951. B ronsław Raj, ślusarz. Zastosowa­ 25886. 13.9 1951. M eczjwław Kukulski, Lekarz. Przy­ nie nowej konstrukcji przepychaczy przy maszynach do rząd do masowego frezowania podkładek oporowych do wyrobu łańcuchów wiązanych „Victor“. imadeł ślusarskich. 25822, 25823. 13.9 1951. Michał Jędrychowski, to­ 25887. 13.9 1951. Józef Pogorzelski, mechanik. Pro­ karz, i Józef Pielka, ślusarz. Wykonanie formy do odle­ jekt właściwego remontu szlifierek .,Frovein", pracują­ wania na jeden wlew metalu dwóch szyjek z gwintem do cych niedokładnie. manierek aluminiowych. 25888. 13.9 1951. Władysław Mazur, planowy. Pro­ 25828, 25829. 13.9 3951. Antoni Kołodziej i Bole­ jekt zniesienia wymiaru, tolerowanego przy cbróbce wał­ sław Gibas, ślusarze. Wyremontowanie bezużytecznej wa­ ka, jako zbytecznego. gi automatycznej. 25889. 13.9 1951. Augustyn Alberski, szlifierz. Za­ 25852,25553. 13.9 1951. Fel ks Scelina, ślusarz, i Jó­ stosowanie do szlifowania rłyiek tarczowych do sprzęgieł zef Jaros, robotnik. Zastosowanie ramy żelaznej do rolo­ okrągłej szlifierki z obrotowym stołem magnetycznym za­ wania bloków w piecu grzewczym walcowni. ‘ miast szlifierki płaskiej. 25855, 25856. 13.9 1951. Jan Bargieła, pras. umysło­ 25907. 13.9 1951. Wincenty Chrcbok, brygadzista. wy, i Roman Klarczyński, ślusarz. Zastąpienie wkładek Zastosowanie drążka dociskowego przy szlifowaniu sprę­ gumowych do sprzęgła ciernego przy kalandrze przez żyn spiralnych oraz przyrządu, ustalającego długość drutu wkładki ze starych opon. stalowego potrzebnego na sprężyny. 25857. 13.91951. Gracjan Braksator, ślusarz. Pro­ 25909. 13.9 1951. Franciszek Popek, ślusarz narzę­ jekt i wykonanie dzielonych p;erścieni smarown'czych dziowy. Wykonanie narzędza, kumulującego 3 operacje o ulepszonej konstrukcji łączenia. przy produkcji wylewów do dzbanków w jedną. 25866. 13.9 1951. Stanisław Rydziński, ślusarz. Ulep­ 25910. 13.9 1951. Jan Nieszporek, mistrz. Wykorzy­ szenie obróbki wałków wysiewnych siewnika nawozowe­ stanie zużytych łap skórzanych przez sztukowanie ich go , Kujawiak“. przy pomocy nitowania. 25867. 13.9 1951. Henryk Góra, ślusarz. Umożliwie­ 25911. 13.9 1951. Robert Niemiec, brygadzista. Pro­ nie wykonania przyrządu montażowego do sprzęgła przez jekt tłoczenia górnych części imbryków w dwóch opera­ cjach zamiast ’w trzech. zastosowanie połączeń na kołki.

654

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

N r 5/1951

25957. 13.9 1951. Zygmunt Szlęzak, kontroler. Wy­ 25912, 25913. 13.9 1951. W alter Panek, prasarz, i Józef Niemiec, tokarz. Tłoczenie denek i pokryw do bębnów i konanie oprawki do mocowania frezów na wytaczarce. .Solkwas“ w jednej operacji. 25950. 13.9 1951. Jerzy Kowalczyk, brygadzista. Wy­ 25914. 13.9 1951. Paweł Szymura, brygadzista. Zme­ konanie oprawki wielonożowejj do mocowania trzech no­ chanizowanie gięcia uszek drucianych do wiader eksporto­ ży na 3 operacje jednocześnie. wych. 25960. 13.9 1951. Bogusław Ozdoba, instruktor. Wy­ 25915. 13.9 1951. Józef Tkocz, brygadzista. Uprosz­ konanie wózka do ładowania wsadu hartowniczego pie­ czenie wykonania uchwytów do balii. ca elektrycznego. 25916. 13.9 1951. Jan Rojek, brygadzista. Przyrząd 25961. 13.9 1951. Władysław Lyżwmski, brygadzista. do wciągania pokryw i denek na płaszcze do denek baniek Dorobienie śrubki regulującej do suportu szlifierki, ułat­ na paliwo. wiającej racjonalne ostrzenie narzynek. 25917. 13.9 1951. Wiktor Szebeszczyk, brygadzista. 25963. 13.9 1951. Jan Sochacki, mistrz. P rojekt i wy­ Zastosowanie uchwytu z blachy zamiast łapy skórzanej konanie przyrządu do wiercenia pierścieni do H2-a-14. przy pracy na rowkarce. 25964. 13.9 1951. Wacław Szubiński, m istrz. Polep­ 25918. 13.9 1951. Paweł Bober, brygadzista. Zmiana szenie jakości wykonania zaworku przepustowego fasonu nóg do wanien okrągłych. A20-37-18. 25919. 13.9 1951. Paweł Bober, brygadzista. Zastoso­ 25965. 13.9 1951. Stanisław Karykowski, kontroler. . wanie wykrojów nóg wanien owalnych do wanien okrąg­ Urządzenie do czyszczenia zbiornika H3 M9. łych. 25966. 13.9 1951. Mieczysław Lewandowski, tokarz. 25920. 25921. 13.9 1951. Jerzy Pieter i Emil Dudek, P rojekt i wykonanie żurawia obrotowego do podawania lobotnicy. Próbowanie szczelności zmontowanych bezciężkich odkuwek z pieca na młot. P’eczmków przy gaśnicach za pomocą ustnika. 25967 — 25969. 13.9 1951. Czesław Różycki i Stani­ 25922. 13.9 1951. Albert Filipowski, ślusarz. Mecha­ sław Grzeliński, ślusarze, oraz Jerzy Szwarc, technik. Za­ niczne gięcie na prasce patyków do baniek na mleko przy stosowanie do aparatury elektrolitycznej mechanizmu pomocy narzędzia. napędu wirówki ze złomu. 25923 — 25926. 13.9 1951. Wacław Sztuła i Tadeusz 25971. 13.9 1951. Ernestyn Szubert, ślusarz. WykoMarkiewicz, technicy, oraz Jan Potyka, mistrz ślusarski, i Franciszek Tkocz, brygadzista. Zastosowanie części la­ nan e cylindra do podnośnika walcarki Mannesmanna z ru ­ tarń ,.Jupiter 1“ do latarń „Ideał 2" ze zmianą wykona­ ry i odpadów blachy. 25972, 25973. 14.9. 1951. Józef Kosowski i Wiktoi nia Stachura, frezerzy. Skonstruowanie pary kół stożkowych 25927. 13.9 1951. Feliks Sapa, ślusarz. Dorobienie o zębach skośnych. amortyzatora sprężynowego przy maszynie do tłoczenia 25974, 25975. 14.9 1951. Jerzy Maryan i Tadeusz nakrętek na gorąco. Makuła, ślusarze. Skonstruowanie wykrojnika do podkła­ 25930, 25931. 13.9 1951. Mgr Zdzisław Jasiński, kier. sekcji, i Stanisław Kłop. Ulepszenie transportu wewnętrz­ dek do śruby suwakowej. 25978. 14.9 1951. Bernard Omowski, robotnik. Skon­ nego przez zastosowanie galwanicznego obołowienia łącz­ struowanie przyrządu, umożliwiającego frezowanie sprzę­ ników do wózków akumulatorowych. gieł kłowych do strugarek typu HENe. 25934. 13.9 1951. Władysław Mękwiński, kreślarz. 25985. 14.9 1951. Piotr Murawski, ślusarz. OpracoProjekt maszynki do nawijania papieru i drutu przy pako­ waniu drutu w kręgi. wanie metody w ykonana belki środkowej MC.w.13. 25936. 13.9 1951. Jan Kuterko, kierowca. Wyko­ 25988 — 25992. 14.9 1951. Augustyn Piwczyk Piotr rzystanie sprężonego powietrza do napełniania dętek kół Pielka i Ernestyn Szubert, ślusarze, oraz Brunon Pastusz­ i wykonanie odpowiedniej instalacji. ka, mistrz, i Stanisław Nowakowski, asystent. Skonstruo­ 25942 — 25944. 13.9 1951. Stanzsław Szilder, bry­ wanie i wykonanie amortyzatora sprężynowego, ulepsza­ gadzista, oraz Edmund Zawidzki i Wanda Chodub. refe­ jącego pracę łamacza wlewków. renci produkcji. Opracowanie oszczędniejszej metody pro­ 25993 — 25996. 14.9 1951. Anzelm Piec, elektro­ dukcji igieł technicznych. monter, Wilhelm śmietana, mistrz, oraz Józef Sowa i Al­ 25945 — 25947. 13.9 1951. Ja n Szilder, techmk, oraz fred Frodlich, przodownicy. Zastosowanie am ortyzatora Tadeusz Tkaczyk i Bolesław Siczek, brygadziści. Opraco­ hamulcowego na suwnicy. wanie i zastosowanie ulepszonych metod produkcji pierś­ 25997 — 25999. 14.9 1951. Wiktor Biełka, konstruk­ cieni rozpinkowych wodzących. tor, Józef Wypiek i Franciszek Wypiek. Skrócenie remon­ 25948. 13.9 1951. Józef Kolecki. mechamk. Zastoso­ tu wytrawialni karuzelowej przez zmianę natłoczek. wanie odpowiedniego układu kół zębatych dla umożliwie­ 26000 — 26003. 14.9 1951. Jerzy Stencel, mistrz nia walcowania taśmy grubszej. warszt., Alfred Sternadel, maszynista, Edm und Klosek, 25949. 13.9 1951. Stanisław Jończyk, brygadzista. przód, ślusarski, i Jan Węglarczyk, kier. działu. Wyładowa­ Obudowanie stołów podających przy zespołach zgrzebln e żużla, gruzu, węgla itp. przez zastosowanie wagonów nych i wprowadzenie ru r układu wentylacyjnego. samowyładowujących. 25950. 13.9 1951. Mar‘an Sieradzki, brygadzista. Me­ 26004. 14.9 1951. Roman Lipiński, p. o. mistrza. chaniczne pompowanie płynów z beczki do zbiornika. Ulepszenie obrotnicy wlewków przez przekonstruowanie 25951. 25952. 13.9 1951. Klemens Stępniak i Jerzy elementów napędzających. Antosiewicz, wulkanizatorzy. Zastosowanie podkładek pod 26005. 14.9 1951. Paweł Pacoń, m istrz ślusarski. matryce prasy dla wypełnienia całej powierzchni płyty. Przyrząd do toczenia czopa głównej przekładni „Schloe25953. 13.9 1951. Czesław Śliwiński, elektromecha­ m anna“. nik. Przyrząd do czyszczenia pierścieni „Adiant“ T-10 26013. 14.9 1951. Ludwik Sowiński, tokarz. Uprosz­ i T-10-F. czenie produkcji kolców. 25954. 13.9 1951. Henryk Kordys, tokarz. Przyrząd 26014. 14.9 1951. Ludwik Sowiński, tokarz. Zastosodo wycinania surowca do wulkanizacji na uszczelnienia wanie wykrojnika do robienia otworów w płaskownikach .,Tlokol“. szczeblaków zamiast frezowania.

N r 5/1951

W IA D O M O ŚC I U R Z Ę D U PA T E N T O W E G O

26015. 14.9 1951. Wacław Kossowski, ślusarz. W yko­ nanie urządzenia blokującego do napędu ławy obrączko­ wej. 26016. 14.9 1951. K onstanty Bizoń, technik. O pra­ cow anie sposobu nastaw iania autom atów „Heidenreicha“ n a k o ła zębate stożkowe proste. 26017. 14.9 1951. Ja n Kobiela, introligator. Z astoso­ wanie M p ęd u elektrycznego do ręcznej gilotyny do cię­ cia papieru. 26018. 14.9 1951. Henryk Mysłowski kier. m ontażu. P ro je k t znran y umiejscowienia napędu przewijarki krzyżowo-komcznej R.Y.1. 26019. 14.9 1951. Stanisław Jarosz, m istrz tokarski. Zastosow anie do obróbki tulei dwóch frezów jednocześnie. 26020. 14.9 1951. Franciszek Nowacki, brygadzista. Zm iana specjalnych śrub i n ak rętek przy skręcarce do kordów SSW na części znormalizowane. 26038, 26034. 14.9 1951. A ndrzej Cichy i Ludwik Gąs c r e k , ślusarze. Ulepszenie sposobu odlewania oliwek pod ciśnieniem. 26035, 26036. 14.9 1951. A ntoni Sztafa i Michał Ma­ rek, ślusarze. Ulepszenie nitow ania czół do zaników wpuszczanych. 28037. 14.9 1951. Ja n Mrzygłód, rymarz. Zastąpienie b ra k u ją cej pasty do polerowania m etali kolorowych p a­ s tą zastępczą. 26038. 14.9 1951. Alfons Szukaj, stolarz Zastąf-enie 4-ch modeli do kadłubów pomp tłocznych i ssących dwom a modelami. 26039. 14.9 1951. Zdz sław Kumała, mistrz m urarski. Polepszenie warunków higienicznych w odlewni przez za­ instalow anie specjalnego wietrznika. 26040. 14.9 1951. Jan Suchan, robotnik. Udoskonale­ nie w ażen ia d ru tu przez zastosowanie kołnierzy do s ta ­ w ian ia ciężarków dodatkowych. 28042. 14.9 1951. Jan Podolski. Zastosowanie przy­ rządu, ulepszającego wycinanie krążków na piłki do przecinania główek wkrętek. 23043. 14.9 1951. Zygm unt Kępa, hartownik. W yko­ nanie wanien, dotychczas sprowadzanych z zagranicy. 26044. 14.9 1951. Stanisław Wtorkiewicz, kon stru k ­ tor. P rzy rząd do wyginania płaskowników. 26045, 26046. 14.9 1951. Stanisław Wtorkiew cz i Ig ­ nacy A ndrysiak, monterzy. Zastosowanie dźwigu bram iasteg o z konstrukcji starych nie nadających się do dźwi­ g a n i lżejszych części. 26047, 26048. 14.9 1951. J a n Olbrych i Jan Szczepań ski, uczniowie.ślusarscy. Zastosowanie przekładni do m a­ szynki przy przewijaniu papieru. 26049, 26050. 14.9 1951. Ju s ty n Tkocz, ślusarz, i Bo­ lesław Szweda, robotnik. Ulepszenie narzędzia do cięcia p rętó w żelaza fasonowego n a nogi do konwi mleczarsk ch. 26051. 14.9 1951. M aksymilian Wolny, ślusarz. Skon­ stru o w an ie piecyka do hartow ania specjalnych noży do obcinania szczotek drewnianych. 26053. 14.9 1951. E dw ard Kraik, rurkarz. Ulepszenie ciągu przy piecu hartowniczym. 26054 — 26056. 14.9 1951. Wojciech Krzękała, ślu­ sarz, Jó ze f Tomik mechanik, i Paweł Kokoszka, tokarz. S konstruow anie przyrządu do robienia wkładek do kausz. 26057. 14.9 1951. Wilhelm Bergob, m istrz liniarski. Z astosow anie nożyc elektrycznych do ucinania brzegów s it krepow anych. 26058, 26059. 14.9 1951. Józef Benisz i Jan Niewiedz.oł, robotnicy. Zastosowanie noży oszczędnościowych p rz y tek siark ach do teksów z taśm y z płytką ze stali n a ­ rzędziow ej, przylutowaną do trzonka ze stali miękkiej.

655

26060 — 26062. 14.9 1951. E. Miśkiewicz, technik, T Cieślak, tokarz, i M. Jakubowski, ślusarz. Ulepszenie i wiązania podków handlowych przez wyeliminowali’e sze­ regu operacji przy dziurkowaniu. 26063. 14.9 1951. P io tr Kubinek, urzędnik. Wyelimi­ nowanie wzmacniającego spawania trzonków do śmietni­ czek ocynkowanych. 26064. 14.9 1951. Henryk Kryczyk, ślusarz. Zmiana cperacj: przy wytłaczaniu ru ry bocznej. 260G7. 14.9 1951. Eugeniusz Królikowski, tokarz Jednoczesna obróbka na tokarni przez 3 noże mpli Dm 1/2“. 26068, 26069. 14.9 1951. Feliks Mąkol, ślusarz, i Ka zunlerz Kamiński, szlifierz. Zastosowanie dodatkowego przeciągadła z opraw ką i rolką do ściągania z drutów wap­ na dla pełnego wykorzystywania m aszyn ciągarskicn , H erbom ” . 26070. 14.9 1951. Wincenty Cieśliński, elektromonier. Skonstruowanie automatycznego wj łącznika elek­ trycznego do m aszyny ciągarskiej H erbom “. 26071. 14.9 1951. Paweł Godwald, ślusarz. Zastąpie­ nie tulejek toczonych do prowadzenia d ru tu tulę.kam i ku tymi. 2608S. 14.9 1951. Adam Szczepaniak, kier. admini­ stracyjny Użycie wybrakowanych sprężyn, nadających się do produkcji. 26091. 14.9 1951 Oswald Kolmann, ślusarz Za­ oszczędzeni oliwy chłodniczej, używ anej do chłodzenia narzędzia na frezarkach obwiedmowych. 26092. 14 9 1951. Czesław Kamiński, ślusarz. Steni plowanie piln ków na prasie zamiast ręcznie. 26093. 14.9 1951 Władysław Budek, wzorcarz. Opra­ cowanie maski do gelbrynowania i traw ienia kwasami, czerpiącej powietrze z odległości 8—10 m. 26096. 14.9 1951. Wincenty Górecki, ślusarz. Skon­ struowanie wyciągu mechanicznego do wózków suszami. 26097. 14.9 1951. Wawrzyniec Cieślak, ślusarz. Skon­ struowanie skrzynki osadowej do pyłu celem zmniejsze­ nia zanieczyszczeń kompresora. 26105 —26109. 14.9 1951. S tefan Łęski, Wacław Cy­ ganek, Marian Ościk, Tadeusz Wizowski i Stefan Gołkowski, ślusarze. Zastosowanie nakładki przy oprawie spręży­ ny, zabezpieczającej przed skrzywieniem lub złamaniem śrubę włącznika zaciskającego. 26110. 14.9 1951. Stanisław B asiura, robotnik. Ulep­ szenie narzędzia do zgniatania klubek do haków wiatro­ wych. 26111. 14.9 1951. Leopold Kryw ult, ślusarz. Ulepsze­ nie wykonywania szczęk dzielonych do przeć ągania stali nakrętkowej. 26117. 14.9 1951. Edward R auchut, szlifierz. Urzą­ dzenie do wyrównywania kamieni szlifierskich, zastępują­ ce diament techniczny. 26119. 14.9 1951. Alojzy Łukasik, robotnik. Zmiana kształtu główki śruby rozety model TK 1621. 26120. 14.9 1951. P io tr Kopryś, spawacz Przyrząd do krępowania ram ek. 26121. 14.9 1951. Ewald Kalus, ślusarz. Przekona struowanie skrzynki przeciągadła. 26122. 14.9 1951. Józef Bałaziński, ślusarz. Przekon­ struowanie m atrycy do gradowania łączników łańcucho­ wych. 26123. 14.9 1951. Władysław Jastrzębski, tokarz. Przekonstruowanie końcówki rury tuszow ej model TK 1317 i TK 1394. 26124. 14.9 1951. Zygmunt Gwiazda, ślusarz. Skon­ struowanie narzędzia do krępowania pałąków do czajni­ ków i klepania ich końców.

656

w ia d o m o ś ć ; u r z ę d u

patento w eg o

N r 5/1951

26213. 15.9 1951. Jan Jancza, ślusarz. Ulepszenie 26125. 14.9 1951. Józef Nowak, monter. Skonstruo­ młotka pneumatycznego. wanie kołowrotka do walcowania rur. 26225. 15.9 1951. Jan Okoń, ślusarz. Zmiana łączni26126, 26127. 14.9 1951. Stanisław Knapek, technik, i Julian Tylek, tokarz. Wyeliminowanie osobnej operacji ka w przewodzie .powietrznym formierki. 26226. 15.9 1951. Stefan Janik, monter. Skonstruo­ oczyszczania odlewu. wanie przyrządu do gięcia ogniw łańcucha drucianego do 26134. 14.9 1951. Jan Kolibski, mistrz ślusarski. Za­ maszyny „Cotton“. stosowanie polerki do oczyszczania wałków wyciągowych. 26228. 15.9 1951. Norbert Bota, ślusarz,maszynowy. 26135. 14.9 1951. Mieczysław Sawicki, ślusarz. Za­ stosowanie pochłaniaczy dymu przy piecach odlewniczych. Zastosowanie klina dwudzielnego do wału napędowego. 26229. 15.9 1951. Feliks Bartosik, odlewnik. Dobra­ 26136. 14.9 1951. Antoni Kasiński, formierz maszy­ nowy. Zastosowanie maszyny formierskiej do wykonywa­ nie skrzynek formierskich do modeiu tubingów ,,P“ i „L “. nia form do muf kablowych. 26231. 15.9 1951.' Wincenty Koral, hartownik. Zasto­ 26144. 14.9 1951. Tadeusz Szymański, ślusarz. Zmia­ sowanie nafty do płukania igły strzykawkowej na sposobu odłamywania nadlewów. ' 26232. 15.9 1951. Edmund Łepak," ślusarz. Zastąpie­ 26145, 26146. 14.9 1951. Józef Kłos i Wiktor Jusz­ nie olejowskazu rurkowego olejowskazem okienkowym. czyk, robotnicy. Zastosowanie palenia trocinami pod ko­ 26235. 15.9 1951. Piotr Murawski, ślusarz. Przyrząd tłem parowym. do gięcia cięgieł 0074, C0120. 26147. 14.9 1951. Jan Szajnogowski, tokarz. Zastoso­ 26236. 15.9 1951. Józef Jan&sik, kowal. Przyrząd dowanie wykrojnika blokowego do wykrawania kółek zę­ montażu i nitowania włók. batych. 26237. 15.9 1951. Józef Janasik, kowal. Zmiana spo­ 26148. 14.9 1951. Ludwik Bigo, tokarz. Przyrząd do sobu montażu pługów NNC. toczenia otworów mimośrodowych. 26238. 15.9 1951. Henryk Herliczko, wytaczarz. Przy­ 26149. 14.9 1951. Józef Fincer, ślusarz. Przekon­ rząd do mocowania przykryw do piaszczarki karuzelowej. struowanie fasoników młotków pneumatycznych do nito­ 26239. 15.9 1951. Jerzy Bogusławski, ślusąrz. Zmia­ wania. na kolejności trasowania, i spawania odpadków ¡blach. 26150. 14.9 1951. Wilhelm Nikiel, ślusarz. Zastoso­ 26242. 15.9 1951. Roman Pawlicki, frezer. Przyrząd wanie do zwijania sprężyn ręcznej wiertarki elektrycznej. do frezowania pod kątami. 26151. 14.9 1951. Antoni Swidurski, tokarz. Opraco­ 26243. 15.9 1951. Roman Pawlicki, frezer. Przyrząd wanie metody przewiercania bębna. frezerski UFZ-935. 26152. 14.9 1951. Leon Wieczorek, ślusarz montażo­ 26244. 15.9 1951. Alfred Bałut, ślusarz. Zmiana kon­ wy. Zastąpienie w przewijarce prowadnika metalowego strukcji cylindra formierki FK. prowadnikiem porcelanowym. 26245. 15.9 1951. Ignacy Marsik, robotnik. Odciąga­ 26153. 14.9 1951. Henryk Wesołowski, rysownik. Za­ nie oleju wiertniczego z otoczek. stosowanie gałki żeliwnej do wyłącznika przewijarki 26248. 15.9 1951. Maksymilian Maćkowski, ślusarz. krzyżowo-konicznej R.Y.l. 26157. 14.9 1951. Stefan Klembowski, ślusarz. Skon­ Przyrząd umożliwiający zespawanie dźwigni oraz przyspawanie pierścieni do dźwigni łącznika maszyny typu struowanie m atrycy do wyginania i obcinania sprężyn P.D. karabinierek. 26250, 26251. 15.9 1951. Jan Wycik, konstruktor, 26174. 14.9 1951. Eugeniusz Altman, technik. Za­ i Konrad Gaber, ślusarz. PrSiyrząd do pomiarów pasów oszczędzenie szkła przy produkcji masek spawalniczych. 26180. 14.9 1951. -Mieczysław Minicki, spawacz. Spa­ klinowych. 26273, 26274. 15.9 1951. Karol -Dąbrowski, frezer, wanie bloków cylindrowych na zimno. Florentyna Kaske, robotnica. Zastosowanie podwójnych, 26184. 15.9 1951. Czesław Moszczyński, monter. noży do ucinania nakrętek nń rewolwerówce. Skonstruowanie zamyikadła komory sekcyjnej. 26277, 26278. 15.9 1951. Paweł Martin, technik, i Ge­ 26185. 15.9 1951. Zygmunt Bryna, tokarz. Projekt rard Żurawski, inż. Przekonstruowanie- tłoka wibratora. uchwytu 4-nożowego do tokam i (typ lekki). 26186. 15.9 1951. Józef Struzik, monter. Wyżarzenie 26281, 26282. 15.9 1951. Kmil Kirehut, heblarz, i Wi­ rur kotłowych bez demontażu. ktor Przywara, ślusarz. Zmiana systemu strugania stem­ 26188. 15.9 1951. Andrzej Folcifc, elektryk. Zabezpie­ pli do gradowania odkuwek. czenie silników elektrycznych przed zawilgoceniem cieczą, 26283 — 26285. 15.9 1951. Pa.weł Martin i Szcze­ chłodzącą obrabiarki. pan Lenarok, tokarze, oraz Alfred Bałut, ślusarz. Zmiana 26190 — 26192. 15.9 1951., Ja n Bugaj, kowal, oraz konstrukcji napędu stołu oczyszczarki. . Włodzimierz Demidow i Tadeusz Jarzyński, ślusarze. 26294. 17.9 1951. Stanisław Miecznik, mechanik. ZaSkrócenie czasu produkcji wsporników ściany przedniej . bezpieczenie kaset papierosowych przy maszynie Skoda C-4 samochodu „S tar 20“. przed spadaniem. 26193. 15.9 1951. Stanisław Marcinkowski, frezer. 26295. 17,9 195i, Edward Szymkowiak, tokarz. W y­ Przyrząd umożliwiający frezowanie większej ilości zawias konanie brakującego gwintownika we własnym zakręsie. do drzwi samóchodów „Star 20“. 26297. 17.9 1951. Józef Kłakulak, szlifierz. Użycie 26194. 15.9 1951. Jan Kuterba, tokarz. Zastosowanie starych tarcz szmerglowych do wyrobu małych tarczek do dwóch noży przy obróbce wrzecion. szlifowania wewnętrznego. 26203, 26204. 15.9 1951. Czesław Kaczmarzyk, technik, 26307. 17.9 1951. Edmund Dębiński, monter. Przyi Bolesław Wójcik, inż. Usprawnienie małego zespołu pieł- rząd do nadawania sprężystości pierścieniom silnika „Atlas grzymowego w walcowni rur. Diesel“. 26211. 15.9 1951. Walerian Włosiński, formierz. Za­ 26308 — 26314. 17.9 1951. Stanisław Kotłowski, stosowanie przelewu sygnalizacyjnego przy odlewaniu Zdzisław Sażyński, Władysław Jastak, kier. biuia, Rudolf wlewnic. Kurpan, mistrz, Kazimierz Stranc i Leon.Konieczny, ślusa26212. 15.9 1951. Mieczysław Sandomierski, technik. tze, oraz Tomiakowski, kier. działu. Przyrząd. -do obcinaZastosowanie pieca elektrycznego do wypalania oporów. nia kątowników tia sprąsie. -

N r 5/1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

657

26394. 20.9 1951. Czesław Skrobisz, ślusarz. Wyko­ 26322. 17.9 1951. Stanisław Druźyński, ślusarz. Skon­ struowanie wiertła do rozwiercania otworów w ogniwach nanie prowadnicy do podajnika cynfolii w lutowarce auto­ matycznej. z żeliwa ciągliwego. 26395. 20.9 1951. Józef Hebel, ślusarz. Wykonanie 26324. 17.9 1951. Jan Morciniec, kreślarz. Skonstruo­ urządzenia do natryskowego lakierowania części do lata­ wanie imadła do strugania kół zębatych na strugarce. rek kieszonkowych. 26327. 17.9 1951. Aleksander Kowalski, stolarz. Skon­ 26396. 26397. 20.9 1951. Feliks Bieniak, kier. wy­ struowanie żeber giętych do dachów wozów cyrkowych. 26331. 17.9 1951. Paweł Wawrzynek, robotnik. Zmia­ działu, i Jerzy Laskowski, ślusarz. Wyelim,nowanie jednej operacji przy produkcji sprężynek do latarek. na k :erunku ciągu spalin z pieców walcowni. 26398, 26399. 20.9 1951. Aleksander Orzechowski, 26344, 26345. 17.9 1951. Edw ard Romanek, robotnik, ślusarz, i Józef Jarosiewicz, asystent. Wyeliminowanie i Bonifacy Śliwa, technik. Ulepszenie oprowadnicy na walcarce w celu zabezpieczenia obrabianych prętów przed jednej operacji przy produkcji korpusów latarek. 26400, 26401. 20.9 1951. Tadeusz Franczak i Jan zginaniem się. 26349. 17.9 1951. Alfons Sobek, suwnicowy. Zastoso­ Kocielski, brygadz ści. Zastosowanie narzędzia dwukrot­ wanie do wywożenia żużla skrzyń blaszanych, przezna­ nego przy dziurkowaniu zawiasek. 26402. 20.9 1951. Adam Czermak, brygadzista. Przy­ czonych na złom. 26350. 17.9 1951. Leonard Pisarski, kierownik. Ulep­ rząd do szybkiego i dokładnego nastawiania rozstawu ro­ szenie napędów i zmniejszenie napraw kół ślimakowych. lek wywijających przy wywijarkach ręcznych. 26403. 20.9 1951. Adam Czermak, brygadzista. Ulep­ 26351. 17.9 1951. Ryszard Walocha, ślusarz. Ulep* szenie &posobu wytaczania otworów zamkowych wałów szenie zębatek przez wykonanie zębów dokoła całej zę­ batki i wypochwowanie ich brązem przed wbudowaniem. głównych do pras mechanicznych. 26404. 20.9 1951. Adam Czermak, brygadzista. Wy­ 26354. 17.9 1951. Zdzisław Swierkowski, ślusarz. Przyrząd do wkręcania i wykręcania .gniazd korków doci­ konanie otworów kLnowych w piastach koł zębatych na tokarce za pomocą ręcznego przesuwania suportu z za­ skowych w głowicach rewolwerówek’.,Pittler“. 26358. 20.9 1951. Roman Pierzchalski, ślusarz. Za­ mocowanym w nim nożem. 26413. 20.9 1951. Jan Kocielski, brygadzista. Skon­ stosowanie zbiornika do zbierania oliwy pod prasą przy struowanie narzędzia dwukrotnego do nac.nariia płaszczy tłoczeniu puszek do manometrów. 26359, 26260. 20.9 1951. Edmund Urbański i Roman puszek konserwowych. Pierzchalski, ślusarze. Zaoszczędzenie blachy przez zmia­ 264S5, 26436. 21.9 1951. Tadeusz Handzlik, tokarz, i Józef Smuż. Zmiana sposobu obróbki wrzecion do szlifie­ nę wykrojnika do wycinania krążków do puszek. 26361. 20.9 1951. Stanisław Rosiak, kier. warszt. rek ręcznych PWS 1 i 3-przekładniowych. Skonstruowanie łącznika redukcyjnego do filtrowania ole­ 26437, 26438. 21.9 1951. M eczysław Sztwiertnia, ju transformatorowego. technik, i Ludwik Waleczek, ślusarz. Zmiana sposobu har­ 26363. 20.9 1951. Józef Bednarski, brygadzista. Za­ towania matryc. stosowanie specjalnego frezu do wygładzania miejsca do­ 26439. 21.9 1951. Jan Hławiczka, tokarz. Zmiana cisku w zaworach. sposobu obróbki rolek od obcinaków rurowych RRUb-25, 26368, 26369. 20.9 1951. Władysław Stasiuk, kier. 50, 80. warszt., i Feliks Kowalski, technik. Zabezpieczenie zaworu 26441, 26442. 21.9 1951. Wiktor Roter, przodownik syst. „Klinger“ przed zerwaniem się nakrętki, ślusarski, i Szczepan Anders, mistrz ślusarski. Zastąpie­ 26379. 20.9 1951. Feliks Ąjłgier, mechanik. Wyeli­ nie łożysk kulkowych przy rolkach na podajmkacn pił minowanie jednej operacji przy iprodukcji uch do wanien „Ohler‘a“ łożyskami własnej konstrukcji. owalnych oraz uch do garnków i rondli. 26446. 21.9 1951. Stanisław Szczotka, ślusarz. Zmia­ 26380. 20.9 1951. Karol Gąsiorek, ślusarz. Ulepsze­ na kształtu rolek, doprowadzających prąd elektryczny do nie narzędzia do tłoczenia śrub. suwnicy. 26381. 20.9 1951. Sylwester Kasperek, ślusarz. Pro­ 26448. 21.9 1951. Erwin Koch, ślusarz. Wykonanie jekt obniżenia korpusu automatycznej gwinciarki wkrętek urządzenia do podgrzewania beczek ze smarami za pomo­ do drewna. cą pary. 26382. 20.9 1951. Franciszek Caputa, brygadzista. 26449 — 26452. 21.9 1951. Marian Wołkowski, re­ Zastosowanie mechanicznego urządzena do przesiewania ferent, Le>on Śmiłowski, mistrz, oraz Zygmunt Białkiewicz wkrętek do drewna. i Ernest Reichel, kierownicy. Wykorzystanie odpadków 26383. 20.9 1951. Mieczysław Kalinowski, ślusarz. blachy, pozostałych przy produkcji den do beczek, na pro­ Ulepszenie krzywek do automatów prętowych. dukcję okuć budowlanych. 26384. 26385. 20.9 1951. Karol Szuman, ślusarz, 26457. 21.9 1951. Karol Duchnik, przodownik. Pro­ i Adam Nowak, ustawiacz. Zmiana sposobu wykonania jekt przeróbki obcinarki z jedno głowicowej na dwugłozapadki do automatów do toczenia śrub z pręta. wicową. 26386. 20.9 1951. Józef Stasica, ślusarz. Zapobieżenie 26458. 21.9 1951. Paweł Dębiński, robotnik. Wyko­ wycieraniu się głównej krzywki, służącej do nacinania rzystanie na małym zespole walcowniczym zużytych ło­ gwintu n a automatycznej gwinciarce wkrętek do drewna. żysk brązowych. 26465. 21.9 1951. Jan Dyrlaga, robotnik. Zastosowa­ 26387. 20.9 1951. Ferdynand Caputa, mistrz ślusar­ ski. Wyciąganie tłoczników z m atryc za pomocą prasy nie zmienionej mieszanki do wyprawiania otworu spusto­ wego’w żeliwiaku. ręcznej. 26467. 21.9 1951. Jan Hyla, palacz. Wykonanie do­ 26388. 20.9 1951. Władysław Staszowski, formierz. Zmiana konstrukcji skrzynki formierskiej do produkcji datkowych otworów do czyszczenia w kotle rurek opłomkowych. kształtek do ru r wodociągowych. 26393. 20.9 1951. Józef Misiowiec, rdzeniarz. Zasto­ 26468. 21.9 1951. Jan Klimek, brygadzista. Kształto­ sowanie klejenia dwóch części rdzenia przed włożeniem wanie uchwytów do pokryw skrzynek ulicznych w prasce go do skrzynki. zamiast w imadle.

24056, 24057. 16.8 1951. Jan Koziófek i Wilhelm Freize, ślusarze. Doprowadzenie przewodu s prężonego po­ wietrza do odwietrziiłka celem poprawienia wyciągu ga­ zów trujących z kotłów ocynkowrii blach. 24610. 28.8 1951. Alfred Maliziusz, dekarz. Zastoso­ wanie uchwytu do noży tokarskich. 24694. 28.8 1951. Ludwik Salwą, modelarz. Skonstru­ owanie nakiełka do tokarni, pozwalającego n a dogodniej­ szą obróbkę modelu skTejonego z dwóch części. 24695. 28.8 1951. Antoni Dziedzic, ślusarz. Skonstru­ owanie zapadki do zabezpieczenia mechanizmu przechyl­ nego kadzi odlewniczej. 24696. 28.8 1951.- Tadeusz Jaworski, ślusarz. Opra­ cowanie reduktora do butli z chlorem, używanym do przedmuchiwania metali kolorowych. 24779. 30.8 1951. Edmund Leśnik, robotnik. Dopro­ wadzenie powietrza do pieca cynkowego nad rozgrzany­ mi rekuperatorami celem zwiększenia-wydajności. 24780. 30.8 1951. Antoni Strzoda, ślusarz. Skonstru­ owanie mechanicznej paczkami do paczkowania, odpadków blachy odcynowanej. 24781. 30.8 1951. Marian Andrzejewski, chemik. Szyb­ ka wymiana oczka żużlowego w czasie ruchu pieca ze skróceniem czasu wymiany z 96 godzin do 45 minut. 24782. 30.8 1951. Józef Woszczyk, ługowniczy. Upro­ szczenie transportu gąbki kadmowej jprzez podnieś enie skrzyni zbiorczej i zbudowanie w niej sita oraz podłącze­ nie nowego przewodu od pompy ługownika. 24783. 24784. 30.8 1951. Wilhelm Wrona, ślusarz, i Paweł Ziaja, mistrz. Ulepszenie pomp kwasowych typu RL 80 przez wymianę wałków i puszki uszczelniającej ze sporządzeniem ich z materiału kwasoodpomego. 24785—24787. 30.8 1951. Józef Wójcik i E ryk Kubi­ na, technicy, oraz Janusz Kórnicki, inż. Zmiana sposobu załadowania pieeów ołowianych celem zwiększenia wydaj­ ności i bezpieczeństwa. 24789. 30.8 1951. Stefan Gero, elektromonter. Zamo­ cowanie na stole noża do czyszczenia lasek kadmu rafi­ nowanego i wykonanie otworu w stole na wióry, powsta-' jące przy czyszczeniu kUflmu, celem podwojenia wydaj­ SERIA 2: METALURGIA ności. 23929, 23930. 16.8 1951. Ja n Dzioba, kowal, i Majęin 24790. 30.8 1951. Feliks Wiciślofc, kreślarz. Zabez­ Jędra, ślusarz. Zastosowanie m atrycy do kucia pazurów pieczenie przed upadkiem form y do odlewania anod. 24909. 31.8 1951. Wincenty Antas, murarz. Przedłu­ dla walcowni grubej. żenie trwałości nadpalonych pokryw pieców wgłębnych 23931, 23932. 16.8 1951. Józef Mazur, szlifierz, i Wła­ przez wymurowanie ich zwykłą cegłą szamotową zamiast dysław Cheda, odbiorca. Zastosowanie dodatkowego cegłą kształtową. zbiornika przy szlifierce do kokil rurowych celem dokład­ 25193, 25194. 7.9 1951. Franciszek Zebrała, ślusarz, niejszego oczyszczania wody. i Leon Duś. Wykonanie ochron, zabezpieczających zawory 23933—23936. 16.8 1951. Roman Łabęcki i Szczepan i otwory rusztowe przy generatorach przed uszkodzeniem. Żak, ślusarze, oraz -Stanisław Kotowski, mistrz, i Józef 25255. 7.9 1951. Bolesław Cząber, ślusarz. Dokona­ Leśkiewicz, brygadzista. Zastosowań1e jednej dużej pom­ nie zmian konstrukcyjnych w przeciągarce drutu w celu py, podającej wodę do dwóch tokam i, obrabiających osie, przedłużenia czasu pracy rolek. parowozów. 25260, 25261. 7.9 1951. Antoni _Rychter, mistrz, 23937—23943. 16.8 1951. Stefan Bednarczyk, Józef i Wiesław Hrycan, kierownik. Zmiana sposobu przeproKoniusz, Stanisław Dąbrowski, Julian Scibich, Jan Łysek, wadzania remontów -nagrzewnic.. Edmund Marcinik i Stefan Brudkiewicz, kierownk. Prze­ 25396. 8.9 1951. Robert Kostosz odlewnik. Zmecha­ róbka łącznika między silnikiem elektrycznym i linią wal­ nizowanie operacji wylewania panewek białym metalem. ców na gotowo. 26324. 8.9 1951. Maksym Pieścioch, ślusarz. Przerób­ 23944—23949. 16;8 1951. Inż. Stanisław Dąbrowski, ka przekładni napędowej przy tokarni. dyspozytor, Tomasz Toruński, mistrz, Jul an Scibicli asy­ 25328. 8.9 1951. Konstanty Nierobisz, ślusarz. Zasto­ stent, Stanisław Zieliński i Stefan Brudkiewicz, kierowni­ sowanie podpórek, zabezpieczających przed wykrzywie­ cy- oraz Eugeniusz Szpruch, technik. Uszczelnienie kół niem się wałka palnika pfzy oowperaęh. biegowych na suwnicach Pittsa i suwnicach kleszczowych, 25329. 8.9 1951. Wacław Sitek, ślusarz. Zmianą spo­ 23993. 16.8 1951. Alojzy Jarek, mistrz. Chłodzenie sobu wymiany i rewizji osi wózka przy otworze spusto­ otworu spustowego w wielkim piecu za pojnocą powietrza. wym wielkiego pieca.

264669. 21.9 1951. Henryk Mańko, tokarz. Zastosowa­ nie przymiaru czujnikowego do wiercenia długich wałków śrub pociągowych w czasie toczenia. 26470. 21.9 1951. Maksymilian Muller, brygadzista. Dorobienie pomocniczej rolki fasonowej do dźwigu przy , fasonowaniu pilników trójkątnych. 26471. 21.9 1951. Hubert Kryczyk, brygadzista. Zwiększenie średnicy wału do strugarki n r 224 w celu za­ bezpieczenia przed pękan:em. 26472. 21.9 1951. Maksymilian Maćkowski, brygadzi­ sta. Wyeliminowanie jednej śruby przy pokrywach ma­ szyn typu HENe i HTe. 26473. 21.9 1951. Franciszek Kaczmarek, mistrz to­ karski. Przyrząd umożliwiający wiercenie otworów w seg­ mentach stołowyęh do pił typu TPSe. 26474. 21.9 1951. Edmund Łepak, kontroler. Skróce­ nie frezowania płaszczyzny na wałku osłony szwajcarskiej typu OP poz. 12. 26475. 21.9 1951. Sylwester Grzelczak, mechanik. Przyrząd umożliwiający zespołowe frezowanie wałów no­ żowych do maszyn typu HENe, AONe i HTe. 26476. 21.9 1&51. Karol Bronowski, ustawiacz. Pro­ jekt wózka z podnośnikiem do wewnętrznego transportu warsztatowego. 26477. 21.9 1951. Jan Rurarz, traser. Zmiana opera­ cji frezerskiej i ślusarskiej na tokarkę przy obróbce kon­ soli do tokarki. 26478. 21.9 1951. Daniel Kułach, ślusarz. Wykonanie widełki pomocniczej do zakładania grzejnika n r 4 do obróbki. 26479. 21.9 1951. Inż. Aleksander Smolarkiewicz. Opracowanie bezkłowego szlifowania kołków stożkowych na zwykłej szlifierce przy zastosowaniu specjalnej podpórki. 26480. 21.9 1951. Władysław Wnuk, kier. produkcji. Zastosowanie noży o dwócji ostrzach do gwintowania śrub pociągowych 3 TAP dwuzwojowych dług. 7 metrów. 26494. 21.9 1951. Antoni Dębski, uczeń gimn. prze­ mysłowego. Przyrząd ułatwiający wykonanie haczyków do łóżek.

N r 5/1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

659

25391, 25392. 8.9 1951. Franciszek Prochas i Teodor 25928, 25929. 13.9 1951. Robert Stowski, wagowy, Kaszowski, piecowi. Wykładanie wanny spustowej elek­ i Ja n Bugiel, mistrz. Zastosowanie skośnych stojaków trodami zamiast wysypywania piaskiem. ślizgowych w celu łatwiejszego odciągania walcowanych 25411. 8.9 1951. Józef R ajtor, tokarz. Przyrząd do taśm na platyny. toczenia pierścieni wentylowych do kompresorów powietrz­ 26006, 26007. 14.9 1951. Herman Hucz, ślusarz,i Ro­ nych. bert Paździor, kowal. Usprawnienie transportu w hali pie­ 25412. 8.9 1951. Jan Jancza, przód, ślusarski. Ulep­ ców wgłębnych. szenie zamka osłony wylotów rozprężonego powietrza przy 26207. 15.9 1951. Karol Wylitek, n rstrz hutniczy.. młotkach pneumatycznych. Zastosowanie do pobierania gazów spalinowych kanał w 25413. 8.9 1951, Stanisław Tabor, ślusarz. Zastoso­ szamotowych zamiast ru r porcelanowych. wanie łożysk oporowych do pomipy zasilającej piec. 26230. 15.9 1951. Jakub Lerman, mistrz ślusarski. 25414 —25416. 10.9 1951. Ja n Kasperek, Paweł Wa­ Skonstruowanie żurawia konsolowego z wyc:ągnikie.n ręcz­ la i Alojzy Jegła, piecowi. Odwracanie zużytych elektrod nym. dennych-pieca w celu ponownego użycia. 26259. 26260. 15.9 1951. Franciszek Orel i Franci­ 25417, 25418. 10.9 1951. Włodz’mierz Kapusta, kier. szek Kaim, inżynierowie. Usprawnienie procesu odlewania biura, i Józef Jastrabek. Ulepszenie druków w księgowo­ stali. ści zarobkowej w hucie. 26328. 17.9 1951. Jan Kłaczka, elektryk. Zastosowa­ 25419, 25420. 10.9 1951. P io tr Tic, piłowy, i Roman nie'ochrony nurnika na walcarce „Duo“. Bołdys, ślusarz. Ulepszenie zamocowania prętów do cięcia 26330. 17.9 1951. Jan Tlatlik, ślusarz. Zastąpienie na piłach ramowych. cylindrem pneumatycznym ręcznej windy do regulowania 25421, 25423. 10.9 1951. W iktor Fragstein i Alfred dopływu powietrza do pieców martenowskich. Hajdrych, przodown;cy ślusarscy, oraz Józef Cieślik, nad26334, 26335. 17.9 1951. Paweł Wawrzynek, robotmistrz. Ulepszenie zderzaka wieży spadowej na suwnicy. nik, i Zygmunt Kolbe, ślusarz. Zastosowanie młotków pneumatycznych przy rąbaniu żużla przed p;ecami grzew­ 25424, 25425 10.9 1951. P iotr Piela, ślusarz, i Hen­ czymi. ryk Lichota. Ulepszenie tulejki w cylindrze tłoczni. 26336, 26337. 17.9 1951. Jan Walczak, ślusarz, 25426. 10.9 1951. Franciszek Rothier, kowal. Ulepsze­ i Franciszek Stelmach, robotnik. Zmiana urządzeń do wal­ nie pracy przy wyżarzaniu łańcuchów. 25441. 10.9 1951. Józef Setnik, robotnik. Zabudowa­ cowania żelaza kątowego. 26340. 17.9 1951. Jan Balcer, robotnik. Zastąpienie nie wózka o nośności 10 ton n a suwnicy kleszczowej sta ­ łańcuszków do wyciągania długich skrzyń żużlowych li­ lowni górnej. 25442 — 25445. 10.9 1951. Wacław Sikora, ślusarz; nami. 26341, 26342. 17.9 1951. Wacław Sikora, ślusarz, Paweł Woźniczok, Ernest Niemiec i Kazimierz Dańczak. i Jan Wróblewski, cieśla. Ulepszenie transportu rud miał­ Ulepszenie elewatora aglomeratu zwrotnego. 25446, 25447. 10.9 1951. Józef Zygar, ślusarz, i Ru­ kich i dolomitu ze składowiska do zasobników stacji mie­ fin Pytel. Okapturzenie szyn prądowych na suwnicy bra- szankowej przez zbudowanie dodatkowych zsypów. 26347, 26348. 17.9 1951. Marian Leszczyński i E r­ miastej w celu uniknięcia awarii. 25472. 10.9 1951. Marfan Mondro, roibotnik.- Przebu­ nest Niemiec, robotnicy. Ulepszenie odtransportowania py­ łu Ha aglomerowni. dowa zasuwy do zsypu dolomitu na spiekalni rud. 25475. 10.9 1951. Józef Białas, mistrz. Przeniesienie 26352, 26353. 17.9 1951. Jan Wróblewski, cieśla, budki sterowniczej przy maszynie rozlewnJczej. i Paweł Król, robotnik. Dostarczenie wody ze stawu do 25477. 10.9 1951. Józef Płachetka. Zainstalowanie aglomerowni zamiast korzystania z wodociągu i skiero­ wyłącznika do'jednoczesnego wyłączania wszystkich sil­ wanie wody z powrotem do stawu. ników w fenolowni., 26443 — 26447. 21.9 1951. Jerzy Sowa, wytrawiacz, 25523. 11.9 1951. Karol Małolepszy, ślusarz. Zabez­ Rudolf JonCzyk, st. wytrawiacz, Józef Wyoich, ślusarz, pieczenie chłodnic i dysz przed spalaniem na wielkim p ’ecu. Franciszek Wypich, robotark, i W iktor Biełka, konstruk­ 25524, 25525. 11.9 1951. Edmund Pilarz, inż., i To­ tor. Zastosowanie obrotnicy do podawan a materiału przy masz Sobczak, mistrz. Urządzenie umożliwiające używanie, wytrawialni. 26453 — 26456. 21.9. 1951. Franciszek Sarach i Teo­ młota pneumatycznego do przebijania otworów spustodor Świerży, mistrzowie, Czesław Wcisło, kierownik, i An­ wych. . 25526. 11.9 1951. -Józef Henn, mistrz. Przeróbka toni Langfort, nadmistrz. Zmiana sposobu walcowania rur na półośki samochodów „Star 20“. oprowadnicy II zespołu na walcowni Demag. 26460. 21.9 1951. Alfons Rudzki, palacz. Zastosowa­ 25527. 11.9 1951. Jerzy Andraczek, murarz. Zastoso­ wanie ru r chłodzących do podtrzymania sklepionek nad nie blachy regulującej podkład rusztowy na taśmie. otworami wlewu surówki przy piecach martenowskich. 26461. 21.9 1951." Jan Walczak, ślusarz. Wzmocnie­ 25546. 11.9 1951. Antoni Witek, walcownik. Przyspa- nie prowadnic do walcarki na walcowni Demag. wanie nakładki żelaźhej przy podwieszkach na zespole 26463. 21.9 1951. Franciszek Pośpiech, ślusarz. Przy­ o średnicy 300 walcowni Demag. rząd do wyginania i wiercenia płytek ściernych przy ele­ 25547. 11.9 1951. Józef Broda, walcownik. Zastoso­ watorze na aglomerowni. wanie uchwytu pirzy panewce walców, uniemożliwiającego 26481. 21.9 1951. Eryk Domański, mechanik. Przy­ jej wypadnięcie. rząd do znaczenia kontroli aparatów pomiarowych po­ 25549. 11.9 1951. Jan Włoka kowal. Ulepszenie ławy wietrznych i gazowych. do wprowadzania materiału do walców. 26482. 21.9 1951. Franciszek Stelmach, mistrz. Zabu­ 25564. 11.9 1951. Robert Wacławek, ślusarz. Zwięk­ dowanie osłony ochronnej z żelaza korytkowego na wal­ szenie ilości sworzni przy sprzęgłach na suwnicy grzbiet- cowni Demag. nikowej. 26483. 21.9 1951. Józef Henn, mistrz. Przekonstruo­ 25589. 11.9 1951. Jan Nurko, kierownik. Zmechani­ wanie skrzynek przepustowych na walcowni Demag na zowanie załadunku wsadu wielkiego pieca. skrzynki z przepustnicą ruchomą.

660

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

N r 'S/1951

wersalnej oraz wrębiarki łukowej „Anderson Boyes“ jako wyładowarki. 23318. 31.7 1951. Augustyn Langer, liniarz. Zastoso­ w a n i przyrządu do owijania drutem końców lin przy łą­ czeniu podczas skracania. 23319. 31.7 1951. Henryk Siury, sztygar maszynowy. Przeróbka koziołka i podpórki do rolek nośnych konstruk­ cji taśm y gumowej typu „Eickhoff“ szer. 650 mm i dosto­ sowanie ich do rolek nośnych produkcji krajowej. 23806. 13.8 1951. Paweł Serafin, ślusarz. Zastosowa­ nie przyrządu do opuszczania liny wyrównawczej w szybie. 23902. 13.8 1951. Władysław Kożusznik. ' Projekt urządzeni do smarowania pokostem kalibru tarczy „Koepe“. 24021. 16.8 1951. Franciszek Pella, m istrz narzędzio­ wy. Ulepszenie wykrojnika końcówek kablowych. 24023. 16.8 1951. Józef Powała, maszynista. Prze­ konstruowanie drążka pociągowego przy sprzęgle stożko­ wym przesuwnicy. 24024. 16.8 1951. Ryszard Białasik, sztygar. Zastą­ pienie mimośrodowych łożysk igiełkowych łożyskami rol­ kowymi po uprzedn;m przerobieniu wału. 24025. 24026. 16.8 1951. E rnest Paterm an, elektryk, i Augustyn Hilgner, sztygar. Projekt i zastosowanie auto­ matycznego wyłącznika światła w komorach materiałów wybuchowych. 24036—24038. 16.8 1951. Władysław L is i Stanisław Wiewióra, kier. techniczni, oraz Franciszek Trzmiel, k i r . SERIA 3: GORNICTWO I KOPALNICTWO obsługi ruchu. Projekt konstrukcji mechanizmu do prze­ 23085, 23086. 25.7 1951. Franciszek Sieradzki, kier. suwania ładowaczki w kierunkach poprzecznych. ruchu, i Stanisław Niepokojczycki inż. Zastosowanie ha­ 24094. 17.8 1951. Ryszard Biskupek. Zabezpieczenie mulca ręcznego przy wózkach kopalnianych. windy do szlamowania żąspi. 23144. 26.7 1951. Wilhelm Czogała, mistrz. Wyre­ 24095, 24096. 17.8 1951. Paweł Gołąbek i Wiktor montowanie wału łamacza stożkowego przez nadspaw ani. Nogły, maszyniści. Ulepszenie sita wahadłowego odpadów 23271. 31.7 1951. W’"talis Kólcow, sztygar. Ulepsze­ skały na sortowni. nie konstrukcji podnośnika do stempli „Gerlacha“. 24097. 17.8 1951. Alojzy Żymła, ślusarz. Przyrząd 23273. 31.7 1951. Henryk Gajda, rębacz. Przyrząd ułatwiający wyjmowanie i zakładanie uszczelek na połą­ do wyciągania raczków „widia“ z otworów wiertniczych. czeniach ru r kołnierzowych. 23274. 31.7 1951. Władysław Matwin, technik. Zasto­ 24098. 17.8 1951. Józef Nowotarski, ref. techniczny. sowanie młotków odbudowy do klinowania tam klocowych. Projekt ulepszonej skrzynki na marki kontrolne. 23275. 23276. 31.7 1951. Ja n Tańczyk, dyr., i Karol 24099. 17.8 1951. Alojzy Sajdok, rębacz przodowy. Adamczyk, prac. fizyczny. Projekt taśmy pancernej do Wykonanie ulepszonego ochraniacza na akum ulator lam­ przenośnika. py czapkowej. 23277. 31.7 1951. Inż. Józef Galanka. Opracowani, 24108. 17.8S 1951. Józef Neugebauer, mechanik. tabeli podziału skal na 4 grupy uwiercalności. 23303. 31.7 1951. Leon Jerzyk blacharz. Skonstruo­ Wzmocnienie sprężyny nacikow ej do lampy czapkowej. 24116. 17.8 1951. Józef Wolny, mistrz. Wykonanie wanie przenośnego podgrzewacza acetylenowego zamiast i zastosowanie uchwytu suręźynuiącego. ułatwiającego stosowanych palników benzynowych. hartowanie cylindrów młotka pneumatycznego. 23304. 31.7 1951.. Wincenty Proksza, rębacz przodo­ 24131. 17.8 1951. Czesław Bieryto, kontr; produkcji. wy. Zastosowanie przyrządu do rozsuwania rur przy wy­ Wyeliminowani cyny przy zamocowaniu czopów bocznych m in ie szczeliwa. 23305. 31.7 1951. Gustaw Michalczewski, rębacz. Za­ w zbiorniku karbidowym. 24246. 23.8 1951. Franciszek Trzmiel, kierownik, stosowane ccłiran;aczy na ręce dla wiertaczy. 23306. 31.7 1951. Antoni Matejasik, sztygar. Skon­ gmiana miejsca zainstalowania wytaczarki. 24252. 23.8 1951. Wilhelm Gomolka, elektryk. struowanie uproszczonej oprawki'do żarówki przy elektro­ wozach. Wzmocnienie konstrukcji gn:azd kontaktowych, łączących 23307. 31.7 1951. Henryk Horak, ślusarz. Urządzenie kable wrębowe. 24255. 23.8 1951. Korneliusz Wojciechowski, ślusarz. zabezpieczające przed spadaniem węgla na tory przy ła­ dowaniu wózków kcralnianych za pomocą transportera. Zmiana sposcbu zsypywania popiołu z palenisk na taśm ę 23309. 31.7 1951. Augustyn Kucharczyk, dozorca transportową. elektryczny. Proickt urządzenia, zabezpieczającego przed 24256. 23.8 1951. Jan Miller, brygadz!sta. Wzmocnie­ wpadaniem wózków kopalnianych do szybu. nie mechaniczne zębatki przy łańcuchu transportera. 23314, 23315. 31.7 1951. Edw ard Bitner, kier. warszt. 24257. 23.8 1951 Jan Paszka b ry g ad z ita . Zainsta­ mech., i J ózef Dcroszewicz, inź. Usztywnienie łopat górni­ lowanie popychaczy wózków w celu ograniczenia postoju czych. lokomotyw elektrycznych. 2 3 316 25317. 31 7 1951. Zdzisław Czernicki i Jerzy 24259. 23.8 1951. . Henryk Pustek, elektryk. Ulepsze­ Kasparek, inżynierowie. Przystosowanie wrębiarki-uni­ nie gniazd łącznikowych przy kablach wrębowych, 26484. 21.9 1951. Edward Klyta, wycinacz. Przerób­ ka ki na dociskowego przy prasie w celu zapobieżenia ła­ maniu się śruby. 26485. 21.9 1951. Gerard Broi, monter. Skonstruo­ wanie i zabudowanie nowych odbieraczy prądu na suwni­ cy 12 t. o systemie grzbietowym. 26486. 21.9 1951. Stefan Smclorz, brygadzista. Doro­ b ie n i urządzenia, zapewniającego prawidłowe smarowa­ nie karuzelówki „Schiess“. 26488. 21.9 1951. Florian Gwóźdź, mistrz. Wykorzy­ stanie ciśnienia wody, chłodzącej gaz koksowniczy, do samoczynnego przejścia na wieżę chłodniczą. 26489. 21.9 1951. Bolesław Biernat, uczeń gimn. prze­ mysłowego. U sprawnieni produkcji kołków do podpórek formierskich. 26492. 21.9 1951. Ludwik Pisarek, brygadzista. Naprawienie wadliwego odlewu. 26495. 21.9 1951. Juliusz Garczarek, maszynista. Za­ stosowani e rusztu zamiast zasuwy w misie gniotnika. 26496. 21.9 1951. W ncenty Ligoń robotnik. Projekt metody robienia gwintowanych końcówek drąga zatyczkowego do kadzi stalowniczych przez odkuwanie w ma­ trycy. 26497. 21.9 3951. Alojzy Leonard, rachmistrz. Opra­ cowanie schematów obliczania i zapisywania akordów w wydziale produkcyjnym huty.

N r 5/1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

661

26279, 26280. 15.9 1951. Jerzy Baczkowicz, kotlarz, 24260. 23.8 1951. Józef Machoczek, dozorca. Zmiana i Józef Matioszek, nadsztygar. Uruchomienie dwóch pod k on stru k cji rynny zsypowej przy płuczce miału. 24261. 23.8 1951. Augustyn Radler, ślusarz. Zastoso­ grzewaczy wody do kotłów n r 4 i 5 przez dorobienie bra­ w anie uszczelek skórzanych zamiast metalowych w pneu­ kujących części. m atycznych cylindrach popychaczy wózków. 24265, 24266. 23.8 1951. Roman Gojny, kowal, i Pa­ SERIA 4: CHEMIA weł Francuz, dozorca maszynowy. Projekt i wykonanie TECHNOLOGIA CHEMICZNA dźw igu obrotowego z przekładnią zębatą. 23042—23044. 24.7 1951. Antoni Terlecki i Jan Ha24308. 23.8 1951. Franciszek Nyga, spawacz. Zasto­ ładyn, technicy, oraz Czesław Gerszewski. Wykonanie ścią­ sow anie nowej konstrukcji filtru wodnego chłodni kom­ gacza do ściągania siatek drucianych z belek przy pro­ p reso ra w maszynie wyciągowej. dukcji. 24313. 23.8 1951. Inż. W iktor Gembala. Wzmocnienie 23125. 25.7 1951. Henryk Ryszawy, laborant. Wyko­ pękniętej korby parowej maszyny wyciągowej. nanie specjalnego urządzenia do napełniania i opróżniania 24315. 23.8 1951. Rudolf Patalong, dozorca maszy­ większych kolb destylacyjnych. nowy. Ulepszenie łańcucha, napędzającego ruszt na sor­ 23126—23128. 26.7 1951. D r Stefan Czarnecki, kier. tow ni. oddz., Władysław Chojnacki, zast. kier., i Zygmunt Sie24316, 24317. 23.8 1951. Stanisław Długajczyk i Wer­ moński, mistrz. Ulepszenie metody produkcji fioletu chro­ n e r Krauze, ślusarze. Zastosowanie przyrządu do wycią­ mowego BR. g an ia sworzni kułaczkowych. 23129. 26.7 1951. Wincenty Żerański, kierownik. 24323. 23.8 1951. Paweł Janota, ślusarz. Zastosowa­ Ulepszenie metody produkcji kwasu salicylowego. nie kół zębatych łańcuchowych zamiast krążków linowych 23130—23134. 26.7 1951. Inż. Janusz Walewski, kier. do napędu maszyny linowej. oddz., Teofil Tomczak, zast. kier., Aleksy Sobczak, mistrz, 24415. 24.8 1951. Józef Szeja, kowal. Zastosowanie oraz Jan Gibki i Józef Kot, st. robotnicy. Ulepszenie me­ inżektora wodnego zamiast pomp powietrznych na przeko­ tody produkcji betanaftylaminy. pie upadowym. 23135. 26.7 1951. Jan Styżyński, ślusarz. Zastosowa­ 24573. 25.8 1951. Władysław Smoliński, nauczyciel. nie specjalnego przyrządu do wyginania dennic kadzi. Skonstruowanie przyrządu do gięcia na zimno kątownika 23136, 23137. 26.7 1951. Wojciech Komorowski, ro­ w entylatora oraz pierścieni pod pakiet blach stojana sil­ botnik, i Teodor Sowiński, ślusarz. Zastosowanie rury do ników elektrycznych. odprowadzania do komina SOs wydzielającego się ze zbior­ 25159, 25160. 7.9 1951. Ja n Synowiec i Rudolf Goppold, wiertacze przodowi. Zwiększenie skoku dłuta przy nika oleum 65%. 23139, 23140. 26.7 1951. Zygmunt gpścian, malarz, wierceniu udarowym. i Władysław Kwiatkowski, zast. kier. Zmiana kompozycji 25164, 25165. 7.9 1951. Stanisław Ginalski i Franfarb do malowania beczek eksportowych. ciszek Pac, ślusarze. Przekonstruowanie sprężyny pierś­ 23147—23151. 26.7 1951. Mgr A rtur Stefaniak, kie­ cienia tłokowego na pierwszym stopniu kor.; resora Ingerrownik, Józef Skotarek, zast. kier., oraz Józef Syska, Jad­ soll-Raud. wiga Wieczorek i Tadeusz Sławiński, asystenci. Ulepsze­ 25339. 8.9 1951. Józef Wolny, mistrz. Przyrząd do nie metody produkcji żółcieni chloraminowej B. w iercenia i wytaczania otworów w głowicy cięgła typu 23152. 26.7 1951. Zdzisław Jakubowski, kierownik. RAJE-10-15. Ulepszenie metody produkcji m-nitroaniliny przez zwięk­ 25976. 14.9 1951. Jan Bijok, kowal. Przekonstruo­ w anie wieszaka przy szybowych zapychaczach elektrycz­ sz e n i koncentracji. 23153, 23154. 26.7 1951. D r Stefan Czarnecki, kier. nych. 26008. 14.9 1951. Władysław Jochymczyk, prac. fi­ oddz., i Lech Orszulski, asystent. Ulepszenie metody pro­ zyczny. Zastosowanie na wiertarce pogłębiacza dO' otwo­ dukcji czerwieni tłuszczowej B. rów w wewnętrznej półce ceownika zamiast pracy ręcznej. 23168—23175. 26.7 1951. Inż. Paweł Krzyżanek, kier. 26009. 14.9 1951. Stanisław Getler, kontroler. Przy­ wydz., Stanisław Lau, dyr. techn., Ja n Kloc, nadmistrz, Stanisław Dach i Piotr Kozioł, mistrzowie, oraz Jan Piwo­ rząd do wytłaczania łubków do łańcucha „Westfalia“. warczyk, Kazimierz Pacana i Władysław Buba, ślusarze. 26010. 14.9 1951. Stefan Mrowieć, mistrz. Uprosz­ Zastosowanie do syntezy chlorowodoru pieca ołowianego czenie fabrykacji piast i tarcz bębna luźnego do maszyny zamiast kwarcowego. wyciągowej. 23241. 26.7 1951. Eugeniusz Winkler, ślusarz. Wmon­ 26113, 26114. 14.9 1951. Bernard Nieszporek, insta­ lator, i Franciszek Nyga, spawacz. Wykorzystanie nie­ towanie przegrody do zbiornika na wodę w celu osadza­ użytecznych ru r płomienicowych do montażu ogrzewania nia zawiesin, zawierających żelazo. centralnego. 23292. 31.7 1951. Ignacy Jasicki. Projekt instalacji 26155. 14.9 1951. Paweł Koszucki, ślusarz. Odprowa­ do odpuszczania gazu sprężonego z baterii magazyno­ dzenie przerostów „kostki“ do łamacza. wych z powrotem do sieci głównej. 23381. 3.8 1951. Teofi Gajda, asystent. Ulepszenie 26216. 15.9 1951. Inż. Zygmunt Satumin. Skon­ struow ane łożyska do ustawienia teodolitu na wieży konstrukcji koryta sodowego. triangulacyjnej. 23382. 3.8 1951. Paweł Zawada, robotnik. Regenera­ 26217. 15.9 1951. Paweł Wencel, kowal. Skonstruo­ cja pochłaniaczy do masek gazowych. wanie urządzenia do gięcia korytek na zimno. 23383. 3.8 1951. Konstanty Pędowski, kierownik. 26227. 15.9 1951. Bolesław Boczek, ślusarz. Skon­ Rozstwarzanie kontaktu kwasem azotowym HNO3. struowanie szlifierki do szlifowania tulei wiertniczych. 23384. 23385. 3.8 1951. Grzegorz Kołuła, konstruk­ 26249. 15.9 1951. Henryk Witt, maszynista. Skon­ tor, i Ryszard GUnther, inż. Ulepszenie pracy reduktora struowanie szczotki do czyszczenia ru r chłodniczych. turbiny.

602

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO _ N r 5 / 1 951 -------------------------------------------------------------------------------

23387, 23388. 3.8 1951. Jerzy Tchórzewski i Zygmunt 23656. 9.8 1951, Franciszek Janta, ślusarz. Zastoso­ Piechoczek, księgowi. Opracowanie znormalizowanych wanie dźwigni dwudzielnej do wagi kontrolnej do azot arkuszy rozliczeniowych dla przemysłu chemicznego. riiaku. _ 23357, 23658. 9.8 1951. Szczepan Żak i Jerzy Gawen23389. 3.8 1951. Szczepan Proch, robotnik. Zastoso­ wanie rurociągu do transportu wody amoniakalnej do ra­ da, śliisąrze. Zmiana mocowania uszczelnienia wylotu mły-nów azotniakowych. finacji salmiaku. , 23659. 9.8 1951. Paweł Cyl,, magazynier. Zmecll&ni23392. 3.8 1951. Bronisław Machura, kier. produkcji.. Poprawienie jakości tektury opiętkowej przez zastosowa­ zowanie robót opakowawczych w magazynie. 23660. 9.8 1951. Paweł Krupasek, mistrz. Zastosowa­ nie wosku montanowego zamiast kalafonii. 23442. 6.8 1951. Paweł Chłupski, brygadzista. Zasto­ nie inżektora zamiast pomp. sowanie przyrządu do mocowania podkładów przy tłoku 23661—23676. 9.8 1951. Józef Biguś, zast. mistrza, prasy hydraulicznej w czasie prasowania tarcz ściernych. J. Ruszkowski, inż., Rudolf Breguła i J. Ciesielkiewicz, 23595, 23596. 9.8 1951. Roman Maroszek, gł. mecha­ konstruktorzy, Franciszek Miozga i Wit Zuch, kierownicy, nik, i Walenty Gorol,. mechanik. Polepszenie konstrukcji Franciszek Pisula i Stefan Pęczka, mistrzowie, Fr. Kolimanometrów kwasoodpomych. berda, Paweł Sitek i Emil Wolny, tokarze, o razP io tr Biot, 23597, 23598. 9.8 1951. Ryszard Kunicki, pom. ślu­ Romap Gabriel, Roman Lesik, Józef Żur i Ryszard Wocsarski, i P iotr Pichajda, ślusarz. Zmiana konstrukcji ka, ślusarze. Zastosowanie-nowej metody przy składaniu szczegółów wag automatycznych do ważenia surowców. i zakładaniu kap na rotor generatora elektrycznego. 23599. 9.8 1951. Karol Szot, ślusarz. Zastosowanie 23677. 10.8 1951. Stanisław Jachowicz, dyr. Wykona­ nowego uszczelnienia wlotówprzy odgazownikach i chłod­ nie dodatkowego wjazdu taśmy transporterowej w c'ągu nikach. 8 godzin pracy prasy wulkanizacyjnej. 23602. 9.8 1951. Józef Tbbijasiński, izolator. Zasto­ 23681—23683. 10.8 1951. Józef Kuroń, mistrz, oraz sowanie izolacji plastycznej przy rurociągach. Władysław Klimala i Franciszek Furtak, aparatowi. Ulep­ 23604, 23605. 9.8 1951. Marian Bończyk; nadmistrz, szenie sposobir-usuwania kwasu siarkowego, wyciekające­ i Antoni Ginalski, technik normowania. Wyremontowanie go z pomp kwasowych. transportera kolebowego w ruchu. 23686—23693. 10.8 1951. Mgr Stanisław Oczkoś, 23606. 9.8 1951. Franciszek Pronobis, mistrz. Wyko­ nacz. inż., Ignacy Grzegorek i Stefan Grudziński, inżynie­ rzystanie nieczynnego dotychczas wentyla redukcyjnego rowie, Władysław Brzozowski, gł. mechanik, oraz Franci­ i rurociągu parowego. k szek Chachuła, Wacław Kacperski, Józef Ksiąźak i Broni­ 23607. 9.8 1951. Jerzy Gruby; konstruktor. Elek­ sław Kostrzewa, nrstrzowie. Polepszenie jakości „P abatryczny układ zabezpieczenia siatek platynowych przy midu“ oraz warunków higienicznych na oddziale. utleniaczach od spalenia się. 23694—23699. 10.8 1951. -Tadeusz Tkaczyk i Ignacy 23619—23622.W9.8 1951. Kazimierz Sendrakowski, Wiktor Cywiński i Józef Boryczko, ślusarze, oraz Jakuib Grzegorek, inżynierowie, Józef Florczak, ślusarz, oraz Kolenda, nadmistrz. Wykonanie pierścienia dwudzielnego Adam Ciszewski, Stefan Milczarek i Józef Kowalski, ro­ do podnoszenia wewnętrznego Systemu rurowego przy botnicy. Umożliwienie produkcji „Pabiamidu“ przez pod­ jęcie produkcji acetanilidu. montażu wymienników wysokich tem peratur. 23700. 10.8 1951. Franciszek Poprawski, mistrz. Za­ 23625, 23626. 9.8 1951. Antoni Chwaszcz i Józef stosowanie do wirówek wężownicy jednozwojowej zamiast Kluk, ślusarze. Zastosowanie rurociągu spawanego. _ 23630. 9.8 1951. Kazimierz Kołodziej, kier. wydz. Za­ wielozwojowej. 23722—23725. 10.8 1951. Jan Niklasiewicz, Fr. Jedstosowanie zasuwy w przewodz:e mżektorowym w celu wabski, Nikodem Szaj i J mi Wiśniewski. Ulepszenie pro­ szybkiego zamykania dopływu gazu. 23631. 9.8 1951. Franciszek Kania, robotnik. Zasto­ dukcji węży wycinkowych ao wulkanizacji opon samocho­ dowych. sowanie lepszego sposobu ładowania worków do wagonów. 23728. 10.8 1&S1. Maria Lewandowska, uczennica 23633, 23634. 9.8 1951. Józef Kukliński i Andrzej gimn. przemysłowego. Projekt zabudowania obrotnicy na żmuda, robotnicy. Powtórne zastosowanie uchwytów mie­ stole konfekcyjnym do obraęan:a balotów tkaniny, przy dzianych do ś,wiec grafitowych elektrolizera. 23635. 9.8 1951. Stanisław Czernecki, ślusarz. Wy­ konfekcjonowaniu transporterów. konanie klucza do otwierania zaworów butli chlorowych. 23729—23731. 10.8 1951. Jolanta Hoffman, Lucyna 23636. 9.8 1951. Władysław Buba, ślusarz. Zamoco­ Torkówna i Anna Skrzypczak. Zastosowanie rolki prowa­ dzącej przy urządzeniu do' budowy wczepów-do opon tra k ­ wanie szkła wziemego przy elektrolizerach. torowych. 23637. 9.8 1951. Stanisław Kądziela, magazynier. Przedłużenie rurociągu do napełniania cysterny wąskoto­ 23732—23734. 10.8 1951. Anna Czyżowską, prac. firowe! wodą amoniakalną. zyczny, Józef Czapla, mistrz, i Józef Sułowski, brygadzi­ sta. Zmechanizowanie pracy przy wzdłużnym cięciu pielu­ 23638. 9.8 1951. Stanisław Makowski, ślusarz. Zasto­ szek w zakładach przemysłu gumowego. sowanie filtrowania ługu regenerowanego. 23648. 9.8 1951. Roman Więckowski, grafik. Zasto­ 23735, 23736. 10.8 1951. Stanisław Jachowicz, dyr., sowanie okrągłych pudełek z wkładkami sprężynującymi i Franciszek Pałka, kier. oddz. Skrócenie ćzasu przejaz­ dp opakowania ampułek. du stołu roboczego przy prasie do wulkanizacji taśmy 23649—23652. 9.8 1951. Tadeusz Kochański, kier. transporterowej przez zastosowanie silnika o większych maszyn, oraz Adam Kowalski, Mieczysław Kołodziej obrotach. i Eryk Mokrosz, inżynierowie. P rzystosow ani transfor­ 23774—23776. 11.8 1951. Zdzisław Grabski, Stefan matorów oleiowych do zasilania II pieca karbidowego. Kozłowski i Stefan Wąsiński, prac. fiżyczni. Wyremonto­ 23653—23655. 9.8 1951. Zyigmunt Ganczarczyk, kier. wanie wirówki, magazynu, Zbigniew Wojnarski, inż. i Tadeusz Żwirski, 23777. 11.8 1951. Feliks Reszczyński, mistrz. Zasto­ kier. wydziału. Skrócenie worków do opakowania sale- sowanie dodatkowego kontaktu^ zmianŁ połączeń przy sy­ trzaku. gnalizacji wagi automatycznej pakowaczki.

N r 5/1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

23783, 23784. 11.8 1951. Florian Szawłowski, ślusarz, i Stanisław Grabowicż, mistrz ślusarski. Zmiana konstruk­ cji stempla przy pakowaczce automatycznej. 23785, 23786. 11.8 1951. Kajetan Sopiński i Wacław Mućka, prac. fizyczni. Zmiana połączeń przewodów do pompowania przy aparatach odpadowych. 23787, 23788. 11.8 1951. Paweł Bielecki i Józef Dysarz, elektromonterzy. Przeróbka konstrukcji wyłącznika krańcowego przy pokrywie wygn:atarki próżniowej. 23789. 11.8 1951. Edward Snarski, kier. chłodni. Opracowanie zmiany chłodzenia komory w margarynowni z system u solankowego na system chłodzenia bezpośred­ niego. 23790. 11.8 1951. Jan Dąibkowski, zmianowy. Wy­ korzystanie wód kondensacyjnych w glicerynowni. 23791—23794. 11.8 1951. Wiktor Machola, zmiano­ wy, Franciszek Gucwa, ślusarz, oraz Bronisław Grabiński i J a ń Steba, prac. fizyczni. Zmechanizowanie rozlewu kw asu siarkowego. 23796. 11.8 1951. Jófeef Kawski, brygadzista. Zasto­ sowanie nowych połączeń przy pompie do mydła, ulep­ szających przeparowanie ru r bez uszkodzeń sznura gra­ fitowego, uszczelniającego dławiki. 23797. 11.8 1951. Antoni Barton, wagowy. Przy­ śpieszenie ważenia oleju przez p o d ł ą c z e n i e pompy do przewodu olejowego, biegnącego z produkcji. 23798—23800. 11.8 1951. Józef Chrzanowski, nrstrz, oraz Edward Kucharzyk i Krzysztof Kozłowski, aparato­ wi. Dorobienie przy elewatorze kubełkowym urządzenia sprężynowego wstrząsającego i przyśpieszającego opróż­ nienie kubełków z kleju perełkowego. 23801, 23802. 13.8 1951. Jan Zaworka i Paweł Krupanek, ślusarze. Zastosowanie przelewu z kolumn odga­ dujących .do zbiornika pośredniego w oddziale kwasu azo­ towego. 23810. 13.8 1951. Stanisław Genzler, ślusarz. Zasto­ sowanie siatki ochronnej przy stole gilotyny do krajania kauczuku. 23811, 23812. 13.8 1951. Jan Włodarczyk, spawacz, i K onrad Gabor, ślusarz. Zastosowanie zderzaków ślizgo­ wych do kaptura ochronnego przy łamaczu azotniaku. 23819—23822. 13.8 1951. Franciszek Bąk, mistrz, Tadeusz Tarnawski, inż., oraz Jan Wiśniewski i Dominik Pękala, nadmistrzowie. Wyeliminowanie z aparatury od­ działu bębna chłodniczego i zastosowanie chłodzenia ługu gęstego w istniejącym ślimaku granulacyjnym przy po­ mocy powietrza i wody. 23823, 23824. 13.8 1951. Antoni Gdowski, instruktor, i m gr W ktor Grygiel, kierownik. Automatyzacja pastylkawania pierścieni Raschiga. 23826. 13.8 1951. Jerzy Grzywacz, mistrz. Zastoso­ wanie pomp zamiast mieszadeł przy wymiennikach zimna obiega chłodniczego do mrożenia sałmiaku. 23827. 13.8 1951. Antoni Demlbski, ślusarz. Odpyla­ nie konwojerów do transportu złamanego karbidu. 23879. 13.8 1951. Henryk Szell, zast. kierownika. Za­ stosowanie chłodnicy do kadzi do oczyszczania p-anizydyny oraz zabezpieczenie chłodnicy przed szybkim niszcze­ niem przez częściową zmianę metody. 23883. 13.8 1951. Jan Pawski, ślusarz. Wykonanie zabezpieczenia, chroniącego przed rozregulowaniem się ham ulca przy powlekarkach. 23901. J.3.8 1951. Feliks Szwajnoch, ślusarz. Zasto­ sowanie podestu, umożliwiającego zmechanizowanie czyn­ ności napełniania autoklaw ; kwaśnym węglanem sodu.

663

24027. 16.8 1951. Marcin Wilder, kier, produkcji. Usprawnienie produkcji konfekcji taśm transporterowych. 24060. 16.8 1951. Antoni Niwczyk, ślusarz. , Zmiana konstrukcji sprzęgła maszyny do obcinania skrzydełek rowerowychr 24061—24064. 16.8 1951. Franciszek Walentowicz, brygadzista, Józef Reich i Aleksander Górski, mistrzo­ wie, oraz Benedykt Zieliński, drogista. Zastosowanie do cięcia tkaniny zmechanizowanego noża poprzecznego dwuramiennego w celu zastąpienia ręcznej pracy. 24065, 24066. 16.8 1951. Henryk Bagniński, technik, i Adam Panasiewicz, mgr chejnii. Projekt ułatwionego sposobu konfekcjonowania poduszek siedzeniowych. 24067. 16.8 1951. Czesław Smigier, ślusarz. Zasto­ sowanie wycięcia języczków przy chwytaczach do maszyn szwalniczych w dolnej podstawie chwytacza. 24068, 24069. 16.8 1951. Włodzimierz Stemkowski i Aleksander Stanecki, robotnicy. Zastosowanie 2-proc. ługu sodowego zamiast mydła przy zdejmowaniu zwulkanizowanych węży katfbowanych. 24118. 17.8 1951. Bolesław Dobrzański, kier. działu. Zużycie wody szarżowej do ponownej produkcji przez skierowanie jej do chłodni głównej. 24119. 17.8 1951. Franciszek Piotrowski, prac. umy­ słowy. Zastosowanie do pomp kondensacyjnych uszcze­ lek gumowych zamiast skórzanych i łojowych. 24120. 17.8 1951. Tadeusz Miziur, kier. tleniarni. Po­ nowne wykorzystanie wody destylowanej po odpowiednim zmodyfikowaniu instalacji wodnej i filtrów. 24121. 24123. 17.8 1951. Inż. Bolesław Sperski, kier. ruchu, Władysław Borkowski, ki er. warsztatów, i Juliusz Wollek, zast. kier. Projekt i wykonanie przebudowy sta ­ cji pomp wodnych. 24125. 17.8 1951. Jan Kubik, mistrz zmianowy. Ulep­ szenie konstrukcji zamknięcia generatorów gazowych. 24126. 17.8 1951. Władysław Kotliński, mistrz. Wy­ konanie i zastosowanie nasadek na łapki krążka siatki gazowej w celu upłynnienia zapasu siatek do latam i ga­ zowych. 24127. 17.8 1951. Władysław Kotliński, mistrz. Wy­ konanie uchwytu klosza do lamp gazowych z drutu w ce­ lu wykorzystania kloszy o wymiarach nieznormalizowanych. 24211. 20.8 1951. Zygmunt Gduła, brygadzista. Zmniejszenie ilości roboczogodzin i zużycie prądu elek­ trycznego przy zsypywaniu słodu do silosa. 24664. 28.8 1951. Inż, Tadeusz Tarnawski. Wyeli­ minowanie neutralizacji ługu saletry wapniowej za po­ mocą kwasu azotowego po koagulacji wodą amoniakalną. 24665—24667. 28.8 1951. Zbigniew Wojnarski i An­ toni Zieliński, inżynierowie, oraz Ja n Zygadło, chemik. Zastosowanie ługii sodowego technicznego zamiast che­ micznie czystego do produkcji katalizatora do syntezy metanolu. 24668—24670. 28.8 1951. Michał Zawadiak i Stani­ sław Ziemliński, nadmistrzowie, oraz Tadeusz Żwirski, technik. Opracowanie nowej konstrukcji kolektora, łą­ czącego aparaty Frederkinga. 24671—24674. 28.8 1951. Stefan Wilk, kierownik, Stanisław Lau, dyr. techn., oraz Zbigniew Wojnarski i Jó ­ zef Kuszewski, inżynierowie. Powiększenie komory filtra­ cji powietrza i krezy przepływu mieszanki w celu zwięk­ szenia produkcji kwasu azotowego. 24675, 24676. 28.8 1951. Władysław Trzciński i Wła­ dysław Suda, mistrzowie. Uproszczenie konstrukcji wen­ tyla spalin przy generatorze.

604

WIADOMOŚCIURZĘDUPATENTOWEGO

N r 5/1951

SERIA 5: ELEKTRO I TELETECHNIKA 24733. 29.8 1951. Stefan Grad, kier. warszt. Wybu- i ELEKTROENERGETYKA dowanie kolumny aluminiowej ulepszonej konstrukcji, i służącej do odpędzenia nadmiaru alkoholu metylowego, 23004, 23005. 23.7 1951. Stanisław Biernacki, mon­ zawartego w formalinie surowej. ter, i Mieczysław Jasiński, elektryk. Zastosowanie gniaz­ 25126 — 25130. 7.9 1951. Józef Jonek, robotnik da 8-bezpiecznikowego zamiast 6-cio i 2-bezpiecznikoKarol Krok i Gerhard Olszówka, technicy, Franciszek Wutkke, laborant, oraz Antoni Skwara, ślusarz. Opraco­ wego. 23024. 23.7 1951. Karol Szymański, kier. działu. Zmia­ wanie gospodarki smarowej i skonstruowanie urządzenia na obróbki b !egunów zwrotnych silników tramwajowych do regeneracji smarów stałych. LT-31. 25476. 10.9 1951. Wiktor Macha, ślusarz. Założenie 23025. 23.7 1951. Zdzisław Jędrzejewski, kier. kalk. toru kolejkowego w celu ułatwienia odwozu węgla, spada- ! warszt. Zastosowanie punktowania drutów topikowych za­ jącego z maszyn wsadowo-wypychowych w koksowni. miast lutowania. 25806, 25807. 13.9 1951. Edm und Sokołowski i Lu- i 23026. 23.7 1951. Henryk Pindras, dyr. zakładu. P ro ­ dwik Michalik, ślusarze. Usunięcie ru r chłodzących doi- jekt urządzenia do napełniania piaskiem oporników r u r ­ nych do faz pieców karbidowych, jako zbędnych w obeckowych. nym stanie produkcji. 23056. 25.7 1951. Eryk Kautz, mistrz. Wykonanie 25808. 13.9 1951. Paweł Widłok, tokarz. Przyrząd do kok li do odlgwania mocowników do silników. toczenia płytek wentylowych wlotowych do kompresorów 23057, 23058. 25.7 1951. Aleksander Tański, bryga­ gazowych w syntezie. dzista, i Ryszard Swenson, kontroler. Przyrząd do gra25809. 13.9 1951. Inż. Jan Kopeć. Projekt specjał dowania baldaszków. nego wózka do przewożenia butli wysokociśnieniowych do 23061. 25.7 1951. Ignacy Swiatłoch, kalkulator. gazów. Zmiana sposobu cynowania płytek żeberkowych w bez­ 25810. 13.9 1951. Stefan Bochenek, ślusarz. Zmiana piecznikach. konstrukcji zasuwy przy zbiorniku miału wapiennego. 23062. 25.7 1951. Wiktor Sikora, konstruktor. Przy­ 25814. 13.9 1951. Alojzy Pawera, brygadzista. Zmia­ rząd do tłoczenia płyt żeberkowych do bezpieczników. na łożysk i prowadnic przy elewatorze salmiakowym z że­ 23063. 25.7 1951. Stanisław Krutak, brygadzista. laznych na drewniane. Zmiana sposobu wykonania folii łączeniowej. 25824. 13.9 1951. Franciszek Modrzejewski. Przeci23065, 23066. 25.7 1951. Józef Byrdy i Julian Polońnanie ślizgaczy i płytek węglowych za pomocą docisku ski, monterzy. Zmiana sposobu umocowania cewki. noży w prasie ściernej. 23067. 25.7 1951. Jan Dziedzic, tokarz. Zastosowanie 25825. 13.9 1951. Zygmunt Cisewski, robotnik. Za­ nowego przyrządu do wiercenia otworów w okapturzestosowanie tulejki uszczelniającej przy knotowaniu węgli niach silników „Pomag“ na gotowo. cienkich. 23069. 25.7 1951. Franciszek Zachmerda, ślusarz. 25826. 13.9 1951. Augustyn Osnowski, szlifierz. Prze­ Przeróbka wykrojnika do tłoczen;a blaszek do magne­ róbka konstrukcji wózka przy szlifierce- do węgli , kinosów. wych. 23070. 25.7 1951. Wiktor Suchy, ślusarz. Zastosowa­ 25827. 13.9 1951. Jan Klimaszka, ślusarz.' Zastąpie­ nie blachy stalowej zamiast mosiężnej n a ścianki przy nie pasków skórzanych taśmą stalową przy szlifierce auto­ napędzie zdalnym. matycznej. 23071. 23072. 25.7 1951. Czesław Nowak i Ja n Gla25830. 13.9 1951. Paweł Trompeta, konstruktor. P o ­ piński, ślusarze. Zmniejszenie szaf rozdzielczych. łączenie przez odpowiednie stawidło pompy hydraulicznej 23073. 25.7 1951. Władysław Flak, monter. Skaso­ akumulatora prasy 2000 tan do akumulatora prasy 2300 wanie dwóch otworów w osłonie. ton. . 23074. 25.7 1951. Leon Radzicki, spawacz. Zastoso25831. 13.9 1951. Paweł Halfar, elektromonter. Prze­ wanie przyrządu wiertniczego przy obróbce detalu w ce­ róbka napędu n a ubijaczu prasy. lu wyeliminowania trasowania. 25832. 25833. 13.9 1951. Ja n Zaworka i Paweł Kru23075. 25.7 1951. Antoni Kowalczyk, mistrz. Zasto­ panek, ślusarze. Uproszczenie połączeń-aparatury w fa­ sowanie drutu do produkcji igieł w celu wyeliminowania bryce stężonego kwasu azotowego. operacji toczenia. 25834 — 25836. 13.9 1951. Eugeniusz Klein i Paweł 23076. 25.7 1951. Marian Kozak, tokarz. Zastosowa­ Głuch, mistrzowie elektrycy, oraz Teofil Rabus, elektro­ nie wycinania w płytkach mocujących otworów na pra­ monter. Projekt i wykonanie zastępczych kontaktów do sie zamiast wiercenia. wyłączników granulatorów typu Siemensa na 200 A. 23077. 25.7 1951. Tadeusz Niedziałek, ślusarz. Przy­ 25839, 25840. 13.9 1951. Edmund Paździemy i Teo­ rząd do spawania wałków. dor Depta, robotnicy. Zastosowanie pierścienia do uszczel­ 23078. 25.7 1951. Stanisław Śpiewak, kontroler. Wy­ nienia płótna filtracyjnego w wirówce do filtrowania łu­ konanie sprawdzianu uniwersalnego do sprawdzania wy­ gów ałunu chromowego. konania rączek. 25955. 13.9 1951. Jan Kruipa, kom. straży pożarnej. 23079. 23080. 25.7 1951. Edward Szkudlarek i Wła­ -Projekt budowy skraplacza gorących wypałków piryto­ dysław Flak, monterzy. Zmiana modelu w sponrka auto­ wych w bunkrze wypałków. m atu tramwajowego. 26024. 14.9 1951. Augustyn Pałaszyński, ślusarz. 23081. 25.7 1951. Władysław Heliński, ślusarz. Udo­ Opracowanie sposobu użytecznego opróżniania butli tleno­ skonalenie stanowiska kontrolnego do badania nastawni­ wych, których wentyle uległy uszkodzeniu. ków tramwajowych. 23082. 25.7 1951. Stanisław Śpiewak, kontroler. Za­ 26026 26029. 14.9 1951. Jerzy Hajduk, technik, Ludwik Skwara, nadmistrz, Adolf Mierczyk, mistrz, i Igna­ stosowanie przyrządu kontrolnego do wyprasek 210-3113. cy Gaweł, ślusarz. Projekt i wykonanie instalacji do 23084. 25.7 1951. Jan Więcek, mistrz. Zastosowanie przedmuchiwania silników powietrzem sprężonym. i przyrządu do zaprasowania kolektorów.

N r 5/1051

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

665

23104. 25.7 1951. Rudolf Niemiec, ślusarz. Zastoso­ 23231, 23232. 26.7 1951. 'Jerzy Kamiński i Wacław w anie rolek do usztywnienia osłon przy wytłaczaniu row­ Jachuła, brygadziści. Skasowanie szlifowania pokryw głu­ ków. chych. 23105. 25.7 1951. Władysław Grochowski, zast. kie­ 23233. 26.71951. Hieronim Kubiak, pomoc ślusarska. rownika. Zastosowanie osłony izolacyjnej przy uchwy­ Zastosowanie wiercenia i gwintowania otworu w rączce tac h do elektrod w celu zabezpieczenia przed wypala­ C10—4057 po zmontowaniu z wałk em przełącznika niem. N163—25. 23109. 25.7 1951. Stanisław Żmijewski, nawijacz. Za­ 23234. 26.71951. Mieczysław Kacprowski, monter. stosowanie szablonu do nawijania cewek, Zastosowanie przyrządu do wyginania połączeń do opor­ 23113. 25.7 1951. Franciszek M kołajczak, brygadzi­ nika T 407. sta . Wykonanie elektropisu do znakowania narzędzi. 23235. 26.71951. Feliks Niedbała, mistrz. Zmiana 23186. 26.7 1951. Paweł Brząkalik, elektromonter. sposobu nawijania uzwojeń cewek dwuwarstwowych do Zastosowanie stołu pomiarowego przy próbach transfor­ silników. 23236. 26.71951. Andrzej Furman, ślusarz. Zmiana m atorów. 23187. 26.7 1951. Paweł Skiba, ślusarz. Zastosowa­ konstrukcji wykrojnika do wykonywania detalu wycie­ nie nożyc ręcznych do obcinania przewodów przy tran ­ raczki. 23242—23244. 27.7 1951. Henryk Pindras, dyr. za­ sform atorach. 23189. 26.7 1951. Jerzy Klement, spawacz. Przyrząd kładu, Wilhelm Hildebrandt, kier. narzędziowni, i Ryszard Pietras, ślusarz. Projekt i wykonanie specjalnego uchwy­ do spawania pierścieni do przełącznika rurkowego. tu wielokrotnego oraz głowicy frezerskiej wielonożowej 23190, 23191. 26.7 1951. Henryk Przybyła, technik i Józef Franke, kreślarz. Zastosowanie przedłużacza do obróbki spodów żelazek elektrycznych. 23252. 27.7 1951. Stanisław Zieliński, dyżurny w roz­ w ęgla do lampy łukowej. 23192. 26.7 1951. Hilary Kubiak, referent. Zmniej­ dzielni. Urządzenie ułatwiające rozbiórkę ogniw WM. szenie wymiarów tabliczki do transformatora 5-7.5 KVA. 23272. 31.7 1951. Paweł W ystrach. Urządzenie do 23193. 26.7 1951. Wincenty Domagała, lakiernik. Wy­ zdejmowania ze starych kabli opancerzenia i izolacji. korzystanie pozostałości z lakieru i farb olejnych na far­ 23293—23295. 31.7 1951. Zygmunt Pandel, dyr. Lu­ bę podkładową. cjan Dobrowolski, inż., i Antoni Jas ak monter. Zastoso­ 23194. 26.7 1951. Fryderyk Kurzeja, mistrz. Przy­ wanie szamotek do pieca elektrycznego do hartowania. rząd do ściągania nadmiaru kleju przy nawijaniu ce­ 23308. 31.7 1951. Kasper Skoczek, technik. Zmiana wek W. N. konstrukcji pokrywy kolektora. 23195. 26.7 1951. Hubert Nowak, p. o. mistrza. Za­ 23331. 31.7 1951. Jerzy Swadzba, laborant. Skon­ stosowanie przełączników rurkowych do wyginania struowanie aparatu do seryjnej elektrolizy z katodą rtę­ uchwytów. ciową. 23196. 26.7 1951. Hubert Nowak, p. o. mistrza. Przy­ 23359. 3.8 1951. Franciszek Melnyczejko, brygadzi­ rząd do gięcia kolanek do olejowskazu. sta. Uruchomienie i przystosowanie maszyny włókienni­ 23198. 26.7 1951. Józef Ławecki, ślusarz. Zastoso­ czej do produkcji kordelek. wanie kleszczy do nitowania tabliczek transformatoro­ 23362. 3.8 1951. Konrad Błock, mistrz. Zastosowanie wych. napędu mechanicznego do zasuwy przy zasobniku młyna 23199. 26.7 1951. Stanisław Bubała, kier. produkcji. braunsztynowego. W ykonanie wózka do transportu szaf rozdzielczych. 23363, 23364. 3.8 1951. Stanisław Piszczek, kierow­ 23200. 26.7 1951. Paweł Kucharczyk, kontroler. Za­ nik, i Karol Krówka, brygadzista. Zmiana operacji skrę­ stosow anie wyciągu do wciągania pyłu przy natryskiwa­ cania linek profilowych oraz linek na kable L.G. g 95 mm2. niu transform atorów lakierem. 23365. 3.8 1951. Alfred Hofman, elektryk. Zastoso­ 23201. 26.7 1951. Zdzisław Strzelczak, konstruktor. wanie przyrządu do badania żył na przebicie prądem wy­ Zm iana mocowania płytki w kuchence 10933/1. sokiej częstotliwości. 23202. 26.7 1951. Ferdynand Brzuska, kontroler. Za­ 23366, 23367. 3.8 1951. Stanisław Huptyś brygadzi­ stosowanie ochraniacza do uzwojenia wrębówki chodni­ sta, i Mieczysław Sitko, kier. działu. Zastosowanie prosto­ kowej. w ana szyn aluminiowych, miedzianych, mosiężnych, mie­ 23206. 26.7 1951. Leszek Fójcik, brygadzista. Zmia­ dzi kolektorowej oraz różnych profilów na ciągarce pod­ na bezpiecznika w automacie do toczenia śrub. łużnej. 23207. 26.7 1951. Eugeniusz Niemiec, ślusarz. Prze­ 23368. 3.8 1951. Michał Kaszak, mistrz. Zastosowanie budowa pieca tyglowego. urządzenia do wymiany foremników za pomocą ciśnienia 23208. 26.7 1951. Mieczysław Kosiorowski, k erowhydraulicznego zamiast ręcznie w prasie „Hydraulik“. nik. Zmiana procesu technologicznego przy produkcji tu ­ 23369, 23370. 3.8 1951. Ludw k Płaza i Alojzy Gór­ lejek bakelitowych do imbryków N.F. 95. ka, brygadziści. Zastosowanie papieru odpadowego za­ 23209. 23210. 26.7 1951. Lucjan Prabudzki, bryga­ miast talku do przekładania krążków pociętej gumy. dzista, i Adam Żołędowski, technik. Zastosowanie wykroj23371. 3.8 1951. Józef Biesok, ślusarz. Zastosowanie nijta przy produkcji kloszy kulistych. 23227. 26.7 1951. Stanisław Ciskowicz, ślusarz. Zmia­ ałunu zamiast szelaku do wklejenia oczek porcelanowych. 23372. 3.8 1951. Wincenty Samek robotnik. Urządze­ na posuwu ząbkowego na posuw ściskowy w przyrządzie nie do układania drutu na szpule przy nawijarce jednodo tłoczenia pasków topikowych do bezpieczników. biegowej. 23228. 26.7 1951. Józef Błachut, tokarz. Zastosowa­ nie przyrządu przy obróbce korpusu silnika „Pomag“ na 23379, 23380. 3.8 1951. Józef Kłos:ewicz i Piotr Łatanik, robotnicy. Zastosowanie lepszego sposobu cięcia tokarce. 23230. 26.7 1951. Kazimierz Groblewski, dyr. zakła­ papy do skrzyń trakcyjnych. du. Zmiana procesu technologicznego przy produkcji pu23386. 3.8 1951. Wilhelm Brezdeń, elektromonter. szek rozgałęźnych. Ulepszenie konstrukcji grzejnika elektrycznego.

666

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

23401. 4.8 1951. Inż. Franciszek Paszek. Zastosowa­ nie kwasu siarkowego do komory badania oporności prze­ wodów telefonicznych TS i TSŁ oraz drutów schematowych. 23402, 23103. 4.8 1951. Henryk Hyla, ślusarz, i Ma­ rian Szczerbiński, mistrz. Zastosowanie hamulca z drutu stalowego do oplatarek typu „Horn“. 23404. 4.8 1951. Franciszek Zając, kierowca. Zastoso­ wanie przyrządu do gwintowania głowic kablowych. 2341.3. 4.8 1951. Józef Komendarek, kier. produkcji. Zastąpienie materiałów izolacyjnych, bawełny i jedwabiu papierem impregnowanym. 23414. 4.8 1951. Piotr C:eślik robotnik. Zmiana pro­ cesu technologicznego przy produkcji skrzynek akumula­ torowych. 23423, 23424. 4.8 1951. Jerzy Karabasz, zast. kie­ rownika, i Ryszard Piskorz, kierownik. Scentraliżowanie punktów wzmacniakowych urządzenia radiowęzła. 23426. 4.8 1951. Ludwik Dolata, maszynista. Urzą­ dzenie zabezpieczające przed plątaniem i zrywaniem się drutów przy owijarkach telefonicznych. 23428. 4.8 1951. Józef Małysz, zast. kier. produkcji. Przekonstruowanie odciągów przy natryskach. 23429. 4.8 1951. Maksymilian Górka, brygadzista. Zastosowanie dużych szpul przy ocynowaniu drutów do średnicy O.dO mm. 23430. 4.8 1951. Helena Bańkowska, mistrz. Zastą­ pienie przy produkcji rurek bergmanowsk eh tutek preszpanowych tutkam i z odpadów. 23431. 4.8 1951. Franciszek Kumorek, brygadzista. Nowy sposób czyszczenia płyt. 23432. 4.8 1951. Stanisław Huptyś, mistrz. Zainstdlowanie zbiornika z olejem i pompki trybowej do automa­ tycznego smarowania przy ciągn ęciu prętów i szyn. 23433. 4.8 1951. Genowefa Flak, brygadzistka. Ska­ sowanie szpulowania znaku fat#ycznego. 23460, 23461. 7.8 1951. Stanisław Szymczak, kalkula­ tor, i Franciszek Grabarczyk. Wykonanie kluczy do ska­ lowania przekaźników N 15320. 23464, 23465. 7.8 1951. Marian Grochow:na, bryga­ dzista, i Ignacy Myślin, kier. oddziału. Zastosowanie prze­ nośnego elektrografu do znakowania narzędzi, przyrzą­ dów itp. 23467. 7.8 1951. Józef Niesyto, spawacz. Wykonanie cyrkla łożyskowego de palnika acetylenowego. 23468. 7.8 1951. Paweł Wybraniec, kontroler. Wyko­ nanie przyrządu do elektrycznego podgrzewana komuta­ torów. 23470,23471. 7.8 1951. Czesław Goliński, ślusarz, i Stanisław Sztank, blacharz. Zmniejszenie wymiarów ta ­ blicy T.It.M. 23473. 7.8 1951. Kazimierz Cendrowicz, ślusarz. Uproszczenie konstrukcji oprawki lampy sygnalizacyjnej przy suszarkach „Sel“. 23425. 7.8 1951. Antoni Kierzkowski, traser. Przy­ rząd ułatwiający trasowanie jarzm. 23476. 7.8 3951. Franciszek Nowak, mistrz. Przyrząd ułatwiający wycinanie rowków w izolatorach. 23477. 7.8 1951. Paweł Kałuża, szewc. Przyrząd do nakręcania kontaktów na sworznie. 23478. 7.8 1951. Wawrzyn Palarczyk, mechanik. Za- i stosowanie do silników BM i BW śrub z 6-kątnymi głowami zamiast z trójkątnymi. 23479. 7.8 1951. Roman Jursza, technik. Zastosowa­ nie ulepszonej metody wykonania sworznia ustalającego i do wrębówki ohodnikowej. i

Nr 6/1951

23480. 7.8 1951. Marceli Sobótka, technik. Przyrząd do sprawdzania sznurów grzejnikowych. 23496. 7.8 1951. Tadeusz Gonćarzewicz, referent. Wy­ remontowanie uszkodzonych wyłączników i ponowne ich użycie. 23560. 7.8 1951. Józef Barchański, ślusarz. Uprosz­ czony sposób wytłaczania blach prądnicowych. 23566. 7.8 1951. Wawrzyniec Palarczyk. Nowy spo­ sób wyważania wirników silnika SZUa 5—11. 23589. 9.8 1951. Alfons Palka, ślusarz. Przyrząd do wyginania preszpanu. 23593, 23594. 9.8 1951. Mieczysław Roślik, elektryk i Tadeusz K ełbik brygadzista. Zastosowanie dodatkowe­ go kontaktu w wyłączniku N140—III—25, blokującego wyłącznik samoczynny uruchamiający silnik. 23603. 9.8 1951. Mieczysław Radkowski, elektryk. Wykrycie błędu w połączeniu sygnalizacji do załączenia generatorów. 23640. 9.8 1951. Walter Heberle, brygadzista. Skon­ struowanie grzałki elektrycznej. 23641. 9.8 1951. Walenty Gorol, kierown:k. Opraco­ wanie urządzeń do produkcji drutu topikowego do bez­ pieczników paskowych. 23642. 9.8 1951. Jerzy Gruby, konstruktor. Zmiana układu połączeń w podstacji elektrycznej. 23705. 10.8 1951. Alojzy Nycz, tokarz. Wykonanie uchwytu nożowego do noża krążkowego do gwintowania zacisków do akumulatorów samochodowych. 23706, 23707. 10.8 1951. Hubert Bartoń i Ryszard Bertl, konstruktorzy. Przyrząd do stemplowania wyrobów metalowych. 23708. 10.8 1951. Alojzy Drapacz, tokarz. Przyrząd do wiercenia otworów w końcówkach kablowych. 23709. 10.8 1951. Leon Szewczyk, mistrz. Wykonan:e uchwytu do stożkowania muf ołowianych typu BK. 23795. 11.8 1951. Feliks Reszczyński, mistrz. Zmia­ na systemu połączeń i wstawienie dodatkowych kontaktów stykowych przy włączn.kach elektrycznych. 23808. 13.8 1951. Emil Błatoń, ślusarz. Zastosowanie przy rozrusznikach izolatorów drewnianych zamiast porce­ lanowych. 23809. 13.8 1951. Józef Seraf:n, elektryk. Przyrząd do naciągania przewodów napowietrznych na słupach elektrycznych. 23825. 13.8 1951. Inż. Jerzy Ruszowski. Nowy spo­ sób ogrzewania transformatorów w celu ich suszenia. 23838, 23839. 13.8 1951. Stanisław P'szczek, kierown ik, i Karol Krówka, brygadzista. Wyeliminowanie opera­ cji :nawija»ia drutu. 23840. 13.8 1951. Albin Grzyb. Zastosowanie nowej nakrętki dociskowej przy głowicach maszyn szychowych. 23843, 23844. 13.8 1951. Józef Prochalski i Kazi­ mierz Sularz, tokarze. Przekonstruowanie narzędzia do prasowania rurek bakelitowych. 23845. 13.8 1951. Kazimierz Kuffel, mistrz. Zastoso­ w an e specjalnego korytka do odprowadzania odpadków przy wytłaczaniu. 23846. 13.8 1951. Jan Lachman, brygadzista. Z astą­ pienie rurki bakelizowanej przy produkcji cewek rurką bakelitową. 23847. 13.8 1951. Zbigniew Hirschfeld, kierownik. Przyrząd do skręcania magnesu z koszem. 23848. 13.8 1951. Zygmunt Żurawski, elektryk. Zmia­ na łączenia wewnętrznego zamiast przewijania silników z napięcia 360 na 220 v. 23849. 13.8 1951. Józef Leśniak, ślusarz. Przyrząd do zagła wiania i ucinania nitów rurkowych.

N r 5/1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

607

23850, 23851. 13.8 1951. Józef Maślana, tokarz, i Jó­ ciwzwarciowego aluminiowych szyn zbiorczych na roz­ zef Leśniak, ślusarz. Przyrząd do nitowania nitami rurko­ dzielni 10 KV. 24051. 16.8 1951. Henryk Marek, ślusarz. Przeróbka wymi i do przeciągania rurek na nity. 23852. 13.8 1951. Roman Urbanowski, ślusarz. Prze­ konstrukcji maszyny do stemplowania baniek żarówko­ budowa rusztowania „Tomos“ w celu oszczędności na wych przez zmianę prowadnic rolkowych na system suwowych. m ateriale. 24070, 24071. 16.8 1951. Teodor Depta, mistrz, i Jó­ 23853. 13.8 1951. Julia Paluch, brygadzistka. Zasto­ sowanie przyrządu do znakowania bezpieczników ru r­ zef Kurasz, brygadzista. Wyeliminowanie mieszaków kowych. w dwóch reaktorach ziemi odbarwiającej. 24084. 16.8 1951. Henryk Marcinkowski. Projekt 23854. 13.8 1951. Władysław Urbaniec, -brygadzista. Zastosowanie narzędzia w celu wykonywania boczków zmiany wiązania belek fundamentowych. opraw y kryształka w jednej operacji zam ast w trzech. 24091, 24092. 16.8 1951. Stefan Fulbiszewski i Sta­ nisław Paszczela, pracownicy oddz. maszynowego. Wyko­ 23855. 13.8 1951. I nż. Zygmunt Popieluch. Zmiana sposobu wykonywania rurki bakelitowej do kondensa­ nanie specjalnego wiertła elastycznego wraz z przyrządem do czyszczenia kondensatorów chłodnic olejowych i po torów. 23856. 13.8 1951. Zbigniew Wydrych, mistrz. Zastą­ wietrznych. 24132. 17.8 1951. Aleksander Migdał, ślusarz. Zasto­ pienie nitów toczonych nitami rurkowymi oraz wykonanie sowanie zmień1onego uchwytu i drobnych zmian konstruk­ przyrządu do nitowan a nitami rurkowymi. 23857. 13.8 1951. Eugeniusz Romanowski, mistrz. cyjnych niektórych detali przy wykonaniu kopuły do dKJ. Sposób aiawęglania oporów o niskiej warto&ci w piecu 24133. 17.8 1951. Józef Chybicki, radiotechnik. Uproszczenie produkcji ramion z uchwytem do SM i LKS. koksowym. 23858. 13.8 1951. Zygmunt Sufryd, dyr. Zastosowa­ 24134. 17.8 1951. Leon Radomsk, mechanik. Uspraw­ nie w ykrojnika przy produkcji koszów. nienie działania dźwigni podajnika wkrętów przy automa­ 23862, 23863. 13.8 1951. Paweł Glosnek, elektromon­ tach , Gantier“. ter, i Antoni Zborowski, uczeń kreślarski. Ulepszenie kon­ 24135. 17.8 1951. Franciszek Sowa, monter. Urządze­ stru k cji trzymadła szczotkowego do silników elektrycz­ nie do regulacji zegarów elektrycznych słaboprądowych, nych. sterowanych na odległość. 23878. 13.8 1951. Eugeniusz Batko, elektromonter. I 24136. 24137. 17.8 1951. Jan Herda i Rudolf Pilarski, Wyremontowanie transform atora do urządzenia Cottrela. mechanicy. Przyrząd do montowania styków kontakto­ 23880. 13.8 1951. Henryk Knioła, brygadzista. Po­ wych i mostkowych przekaźn ków IKC i IKB. większenie wydajności automatów przy produkcji półfa­ 24138. 17.8 1951. Stanisław Bieg, murarz. Wykona­ brykatu n r 4a przez właściwe rozłożenie operacji. nie wykrojnika do produkcji płytki podstawy brzęczyka. 23956. 16.8 1951. Helena Bańkowska, mistrz. Zabez­ 24141. 17.8 1951. Walerian Brodziński, cieśla. Ulep­ pieczenie szpulek z bawełną i jedwabiem na oprzędzar- szenie konstrukcji zamocowania silników powietrznych kach. do napędu ryn’en potrząsalnych. 23988. 16.8 1951. Henryk Zieliński, kier. warszt. Za­ 24143, 24144. 17.8 1951. Leon Peńsko i Zdzisław Ślu­ stosowanie przełącznika, umożliwiającego kolejne włącza­ sarczyk, prac. umysłowi. Zastosowanie odlewu zamiast nie amperomierza do poszczególnych faz obwodu. rur spawanych. 23998. 16.8 1951. Zygmunt Bukowiński, Przyrząd do 24145. 17.8 1951. Stefania Garbacka, brygadz'stka. oliwienia mechanizmów zegarowych. Zastosowanie stojaka do umieszczania wykończonych ka­ 24001. 16.8 1951. Mieczysław Markocki, mistrz. Za­ bli w celu zabezpieczenia ich przed uszkodzeniem. stosowanie trzeciego agregatu do izolarki 8-bIegowej. 24146, 24147. 17.8 1951. Zenon Nagiecki i Stefan Ku­ 24004. 16.8 1951. Wiktor Wiatrowski, kierownik. Za­ piecki, kalkulatorzy. Zmiana sposobu lutowania pudełek stosowanie siarki jako smaru przy przeciąganiu grubszych kondensatorów do rur jarzeniowych. 24148, 24149. 17.8 1951. Władysław Jack'ewicz inż. drutów chromonikielinowych. 24006. 16.8 1951. Franciszek Grabowski, n rstrz. elektryk, i Karol Michel, brygadzista. Zastosowanie zu­ Skonstruowanie nowego typu wskaźnika krzyżowego. żytych oporów jako materiału zastępczego do wykonywa­ 24007. 16.8 1951. Antoni Lewandowicz, ślusarz. Opra­ nia boczników we wzmacniaczach 100 W. 24150. 17.8 1951. Jan I. Wierzbicki, kalkulator. Przy­ cowanie sposobu produkcji i wykonanie rolera. 24003. 16.8 1951. Karol Boroński, ślusarz. Zmiana rząd do wbijania i zbijania styków srebrnych w sprężyn­ sposobu wykonania dolnej części lalki do oplatarki w ce­ kach stosowanych w gniazdkach. 24151, 24152. 17.8 1951. Tadeusz Sobieraj i Stani­ lu przedłużenia jej żywotności. 24009. 16.8 1951. Władysław Gaj, kowal. Zastosowa­ sław Kulik, ślusarze. Przyrząd do gwintowania trzonków nie przyrządu do gięcia haków do skrzyń trakcyjnych. E-27/30. 24010, 24011. 16.8 1951. Anna Poroś i Janina Maj 24153. 17.8 1951. Jerzy Donat, brygadz’sta. Skróce­ chrzak, robotnice. Urządzenie do samoczynnego wyjmo­ nie czasu obróbki kadłubów do przekaźników przez prze­ wania nóżek z pieca. niesienie operacji obróbki nóżek z frezarki na tokarnię. 24012. 16.8 1951. Ludwik Jankowski, mechanik. Re 24154—24156. 17.8 1951. Stefan Bania i Jan Książek, konstrukcja śrubki, mocującej- uchwyt korka gumoweg ślusarze, oraz Paweł Kan a, mistrz ślusarski. Przyśpie­ z pozycją na automacie pompowym. sz en i operacji usuwania gradu z blach transformatoro­ 24013. 16.8 1951. Stanisław Paszczela prac. oddz wych przez zastosowanie szlifierki zamiast ręcznej obrób­ maszynowego. Projekt zmiany konstrukcji talerzyków ki pilnikiem. rozpryskowych do chłodni kominowych. 24157. 17.8 1951. Paweł Szczygieł, mechan'k. Opra­ 24044. 16.8 1951. Kaczmarek. Zaprojektowanie i za­ cowanie nowego typu górniczej żarówki „turbinowej“, stosowanie kotwic przy stawianiu słupów żelaznych. wprowadzone do masowei produkch . 24046. 16.8 1951. Feliks Markiewicz, technik. Projekt 24158. 17.8 1951. Ryszard Łoboda, technik. Opra ulepszonej konstrukcji dynamicznego wzmocnienia prze- cowanoe konstrukcji ze szczotek obrotowych, umożliwia­

668

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

jącej mycie w sposób mechaniczny wnętrz na bańki w ża­ rówkach szklanych. 24159. 17.8 1951. Emil Loska, mechanik. Przyrząd do cięcia spiral żarówkowych. 24160, 24161. 17.8 1951. Edward Bębenek i Leopold Chwolik, ślusarze. Opracowanie dodatkowego przyrządu przy maszynie do haczykowania prętów szklanych żaró wek wystawowych. 24162, 24163. 17.8 1951. Jan Stefek i Konstanty Sie mionka, mechanicy. Opracbwan;e specjalnego palnika pozwalającego zautomatyzować proces obróbki szklanych rurek talerzykowych przy produkcji żarówek. 24164. 17.8 1951. Fryderyk Sidło, mechanik. Zasto sowanie dodatkowej konstrukcji przy skrętarce w celv zabezpieczenia gotowych spiral przed uszkodzeniem. 24165. 17.8 1951. Bolesław Pomierny, inż. elektryk Wykorzystanie rurek bakelitowych do produkcji prostownków stykowych zamiast papieru bakelizowanego. 24166. 17.8 1951. Zofia Wejman, robotnica. Zastoso­ wanie sita w celu przyśpieszenia segregowania drobnyc’ części aparatury oświetleniowej. 24168, 24169. 17.8 1951. Marian Krupiński, mł. kon struktor, i Stefan Janiszewski, mistrz. Uproszczenie kon strukcji części opraw oświetleniowych. 24171. 17.8 1951. Mgr inż. Jewsiej Raszba, elektryk Zmiana konstrukcji obudowy prostowników o szkielecie klatkowym. 24172. 18.8 1951. Franciszek Stankiew:cz, radiotech­ nik. Rozwiązanie konstrukcyjne wykonania detalu Lt-11b. 24173. 24174. 18.8 1951. Władysław Kunderak i Mi­ chał Nyk, stolarze. Wykonanie oka przy zwijaku na wal­ cowni. 24175. 18.8 1951. Stanisław Jaros, robotnik. Przy­ rząd do dźwigania szpul na skręcarkach dużych. 24176. 18.8 1951. Michał Lasoń, ślusarz. Zastosowa­ nie zębatki stalowej w zamian żeliwnej i wykonanie uchwy­ tu do jej frezowania. 24177. 18.8 1951. Wacław Siwka, ślusarz. Zmiana konstrukcji szpul przy owiiarkach. 24178. 18.8 1951. Wacław Siwka, ślusarz. Wykonanie aparatu do produkowan a zwijek z papieru krepowego. 24179. 18.8 1951. Władysław Korytowski, robotnik Zmniejszenie obsługi przy maszynie do pastowania płyt 24180. 18.8 1951. Inż. Marian Michałowski. Skon struowanie i wykonan;e szlifierki szmerglowej. 21181. 18.8 1951. Józef Stachowiak nrstrz ślusa rski Przeróbka ręcznej wiertarki elektrycznej na wiertarkę ko­ lumnową. 24182—24184. 18.8 1951. Antoni Zieliński, ślusarz Władysław Baran, robotnik i Józef Konecki, mistrz. Za stosowanie tuleiek przy nakładarce gumy na przewód v celu uzyskania tylko jednego szwu. 24185. 18.8 1951. Apoloniusz Czekanów, ślusarz. Urzą dzenie do samoczynnego wyłączania silnika napędoweg przec’ągark: w razie wypadku. 24186. 18.8 1951. Andrzej Maksym, odlewacz. Przy wrócenie do stanu użytkowego starych przepon decelito wych orzez ponowne ich ufalowanie. 24187. 18.8 1951. Jan Krytowski, tokarz. Wykonanie uniwersalnego uchwytu do przedmiotów toczonych. 24188. 24189. 18.8 1951. Bolesław Beben i Adam Krę giel, tokarze. Wykonanie uchwytu do wlewnic. 24J90, 24191. 18.8 1951. Władysław Marczak i Stani­ sław Broda, robotnicy. Przeróbka osadzenia szpul z dru­ tem do posrebrzania na maszynie.

N r 5/1951

24192. 18.8 1951. Józef Bartecki, technik. Przerób­ ka przyrządu do saterowania i częściowe usunięcie opera­ cji lutowania po saterowaniu. 24193. 18.8 1951. Ludwik Nawalaniec, spawacz. Wy­ konana potrzebnych elektrod we własnym zakresie. 24194. 18.8 1951. Prakseda Sych, lutowaczka. Wy­ eliminowanie jednej końcówki przy łączeniu przewodów. 24195. 18.8 1951. Józef Sobieski, mistrz ślusarski. Wykonanie rdzeni bez użycia i przygotowania specjalnych przyrządów i drogiej stali. 24196. 18.8 1951. Leon Peńsko, tokarz. Polepszenie jakości produkowanych budek przez wzmocnienie segmen­ tów. 24197. 18.8 1951. Zdzisław Ślusarczyk, student. Za­ stosowanie wytłaczanej nakrętki do przepustów antygronowych zamiast toczonej. 24198. 18.8 1951. Orlando Oggero, kontroler. Zasto­ sowanie drzewa zamiast metalu do główki lampy promieni podczerwonych. 24199. 18.8 1951. Józef Więcławski, kier. działu. Opra­ cowanie znrany konstrukcyjnej rygla do SKF. 24200—24202. 18.8 1951. A. Cetlicer i M. Gruziel, ślu­ sarze narzędziowi, oraz J. Więcławski, kier. dzału. Zmia­ na konstrukcji zawias i zamka w kasecie do filmów rent­ genowskich. 24203. 18.8 1951. Edward Tokarski, ślusarz. Zastolowanie nitowania obu końców ramek do korpusu. 24204. 18.8 1951. Julian Ryśnik, ślusarz. Przyrząd do zakładania płyt bakelitowych do ramek. 24205. 24206. 18.8 1951. Władysław Wysocki i Hen­ ryk Granecki, ślusarze. Przyrząd do krępowania płyty frontowej do wyłączników. 24207, 24208. 18.8 1951. Helena Szymańska i Danuta Calińska robotnice. Wyeliminowani operacji pojedyńczego cięcia arkuszy styków oraz zastosowanie składania po 10 pasów i łamania. 24209, 24210. 18.8 1951. Wojciech Sliwowski i Ryszard Czyczkiewicz, telemechanicy. Dorob’’enie zatrzasku, za­ bezpieczającego dźwignię przyrządu. 24213. 21.8 1951. Bronisław Katana, st. technik. Za­ stosowanie nowego opracowania termoogniwa. 24214—24217. 21.8 1951. Helena Kotlicka i Irena Szepietowska, robotnice, oraz Bronisław Michalak i Józef Matusiak, brygadziści. Zastosowanie chłodzenia formy w celu szybszego wydobycia z niej wyprasek. 24218—24220. 21.8 1951. Bernard Kosiński, technik, Paweł Kania, nadmistrz, i Jan Ks'ążek, ślusarz. Zastoso­ wanie frezarki do szmerglowania odlewów. 24221, 24222. 21.8 1951. Roman Rosik i Bolesław Gó­ recki, sznyciarze. Przyrząd do wciskania i obcinania dru­ tu. 24223. 21.8 1951. Paweł Kan'a, nadmistrz. Zastoso­ w a n i do obróbki specjalnych frezów z płytkami „widia“ 0 kątach ujemnych. 24224. 21.8 1951. Roman Tomaszewski, kierownik. Zastosowanie preszpanu zamiast delitu przy produkcji płytek do łączówek. 24225. 24266. 21.8 1951. Antoni Bąder, kierownik, 1 Antoni Fijałkowski, mistrz. Zmiana sposobu wykony­ w a n i blaszek rdzeniowych! 24227. 21.8 1951. Stanisław Maśzczyński, mistrz. Za­ stosowanie korby do szybkiego wkręcania lejów wprowadzających do telefonów. 24228. 21.8 1951. Jerzy Widuch, mistrz. Zastosowa­ nie noża profilowego do toczenia śrub dławikowych na gotowo.

N r 5/1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

669

24229. .21.8 1951. Wacław Łukowski, mistrz. Skon­ stawowych dwubiegunowych w celu dwukrotnego przy struow anie narzędzia do kablowan:a pól stykowych wy­ śpieszenia wykonywania operacji. 24291. 23.8 1951. Józef Leśniak, kontroler. Zastosowa­ bieraków drutem bez izolacji. 24230. 21.8 1951. Aleksander Kowalski, kierownik. nie sprawdzianu do kontroli jakości wykonania części Fn. Wprowadzenie karty zarobkowej pracownika. 24292. 23.8 1951. Józef Leśniak, kontroler. Zastosowa­ 24232. 21.8 1951. Paweł Kania, nadmistrz. Zastoso­ nie sprawdzianu do kontroli jakości wykonania tulejek. wanie gwintowania maszynowego na wiertarce skrzynek 24293. 23.8 1951. Józef Leśniak, kontroler. Zastosowa­ bateryjnych telefonów. nie sprawdzianu do kontroli jakości wykonania części DT 24234, 24235. 21.8 1951. Eugeniusz Polański, kier. 24 m. sekcji, i Jan Rączka, kontroler. Zmiana procesu techno­ 24294. 23.8 1951. Julian Ryśnik, ślusarz. Przyrząd do logicznego zaczepu osi. nawijania uzwojenia do dławików. 24236, 24237. 21.8 1951. Jerzy Cina, konstruktor, 24295. 23.8 1951. Czesław Ryczek. Przyrząd do nitowa­ i Paweł Kania, zast. kier. produkcji. Zastosowanie wiert­ nia części, sprowadzający 4 operacje do jednej. ła - rozwiertaka z nakładkami z węglików spiekanych. 24296. 23.8 1951. Franciszek Jakubowski, mechanik. 24238— 24240. 21.8 1951. Leon Sosiński i Robert Ko Zmiana operacji wykonywania czopików izolacyjnych. cur, kierownicy, oraz Ewald Kuc, ślusarz. Zmiana kon­ 24297. 23.8 1951. Edmund Szklarski, mechanik. Zasto­ strukcji prasy do bakelitu. sowanie osłon z blachy w celu usunięcia możliwości wy­ 24247—24249. 23.8 1951. Bernard Kosiński, technik padku w czasie produkcji. Paweł Kania, nadmistrz, i Jan Książek ślusarz. Upro­ 24298. 23.8 1951. Edward Wasiak, elektryk. Zastosowa­ szczenie próby badania odlewów na ciśnien'e wodne. nie koszulek izolacyjnych na końcówki przewodów zamiast 24253. 23.8 1951. ’Feliks Rempel, kier. działu. Skon­ okręcania szpagatem. 24300. 23.8-1951. Józef Lacki, ślusarz. Uproszczenie krę­ s tru o w a n i maszyny do obierania zniszczonych kabli z otu­ powania płaskowników. liny. 24309. 23.8 1951. Apoloniusz Czekanów, konstruktor. 24262, 24263. 23.8 1951. Helena Kunert, mistrz, i Ja nina P lu sk fk , brygadzistka. Zmechanizowanie operacji Urządzen e zabezpieczające pracę obsługi na przeciągarce 7-bębnowej. szlifowania płyt zaciskowych do przekaźników. 24310. 23.8 1951. Stanisław Kozioł, kier. działu. Zmia­ 24264. 23.8 1951. Teodor Kuś, elektryk. Zastosowa na konstrukcji elektrod wałeczkowych do PK. nie nitowanych nakładek na końcówkach kontaktów za­ 24311. 23.8 1951. Franciszek Stankiewicz, kier. kon­ wierających wirniki silnika elektrycznego AEG. 24267. 23.8 1951. Zbigniew Adamski, ślusarz. Opra- j troli. Aparat do badania zwarć elektrycznych między zwo­ cowan:e wykrojnika do przebijania w płytkach pertynak- jami cewek szpul transformatorowych itp. 24312. 23.8 1951. Leopold Chwolik, brygadzista. Zasto­ sowych otworów na prasie zamiast wiercenia i gradosowanie uchwytu do haczykarki w celu produkowania ha­ wania. 24268. 23.8 1951. Karol Lesziński, ślusarz. Wyżłobie­ czyków do żarówek specjalnych. 24319. 23.8 1951. Jan Lencki, mechanik. Stabilizacja nie row ka w strugarce w celu uzyskania stałego i racjo­ podajnika rurek pompowych przy nóżkarce typu „Bonnalnego smarowania łoża i sań roboczych. 24269. 23.8 1951. Tadeusz Kowalik, drykier. Gwin­ dy“. 24340, 24341. 23.8 1951. Paweł Pająk i Eryk Olszentowanie końców siatek na rewolwerówce zamiast ręcznie. ka, ślusarze. Przyrząd do zmniejszania długości talerzy­ 24270. 23.8 1951. Marcin Grocholewicz, ślusarz. Za­ ków przy produkcji nóżek żarówkowych. stosowanie sań do silnika elektrycznego w celu napręże­ 24419. 24.8 1951. Alojzy Młochowski, elektromechanik. nia pasków klinowych .zanrast dociskacza. Przyrząd do równego nakładania nakrywek kondensato­ 24271. 23.8 1951. Stanisław Lachowski, ślusarz. rów samochodowych. Zmiana konstrukcji prowadnic suportu przy ostrzałce pi­ 24420. 24.8 1951. Zygmunt Nowicki, ślusarz. Ulepsze­ łek w celu usunięcia możliwości zanieczyszczenia maszyny nie przyrządu do nakładania rdzeni cewki dzwonkowej opiłkami. w formie. 24272. 23.8 1951. Wacław Bakuła, monter. Zastosowa­ 24421. 24.8 1951. Emilia Wołoszyn, prac. fizyczna. nie nitów aluminiowych zamiast wkrętów w oprawach że­ Skonstruowanie podstawki obrotowej do składania rdze­ liwnych w celu obniżenia kosztów produkcji. ni transformatorowych. 24273. 23.8 1951. Florian Bańczyk, kowal. Zmiana spo­ 24422. 24.8 1951. Stanisław Matysiak, radiomonter. Ska­ sobu hartowania stalowych dźwigni do przycisków. sowanie zbędnych ekranów sprężynujących w kondensa­ 24274. 24275. 23.8 1951. Ja n Gawłos, szlifierz, i Stani­ torach elektrycznych. sław Paśnik, drykier. Skrócenie operacji szlifowania przez 24423. 24.8 1951. Kazimierz Fuchs, ślusarz. Zastąpienie zastosowanie proszków ściernych i pasty do polerowania. płytek preszpanowych płytkami bakelitowymi w przełącz­ 24284. 23.8 1951. Edmund Byczek, mechanik. Przekon­ niku błyskawicznym. 24424. 24.8 1951. Józef Zamęta. ślusarz. Zastosowanie struowanie automatu do fabrykacji baloników żarówko­ rolek przy szlifierkach zamiast klinów prowadzących. wych. 24425. 24.8 1951. Józef Leśniak, ślusarz. Przyrząd do 24285. 23.8 1951. Leopold Chwolik, brygadzista. Zasto­ sowanie łożyska kulkowego i regulatora przy wrzecionie przecinania rurek. 24428. 24.8 1951. Stanisław Baumgart, brygadz sta. Za­ haczykarki, używanej przy produkcji żarówek. 24286. 23.8 1951. Józef Bucholc, robotnik. Zmiana kon­ stosowanie noża z dwoma uchwytami do cięcia kauczuku. stru k cji wspornika w przeciągarce rurek. 24429. 24.8 1951. Jan Litwinek, ślusarz. Przyrząd do 24287. 23.8 1951. Aleksander Migdał kontroler. Za­ krępowania kontakt-blachy do baterii WP50. stosowanie odlewu do wykonanfa uchwytów linek zamiast 24430. 24.8 1951. Antoni Manikowski, ślusarz. Skon­ konstrukcji spawanej. struowanie sprzęgła do kalandra ze złomu. 24288. 23.8 1951. Franciszek Ksiądz, brygadzista. Zmia­ 24431. 24.8 1951. Józef Leśniak, ślusarz. Przyrząd do na konstrukcji maszyny do trzonkowania żarówek wy­ I przeciągania końcówek oporów.

670

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

24432. 24.8 1951. Bronisław Kozal, mistrz tokarsko-ślusarski. Zabezpieczenie pras kopanek od powodowania wy­ padków. 24433. 24.8 1951. Czesław Kasprzak, ślusarz narzędzio­ wy. Zmniejszenie operacji przy tłoczeniu denka do pudeł­ ka kondensatora. 24434. 24.8 1951. Józef Borowski, ślusarz. Przyrząd do cięcia i ząbkowania papieru. 24435. 24.8 1951. Piotr Jurkowski, kier. kontroli. Zmniejszenie ilości operacji przy wierceniu otworów w kotwicach. 24436. 24437. 24.8 1951. Włodzimierz P'ątkowski, szli­ fierz, i Aleksander Piwowarski, kontr, techn. Wykonanie uchwytu do szlifowania zacisków rozprężnych. 24438, 24439. 24.8 1951. Jan Żochowski, ślusarz, i Bo­ lesław Górecki, sznyciarz. Oszczędniejsze wykorzystanie materiału przy wycinaniu detali z blachy. 24440. 24.8 1951. Józefa Rosińska, robotnica. Wykona­ nie farby drukarskiej do stemplowania kondensatorów. 24444. 24.8 1951. Jan Walas, ślusarz. Wyeliminowanie jednego cyklu przy produkcji pierścieni opraw zwieszakowych. 24445, 24446. 24.8 1951. Kazimierz Gularz, tokarz, i Zbi­ gniew Adamski, ślusarz. Skonstruowanie nożyc do cię­ cia taśmy mosiężnej. 24447, 24448. 24.8 1951. Jakub Kozierski i Feliks R ut­ kowski, ślusarze. Wykonanie formy na bloki ebonitowe typu 3 F 5. 24449. 24.8 1951. Zenon Jezuita, ślusarz. Zastosowanie ryflownika do prostowania dejni. 24450. 24.8 1951. Stanisław Prokowicz, ślusarz. Prze­ róbka wykrojnika. 24451. 24.8 1951. Józef Suwiński, technik. Zastosowanie płytek magnetycznych do szlifierki. 24452. 24.8 1951. Eugeniusz Wieczorek, radiotechnik. Ulepszenie przystawki do badania rdzeni ferromagnetycz­ nych. 24456. 24.8 1951. Kazimierz Raab ślusarz maszynowy. Ulepszenie bębnów szorujących dla galwanizerii. 24457. 24.8 1951. Kazimierz Smul, prac. umysłowy. Za­ stosowanie rączek bakelitowych z unreszczoną wewnątrz iglicą metalową przy badaniu prądem ogniw akumulato­ rowych, 24458. 24.8 1951. Aleksy Grelus, mechanik. Zastosowa­ nie specjalnych uchwytów sprężynowych do produkcji żarówek karzełkowych. 24461. 24.8 1951. Emilia Wołoszyn, prac. fizyczna. No­ wa ulepszona metoda czyszczenia końcówek uzwojeń transformatorów. 24465, 24466. 24.8 1951. Janina Wilczyńska i Maria Ga­ weł, prac. fzyczna. Kleszcze do zdzierania izolacji z drutu nawojowego. 24467, 24468. 24.8 1951. Szymon Arbesman i Ludwik Zabłocki, ślusarze. Ulepszenie wykrojnika do rdzeni tra n s­ formatorowych. 24469. 24.8 1951. Mieczysław Mazurek, ślusarz. Zasto sowanie piły tarczowej zamiast noża do przecinania ru­ rek. 24470. 24.8 1951. Leon Chudzicki, ślusarz. Zastosowanie wkładek blaszanych do formy na bloki ebonitowe. 24471. 24472. 24.8 1951. Henryk Pakuła, prac. umysło­ wy, i Włodzimierz Mrówczyński, elektrotechnik. Wyko­ rzystanie pary z lokomobili do wytwarzania wody destylo­ wanej. 24473, 24.8 1951. Józef Rorawski, mechanik. Uproszcze­ nie procesu lakierowania.

N r 5/1951

24474. 24.8 1951. Jerzy Tonderski, uczeń tokarski. Przy­ rząd do nawiercania kołków. 24475. 24.8 1951. Andrzej Hieropołitański, -radiomecha­ nik. Przyrząd do ściągania izolacji igielitowej. 24476. 24.8 1951. Mieczysław Cząrechowicz, techirk. Termiczne dzielenie miki. 24477. 24.8 1951. Józef Leśniak, ślusarz. Przyrząd do cięcia sznurka. 24481—24485. 24.8 1951. Józef Wrzyszcz, mistrz, Jan Stawicki i Michał Czerski, dyrektorzy, oraz Stanisław Ko­ las nski i Franciszek Młodzk, kierownicy. Powiększenie współczynnika mocy przez unormowanie obciążeń trans­ formatorów i zastosowanie kondensatorów. 24533, 24534. 25.8 1951. Franciszek Jankowski, mistrz, i Jan Zieliński, kier. dz'ału. Wyremontowanie baterii kon­ densatorów do poprawy współczynnka mocy. 24565. 25.8 1951. Teodor Dwomik, mechanik. Zastoso­ wanie dodatkowego przyrządu (podbijacza) przy maszy­ nie do produkcji baloników żarówkowych. 24597. 28.8 1951. Stanisław Jurzyk, laborant. Skonstru­ owanie zasilania wzmacniaków telefonicznych na stojaku wzmacniaków. 24631. 28.8 1951. Stanisław Cichocki, ślusarz narzędz:owy. Ulepszenie przyrządu do nitowania osłonek do wierz­ chów żelazek. 24632. 28.8 1951. Mieczysław Kosiorowski, kier. dz. mech. Skrócenie czasu obróbki pierścieni stalowych nu­ mer 6399 przez zmianę operacji i wykonanie krzywek. 24636. 28.8 1951. Lucjan.Szyndler, ślusarz narzędziowy. Przyrząd do wykonywania kominków do żelazek krawie­ ckich. 24637. 28.8 1951. Edmund Ludwiczak, ślusarz. Zmniej­ szenie odpadków blachy mosiężnei przytłoczeniu pierście­ ni bezpiecznikowych przez przeróbkę wykrojnika. 24638. 28.8 1951. Adolf Koska, kier.
Nr 5/19 5 1

WIADOMOŚCIU G W O N E T A P D Ę Z R

671

24751. 29.8 1951. Henryk Jurkiewicz, brygadzista. Przy­ 24822, 24823. 30.8 1951. Henryk Szuba i Józef Wójrząd do zaginania oczek na klapkach do wyłączników ole­ kowski, ślusarze. Mechaniczne segregowanie miki przy jowych. pomocy sit o różnej przelotności. 24753, 24754. 29.8 1951. Stanisław Chałat, kierownik, 24824. 30.8 1951. Ludwik Tomica, ślusarz. Przyrząd i Aleksander Tański, brygadzista. Przyrząd do krępowa­ umożliwiający wyjęcie wirnika w sposób łatwy i prosty. n ia pierścieni do lamp. 24826. 30.8 1951. Edward Grajcar, technik. Opracowa­ 24755. 29.8 1951. Aleksander Tański, brygadzista. Przy­ nie i wykonanie nowej formy bakelitowej do zaprasowyrząd do wycinania otworów w kapce n r 4507. wania komutatora wycieraczki. 24756. 29.8 1951. Józef Kurasz, referent. Zmiana kon­ 24827. 30.8 1951. Leopold Sroka, ślusarz. Zmiana stru k cji przyrządu do gwintowania płytki regulacyjnej kształtu otworu do nitu pokrywy dolnej wycieraczki sa­ m agnesu EFK1 i C-1. mochodowej oraz wykonanie przyrządu do zaprasowy24757. 29.8 1951. Weronika Osmańska, prac. fizyczna. wania tulejki. Ulepszenie organizacji pracy na taśmie montażowej licz24833. 30.8 1951. Antoni Kokot, technik. Przyrząd do n Ika Cl. równoczesnego cięcia i gięcia wkładki fibrowej. 24758. 24759. 29.8 1951. Albin Zgryźniak i Henryk Woj24834, 24835. 30.8 1951. Reinhard Trendel i Jan Ignatak. Zmiana technologii tłoczenia osłony górnej licznika towski, konstruktorzy. Opracowanie i skonstruowanie EFK 1. czopa do wykrojników z bezpiecznikiem. 24788. 30.8 1951. Bolesław Grochowski, technik. Opra­ 24836—24838. 30.8 1951. Leokadia Stankiewicz, robot­ cowanie i wykonanie uchwytu do kabla ziemnego, umoż­ liwiającego szybki montaż i demontaż kabli w położeniu nica, Bronisław Werner, robotnk, i Paweł Muzioł, mistrz. Zawijanie nakrętek na prasce ręcznej zawijakami okrąg­ poziomym i pionowym. 24792. 30.8 1951. Stanisław Śpiewak, kontroler. Skon­ łymi w celu zaoszczędzenia zawijaków oraz energii elek­ struowanie sprawdzianu do wałków do nastawników trycznej wiertarek. 24839. 30.8 1951. Edmund Mroczyński, kreślarz. Za­ tramwajowych. stąpienie białego papieru „Jawa“ szarym papierem toreb­ 24794. 30.8 1951. Kazimierz Zieliński, spawacz. Przy­ kowym. rząd do spawania rurki C30-4128. 24840, 24841. 30.8 1951. Anastazy Muzolf i Bronisław 24795. 30.8 1951. Leon Radzicki, spawacz. Zastosowanie Damski, mistrzowie ślusarscy. Zastosowanie wkładek do przyrządu wiertniczego do ram y C30-2107. matryc do przycisków wyłączników hermetycznych z ba­ 24796. 30.8 1951. Józef Gawęda, tokarz rewolwerowy. kelitu. Opracowanie przyrządu przy rewolwerówce do toczenia 24842. 30.8 1951. Józef Gąszcz, brygadzista. Skonstruo­ mimośrodu o średnicy 0,8 + 0,06 mm z kanałkiem szero­ wanie gwintownika do wiercenia, gwintowania i pogłębia­ kości 2,5 mm. nia otworów w kontaktach górnych i dolnych TZ 100 24797. 30.8 1951. Stanisław Śpiewak, kontroler. Opra­ i 200. cowanie sprawdzianu do nakrętek nieprzelotnych, umoż­ 24843. 30.8 1951. Andrzej Błaszczok, kier. biura. Wpro­ liwiającego prace kontrolne pracownikom niefachowym. wadzenie znormalizowanych blach do nasypywania masy 24798. 30.8 1951. Zbigniew Taładaj, elektromonter. Za­ przy pracy na narzędziach do prasowania porcelany elek­ ginanie dookoła śruby mocującej końca spirali oporowej trotechnicznej. w opornikach tramwajowych typu T-407 w celu uspraw­ 24845, 24846. 30.8 1951. Wojciech Senczek, kier. pro­ nienia działania aparatu. dukcji, i Stanisław Cieślak, kier. wytłaczami. Uproszcze­ 24802. 30.8 1951. Tadeusz Klimczak, technik. Umiesz­ nie montażu bloków 134. czenie znaków wyłączenia i włączenia aparatu NZO na 24847. 30.8 1951. Antoni Orzeszek, brygadzista. Zmia­ jed n ej płytce w celu uproszczenia budowy aparatu. na systemu montażu żelazek krawieckich. 24848. 30.8 1951. Stefan Mrozowicz, brygadzista. Za­ 24803. 30.8 1951. Kazimierz Matusiak, ślusarz. Opraco­ w anie i zastosowanie nowego mocowania pierścieni ampe­ stąpienie kątowników przyspawanych do oprawy bocznej wyłącznika olejowego przez rozcięcie grzbietu oporowego romierza. 24804. 24805. 30.8 1951. Tadeusz Skonieczny i Wiktor i wyg ęcie powstałych części. 24855. 30.8 1951. Jan Aleksiejew, elektryk. Przyrząd Szczepański, ślusarze. Wykrojnik do cięcia widełek z ca­ do sprawdzania elementów grzejnych. łej długości płaskownika za pomocą jednego uderzenia. 24856, 24857. 30.8 1951. T. Bzinkowski i A. Nowak, in­ 24809, 24810. 30.8 1951. Władysław Pacocha, tokarz, żynierowie. Projekt i wykonanie aparatu Epsteina do ba­ i Józef Karpiński, elektryk. Skrócenie gwintowania boldania stratności blach prądnicowych. cow do żelazka krawieckiego do 15 mm. 24858, 24859. 30.8 1951. Józef Młyński, kier. ruchu, 24812. 30.8 1951. Ludwik Deda, ślusarz. Opracowanie i Anastazy Muzolf, kier. narzędziowni. Wykonanie formy i zastosowanie gwintownika z czworokątnym uchwytem 4-krotnej do wyprasowywania hermetycznych korpusów piramidalnym, umożl wiającym przelot-całego gwintowni­ bakelitowych oraz zastosowanie mechanicznego wkręcania k a po przegwintowaniu mufli. i wykręcania gwintowników. 24814. 30.8 1951. Rudolf Stalmach, ślusarz. Przyrząd 24860. 30.8 1951. Kazimierz Regulski, kier. działu. Za' do obróbki muf ołowianych typu MO. stosowanie bębna do czyszczenia drobnych przedmiotów 24815. 30.8 1951. Leon Larysz, mistrz. Zastosowanie przed n:klowaniem. w iertarki ręcznej do montażu osprzętu sieciowego. 24861, 24862. 30.8 1951. Inż. Eugeniusz Nowicki, kier. 24818. 30.8 1951. Józef Wilczek, ślusarz. Opracowanie kontr, techn., i Wacław Żmigrodzki, asystent. Poprawie­ i sporządzenie wymiennych matryc stalowych do tłocze­ nie współczynnika mocy przez zastosowanie transforma­ tora oraz kondensatorów w specjalnym układzie. n ia uchwytów glinowych i miedzianych. 24821. 30.8. 1951. Stefan Haczek. Opracowanie i wpro­ 24863. 30.8 1951. Jan Morawiec, kier. kontr, techn. wadzenie mechanicznego montażu trzpionków przez skon­ Zmiana układu wyprowadzeń cewek wysokiego napięca struowanie specjalnego przyrządu. transform atora do stacji kopalnianych.

672

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

N r 5 /1 9 5 1

24864, 24865. 30.8 1951. Inż. Marceli Kulbinger, dyr. 25136. 7.9 1951. Jan Kościelak, elefitryk. Zastosow a­ nacz., i Wacław Brzozowski, kier. produkcji. Wykorzysta­ nie elementów grzejnych z pieca elektrycznego do pieca nie zmielonych odpadków miki, jako wypełniacza do mas do podgrzewania panewek, 25173. 7.9 1951. Tadeusz Jędrachowicz, technik. Wy­ termoutwardzalnych. konywanie rolek z drzewa zamiast ze stali. 24866. 30.8 1951. Jan Kołder, ślusarz narzędziowy. Znrana konstrukcji prowadzenia wyrzutników przy wy25184. 7.9 1951. Edmund Byczek, kierownik. U ru­ chomienie instalacji pomp próżniowych własnego pomysłu krojnikach. 24869—24872. 30.8 1951. Stanisław Kasperkiewicz, Ta­ do produkcji żarówek karzełkowych. deusz Czerwiński, Wacław Brzozowski i Marta Czewieczek, 25185, 25186. 7.9 1951. Jerzy Kowolik, ślusarz, i Jó ­ referent. Zwiększenie przepustowości suszarni wyrobów zef Stolorz, mechanik. Przyrząd do zaginania elektrod importowanych przez przepuszczanie dwóch fal płótna przy agregacie nóżkowym. 25187. 7.9 1951. Franciszek Ksiądz, brygadzista. Za­ i papieru zamiast jednej. 24889. 31.8 1951. Franciszek Czub, radiomonter. Zasto­stosowanie noża innej konstrukcji do maszyny do trzonsowanie wkładki ochronnej do ochrony tabliczek trawio­ kowania żarówek. 25188. 7.9 1951. Edward Bębenek, mechanik. Wyko­ nych przy montażu potencjomierzy. 24891. 31.8 1951. Henryk Tajchner, mistrz. Wykorzy­ rzystanie odpadowego szkła do produkcji żarówek ru rk o ­ stanie odpadków aluminiowych osłon filtru pośredniej wych. 25189. 7.9 1951. Emil Loska, kerow nik. Przyrząd do częstotliwości na kapturki lamp do wzmacniaczy. nawijania gotowych spiral. 24892. 31.8 1951. Edward Roguski, mistrz. Użycie 25190. 7.9 1951. Bolesław Górecki, sznyciarz. Ulep­ impregnowanego papieru pakowego zamiast preszpanu do szenie przyrządu do produkcji części konstrukcyjnych nawijania cewek transformatorów wyjściowych. urządzeń telefonicznych. 24894. 31.8 1951. Jerzy Jabłonka, st. kontroler. Zme­ 25191. 7.9 1951. Henryk Jarczewski, radiom onter. chanizowanie operacji kalibrowania kontaktów, stablizu Zastosowanie kondensatorów o mniejszej pojem ności we jących podstawki lamp odbiorczych. wzmacniaczach. 24895. 31.8 1951. Bolesław Czerwiński, brygadzista. 25192. 7.9 1951. Jerzy Tonderski, tokarz. Z astąpienie Przyrząd do usuwania zadziorów z gałek małych. ręcznej obróbki pilnikiem przy produkcji rdzeni przez 24898. 31.8 1951. Mgr Stefan Węgrzyn, st. asystent. obróbkę mechaniczną na tokarni. Zastosowanie metody oscylograficznej do kontroli trans­ 25195. 7.9 1951. Franciszek Synowiec, b ry g a d z is ta . formatorów. Zmiana sposo/bu zatapiania żarówek. 24900. 31.8 1951. Michał Borek, brygadzista. Zmia­ 25197. 7.9 1951. Antoni Kawecki, spawacz. W p ro w a ­ na sposobu ochrony rączek niklowanych podczas lakiero­ dzenie znormalizowanych pudełek dla p rac o w n ik ó w do wania obudowy wzmacniacza. przechowywania oliwy, dzięki czemu zmniejszono z u ż y c i e 24901. 31.8 1951. Florian Kowalski, kontroler. Skró­ cenie przewodów, łączących głośnik z transformatorem tego materiału. 25198. 7.9 1951. Jan Glapski, ślusarz. Z a sto so w an ie wyjściowym. 24905. 31.8 1951. Wiktor Ziemła, brygadzista. Ulep­ strugania zamiast piłowania przy obróbce n a ro ż n ik ó w do szenie szablonu do wykrawania otworów w reflektorze diatermii. 25199. 25200. 7.9 1951. H. Granecki i Wł. W ysocki, K44-21 D3-4. 24906. 31.8 1951. Edward Pomarański, monter. Za­ blacharze. Przyrząd do krępowania płyt do w yłączników . 25201, 25202. 7.9 1951. A. Kawecki i B. Pacholuk, stosowanie lutowania na masę przewodu w cewce zapło­ spawacze. Zastosowanie spawania zam iast w ykuw ania nowej iskrownika M31-01 zamiast przykręcania śrubą. młotkiem przy produkcji płyt do wyłączników siecio­ 24910. 31,8 1951. Stefan Gołda, elektryk. Zamiana wych. łożysk ślizgowych w silnikach elektrycznych firmy AEG 25240. 7.9 1951. Stanisław Witor, ślusarz. Ulepsze­ na łożyska toczne. 24922. 1.9 1951. Stanisław Szumielewicz, brygadzi­ nie przyrządu do oplatania drutu papierem. 25244. 7.9 1951. Bronisław Poloczek, ślusarz. Zmia­ sta. Skasowanie otworu w końcówce E-2269-109. 24949. 1.9 1951. Czesław Pakulski, tokarz. Zastoso­ na konstrukcji przekaźnika termicznego. wanie noża fasonowego do obróbki kolektorków. 25245, 25246. 7,9 1951. Józef Targosz i Jakub Wię24953. 1.9 1951. Stanisław Szmerdt, nadsztygar elek­ zik ślusarze. Zmiana konstrukcji kontaktu stałego do tryczny. Przyrząd do pomiaru odległości miejsca uszko­ wyłączników. dzenia w kablu. 25247. 7.9 1951. Inż. Henryk Górski. Wykorzystanie 24963. 1.9 1951. Tomasz Kobryń, technik. Zastoso­ do wyrobu lakieru bakelitowego odpadków, powstałych wanie wyłącznika do automatycznego wyłączania maszy­ przy opiekan;u prętów żelaznych papierem bakelitowanym. ny w chwili zerwania się taśmy przy otaśmowaniu prze­ 25248. 7.9 1951. Bolesław Staroń, mistrz. Skonstruo­ wodów na taśmiarce. wanie nowego toczka do formowania izolatorów porcelano, 25103, 25104. 7.9 1951. Dominik Mokrosz, technik, wych. i Jan Wójcik, inż. Zastosowanie wyłączn:ków samoczyn­ 25249. 25250. 7.9 1951. Czesław Nowak i Jan Glanych do zabezpieczenia spawarek elektrycznych. piński, ślusarze. Opracowanie przyrządu do wykonywania 25110. 7.9 1951. Jerzy Łysko, konstruktor. Zastoso­ wycięć profilowych w dachach do szaf rozdzielczych. wanie zamykania nożycowego przy narzędziu do prasowa­ 25252. 7.9 1951. Józef Reszczyński, mistrz. Zmiana nia oprawki n r 29. konstrukcji listwy z oznaczen’ami i numeracją do zacisków 25111. 7.9 1951. Jerzy Łysko, konstruktor. Zastoso­ przy szafach rozdzielczych. wanie pieczątki do wykonywania tabliczek na rysunkach 25257. 7.9 1951. Mieczysław Kałuża, technik. Zmiana technicznych. projektu ułożenia kabli do zasilania podstacji. 25124. 7.9 1951. Józef Gąszcz, ślusarz. Zastosowanie 25262. 7.9 1951. Eugeniusz Krynicki, radiotechnik. specjalnego narzędza i uchwytu do obróbki kontaktów Opracowanie nowej konstrukcji potencjomierzy do pantodo gniazd bezpiecznikowych. I statu i galwanfaradu.

N r S/195E

W IADOM OŚCI U R Z Ę D U PATENTOW EGO

25263. 8.9 1951. Walenty Malczyk, brygadzista. Zmechanizowanie przesuwania wózka pieca elektrycznego. 25297. 8.9 1951. Stanisław Maszczyński, mistrz. Zmiana konstrukcji czaszy przy dzwonkach elektrycznych. 25300. 8.9 1951. S tan siław Andrzejewski, technik, Przyrząd do regulacji styków w układzie sprężyn przekaźnika. 25302. 8.9 1951. Augustyn Socha, zast. kierownika. Zastąpienie płaskownika przez kątownik mosiężny w przy­ ciskach sygnałowych. 25303 — 25306. 8.9 1951. Wilhelm Hildebrandt, ślu­ sarz, Eugeniusz Mańkowski i Władysław Pacocha, kierow­ nicy, oraz Ryszard Pietras, brygadzista. Wyeliminowanie jednej operacji przy produkcji śrub. 25309, 25310. 8.9 1951. Franciszek Sowa, monter, i Kazimierz S ławiński, inż. Opracowanie samoczynnego urządzenia do periodycznego włączania i wyłączania p rą­ du przy próbie wskaźników. 25334. 8.9 1951. Kazimierz Kuffle, mistrz ślusarski. Skonstruowanie wykrojnika do wytłaczania podkładek izolacyjnych. 25335. 8.9 1951. Maksymilian Halor, robotnik. Przy­ rząd do cięcia szyb do przekaźników. 25336. 8.9 1951. Robert Janoszek, tokarz. Przyśpie­ szenie operacji obróbki skrzyń do przekaźników przez za­ stosowanie szlifowania zamiast toczenia. 25337. 8.9 1951. Adam Sikora, prac. umysłowy. Zmiana sposobu frezowania odlewów. 25338. 8.9 1951. Jan Piszczek, frezer. Zastosowanie innego typu frezu do obróbki części konstrukcyjnych. 25340. 8.9 1951. Oswald Kellerman, technik. Dosto­ sowanie do obecnych wymagań wybra kowanych konstruk­ cji masztów sygnałowych, 25342. 8.9 1951. Jerzy Sasim, ślusarz. Zmiana spo­ sobu frezowania korpusów do szkieletów. 25343. 8.9 1951. Teodor Dwornik, kierownik. Zauto­ matyzowanie sposobu opuszczania szkła rurkowego przy produkcji baloników. 25344. 8.9 1951. Henryk Kucharczyk, mechanik. Zmiana konstrukcji kleszczy przy nóżkarce typu „Bondy“. 25345. 8.9 1951. Gerard Ring, ślusarz. Dokonanie zmian konstrukcyjnych w nóżkarce typu „Bondy“. 25346. 8.9 1951. Zenon Frankowski, frezer. Zastoso­ wanie gilotyny do cięcia na gorąco pasów bakelitowych zamiast obróbki na frezarce. 25353. 8.9 1951. Stefan Wolszczak, sznyciarz. Udo­ skonalenie konstrukcji wykrojnika. 25356. 8.9 1951. Józef Kokot, brygadzista. Skon­ struowanie przyrządu do wyciągania zaczepów w celu umożliwienia produkcji do lam p górniczych zaczepów wy­ tłaczanych zamiast nitowanych. 25357. 8.9 1951. Eugeniusz Kujawski, ślusarz. Doko­ nanie zmian konstrukcyjnych w zegarach opóźniających do wyzwalaczy. 25358. 8.9 1951. Zygmunt Kujawa, dyr. Zmiana spo­ sobu obróbki elektrod do rozruszników wodnych. 25359 — 25361. 8.9 1951. Fryderyk Kurzeja i Szcze­ pan Stanicki, elektromonterzy, oraz Henryk Przybyła, technik. Przekonstruowanie typu autotransform atora z wyposażeniem do aparatów projekcyjnych. 25362 — 25364. 8.9 1951. Tadeusz Andrzejczak i Jan Aleksiejew, monterzy, oraz Bohdan Sobolewski, mistrz. Wykonanie pieca silitowego do hartowania. 25366. 8.9 1951. Czesław Zarzycki, technik. N apra­ wa i regulacja vakumetru rtęciowego do mierzenia próżni. 25367. 8.9 1951: Kazimiera Kamińska, robotnica. Ulepszenie sposobu malowania wskaźników do skal apa­ ratów „A ga“.

673

25368. 8.9 1951. Aleksander Malinowski, technik. Ulepszenie przyrządu Ł-PTK-451, powodującego popra­ wienie jakości wyrobów. 25369. 8.9 1951. Ryszard Grzebień, telemechanik. Zastosowanie prowadnic rolkowych zamiast widełkowych w celu powiększenia sprawności nawijarek szwedzk ch. 25370. 8.9 1951. Władysław Magiera, impregnator. Zastosowanie specjalnego sita do kotłów impregnacyjnych w celu zwiększenia ładunku zwijek kondensatorowych. 25371. "8.9 1951. Julian Ryśnik, ślusarz. Przyrząd do krępowania ram ion SM, eliminujący 4 operacje. 25372. 8.9 1951. Józef Stasak, telemechanik. Skom­ pletowanie i udoskonalenie przyrządu do badania wytrzy­ małości drutów nawojowych fortepianowych i innych oraz do badania sił sprężyn. 25373. 8.9 1951. Feliks Tomalczyk, kalkulator. Zmia­ na zakończenia kołków na stożkowe do przyrządu do krę­ powania osłon r u r jarzeniowych. 25374. 8.9 1951. Franciszek Łączewski, telemonter. Skonstruowanie skrzynki z układami, zabezpieczającymi słupki izolacyjne od pęknięć i sprężyny cd gięcia się. 25375. 8.9 1951. Bolesław Górecki, sznyciarz. Skró­ cenie słupów prowadzących. 25376. 8.9 1951. Marian Jarzynski, lakiernik. Cecho­ wanie przykryw do stojaków S.U.A. przez szablony pisto­ letem zamiast ręcznie. 25377. 8.9 1951. Tadeusz świderski, mechanik. Przy­ rząd do sprawdzania świetlówek bez zbytecznego opero­ wania żarówką. 25378. 8.9 1951. Irena Przygoda, robotnica. Wyeli­ minowanie jednej operacji gięcia przez dorobienie dłuż­ szych uchwytów do nożyc. 25379. 8.9 1951. Franciszek Lignowski, galwan zator. Zmechanizowanie przecierania rozet po oksydowaniu. 25380. 8.9 1951. Stefan Janiszewski, ślusarz. Uprosz­ czenie wycinania obrzeża w detalu M02-11 D5-13. 25381. 8.9 1951. Wiktor Ziemia, ślusarz. Ulepszenie przyrządu do wycinania otworu na łapkę zamka w kor­ pusie reflektora motocyklowego. 25382. 8.9 1951. Adolf Kowalski, tokarz. Skomple­ towanie i dorobienie brakujących części do automatu „Index ON-12“. 25383. 8.9 1951. Tadeusz Kowalik, dry kier. Zastoso­ wanie Specjalnej rolki, osadzonej przegubowo, do zawija­ nia obrzeży reflektora C34-27 D4-2. 25384. 8.9 1951. Tadeusz Kowalik, drykier. Przenie­ sienie pierwszej operacji drykowania reflektora C32-01 D 4-1 na prasę na przyrządzie TT-234. 25385. 8.9 1951. Mieczysław Szałkiewicz, spawacz. Spawanie śrub uchwytu spawaniem łukowym zamiast punktowym i wykonanie śrub z pręta. 25386. 8.9 1951. Jan Kaczorek, elektromonter. Lakie­ rowanie kondensatorów tylko na widocznych ścianach bocznych. 25387. 25388. 8.9 1951. Ignacy Pawlak, elektryk, i Stanisław Jóźwiak, pom. elektryka. Wykonanie lamp oświetleniowych, dających światło pośrednie. 25389, 25390. 8.9 1951. Michał Ciesielski, mistrz i Jó­ zef Matusiak, ślusarz. Wyeliminowanie wstępnego praso­ wania opraw mikrotelefonu P3-A. 25393, 25394. 8.9 1951. Janusz Slarski i Jerzy Kuczewski, technicy. Poprawienie fotometru do. pomiarów ża­ rówek karzełkowych. 25396. 8.9 1951. Józef Leśniak, ślusarz. Skonstruo­ wanie sprawdzianu do kontroli wytrzymałości lutowania kondensatorów rurkowych.

674

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

N r 5/1951

25858. 13.9 1951. Franciszek Gawęda, stolarz. Wykona­ 25440. 8.9 1951. 'Tadeusz Ślęzak, elektryk. Przyrząd do wykrywania zwarć międzyzwojowych w silniku elek­ nie w iertła kowalskiego do rozwiercania otworów w drze­ wie. trycznym. 25859. 13.9 1951. Franciszek Gawęda, stolarz. Przyrząd 25470. 10.9 1951. Wincenty Maks, elektryk. Ulepsze­ do ostrzenia noży do strugarki do drzewa. nie izolacji w odbieraczu prądu do suwnic. 25860 — 25862. 13.9 1951. E ugenusz Zając, Antoni Ba­ 25473. 10.9 1951. Konrad Irek, referent. Zabezpie­ c z e n i przed porażeniem prądem elektrycznym przy wy­ giński i Teofil Motak, ślusarze. Zastosowanie kółek rucho­ mych zamiast nieruchomych przy oplatarkach typu konywaniu remontów na suwnicy. 25474. 10.9 1951. Ja n Skolik, elektromonter. Urzą­ „Frotzheim“. dzenie alarmujące w przypadku zaniku napięcia sieci. 25863. 13.9 1951. Henryk Hyla, ślusarz. Przęróbka ma­ 25646. 12.9 1951. Zenon Ruta, ślusarz narzędziowy. szyny oprzędzarki splotów na taśmiarkę przewodów. 25865. 13.9 1951. Mieczysław Rumas, brakarz. Projekt Wykonanie i zastosowanie ochraniacza izolatorków ba­ kelitowych kondensatora do rur jarzeniowych przy opera­ ustawienia korony żelaznej obrotowo w celu odwijania drutu. cji lakierowania. 25904, 25905. 13.9 1951. Alojzy Czylok i Stanisław 25647 — 25649. 12.9 1951. Tomasz Maliszewski, me­ chanik, Franciszek Łaski, nadmistrz i Bogusław Nowak, Raszka, ślusarze. Zmiana konstrukcją przyrządu do wy­ ślusarz. Dobudowanie stołu i instalacji przy holenderskich konywania wieczka do puszki . 25906. 13.9 1951. Leon Dąbrowski, telemechanik. Przy­ przewijarkach drutu w celu zwiększenia stanowisk robo­ rząd uniwersalny do sprawdzania maszynek sygnało­ czych. 25650. 12.9 1951. Leopold Chwolik, brygadzista. Po­ wych. 25970. 14.9 1951. Jan Kotala, instalator. Wykorzysta­ prawienie konstrukcji haczykówek. 25651. 12.9 195i. Józef Widera, brygadzista. Udosko­ nie zużytej miki przez wypalanie z płyt mikonitowych. nalenie systemu mocowania baloników do żarówek sygna­ 25983. 14.9 1951. Henryk Marek, mechanik. Skonstruo­ lizacyjnych przy zatapianiu szyjek. wanie maszyny do płaszczenia elektrod nskowatowych. 25676. 12.9 1951. Ja n Purzycki, brygadzista. Wyko­ 25984. 14.9 1951. Henryk Marek, mechaniki .Skon­ nanie we wasnym zakresie rozrusznika pedałowego do struowanie maszyny do płaszczenia elektrod wysokowasilników jednofazowych od 40 do 200 watt. towych. ' ' 25778 — 25780. 13.9 1951. Piotr Koczubiej, ślusarz, 25986. 14.9 1951. Józef Bartecki, technik. Wykorzysta­ Feliks Micigulski, hartownik, i Jan Kwaśniewski, elek­ nie zalakowanych tylnych ścianek do aparatów radio­ tryk. Zbudowanie aparatu elektrycznego do zgrzewania wych. stykowego. 26052. 14.9 1951. Pilhelm Kunert, elektryk. Naprawa 25811. 13.9 1951. Antoni Engler, ślusarz. Wykonanie uszkodzonych żarówek. i zastosowan e sygnalizacji dźwiękowej, zabezpieczającej 26072. 14.9 1951. Jan Bździon, ślusarz. Przyrząd do ruch prasy hydraulicznej. 25837, 25838. 13.9 1951. Roman Wieczorek i Alojzy równoczesnego frezowania trzech wsporników przełączni­ Tomanek, elektromonterzy. Wykonanie sworzni dwudziel­ ka przechylnego. 26073. 14.9 1951. Alfred Kapłonek, galwanizator. nych do szczotkotrzymaczy przy silnikach do suwnic. Skonstruowanie uchwytu do polerowania reflektorów. 25841. 13.9 1951. Ja n Ogrodnik, robotnik. Projekt 26075, 26076. 14.9 1951. Antoni Balicki i Robert Ma­ zmiany miejsca zamontowania wyłączników silników cha, elektromonterzy. Przyrząd zamieniający prąd elektrycznych rynien potrząsalnych w młynowni. 25843. 13.9 1951. Paweł Wachowski, popielarz. Pro­ zmienny 220 V na prąd 40 V. 26112. 14.9 1951. Bernard Sosna, elektryk. Ulepszenie jekt zmiany konstrukcji klapy spustowej w zbiorniku powyłącznika odśrodkowego. piołu. 26141. 14.9 1951. Piotr Danielak, tokarz. Zmiana p ły t­ 25844. 13.9 1951. Brunon Kuhl, technik. Dorobienie dodatkowej szczotki n a kolektorze silnika prądu stałego ki M31-01 D5-9 w celu wyeliminowania operacji frezo­ w celu uzyskania napięć od 15 do 170 V do sprawdzań wania. 26154. 14.9 1951. Edmund Szwed, mistrz. Przyrząd do i cechowania przekaźników. 25845. 13.9 1951. Alojzy Parma, n rstrz. Zmiana składania odgromników w łącznicach. 26156. 14.9 1951. Orlando Oggero radiotechnik. Prze­ konstrukcji bębnów łańcuchowych wyciągów kubełkowych w młynowni. konstruowanie napędu transform atora kaustycznego. 25846. 13.9 1951. Emil Hajduk, ślusarz. Zastosowa­ 26158. 14.9 1951. Kazimierz Przybylski, ślusarz. Prze­ nie uchwytów na wężownicach przegrzewaczy pary kotłów konstruowanie tulejki prowadzącej automat. Sulzer. 26159. 14.9 1951. Eugeniusz Krynicki, radioteehnik. Za­ 25847. 13.9 1951. Alojzy Jaszczyk, robotnik. P ro­ stosowanie szamotu jako m ateriału następczego do wyro­ jek t przeróbki filtrów w młynowni. bu korpusów oporów. 25848. 13.9 1951. Józef Sojka, ślusarz. Zastosowanie 26160. 26161.14.9 1951. Marian Gruziel i Bazyli Malleko, tulejek stalowych do wnętrza końcówek wężownic prze­ ślusarze narzędziowi. Przekonstruowanie napędu tra n s ­ grzewaczy pary, zawalcowanych w komorach przegrze­ form atora kaustycznego. waczy kotłów Sulzer. 26175. 15.9 1951. Barbara Walder, monterka. Zastoso­ 25849. 25850. 13.9 1951. Jan Wiśniewski i Włodziwanie grupowego czyszczenia końców cewek. mierz Mrówczyńską kierownicy. Skrócenie czasu wulkani­ 26176. 15.9 1951. Michał Borek, robotnic. Przyśpiesze­ zacji. 25851. 13.9 1951. Antoni Man'kowski, brygadzista. nie wypalania rdzeni w piecu lakierniczym. 26177. 15.9 1951. Zenon Bielarski mistrz. Ulepszenie Prfcefalowanie separatorów docelitowych do baterii starterowych na separatory do akumulatorów motocyklowych. konstrukcji zespołu zatapiającego lampy. 25854. 13.9 1951. Mirosław Tilolicki, robotnik. Pro­ 26178. 15.9 1951. Kazimiera Tycówna, brakarz. Za­ jekt racjonalnego rozmieszczenia stojaka zdawczego przy oszczędzenie papieru przy pakowaniu głośników radio­ skręcarce dużej przez przebicie otworu w murze. wych.

N r 5 /1 9 5 1

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

675

26179. 15.9 1951. Jerzy Zawadzki, praktykant. Ulep­ kier. produkcji. Skontruowanie opalami obrotowej do lamp z gipsiarki. s z e n ie produkcji wtyczek. 26261, 26262. 15.9 1951. Henryk Chyrek i Henryk 2 6 1 9 5 . 15.9 1951. Jan Tałasiewicz, ślusarz. Nitowa­ Urbański, studenci. Zaoszczędzenie materiału przy budo­ n ie zbrakow anych kamieni porcelanowych. 26196. 15.9 1951. Henryk Trams, prac. umysłowy. wie wzmacn.aczy. 26267, 26268. 15.9 1951. Ryszard Pietras, ślusarz, U le p sze n ie saterowania gwintów do oprawek. i Wilhelm Hildebrandt, frezer. Ułatwienie procesu krępo­ 2 6 1 9 7 . 15.9 1951. Bolesław Ziółkowski, robotnik. wania rurek bez szwu. P r z y r z ą d d a nitowania membran. 26269, 262?0. 15.9 1951. Józef Kotecki i Stanisław 2 6 198. 15.9 1951. Kazimierz Regulski, szlifierz. Ulep­ Siekigsski, inżynierowie. Zastosowanie do odb om ków s z e n ie lutow ania ózdób żeliwnych. radiowych transformatora z szeregowo-równoległym uzwo­ 2 6 199. 15.9 1951. Ryszard Pietras, ślusarz. Znrana o b ró b k i ręcznej na .mechaniczną przy produkcji imbry- jeniem pierwotnym. 26271, 26272. 15.9 1951. Henryk Grabowski, mistrz, ków . 26200. 15.9 1951. Mieczysław Kosiorowski, tokarz. i Tadeusz Bronicki. Zaoszczędzenie materiału przy nawi­ S k ró c e n ie czasu obróbki pochewek do gniazd grzejniko­ janiu transformatorów. 26275, 26276. 15.9 1951. Bronisław Czubek, technik, w ych. 26201. 15.9 1951. Mieczysław Kosiorowski, tokarz. i Aleksander Monkiewicz, konstruktor. Zastosowanie S k ró c e n ie czasu produkcji bolców stykowych do grzejni- j wywijania obrzeża otworów w dnach plafonier dla zabez­ pieczenia przed kaleczeniem przewodów. ków . 26338. 17.9 1951. Jćzef Szymiczek, tokarz. Przyrząd 26202. 15.9 1951. Ryszard Klisiński, szlifierz. Szli­ do gwintowania kontaktów. fo w a n ie szczęk gwintowych gwinciarki „Helgoland“ M6. 26339. 17.9 1951. Jerzy Cichoń, elektryk. Zastoso­ 26205. 15.9 1951. Alfred Morawiec, ślusarz. Skró­ wanie sprężyn spiralnych zam ast sprężyn płaskich sta­ c e n ie czasu wygrzewania oprawionych żarówek. lowych do kontaktów nastawników. 26206. 15.9 1951. Inż. Herman Klejman. Uproszcze­ 26346. 17.9 1951. Bernard Palenta, elektryk. Ulep­ n ie u k ład u zasilania wzmacniacza AW 2,5. szenie gniazdka bezpiecznikowego 60A. 26209. 15.9 1951. Roman Träger, teletechnik. Wy­ 26366. 20.9 1951. Tomasz Skoczylas, elektryk. Za­ k o n a n ie miernika tłumienia. stosowanie nakrętki metalowej do przytrzymywania mi26210. 15.9 1951. Michał Kaczor, ślusarz. Nowy spo­ ! krofonu telefonu. s ó b w ykraw ania krążków z blachy. 26367. 20.9 1951. Bronisław Bidiuk, mistrz. Wyko­ 26214. 15.9 1951. Inż. Mieczysław Hutnik. Zastoso­ nanie pomostu izolacyjnego do pracy w pobl.żu urządzeń w anie cewek wysokiej częstotliwości, nawijanych drutem wysokiego napięcia, będących pod napięciem. w em alii zam iast w podwójnym oplocie jedwabnym. 26140. 21.9 1951 , Frydolin Liszok, elektryk. Zasto­ 26215. 15.9 1951t Marian Gołoś, technik. Zastąpie­ sowanie układu połączeń w pierścień otwarty, dającego nie m a sy bakelitowej masą o składnikach pochodzenia przełączenie na inny obwód w razie uszkodzenia właści­ krajow ego. wego kabla. 26218. 15.9 1951. Julian Ryśnik, ślusarz. Skonstru­ 26459. 21.9 1951. Lucjan Matuszek, monter. Projekt o w an ie hamulca dö wózka suwowego LKJ, LKB, SD. ulepszonej konstrukcji palców kontaktowych do nastaw­ 26219. 15.9 1951. Tadeusz Bednarek, elektryk. Zmia­ ników na suwnicach. n a s y s te m u lutowania końcówek dławika LKB, LKJ, LKS. 26493. 21.9 1951. Franciszek Hajok, brygadzista. 26220. 15.9 1951. Zygmunt Sobański, stolarz. Zmia­ Wykonanie tulejek izolacyjnych do naciągu 500 kg od n a kolejności operacji przy produkcji budek 6, 8 i 12-ża- przewodu ślizgowych suwn'c. rów kow ych. 26221. 15.9 1951. Tomasz Łukaszek, elektrotechnik. S E R IA 6: T E C H N O L O G IA M A T E R IA Ł Ó W Wyeliminowanie rury żelaznej jako uchwytu statywu B U D O W L A N Y C H I C E R A M IC Z N Y C H i zastąpienie je j odlewem. 26222. 15.9 1951. Henryk Raczyński, stolarz. Zasto­ 23046. 24.7. 1951. Czesław Domagalik. Zastosowanie sowanie sztyftów zamiast wkrętek do przybijania listew wydajniejszego sposobu frezowania rowków w izolatorach do budek. wsporczych. 26223. 15.9 1951. Henryk Raczyński, stolarz. Zmniej­ 23047, 23048. 25.7 1951. Bronisław Strzelb:cki, Mer. szenie kasztu transportu skrzyń oraz ich magazynowa­ warszt., i Stefan Wnuk, przodowy paczkami. Zastosowa­ nia. 26224. 15.9 1951. Orlando Oggero, radiotechnik. Prze­ nie noży wymiennych do wełniarki zamiast noży stałych konstruowanie budek 8-żarówkowych przez usunięcie jed­ i wykonanie ich z materiałów odpadkowych. 23049—23051. 25.7 1951. Jan Gardziejewski, nacz. nego żebra i zmianę umocowania oprawek. inż., Eugeniusz Widuchowski, kier. produkcji, i Marcin 26233. 15.9. 1951. Franciszek Fiktus, ślusarz. Skon­ Ciszewski, kier. kontr, techn. Zastosowanie trzech rowków struow anie dławika do Soluxa Dużego. 20234. 15.9 1951. Aleksander Migdał, ślusarz. Zasto­ poprzecznych we wnęce izolatora K-5 w celu powiększe­ sowanie odlewu aluminiowego na podstawę palnika nia jego wytrzymałości elektromechanicznej. 23052. 25.7 1951. Marceli Wujek. Przyrząd do pro­ LBK 54. dukcji wałeczków opornikowych. 26240. 15.9 1951. Gedeon Kostka, technik. Skontruow anie żarów ki specjalnej 12 V 100 W dwuskrętnej. 23053, 23054. 25.7 1951. Jerzy Gelbert, kier. zaopa­ 26241. 15.9 1951. Antoni Klima, mechanik. Projekt trzenia, i Alfred Scholz, przodowy montowni. Urządzenie do nakładania trzpienia do izolatorów. z a b u d o w a n i a schronów betonowych do gazów wybucho­ 23155, 23156. 26.7 1951. Józef Stadler i Franciszek wych. 2 g 2 5 2 . 26254. 15.9 1951. Wiktor Pasiewicz, ślusarz, Kudra. Skonstruowanie prasy do nabijania azbestem wał­ W ojdak, kier. ruchu, i Tadeusz Zarzecki, asystent ków do maszyn szklarskich typu „Fourcault“.

676

W IADOMOŚCI URZĘDU PATENTOW EGO

N r

5/1951

25228. 7.9 1951. Tadeusz Kłos, kalkulator. Opraco­ 23157, 23158. 26.7 1951. Henryk Szpanier, przodowy matrycowni, i Józef Ślęzak, ślusarz. Zastosowanie szablo­ wanie szablonów do trawienia kwasem podziałki na cy­ nów suwakowych zamiast szablonów stałych do badania lindrach strzykawek. 25330. 8.9 1951. Władysław Ochel, krajacz. Zmiana wym:arów izolatorów. 23159. 26.7 1951. Ryszard He’nke, formierz. Wyko­ sposobu krajania płytek przekładzinowych. 25355. 8.9 1951. Bolesław Staroń, mistrz. Zmiana rzystanie zużytych form do kapsli 8/15 na formy 8/12. procesu przygotowania masy porcelanowej. 23162, 23163. 26.7 1951. Franciszek Nowak i Zyg­ 25686. 13.9 1951. Eugeniusz Koziński, ślusarz. Wy­ munt Borucki. Ulepszenie sposobu odlewania korytek US konanie przyrządu do obtaczan a walców gładkich. 20-NF 12365. 25728. 13.9 1951. Mieczysław Bogusz, ślusarz. Prze­ 23450. 6.8 1951. Józef Widera, tokarz. Zmiana^posoróbka dopływu powietrza sprężonego do piaskownicy. bu wykonan a sworznia tłoka do kompresora. 25908. 13.9 1951. Jan Widera, kięr. kontr, techn. Za­ 23451. 6.8 1951. Józef Widera, tokarz. Zastosowanie stosowanie n a skrzyniach ze szkłem nalepek z pouczeniem nowego pierścienia do płyt pod przedformy. o sposobie otwierania w celu uchronienia szklą przed 23629. 9.8 1951. Władysław Latosióski, mistrz. Za­ uszkodzeniem. stosowanie podkładek porcelanowych pod artykuły 25977. 14.9 1951. Stanisław Michalenko, mistrz. Zmia­ surowe. na kół pasowych w podajniku. 24111. 17.8 1951. Jan Sabik, kier. techn. Usprawnie­ 25979. 14.9 1951. Edmund Stolorz. Ulepszony spo­ nie pracy pompy maszyny parowej przez skrócenie ramie­ sób szkliwienia łączówek N F 236. nia dźwigni przy pompie olejowej, smarującej tłok cy­ 25980. 14.9 1951. Tadeusz Janota. Skonstruowanie lindra. pieca do wypalania kamienia wapiennego. 24113. 17.8 1951. Karol Bachr, maszynista. Dopaso­ 25981. 14.9 1951. Herman Franz, ślusarz. Przekon­ wanie nowego cylindra i głowicy przy prasie do wyrobu struowanie łamacza wapna w gaszalni. cegieł. 25937, 26100, 26101. 14.9 1951. Antoni Gargula, kier. 24114. 17.8 1951. Edmund Kreft, mechanik. Zwięk­ planowana, Stefan Szuma, kier. techniczny, i Bolesław Erszenie obrotów prasy do wyrobu cegły. hardt. Skonstruowanie ustnika kwadratowego do ce24478—24480. 24.8 1951. Zdzisław Dragański, tech­ glarki. nik oraz Stanisław Semow i Zygmunt Korge, inżynierowie. 26030—26032. 14.9 1951. Władysław Dęregowski, Opracowanie i praktyczne przeprowadzenie syntezy mo- Stanisław Wawrzkiewicz i Józef Szybkowski. Zastoso­ ncbromonaftaliny. wanie przy prasie mechanicznej wału o dłuższym skoku. 24539. 25.8 1951. Józef Arwar, mechanik. Zmiana 26118. 14.9 1951. Stanisław Wawrzkiewicz. Przekon­ konstrukcji binokulara w mikroskopach w celu polepsze­ struowanie młynka do mielenia masy do artykułów sźtannia jakości wyrobu. cowanych. 24544. 25.8 1951. Czesław Kolesiński, technik. Prze­ 26286, 26287. 17.9 1951. Franciszek P lura i Edward konstruowanie p:onu optycznego w celu skrócenia czasu Bartz, mechanicy. Skonstruowanie urządzenia, samoczyn­ wykonania i zmniejszenia zużycia mosiądzu. nie odbierającego butelki z transportera przy wannie. 24679. 28.8 1951. Jan Stężała. Przebudowa palenisk 26315. 17.9 1951. Mikołaj Cieciński^ kowal. Zastoso­ do pieców w fabryce porcelitu w celu ułatwienia obsługi. wanie haka przesuwalnego podczas opróżniania koleb. 26316. 17.9 1951. Mieczysław Kowalczyk, maszyn'sta. 2-1689. 28.8 1951. Leon Kotewa, mistrz. Zaoszczędze­ nie złota błyszczącego przy dekoracji wyrobów ceramicz­ Zastosowanie dodatkowego noża przy obcinaczu gliny. 26317. 17.9 1951. Henryk Pawlikowski, kier. labora­ nych. 24631. 28.8 1951. Kazimierz Olszewski, ślusarz. Pro­ torium. Skonstruowanie młynka do mielenia gliny ognio­ jekt urządzenia do przelewania glazury-przy pomocy sprę­ trwałej w laboratorium, zwiększającego wydajność parcy. żonego powietrza. 26318. 26319. 17.9 1951. Marian Rzegoczan, technik, 21749, 24750. 29.8 1951. Wiktor Cmok, kontr, techn.. i Józef L szka, ślusarz. Zmiana przekładni kół łańcucho­ i Jerzy Urbanek, formierz. Dostosowanie szlifierki narzę­ wych u podwozia koparki na przekładnię kół zębatych. dziowej do wyc nania rowków w szpulach porcelanowych 26323. 17.9 1951. Józef Zmuda, palacz. Wykorzysta­ do transfor.natorów TJ 6 i TJ 10. nie ciepła stygnącego pieca periodycznego do ogrzewania 2 ’769. 29.8 1951. Jan Wacławczyk, kier. warszt. suszarni półfabrykatów. mech. Zabudowanie listwy w kadzi nad mieszadłem w ce­ lu zwiększenia skuteczności mieszania przy przygotowy­ SERIA 7: TECHNOLOGIA DREWNA I PAPIERU waniu masy porcelanowej. 24761. 29.8 1951. Andrzej Błaszczok, kier. biura. P ro­ 23466, 23467. 7.8 1951.' Igor Zajdl i Ryszard Pance­ jekt wprowadzenia znormal zowanych korpusów narzędzi wicz, uczniowie. Ulepszenie konstrukcji struga stolar­ do prasowania porcelany technicznej. skiego. 25125. 7.9 1951. Inż. Zygmunt Supeł. Skrócenie okre­ 23703. 10.8 1951. Jan Kapusta,, bednarz. Skonstruo­ su studzenia p.eców ceramicznych. wanie świdra do wiercenia otworów w beczkach oraz roz25140. 7.9 1951. Paweł Ziemczyk, ślusarz. Skonstru­ wiertaka do powiększan a otworów. owanie wypycha cza na całej powierzchni do wyprasek 23885. 13.8 1951. Jan Gawron, mechanik. Zmiana oprawek n r 29. twardości pił trakowych przez odhartowanle. 25141. 7.9 1951. Bolesław Staroń, formierz. Zmiw-ng 23886. 13.8 1951. Augustyn Piskorz, stolarż. Wyko­ konstrukcji form gipsowych do arm atur n r 173 i 174. nanie okapu na podkładach kolejowych za pomocą cyrku2 5151. 7.9 1951. Roman Watoła tokarz. Zastosowa­ larki zamiast przez ciosanie. nie listewki zabezpieczającej na poprzeczkach regału sto­ 24093. 17.8 1951. Wilhelm Nieszporek, stolarz przo­ jakowego, służącego do wstawiania desek z surowymi a r­ dowy. Wykonanie w'ertła do wyżłabiania wgłębień w dra­ tykułami porcelanowymi. binach.

N r 5/1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

677

24343. 23.8 1951. Augustyn Ryś, st. referent ruchu. rze. Zwiększenie sprawności 4-wiertłowej w iertarki auto­ Umożliwienie rżnięcia i heblowania drzewa o większej dłu­ matycznej. 26419. 20.9 1951.. Jerzy Dubalgki, technik. Sporządze­ gości niż dotychczas. 24370. 24.8 1951. Stefan Pajor, stolarz. Zastosowa-y. nie transportera do ładowania wyrobów gotowych. 26420. 20.9 1951. Dominik Kapuścik, mechanik. Zjoianie cyrkularki tartaczaej ze -specjalnymi przystawkami do na sposobu ustawienia płomienia w kotle i projekt po­ nacnania brusów. 24678. 28.8 1951. Stefan Urbański,-heblarz. Przyrząd wtórnego zamontowania połowy starych falistych pło­ do mocowania części obrabianych na strugarkach i fre­ mienie. 26421. 20.9 1951. Ja n Paczkowski, stolarz. Zastosowa­ zarkach. 24699. 28.8 1951. Ludwik Salwa, modelarz. Skon­ nie szlifierki tarczowej do mniejszych arkuszy papieru ściernego. struowanie wyrówniarki do drzewa. 24730. -29.8 1951. Kazimierz Prass, introligator. Ulep­ 26422. 20.9 1951. Antoni Andryszewsk’, robotnik. szeni aparatu do zaginania zacisków w pudełeczkach do Dwustronne obrzynanie drzwi na pile wymiarowej. 26423. 20.9 1951. Władysław Kilimon, ślusarz. Skon­ ampułek farmaceutycznych. 25227. 7.9 1951. Franciszek Jarczyk, mistrz stolarski. struowanie ruchomej rolki przenośnej do podawania bali Przekonstruowanie heblarki grubościowej w celyi jedno­ na wahadłówkę. 26424. 20.9 1951. Jerzy Buchta, mistrz. Wykorzysta­ czesnego wykorzystania jako wyrówniarki. 25274. 8.9 1951. ,Franciszek Majer, introligator. Prze­ nie nieczynnej formy giętarskiej. 26425. 20.9 1951. Jan Fojt, stolarz. Przyrząd do skra­ róbka maszyny do cięcia papieru1 . 25508. 11.9 1951. Zygmunt Sztuka, brygadzista. Zasto­ cania nóg przy krzesłach. 26426. 20.9 1951. Stefan Sobański, mistrz. Wykona­ sowani zastawy z blachy żelaznej przy frezarce. nie ramy, spełniającej zadanie śc skaczy. 25637, 25638. 12.9 1951. Stanisław Kołodziejczyk, ro­ 26427. 20.9 1951. Władysław Kaźmierczak, robotnik. botnik, i Szczepan Klinicki, cieśla. Zastąpienie ręcznego Ulepszenie czopowania ramiaków do oken wagonowych czyszczenia łat bukowych z pleśni czyszczeniem mechani­ na czopownicy. cznym na szlifierce z giętkim wałkem. 26428. 20.9 1951. Czesław Waszak, robotnik. Wycina­ 25939— 25941. 13.9 1951. Franciszek Lenica i Józef Langwerski, brygadziści, oraz Julian Szcześkiewicz, mistrz nie ramiaków do okien wagonowych na pile tarczowej. szczotkarski. Zastosowanie zacisku przy oprawach do 26430. 21.9 1951. Franciszek Lekner, robotnik. Spo­ rządzenie zamiast szelaku środka zastępczego do wypeł­ szczotek. 26094, 26095. 14.9 1951. Władysław Jarmuł, modelarz, niania szczelin mebli przed polerowanem. i Jan Gasper, mechan:k. Opracowanie piły tarczowej prze­ 26432. 21.9 1951. Edw ard Chałupniczak, stolarz. Przy­ suwnej do cięcia dużych kloców drewna. rząd do równania oklejek. 26321. 17.9 1951. Franciszek'Kowalski, stolarz. Skon­ 26433. 21.9 1951. Franciszek Węgrzak, stolarz! Za­ struowanie wahadłowej piły tarczowej do cięcia łat. stosowanie krążka z drzeWa bukowego względnie klejone­ 26372, 26373. 20.9 -1951. Bernard .Grzędzicki i Bazyli go z odpadków okleiny na krążki do transportera przy Kucharski, stolarze, ftmiann. sposobu wyrobu mebli dla automacie. jednostek pływających. 26434. 21.9. 1951. Bolesław Nowak, stolarz. Zbudowa­ 26377, 26378. 20.9 1951. Jan Stawiarski, stolarz, i Sta­ nie gryzarki poziomej z wiertarki ręcznej. nisław Kulik brygadzista. Zastosowanie cyrklowego pro­ 26499. 21.9 1951. Ludwik Maryniak, kom. straży prze­ wadnika do wycinana klepek do balii na pile taśmowej. mysłowej. Zastosowanie wózka ruchomego do odsadzania 26389. 20.9 1951. Stanisław Osmulski, ślusarz. Zasto­ czopów przy skrzyniach do krzeseł. sowanie noża profilowego do produkcji drewnianych rą­ 26500. 21.9 1951. Narcyz Szczepański, stolarz maszy­ czek do żelazek. nowy. Zastosowanie stosownych noży do obróbki w celu 26405— 26407. 20.9 1951. Zygmunt Pawczyóski, Leon jednoczesnego wręgowania i fazowania futryn do okien Szyca i Jan Izbaner, maszyniści. Skasowanie pompy tło­ wagonowych. czącej kondensat w celu zabezpieczenia silnika od ciągłego przewijania. , , SERIA 8: TECHNOLOGIA WŁÓKNA I SKORY 26408. 20.9 1951. Stanisław Przewoźny, mistrz ślusar­ ski. Skonstruowanie sztancy do wycinania połączeń pa­ ODZIEZOWNICTWO sów ściernych szlifierek. 23028. 23.7 1951. Stanisław Byrski, ślusarz. Zastoso­ 26409. 20.9 1951. Stefan Stańczyk, ślusarz. Skonstruo­ wanie obcinarki z nożem sierpowym do obcinania pantofli. wanie walców do prostowania płaskown’ków. 2G410, 20.9 1951. Bolesław Nowak,' stolarz. Sporzą­ 23029. 23.7 1951. Ja n Bąk, ślusarz. Zastosowanie dzenie ześlizgu z wieży dźwigowej do szybkiego i sprawne­ prawideł aluminiowych z wewnętrznym ogrzewan'em pa­ rowym do prasowania papuci zamiast ręcznie żelazkiem go transportu mebli. 26411. 20.9 1951. Józef Gaiwłowski, ślusarz. Skonstruo­ elektrycznym. w ani połączeń, umożliwiających pońowne wykorzystanie 23030. 23.7 1951. Józef Kubica, mistrz. Zastosowanie wody z prasy hydraulicznej. przyrządu do obcinania stebnowania przy kapeluszach 26412. 20.9 1951. Franciszek-Węgrzak, stolarz. Skon­ damskich. struowanie ramy do klejeń^ wieńców szaf. 23031. 23.7 1951. Ludwik Wal’ca, elektromechanik. 26414. 20.9 1951. Edward Dynak, stolarz. Uproszcze­ Zastosowanie stopki obrotowej do maszyny do obszywania nie wykonania otworów w przedniej nodze stołu. pantofli. 26415. 20.9 1951. Leon Nowak, stolarz.. Uszykowanie 23032. 23.7 1951. Ja n Skowroński technik. Zastoso­ noży gryzerskich umożliwiające jednoczesne równanie, wanie bezużytecznych odpadków filcowych do produkcji felcowanie i zaokrąglanie lezyny przy drzwiach szaf. filców bitych. 23033. 23.7 1951. Inż. Wiktor Frencel. Zastosowanie 26416— 26418. 20.9 1951. Andrzej Młynarczalę, tokarz, oraz Bronisław Kaczmarek i- Edmund Soszyński, ślusa­ maszynowego czyszczenia skór króliczych i zajęczych.

678

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

N r 5 /1 9 5 1

23714. 10.8 1951. Ludwik Cieńciała, ślusarz. Pow ięk­ 23034 23.7 1951. Emil Sliż, mistrz. Wykorzystanie włosia zajęczego i króliczego jako domieszki II kategorii szenie dokładności obróbki guzików szklanych i zm niejsze­ nie postojów tłoczni. do ogólnej produkcji włosia. 23715—23717. 10.8 1951. T. Boniecki i J a n in a 23035. 23.7 1951. Kazimierz Kostański, brygadzista. Zastosowanie prowadnika łukowego z preszpanu przy pra­ Szczęsna, kierownicy, oraz Henryk Martyn, dyr. zakładu. Przerobienie braków grzebieni na I gatunek. sie nieckowej do prasowania filców. 23718. 10.8 1951. Brunon Mrozek, mistrz. Ulepszenie 23036. 23.7 1951. Wojciech Bąkowski, tokarz. Zasto­ sowanie obcinarki z nożem tarczowym do obcinania pan­ sprzęgła hamulcowego w nawijaczkach. 23719. 10.8 1951. Tadeusz Fajner, inż. chemik. Z a ­ tofli. 23037. 23.7 1951. Maria B ała, robotnica. Zastosowa­ stąpienie fibry preszpanem przy produkcji daszków do nie dźwigu wyciągowego z koszem do moczenia wyrobów czapek. 23720. 10.8 1951. Edw ard Huczek, mistrz. W ykona­ kapeluszniczych w rozczynie kwasu. 23178. 26.7 1951. Stanisław Handerek, kier. zbytu. nie narzędzia na kolce do sprzączek górniczych i ry m a r­ skich. Zmiana dyspozycji wysyłkowej 18 krosien. 23737. 10.8 1951. Michał Nowak, farbiarz. R egenera­ 23185. 26.7 1951. Ryszard Lewandowski, tokarz. Za­ cja odpadów bakelitowych. stosowanie uchwytów do toczenia spodów stempli. 23738, 23739. 10.8 1951. Franciszek Kuczyński i J a n 23291. 31.7 1951. Stefan Buda, n rstrz. Zmiana pro.cesu technologicznego przy produkcji rolek n a sprzączki Brzeziński, ślusarze. Zwiększenie . obrotów w iertarek 6-wrzecionowych w celu powiększenia wydajności. w celu wyeliminowania jednej operacji. 23520. 7.8 1951. Tadeusz Boniecki, kierownik. Opra­ 23740. 10.8 1951.Teodor Olifirczuk. Usunięcie zaci­ nania się tłoczka podczas pracy frezarki guzikowej. cowanie podziału grup typów materaców. 23764. 10.8 1951. Józef Tomana, mistrz. Ulepszenie 23522—23525. 7.8 1951. Ryszard Woj dyno, mecha­ cyrkularki. nik, Kazimierz Kaczmarek, st. mechan k. Edm und Wileń­ 23875. 13.8 1951. Ksawery Gumiński, mistrz. W yko­ ski, kier. bazy, i Stanisław Łapkowski elektromonter. Za­ rzystanie złomowych igieł dziewiarskich do maszyn chostosowanie windy do transportu surowca w belach. lewkowych okrągłych bez spawania. 23526—23529. 7.8 1951. Stanisław Łapkowski, elek­ 24258. 1.9 1951. Ignacy Banasiak, brygadzista. D o­ tromonter, Edmund Wileński, mistrz, Kazinrerz Kaczma­ robienie przystawki do płocharki smołowej. rek, prac. umysłowy, i Ryszard Wojdyno, mechanik. Za­ 24948. 1.9 1951. Bronisław Płoszajski, m istrz. P rz y ­ stosowanie aparatu do przeglądania tkanin.. stosowanie do pracy kręgu z platynami „Ideał“ n a a u to ­ 23538. 7.8 1951. Ryszard Kunicki, technolog. Zmiana matach okrągłych typu „Marien“. tarczy sekundomierza. 24954. 1.9 1951. Jan Kubica, brygadzista. Nowa m e ­ 23539. 7.8 1951. Stefan Wienański, kierownik. Zasto­ toda czyszczenia ru r pyłochłonnych w sżlifiemi. sowanie maszynowego przyszywania listewki do górnej 25161—25163. 7.9,1951. Władysław Krajewski, s t. b r a kieszonki marynarki zamiast ręcznie. karz, oraz inż. Józef Dąbrowski i Wacław Mrowiński, k ie ­ 23540—23542. 7.8 1951. Czesław Charatonik, kier. rownicy. Przedłużenie osnowy przy tkaniu. inwestycji, M aran Pajączkowski, dyr. nacz., i Edward 25509. 11.9 1951. Piotr Ładziński, tokarz. Zastosow a­ Wójcik, kier. oddz. Zdwojenie przebiegu wulkanizacji tka­ nie przekładni ślimakowej do napędu stołu frezarki w kie­ nin nagumowanych. runku wzdłużnym. 23543—23546. 7.8 1951. Stanisław Chodacki, bryga­ 26164:—26173. 14.9 1951. Ja n Szylder, Henryk G rzeldzista, Marian Pajączkowski, dyr. nacz., oraz Edward czyk, dyr., Karol Wacławik, dyr., oraz Bronisław Le k e rt Wójcik i Józef Bębenek, kierownicy. Zdwojenie pracy poi Stanisław Ojrzanowski, mechanicy, Jan Michałowski, wlekarek. Leon Mikuś i Leonard Górny, technicy, Adam W łodar­ 23547. 7.81951. Antoni Michalczyk, mistrz. Zmniej­ czyk, mistrz, Czesław Głowacki, kierownik. Przygotow a­ s z e n i normy zużycia kieszeniówki do płaszczy męskich. nie i uruchomienie produkcji rozpinek pierścieniowych do 23548. 7.81951. Antoni Michalczyk, mistrz. Zmniej­ krosien tkackich. s z e n i średniego zużycia włosianki do ubrań i płaszczy. 23549. 23550. 7.8 1951. Antoni Michalczyk i Jan Mi­ SERIA 9: POLIGRAFIKA kołajski, mistrzowie. Zmniejszenie rozkładki kroju na pyjamę męską. FOTO I KINOTECHNIKA 23552. 7.81951. Kazimiera Sile, krawcowa. Dokład­ PRZEMYSŁ INSTRUMENTÓW MUZYCZNYCH niejsze ułożenie koszul. 23122, 23123. 25.7 1951, Zygmunt Leśniewski 23553. 7.8 1951. Szczepan Godlewski, brygadzista. Przyrząd do produkcji uszek sercowych do linek spado­ i Edmund Lipiński, ślusarze. Dostosowanie wymiarów chronu. osiek w perforatorkach do wymiarów osiek innych ma­ szyn. 23554. 7.8 1951. Stanisław Pawłowski, tokarz. Przy­ szywanie guzików z oczkiem na maszynie do przyszywa­ 23506. 7.8 1951. H enryk Makowski, ślusarz. Wyko­ nia guzików płaskich. nanie specjalnego suwaka do przenoszenia pisma, n a ma­ 23555. 7.8 1951. Józef Dutkowski, brygadzista. Przy- szynie „Adrema". szywanie guzików z oczkiem na ryglówce kl. 69-11. 23569, 23570. 9.8 1951. Czesław Trzaskalski i Stani­ 23591, 23592. 9.8 1951. Tadeusz Sikorski, kier. pro­ sław Dulemba, kierownicy. Zastąpienie płynów importo­ dukcji, i Stanisław Kozień, kier. ruchu. Przekonstruowa­ wanych, stosowanych przy pracy na powielaczu elektrycz­ nie urządzenia do nawijania przędzy. nym „Rotaprint“, płynami z materiałów krajowych. 23712. 10.8 1951. Kazimierz Swiderski, kier. produk­ 23644—23646. -9.8 1951. Stefan Wychorski, szlifierz, cji. Użytkowanie surowców zastępczych do produkcji. Zygmunt Cimerman, prac. umysłowy, i Marian Rosiński, 23713. 10.8 1951. Jan Brzeziński, brygadzista. Skrzy­ przedrukarz. Opracowanie procesu technologicznego pro­ żowanie pasów przy napędzie wiertarek. dukcji osełek do szlifowania.

N r 5/1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

679

26255, 26256. 15.9 1951. Alfons Stocki, ślusarz. Zre­ 23647. 9.8 1951. Apolonia Zaborowska, brygadzistka. konstruowanie części przy samonakładaczu w automacie Obszywanie szczotek pluszem zamiast oklejania. 23745. 10.8 1951. Bazyli Nikulin, irozbieracz. Zasto­ do druku i klejenia torebek. 26263—26266. 15.9 1951. Wilhelm Dyrda i Leon Foit, sowanie gilotyny do masowego cięcia linii. ślusarze, oraz Jerzy Niestrój, m istrz drukarski, i Domi­ 23746. 10.8 1951. Edmund Konieczny, maszynista. Zastosowanie bloków odstępowych z ołowiu w kałamarzu nik Oskędra, kier. techniczny. Skonstruowanie szlifierki do ostrzenia noiy gilotynowych. do rozdzielana farby. 23747. 10.8 1951. Mieczysław Załuski, kier. działu. Przyrząd do frezowania kanałów kontrolnych na „Mixer“ SE R IA 10: P R Z E M Y S Ł P E Z E T W Ó R C Z O - R O L N Y w matrycacłLlinotypowych. SPOŻYW CZY I FER M EN TA C YJN Y 23748. 23749. 10.8 1951. Tadeusz Tomczyk, elektryk, i Józef Malicki, rotógrawiurzysta. Przyrząd do obracania 23830. 13.8 1951. Józef Olearczyk, ślusarz. Zastoso­ cylindrów w czasie wywoływania kopii wszelkiego typu. wanie kosza ochronnego przy kapslownicy. 23750. 10.8 1951. Radziwoj Kotorowski, trawiacz. 23831. 13.8 1951. Jan Mikina, ślusarz. Automatycz­ Zużytkowanie odpadów z fotografii do srebrzenia walców ny wyłącznik do zatrzymywania podnośnika pochyłowego cylindrów rotograwiurowych. w rozlewni PMS. 23751, 23752. 10.8 1951. Józef Malicki, rotograwiu23832. 13.8 1951. Mgr Jan Jachimowicz. Zastosowa­ rzysta, i Ignacy Horemsk1, tokarz. Przyrząd do galwani­ nie rurki dwudrożnej do miernikowej rozlewaczki octu. zowania cylindrów „Palatia“. 23833. 23834. 13.8 1951. Tadeusz Rog, mł. chemk, 23753. 10.8 1951. Henryk Mielke, introligator. Zasto­ ,i Czesław Skibniewski, st. inspektor. Nowa metoda bada­ sowanie przyrządu do krajania tektury. nia chemicznej odporności szkła butelkowego. 23868, 23869. 13.8 1951. Franciszek Lubiszewski, .23835—23837. 13.8 1951. Wacław Koyer i Bonifacy m istrz introligatorski, i Rajmund Malinowski, introliga­ tor. Przyrząd do przyciskania grzbietów broszur przy Missala, dyrektorzy, oraz Adam Lewicki, inspektor. Pro­ jekt suszarki butelek. obcinaniu na maszynie do krajania. 23884. 13.8 1951. Władysław Czekierdz nski, stolarz. 23870. 13.8 1951. Kazim erz Blachowski, linotypista. Zmiana średnicy koła napędowego mechanzmu, rozprowa­ Sposób łatwego dostosowania skrzyń na butelki litrowe i półlitrowe do butelek 1/4-litrowych. dzającego matryce w Iinotypie „Ideał“. 24112. 17.8 1951. Szczepan Kaczor, ślusarz. Zainsta­ 23871. 13.8 1951. Alfons Kajer, składacz ręczny. lowanie podgrzewacza do przyśpieszania fermentacji wą­ Ulepszenie sposobu kalandrowania dzieł. troby. 23872. 13.8 1951. Alfons Ośwałdowski, maszynista. 2430L 23.8 1951. Henryk Górowski, dyr. działu za­ Przyrząd do obcinania wierszy ślepych przy druku poezji. opatrzenia. Zracjonalizowan e pakowania cukru. 23873. 23874. 13.8 1951. Stanisław Szpak, przew. Ra­ 24302. 23.8 1951. Lucjan Szmidt, mechanik. Podwyż­ dy Zakładowej, i Wincenty K aspersk1, k er. warszt. Skon­ szenie mocy turbozespołu przez podniesienie współczynni­ struow anie stołka z regulacją wysokości dla nakładaczek ka mocy. i odbieraczek przy maszynach płaskich. 24303. 23.8 1951. Józef Zieliński, zast. zmianowego. 24416. 24.8 1951. Bolesław Solarek, sznyciarz. Zastą­ Przeróbka błotniarek syst. Kroog‘a na system Abrahama. pienie dwóch wykrojników jednym. 24S04. 23.8 1951. Stanisław Olenderek, gotowacz. 24608. 28.8 1951. Jakub Bergman, kontroler. Opra­ Projekt instalacji odwadniającej warniki cukrzycy. cowanie miesięcznej karty roboczej w zakładach karto24330—24333. 23.8 1951. Józef Skawiński, Wojciech niarskich. Klak, Aleksander Mirek i Władysław Mamser. Oczyszcze­ 24685. 28.8 1951. Mar an Micorek, kierownik. Zasto­ nie i wyłożenie masą piwowarską kadzi fermentacyjnej. sowanie papieru ze starego czasopisma do wykonania ma­ 24334, 24335. 23.8 1951. Michał Kaliczak i Włady­ try c do powielania odbitek. sław Panas, warzelni. Zastosowanie oddz'elnego"przewodu 24729. 29.8 1951. Bolesław Paradowski, maszynista. z każdej kadzi filtracyjnej do kotła warzelnego. Ulepszenie napędu maszyny drukarskiej „Mercedes“. 24336. 23.8 1951. Franciszek Strep, bednarz. Zasto­ 24731. 29.8 1951. Mieczysław Załuski, grawer. Opra­ sowanie specjalnego noża do zamykania i uszczelniania cowanie konstrukcji pantografu do wytwarzania stempli, kuf. używanych do tłoczenia oczka w matrycach linotypowych. 24337, 24338. 23.8 1951. Mikołaj Bania i Franciszek 24732. 29.8 1951. Ludwik Galiński, maszynista. Do­ Palczak. Naprawa nieczynnych przyrządów laboratoryj­ robienie transportera do wyprowadzania odpadków w ety- nych. kiecarce.' 24339. 23.8 1951. Antoni Sroka, prac. warzehr. Za­ 24950. 1.9 1951. Stanisław Zając, elektromonter. Za­ pobieżenie zanieczyszczaniu pomieszczeń przeplewy z czysz­ stosowanie 4-skrzydłowych przysłonek obrotowych do re ­ czarki słodu. flektorów. 24342. 23.8 1951. Bernard Szumotalski, kier. produk­ 25682—25684. 12.9 1951. Kazimierz Jaworski, mecha­ cji. Zastosowanie specjalnej wkładki drewnianej na grzy­ nik, Gabriel Wysocki, mechanik precyzyjny, i Zygmunt bek zaworu kadzi zalewnej przy moczeniu żyta. Krzywkowski, tokarz. Przebudowanie kamery „Ecler Ra­ 24344. 23.8 1951. Stefan Ciupa, kier. słodowni. Zwięk­ dio“. szenie powierzchni użytkowej klepiska słodowni. 26181. 15.9 1951. Edmund Fiałkowski, linotypista. 24345. 23.8 1951. Karol Cofała, prac. smolarni. Skonstruowanie aparatu do czyszczenia form odlewni­ Oczyszczanie kuf roztworem sody. czych przy linotypach. 24346. 23.8 1951. Walenty Cofała, prac. obcągu. 26182. 15.9 1951. Józef Matyjasiak, mechanik. Zastą­ Zwiększenie wydajności aparatów obciągowych przez za­ pienie szpalt bakelitowych szpaltami metalowymi. stosowanie 4 filtrów i obn zenie ciśnienia na filtrze. 26208. 15.9 1951. Witold Makoś, drukarz. Ulepszenie 24347. 23.8 1951. Mieczysław Bulowski, inspektor. połączenia ruchomego przy maszynach drukarskich. Przesunięcie obciągarki bezpośrednio do myjki.

680

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

N r 5 /1 9 5 1

24406, 24407. 24.8 1951. Antoni Sroka, robotnik, 24348. 23.8 1951. Edward Waliszewski, robotnik. Umieszczenie otworów spustowych w środka dna kadzi i Michał Bailia, blacharz. Zainstalowanie dodatkowej r u ­ ry, ułatwiającej doprowadzenie Śruty słodowej do kadzi zalewnej. 24349, 24350. 23.8 1951. Stanisław Szczęch i Stani­ zaciernej. 24408. 24.8 1951. Edw ard Waliszewski, prac. fizycz­ sław Grzesiak. Zastosowanie większych skrobaczek przy skrobaniu tanków i smołowanie tanków bez przepalania ny. Zastosowanie kosza zsypowego i przebudowa otw oru zsypowego do transportera czerpakowego. lakieru. 24351—24354. 23.8 1951. Kazimierz Kowalczuk, kier. 24410, 24411. 24.8 1951. Józef Król i Ja n Wojtowicz, piwncy, Michał Woźniak, Antoni Kuligowski i Marian robotnicy. Zastosowanie sprzętu do transportu partii sło­ Kaczmarski. Oczyszczenie i wyłożenie tanku oraz uprosz­ du z-II piętra budynku warzelni do silosu na parterze. czenie przewodów i armatury. 24412, 24413. 24.8 1951. Stanisław Słocki i Ja n Gro­ 24355, 24356. 23.8 1951. Marcin Domaradzki i Stefan chala, Przeróbka aparatury do badania szczelności i w y­ Łazarko. Przeróbka przewodu z kadzi chłodniczej do fil­ trzymałości beczek. tru w celu wykluczenia infekcji piwa. 24417, 24418. 24.8 1951. - Józef, Sziszka, kier. techn., 24357—24359. 23.8 1951. Błażej Haas, ślusarz, Zdzi­ i Wilhelm Reclik, kier. ruchu maszyn. Wprowadzenie sław Lipczyński i Paweł Zacny. Zastosowanie palnika ga­ sztucznego chłodzenia klepisk w słodowni. zowego przy wykładaniu masą piwowarską tanków i kuf. 24535. 25.8 1951. Witold Górka, spawacz. Przekon­ 24360—24362. 24.8 1951. Mikołaj Swirski, Jan Ko­ struowanie I saturącji. walski i Jan Bieliczko. Wykonanie nowego złącza rurowe­ 24566—24571. 25.8 1951. Roman Tomczak, kier. bro­ go i nawy inżektora do odwadniania filtrów. waru, Adam Lewandowski, gł. mechanik, Józef M azurek 24363. 24.8 1951. Józef Surówka, mistrz. Naprawa i Ksawery Mazurek, warzelniani, Jan Borowczak, kowal, basenu betonowego na wodę. i Zdzisław Radke, elektromonter. Rekonstrukcja warzelni, 24364, 24365. 24.8 1951. Józef Czwartek, tokarz, i Bo­ umożliwiająca osiągnięcie całkowitego odciągania ek strak ­ gdan Chodzyński, spawacz. Zastąpienie śrub mosiężnych tu ze słodzin i zmniejszająca -ilość zatrudnionych robotni­ żelaznymi śrubami mosiądzowanymi i wstawienie nowych ków, przez zamianę maszyny parowej na motory elek­ siedzeń w stare gniazda zaworowe kompresorów amonia­ tryczne. kalnych. 24574. 25.8 1951.. Franciszek Sokołowski,' robotnik. 24366. 24.81951. Józef Szczepański, aparatowy. Obni­ Opracowanie dźwigu pochyłego, ułatwiającego wtaczanie żenie iglicy .w kranach aparatów izobarometrycznych w ce­ beczek i umieszczenie ich na palniku odsnmlającym. lu zwiększenia wydajności. 24579—24582. 25.8 1951. Stanisław Bąk i W ładysław 24367. 24.8 1951. Mieczysław Szadek, kier. technicz­ Kaniewski, brygadz;ści, oraz Stanisław Nowogórski i J a n ny. Zainstalowanie dodatkowego transportera rolkowo- 1 Kaniewski, maszyniści. Zamiana uszczelek skórzanych n a ślizgowego przy ekspedycji piwa, uszczelki gumowe. 24368. 24369. 24.8 1951. Walenty Wróbel i Ja n Chwal24583—24585. 25.8 1951. Jerzy Bąrgier, Michał F laiczyk, pracownicy słodowni. Zastosowanie zgrzebła za­ szerowicz i Piotr Wołoszyn, prac. piwniczni. Nakładanie miast szczotki przy czyszczeniu kaloryferów przy piecach na kufy obręczy ściąganych śrubami w zamian pękniętych na suszarni słodu. w celu zmniejszenia straty piwa 24372. 24.8 1951. Antoni Zydroń, kierownik. Prze­ 24766. 29.8 1951. Stanisław Bral, robotnik. Zastoso­ dłużenie korb dźwigu do unoszenia kuf. wanie krzyżowych połączeń rurowych aspiratorów z sor24373—24375. 24.8 1951. Teodor Konieczny, piwowar townikami maszyny do oczyszczania jęczmienia ty p u oddziałowy, Alojzy Salamon, przew. Rady Zakładowej, Heid‘a w celu stworzenia rezerwy w wypadku awarii jed­ i Bronisław Sobanek, brygadzista obciągowy. Zastosowa­ nego z sortowników. - . nie ramowego filtru do zbierania grubszego osadu. 24767. 29.8 1951. Antoni Zydroń, kierownik. Zmecha­ 24376, 24377. 24.8 1951. Józef Marcisz, bednarz, nizowanie dozowania cukru do piwa słodowego -przed i Wincenty Szymała, kowal. Umożliwienie łatwej wymiany obciągiem do beczek lub butelek. zużytych klepek w kufach. 24768. 29.8 1951. Józef Martyka, brygadzista. Ulep­ 24383. 24.8,1951. Marian Wiraszko, robotnik. Obta- szenie urządzenia, odkurzającego elewator słodowni. czanie skórzanego sprzęgła ciernego bez demontażu. 24769. 29.8 1951. Izydor Bauer, kier. produkcji. Za­ 23384—23386. 24.8 1951. Władysław Bohr i Wacław stosowanie elewatora do podawania mielonego słodu n a Jarosz, piwowarzy oraz Jan Jankowski, piwniczny. Prze­ suszarnię zamiast windy i wózków. róbka przewodów piwnych w piwnicy. 24770. 29.8 1951. Franciszek Cichowlas, ślusarz. 24391, 24392. 24.8 1951. Jan Borys i Józef Cinalski. Przeróbka natrysku do płukania beczek. Zastosowanie nowej tulejki do smołowania beczek. 24771. 29.8 1951. Michał Mazurowski, ślusarz. Z astą­ 24399. 24.8 195i. Stanisław Bator, bednarz. Wyko­ pienie pasem łańcucha napędowego przy maszynie do my­ rzystanie istniejącego transportera do transportu słodu. cia beczek. 24400, 24401. 24.8 1951. M. Szpruch i Antoni Skal­ 25395. 8.9 1951. Jan Rosiński, ślusarz. Zastosowanie ski. Przebudowa odcinka transportu beczek. sprężynek do przyciskania płytek cukru w celu uniknię­ 24402. 24.8 1951. Tadeusz Jemioło, mistrz. Wywier­ cia łamania ich oraz zabezpieczenie pasków skórzanych od cenie dodatkowych otworów w żeliwnych ram ach pras przerzynania. . , hydraulicznych, umożliwiających spływ wody do masy 25397. 8.9 1951. Michał Janasik, technik. Zastosowa­ filtracyjnej. nie ssawki tłoczącej przy bębnie rotacyjnym instaHacji 24403—24405. 24.8 1951. Franciszek Cisak, ślusarz, pneumatyczno-p odawczej. Maksymilian Beller kierownik, i Stanisław Kusiak, robot­ 25398. 8.9 1951. Bolesław F-ąferek. Uproszczenie p ra­ nik. Zastosowanie zbiorników przy automatycznej kaps- cy przy wykonywaniu części zamienhych. lownicy do gromadzenia i ponownego użycia spadających 25399. 8.9 1951. Władysław Szewc, technik. Zastoso­ kapsli. wanie przy bębnie agregatora do nawilżania 'liści ty fonio-

Nr 5/1 9 51

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

681

wych — wyciągu, oczyszczającego liście i eliminującego 25693. 12.9 1951. Włodzimierz Pałysiński, mechanik. odpadki juty. Zainstalowanie pompy ze specjalnymi zasuwami w celu 25400. 8.9 1951. Marian Guziński. Zabezpieczenie przed usuwania nadmiaru wody pod kołem podnośnym bu­ otwieraniem się kaset papierosowych. raków. 25401—25404. 8.9 1951. Kazimierz Nagómy. st. me­ 25694. 12.9 1951. Władysław Wojtkowiak, zmianowy. chanik, Aleksander Krzysakowski, st. technik, oraz Józef Wykonanie i zastosowanie mechanicznej instalacji do za­ Kubicz i Adam Iwański, kierownicy. Zmiana drogi li&ci bielania wody cukrzycy I-ej na wirówkach w zamian nie­ tytoniowych w mieszarce „Bpco“. dokładnego zabielania ręcznego. 25405. 8.9 1951. Władysław Gasperowicz, mechanik. 25695. 12.9 1951. Kazimierz Gramza, tokarz. Wykona­ Zmiana łożyskowania wałków w korpusie wyrzutnika nie specjalnego narzędzia, umożliwiającego rozwalcowaz tulejowego na kulkowe. nie zaworów wysokoprężnych, wysadzonych z siedzeń, 25406, 25407. 8.9 1951. Czesław Pajzderski, mecha­ w celu ponownego ich użyc7'a. nik, i Tadeusz Sadowicz, st. ¡konserwator. Ulepszenie po­ 25696. 12.9 1951. Józef Bartkowiak, przodownik. suwu listwy formującej przy pakowaczkach OB2. Usprawnienie ładowania wysłodków suszonych z magazy­ 25409. 8.9 1951. Michał Janasik, st. konstruktor. Umo­ nu na suszarnię przez wykonanie dodatkowego otworu żliwienie przeróbki większej ilości ustników przez skon­ w podłodze magazynu wysłodków i połączenie go rurą z istniejącym otworem. struowanie zwężarki. 25719. 12.9 1951. Antoni Bekasiak,gł. mechanik. 25437. 10.9 1951. Franciszek Cendrowski, tokarz. Na­ Opracowanie konstrukcji i wykonanie sposobem gospo­ prawa uszkodzonego cylindra homogenizatora. darczym ramek nożowych do krajalnic buraków. 25438, 25439. 10.9 1951. Leopold Madej, mleczarz, 25720. 12.9 1951. Kazimierz Dziak,ślusarz. Wyko­ i Jan Płonka. Opracowanie urządzenia do chłodzenia mle­ rzystanie przyrządu, obracającego krajalnicę buraków, ka w zlewni za pomocą lodu naturalnego. 25459, 25460. 10.9 1951. Stanisław Łukowski, st. me­ do toczenia dużych przykryw do dyfuzorów. 25890. 13.9 1951. Bruno Schultz, palacz. Wykorzysta­ chanik, i Wysocki, robotnik. Ulepszenie transportera przy nie kondensatów wodnych z pary pasteryzatorów i ogrze­ agregacie do nawilżania l sci tytoniowych. wań do zasilania kotła wodą skondensowaną. 25461—25463. 10.9 1951. Jan Ruszkiewicz, nadmistrz, 25891. 13.9 1951. Jan Czemow, prac. fizyczny. Wyoraz Ja n Cwanda i Franciszek Gruszczak, mechanicy. Wy­ konanie i zainstalowanie aparatu stemplowego na maszy­ konanie we własnym zakresie ściągaczki do zgarniania ka­ zeiny z siatek. nach do pakowania papierosów. 25892. 13.9 1951. Władysław Palkowski, mechanik. 25492. 10.9 1951. Bronisław Krzciuk, mleczarz. Wy­ Dorobienie kółek przy zbiorniku do mycia konwi. konanie urządzena do porcjowania masła. 25893. 13.9 1951. Czesław Krotkiewicz, monter. Wy­ 25553. 11.9 1951. Jan Malec, robotnik. Wykonanie konanie mechanicznego urządzenia do myc;a butelek. wózka do przewożenia materiału w fabryce maszyn tyto­ 25894. 13.9 1951. Franciszek Pyra, mechanik. Prze­ niowych. budowa rurociągu do mleka w celu ułatwienia pompowa­ 25653. 12.9 1951. Jan Szczukowski, ślusarz. Przyrząd i nia mleka do wagonu. do nitowania łopatek do wirników turbodmuchowych 25895. 13.9 1951. Wojciech Michalczyk, mleczarz. Zaw cukrowni. stosowafaie długich r u r gumowych do bezpośredniego pom­ 25654. 12.9 1951. Zdzisław Jankowski, elektryk. Pro­ powania mleka z basenów do wagonów. jekt i wykonanie automatycznego tłuczka do grudek cu­ 25896. 25897. 13.9 1951. St. Borycki i T. Antoszew­ kru nad przenośnikiem drgawkowym. ski, prac fizyczni. Powiększenie sprawności maszyny do 25655. 12.9 1951. Jan Woźniak, ślusarz. Zastosowanie formowania masła. samosmarów przy przenośnikach grabkowych. 25898. 13.9 1951. Bronisław Mirkowski, mechanik. 25656. 12.9 1951. Inż. Henryk Szmigielski. Opracowa­ Zabezpieczenie łańcucha od spadania z kół zębatych. nie układu połączeń do automatycznego zabielania na wi­ 25899. 13.9 1951. Stefan Bogdański, mechanik. Za­ rówkach. stosowanie rury metalowej zamiast węża gumowego przy 25657. 12.9 1951. Inż. Henryk Szmigielski. Opracowa­ instalacji do grzania wody w serowni. nie prawidłowego układu połączeń wyłącznik, samoczyn­ 25900. 13.9 1951. Helena Ostrowska, inspektor. Pro­ nego z silnikiem pierścieniowym. jekt zastosowania termosów w barach mlecznych. 25658. 12.9 1951. Inż. Henryk Szmigielski. Opracowa­ 25901. 25902. 13.9 1951. Kazimierz Jankowski i Zyg­ nie układu połączeń, regulującego włączanie silników wi­ fryd Rindler, prac. fizyczni. Wykonanie urządzenia do rówek w określonych odstępach czasu. ściągania beczek przy składaniu. 25659. 25660. 12.9 1951. Henryk Bralczyk, chemik, 25935. 13.9 1951. Stanisław Szabłowski, mleczarz. i Tadeusz Kozakiewicz, gł. chemik. Zastosowanie przed­ Projekt schematu spisu ekspozytur na różne formaty muchiwania wody gazem saturacyjnym świeżym lub wy­ papieru. zyskanym w celu zapobieżenia osadzaniu się kamienia 25938. 13.9 1951. Stanisław Krajewski, magazynier. w przewodach wody barometrycznej. Dorobienie kołnierza do kotła, w którym parafinowane są 25662. 12.9 1951. Stanisław Pietrzak, mistrz. Zastoso­ sery, chroniącego od rozlewania i zapalenia się para­ wanie mechanicznego opróżniania bębnów wirówek na finy. przenośnik Kreissa i przerzucenie n a podnośnik kubeł­ 25982. 14.9 1951. Antoni Małkus, kowal. Skonstruo­ kowy. wanie wózka ręcznego do przewożenia ciężkich beczek 25663, 25664. 12.9 1951. Wacław Łuczak, zmianowy, z płynami. i Roman Pacałowski, wicedyrektor. Projekt i wykonanie 26128. 14.9 1951. Franciszek Mendyka, ślusarz. Za­ łożyska oporowego i obudowy do dolnego podtrzymania łożenie w hali turbinowej dźwigni z pokrętłem do pod­ śruby ślimakowej w podnośniku buraków. noszenia zaworu bezpieczeństwa. 25666. 12.9 1951. Józef Thomas, elektromechanik. 26129. 14.9 1951.. Stanisław Szostak, zmianowy. DoUproszczenie konstrukcji sterowniczych wirówek. i prowadzenie ciepłej wody i pary do pralni.

6 82

WIADOMOŚCI JJRZĘDU PATENTOWEGO

N r 5 /1 9 5 1

26130. 14.9 1951. Ignacy Wawrzyniak, gotowacz. Za- , SERIA 11: INŻYNIERIA — BUDOWNICTWO stosowanie drugiego rurociągu- do doprowadzenia opa- I| ARCHITEKTURA rów do waraika. 23087. 25.7 1951'. Władysław Głażewski, kier. ru ch u , 26131. 14.9 1951. Jan Rosiński, ślusarz. Zastosowa­ nie wyłącznika ciśnieniowego do silnika napędzającego Zastosowanie urządzenia do przesuwania wiązarów k r a to ­ wych podczas montażu. sprężarkę powietrzną. 23097. 25.7 1951. Władysław Kowalski, m istrz. Z a­ 26132. 26133. 14.9 1951. Stanisław Szostak, zmiano­ wy, i Marian Kaszowicz, przodownik dyfuzji. Zastosowa­ instalowanie bramy w fabryce samochodów. 23121. 25,7 1951. Leon Fonder, insp. techn. Z m iana nie hermetycznego przykryc:a mieszadełka między zgrzesposobu wykonania ru r spustowych z blachy cynkow ej. waczeln a drugą saturacją. 26139,' 26140. 14.9 1951. Ludwik Dutkiewicz i Stani­ 23180, 23181. 26.7 1951. Gustaw- Grunwald .i W acław sław Solarz, ślusarze. Przekonstruowanie ślimaka, poda­ Ufnowski, inżynierowie. Skonstruowanie drzwi sp ecjaln ej jącego III mączkę do klarownicy. lekkiej konstrukcji w szybach dźwigów towarowo-osobo­ 26142. 14.9 1951. Godfryd Chmielą, technik. Przy­ wych w przeciwogniowych ścianach działowych. rząd do remontu zużytych złączy rusztów mechanicznych. 23205. 26.7 1951. Tadeusz Gajger, technik. Zabezpie­ 26143. 14.9 1951. Roman Gamcarek, gotowacz.-Skró­ czenie klatki wyciągowej przy windzie. cenie czasu parowania wamika I cukru przez spłukanie 23267. 27.7 1951. Jan Majchrzyk, kier. grupy. Zme­ gorącą wodą elementów i ścian wamika. chanizowanie betoniarki ręcznej. 26162. 14.9 1951. Czesław Kozłowski, ślusarz. Przy­ 23283. 31.7 1951. Inż. Józef Szaliński. Zastosow anie rząd do gięcia prowadnic. spinacza do spinania szalowań słupów. 26163. 14.9 1951. Józef Koterba, mechanik. Założe­ 23485. 7.8 1951. Marian Genzer, mistrz blacharski. nie dodatkowego 'grzebienia do mieszadła tytoniu w dy­ Zastąpienie dotychczasowej konstrukcji świetlików dacho­ strybutorze maszyny papierosowej „Skoda C4“. wych przez rurę. 26288. 17.9 1951. Michał Mazur, inspektor. Zmniej­ 23556 - 23558. 7.8 1951. Józef Babik,' Ja n Cholewa szenie ilości opału przy suszeniu liści tytoniowych. i Paweł Sztefka, ślusarze. Zastosowanie przenośnego ru sz ­ 26289. 17.9 1951. Jan Knypiński, mechaniS. Zmniej­ towania do montażu suwnic. szenie ilości obrotów trzepaka, co zapobiega kruszeniu się 23559. 7.8 1951. Józef Pasterny, szklarz. Zmiana spo­ włókien tytoniowych i polepsza jakość papierosów. sobu kitowania okien. 23727. 10.8 1951. Franciszek Krawczyk, ślusarz. P ro ­ 26290. 17.9 1951. Walerian Radom, brygadzista. Za­ stosowanie przy dystrybutorach maszyn „Skoda C4“ bla­ jekt przebicia otworów do hali sąsiedniej celem popraw ie­ chy ochronnej zabezpieczającej tytoń przed sypaniem się nia wentylacji hali młynów kulowych karbidowych. ną ziemię. 23807. 13.8 1951. Franciszek Szeller, technik. Z abez­ 26291. 17.9 1951. Kazimierz WojnowsKi, ślusarz. Za­ pieczenie japonki oraz wózka do betonu w czasie tra n s p o r­ bezpieczenie drzwi przed uszkodzeniem i łamaniem kla­ tu pionowego na platformie dźwigu budowlanego. mek przy przejeździe wózków transportowych. 24103. 17.8 1951. Rudolf Konieczny, kier. oddziału. 26292. 26293. 17.9 1951. Ignacy Białkowski, tokarz P rojekt mechanicznego otwierania i zamykania głównej i Stanisław Misiumy, ślusarz. Przyrząd do stemplowa­ bram y w hali magazynowej. nia pudełek cygarowych. 24586. 25.8 1951. Szczepan Kożuszek, zdun. Z a stą ­ 26296. 17.9 1951. Zygmunt Jankowski, ślusarz. Skon­ pienie cegieł ogniotrwałych do obmurowań palenisk ko­ struowanie przyrządów do wykonywania rynienek i most­ tłów parowych masą żużlową. ków do maszyn „Skoda C4“ oraz rozwiertaka do prowad­ 24806, 24807. 30.8 1951. Tadeusz Kanicki i Józef nic maszyn SMG. Sobczyk, lakiernicy. Opracowanie i skonstruowanie roz­ 26297, 26299. 17.9 1951. Włodzimierz Bagiński, kier. pylacza do klejowego malowania ścian, nie ulegającego referatu, i Bronisław Compała, inżynier. Sporządzen'e ta ­ zapychaniu się i dającego równomierny rozrzut. beli wagi handlowej surowca tytoniowego przy różnych 25112. 7.9 1951. Franciszek Szeller, technik. Skon­ stanach wilgotności w zależności od rzeczywistej wagi struowanie urządzenia do oczyszczania i suszenia części beli. maszyn. 26300. 17.9 1951. Franciszek Dańba, prac. technicz­ 25117. 7.9 1951. Leon Koralewski, technik. Skonstru­ ny. Skonstruowanie przyrządu do liniowania papieru. owanie pieca do podgrzewania żwiru. 26301. 17.9 1951. Stanisław Dec. Zastosowanie de­ 25120. 7.9 1951. Antoni Burzyński,’ technik. Przy­ sek bocznych przy wózku transportowym do gilz. stosowanie paleniska kowalskiego do nawęglan;a stali. 26302. 17.9 1951. Czesław Pniak, kier. zasobów. Za­ 25142. 7.9 1951. Berthold Szwarc, kreślarz. Nowy instalowanie ślizgu między poddaszem a magazynem pod­ sposób wykonywania profilów geologicznych. ręcznym do transportu surowca. 25143. 7.9 1951. Józef Ochojski. Skonstruowanie 26303. 17.9 1951. Józef Piotrowicz, mechanik. Za; uchwytu do układania ru r betonowych o średnicy 60 cm. stosowanie bezpiecznika, zapobiegającego wysunięciu się 25145. 7.9. 1951. Emil Jarząbelk, technik. Skonstruo­ stalnic z obsady przy maszynie papierosowej „Standard“. wanie „kobyłki z rureik żelaznych. 25146. 7.9 1951. Józef Żółęcki, monter. Zastosowanie 26304. 17.9 1951. Franciszek Bocian, ślusarz. Wyko­ nanie przyrządu do obróbki rynienek formatowych na drewnianej ramy dp roztłaczania końcówek w komorach strugarce i do wiercenia otworów w progach przy ma­ kotłowych. 25147. 7.9 1951. Stefan Krzywda, kowal. Przyrząd szynach papierosowych. 26305. 17.9 1951. Roman Sobieszczyk, frezer. Przy­ do zwijania zawias drzwiowych. 25148. 7.9 1951. Robert Kuczok, ślusarz. Skonstruo­ rząd do frezowania krzywki tarczowej na kole łańcucho­ wym do maszyn OB2. wanie uchwytu do spawania słupów żelaznych. 26306. 17.9 1951. Marian Guziński, mechanik. Za­ 25149. 7.9 1951. Bronisław Łakomik, mechanik. Przy­ stosowanie łożysk kulkowych do dźwigni w pakowaczkach stosowanie nożyc stołowych do cięcia żelaza profilowego OB2. ceownika.

N r 5 /1 9 5 1

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

683

25150, 25151. -7.9 1951. Bronisław Łakomik, mecha 23106. 25.7 1951. Aleksander G-eriatowicz, bryga­ nik, i Ja n Erbel, ślusarz. Przystosowanie nożyc do cięcia dzista. Zastosowanie przyrządu do prób poijipek benzy­ nowych silników „Packard“. żelaza profilowego ramowego. 25152. 7.9 1951. Jan Erbel, ślusarz. Dorobienie noży 23107, 23108. 25.7 1951. Brunon Blok i Franciszek modułowych do dłutownicy. Tesmer, mistrzowie. Zainstalowanie- oświetlenia w po­ 25153. 7.9 1951. Józef Matuszek, ślusarz. Przystoso­ mieszczeniach załogi na dźwigu pływającym. wanie betoniarki do napędu przy.pomocy gumowego pasa 23111, 23112 25.7 1951 Wojciech Czerwonka, kie­ klinowego. . rownik, i Jan Migała, mistrz. Wyremontowanie przycze­ 25506. 11.9 1951. Antoni Derengowski, cieśla. Zasto­ py samochodowej, przeznaczonej na złom. sowanie kolejki przy wykonywaniu wykopów w terenie. 23114. 25.7 1951. Jan Giadolewski, brygadzista. 25611. 12.9 1951. Stanisław Witkowski, referent. Pro­ Wykonanie skrobaczki do zeskrobywama emalii z drula jekt wałka d& przyklejania papy n a dachach. nawojowego. 25842. 13.9 1951. Ryszard Suidziński, murarz. P ro­ 23115. „25.7 1951. Wiktor Wróblewski, brygadzista. jekt przyrządu do transportu cegieł na rusztowania mu­ Ulepszenie konstrukcji szczotki pneumatycznej do skro­ rarskie. bania rdzy i do szczotkowania. 25873. '13.9 195Í. .E ryk Hluchnik, technik. Projekt 23116. 25 7 1951 Inż. Janusz Staliński. Opracowa­ zmiany konstrukcji dachu przybudówki hali. nie uproszczonej metody obliczania krzywej grodziowej 26011, 26012. 14.9 1951. Karol Pękała, mistrz bu­ 23117,23118. 25.7 1551. Romuald Peckowski i Alfons dowlany, i Herbert Áftkosz robotnik. Uniknięcie trans­ Glazer, konstruktorzy. Przekonstruowanie uchwytu do portu przy dośtawie gruzu przez wykorzystanie gruzu przewodów i kabli. 23121. 25.7 1951. Franciszek Nowocień, kierowca z rozbiórki. 26021. 14.9 1951. Jan Jaśkiewicz, mistrz ciesielski. Dostosowanie i przeróbka górnego gaźnika do samocho­ Skonstruowanie do transportu pionowego wyciągu szy­ du na dolny. 23165, 23166. 26 7 1951. Slefan Gilewski i Micha! bowego, przesuwnego po szynach. Lewandowski, rymarze. Wykonanie obrzeza na taśrni j 26022, 26023. 14.9 1951. Stanisław Mołoniewicz i Sta­ transportowej w celu jej wzmocnienia. nisław Sławiński, inżynierowie. Projekt i wykonanie lek­ 23223. 26.7 1951. Roman Kopestyński, monter. Za­ kiego dźwigu montażowego do układania elementów pre­ stosowanie przyrządu do wytłaczania otworów w tarcz­ fabrykowanych. 26183. 15.9 1951. Augustyn Kiermasz, cieśla. Oszczęd­ kach amortyzatorów i wgniatania sześciokątu pod głów kę śruby. ne wykonywanie wykopów pod m ur oporowy. 23225. 26 7 1951 Karol Jankowski, brygadzista. Za­ 26343. 17.9 1951. Stanisław Zborowski, przód, ślu­ stosowanie ruchomej rampy przy transporcie ciężkich sarski. Przeroljenie wieży przy bagrach dla umożliwie­ przedmiotów nia przesuwania ich-dowolnie po całym terenie. 23237. 26.7 1951. -Eugeniusz Podstawny, robotnik 26355. 17.9 1951. Józef Struzik, monter. Zastosowa­ Zastosowanie szyn przesuwnych przy przejeździe kolej­ nie przy kotłąph elementów spawanych. ki wąskotorowej przez tor normalny. S E R IA 12: T R A N S P O R T I K O M U N IK A C J A

23001. 23.7 1951. Władysław Szymański, brygadzi­ sta Skasowanie wtoczenia w belkach oświetleniowych 94 10 i 94 16 t>raz w kołnierzu 94.11. 23007, 23008. 23.7 1951. Stefan Brodowski, mistrz i Stefan Pulkowski. Zwijanie kół bieżnych na zimno po 2 szc zamiast na gorąco po jednej sztuce. 23045. 24.7 1951. Franciszek Plura, kier. warszt mech Wykonanie transportera do odwożenia butelek 7. w anny III do ciągowni. 23055. 25.7.1951. Franciszek Młyński, ślusarz Za­ stosowanie uchwytu samoźaciskającego do transportu blachy r.a płasko przy produkcji kadłubów. 23083 25 7 1951. Jan Gaciek, brygadzista Zastoso­ wanie w ózka do przewożenia w irników w nawijalni. 23094. 25.7 1951 Marcin Krześniak, cieśla. Zastoso­ wanie stołu do wyładowywania z wagonu materiałów sypkich 23099. 25.7 1951. Wiktor Chmolowski, mistrz. Ulep­ szenie procesu technologicznego przy produkcji podze­ społu dolnej części zaworu LuV-I wraz z lukiem pio­ nowym. 23100. 25.7 1951. Jan Ziewiec, brygadzista. Zastoso­ wanie przyrządu do wykonywania prób zaworu LuV-l przed zamontowaniem. 23102. 25 7 1951. Franciszek Sierawski, wiertacz. Zastosowanie wiertła profilowego do wiercenia korpu su EuV -l.

23302. 31.7 1951. Karol Ogierman, kierowca Upiobzczony sposób oczyszczania siatki filtrowej w silniku samochodowym „Opel-Blitz“ 23310—23312. 31 7 1951 ’ Nikodem Koczy, kowal, Franciszek Tomasik, kierownik, i Konrad Genc, robot­ nik. Za&iosowame przyrządu do zamykania klap przy wagonach wąskotorowych. 23323—23325. 2.8 1951. Marian Rauzer i Zygmunt Lipski, monterzy, oraz M ariki Dzierhński, kier. garażu. -Zastosowanie łożyska stożkowo-rolkowego do kierowni­ cy samochodu ciężarowego „Chevrolet“. 23434. 4.8 1951. Jerzy Snarski, dyr. nacz. Zastoso­ wanie na wózku elektrycznym specjalnego żurawia o udźwigu 950 kg w celu ułatwienia transportu. 23491. 7.81951. Zygmunt Adamski, ślusarz. Zasto­ sowanie opornika w przyrządzie do zawijania końców żeber maski pancerza chłodnicy. 23551. 7.8 1951 Mieczysław Joński, kierowca Za stosowanie w gaźniku drucików, umożliwiających roz­ pylanie paliwa 23579. 9.81951. Aleksandei Kita, kontroler. Posze­ rzenie tolerancji w detalu H1506-M3 do zaworu. 23580, 23581. 9.8 1951. Franciszek Sierawski i Ka­ zimierz Zięba, wiertacze. Przyrząd do wiercenia otwo­ rów w korpusie LuV-l. 23582. 9.81951. Jan Sochacki, mistrz. Zmiana ko­ lejności operacji przy obróbce pokryw do hamulca ko­ lejowego. 23587, 23588. 9.8 1951. Henryk Zając i Wiktor W iś­ niewski, tokarze. Wykonanie wózka do transportu ra­ mion piecowych przy obróbce mechamcznej.

684

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

N r 5/1951

23985. 16.8 1951. Włodzimierz-Swat, technik. Przy­ 23632. 9.8 1951 Julian Styś, kierownik. Wyremon­ rząd do szlifowania płaszczyzn stykowych półpanewek. towanie silnika samochodowego. 23987. 16.8 1951— K onstanty Dymek, mistrz. Usy­ 23678. 23879. 10.8 1951. Franciszek Urlikowski i Leon Lemke, kierowcy. Zabezpieczenie drzwi autobu­ panie wyspyT zabezpieczającej przed zamuleniem zato­ su przed możliwością okaleczenia palców przy zamy­ pionych wraków, w celu uzyskania niemal stojącej wody. kaniu 23710. 10.8 1951. W iktor Andruszczenko, kierownik 23990. 16.8 1951. Józef Jaroń. Zmechanizowanie za­ Przyrząd do montażu i demontażu zaworów w silnikach ładunku bednarki. 24047. 16.8 1951. P io tr Romaniak. Wykonanie górnozaworowych. 23711. 10 8 1951 Franciszek Omsk, monter. Zasto­ uszczelki skórzano-metalowej na wałki kardanow e do sowanie zastępczego przewodu benzynowego do samo­ samochodów. chodu ,,Dodge“ 3/4 t 24053. 16.8 1951. R obert Hepa, śk^sarz. P ro jek t do­ 23726. 10.8 1951 Edmund Pawełczak, kierownik. datkowej bocznicy kolejowej w celu ułatw ienia rozła­ Wykorzystanie dwóch części z rozdzielacza „Ford-V8“ dunku cystern ze smołą. 23757. 10 8 1951. Antoni Milej, kierownik. Przy­ 24074, 24075. 16.8 1951 Mieczysław Jarosz, tokarz, rząd do wykręcania kołków zaślepiających kanały oliw­ i P iotr Langos, mechanik. Wykonanie przyrządów do ne w silnikach „Ford-V8“ produkcji uszczelek metalowo-skórzanych do samocho 23761. 10.8 1951 Stanisław Mainka, m onter -Zasto­ dów „Dodge“, „Willys“ i „G.M.C.“. sowanie specjalnej uszczelki do skrzynki biegów przy sa­ 24078. 16.8 1951. Stanisław Zieleziński, cieśla. mochodzie „Bedford". Usprawnienie transportu pionowego przez zastosowanie 23763. 10 8 1951. Tadeusz Wasiłowski, brygadzista.ręcznej windy linowej zam iast wielokrążka. Zastosowanie płytki miedzianej 'jako podkładki przy 24117. 17.8 1951. Antoni Jabłoński, brygadzista. spawaniu punktowym. W ykorzystanie do bliskiego transportu wózka m echani­ 23765. 11.8 1951. Irena Jakubowska, maszynistkacznego zamiast samochodu. pakowaczki automatycznej. Zastosowanie specjalnego 24250, 24251. 23 8 1951. Augustyn Ścierski, ślusar.: wózka dwukołowego do transportu kartonów. przodowy, i Gerard Król, ślusarz. Narzędzie do frezo­ 23766,23767. 11 8 1951. Wilhelm Kraj, kier. z a ­ wania siedzeń zaworowych przy parowozach. kładu L Leonard Kołtun, ślusarz. Przeróbka napędu rę­ 24258. 23.8 1951. Antoni Szlachcic, kierowca. Na­ cznego przy dźwigu do mydła na napęd elektryczny. praw a przy pomocy podstaw ek kauczukowych uszko­ 2376S, 23769. 11.8 1951. Wacław Chudzio, st. księ­ dzonych przez wyrwanie w entyli dętek samochodowych. gowy, i Wilhelm Kraj, kier. zakładu. Projekt zmian 24276. 23.8 1951. Piotr Fryc, nadsztygar. P ro jek t urządzenia do transportu gotowej produkcji z magazynu. specjalnego wózka do suszema piasku przy pomocy p rą ­ 23770—23772. 11 8 1951. Tadeusz Kozłowski i Zbi­ du elektrycznego. 24327—24329. 23.8 1951. Stefan Schlade, gł. piwo­ gniew Piątkowski, technicy, oraz Andrzej Łopalewskt, war, Wilhelm Nolda, kier. garażu i Edward Mus.olik, kier. sekcji. Projekt urządzenia do mechanicznego za­ ładunku. wagonów i samochodów beczkami, skrzynia­ kier. ruchu. Przystosowanie samochodu ciężarowego d-j jazdy po torach do.przetaczania wagonów. mi itp 24388, 24389. 24.8 1951. Julian Morga, technik, 23773. 118 1951. Edward Michałowski, prac. fizycz­ ny Wykorzystame nieczynnego zbiornika do magazyno­ i Maksymilian Jasrński, inż. Zastosowanie zamków typu „Heidelberga“ do drzwi tram wajów. w ania ługu sodowego. 24395, 24396. 24.8 1951. Ja n Grzelczak, brygadzista, 23860. 23861. 13 8 1951. Karol Prętki, kierownik, i P iotr Wasilewski, st. kalkulator. Zmiana sposobu wy­ i Stanisław Kokociński, kierowca. Zastosowanie cięci i uszczelek tylnego łoza głównego mostka do silnika konania blach, usztywniających dach w przedsionku wagonu osobowego. „Ford-V8“ piłką tarczową zamiast ręcznie. 24443. 24.8 1951. H enryk Pakuła, kier. sekcji. Ulep­ 22865. 13.8 1951. Paweł Rzepka, tokarz. Przyrząd szenie produkcji wieczek samochodowych. do przebijania zabezpieczonych sworzni samochodowych. 24463, 24464. 24.8 1951. Stanisław Sadowski i A nto­ 23890, 23891. 13.8 1951. Józef Brzezinka, ślusarz, i Teodor Tkacz, maszynista. Przebudowa kołowrotu ni Gurgul, ślusarze. W prowadzenie do produkcji tą i transportowych. przesuwnicy. 24492. 24.8 1951. W ładysław Ziętek, technik. P rzy­ 23893—23895. 13.8 1951. Edmund Kozielski i Józef rząd do ścinania narożliików wspornika węglarki. Filip, ślusarze, oraz Antoni Durczok, maszynista. Ułat­ 24505. 24.8 1951. W incenty Jarosz-, ślusarz. Przy­ wienie wymiany klocków hamulcowych przy parowo­ rząd do mechanicznej obróbki kurków węglarek. zach przez zmianę ich zamocowania. 24515, 24516. 24.8 1951. W iktor Spychalski i Antoni 23897. 13.8 1951. Stefan Woźnica, tokarz. Naprawa Fiebig, ślusarze. Zmiana konstrukcji korby do regulacji czopów osiowych wagonowych zestawów kołowych przez ogrzewania parowego wagonów osobowych. osadzenie tulei stalowych na gorąco. 24529, 24530. 24.8 1951. Benedykt Świętochowski 23951, 16 8 1951. Bolesław Gęomacki, brygadzista. Skrócenie czasu produkcji rdzeni pochwy mostu tylne­ i Rajm und Zelczak, konstruktorzy. Zmiana konstruk­ cyjna wspornika zawieszenia harmonii (typ 56W). go „Star 20“. 24531. 24.8i 1951. Józef Bielniak, strugacz. P ro je k l 23952. 16.8 1951. Józef Stompor, tokarz. Przyrząd do mocowania na tokarce pochwy mostu tylnego przyrządu do wykonania ślizgów wymiennych. „Star 20“ 24536, 24537. 25.8 1951. Władysław Kwiertniak; to ­ 23963. 16.8 1951. Aleksander Kita, kontrolw. Prze­ karz, i Ja n Janicki, maszynista. Opracowanie konstrukcji róbka modelu korpusu LuV-l. przedmuchiwacza w celu umożliwienia oczyszczania k o ­ 23973. 16.8 1951. Edmund Lewandowski, kierowca. tła parowozu. Zastosowanie ciągnika przy transportowaniu siewników 24545, 24546. 25.8 1951. Czesław Guzynda i W ale­ nawozowych „Kujawiak“. rian Kręć, stolarze. Zmiana sposobu oklejania poszczę-

N r 5/1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

685

24987, 24988. 3.9 1951. Józef Gorzan i Bogdan No­ gólnych części ścian ustępowych w. wagonach oso­ wacki, traserzy. Zmiana konstrukcji szyny górnej drzwi bowych. przedziałowych i czołowych. 24576. 2 5.8 1951. Ludwik Kufel, stelmach. Opraco­ w anie sposobu remontu kół patentowych do wozów kon­ 24990—24992. 3.9 1951. Jerzy Karaś, technik, Ry­ nych bez rozbiórki kół. szard Wrzosek, mistrz, i Jerzy Bech, blacharz. Zamiana 24588. 28.8 1951. Inż. Franciszek Pietrzak. Zmiana lutowania części do latarń zwrotnicowych przez spawa­ m ateriału przy produkcji sprzętu kolejowego. nie punktowe. 24591. 28.8 1951. Inż. Eugeniusz Szklarzyk. Skon­ 24996. 3 9 1951. Józef Bednarek, mistrz. Zmniejsze­ struow anie grzejnika z woreczkiem do ogrzewama wa­ nie czasu obróbki zamka zwrotnicowego. gonów osobowych. 24997—24999. 3.9 1951. Józef Bednarek i Fr. Wyż­ 24592. 28.8 1951.. Bohdan Koźtoniński, mistrz. Zmia­ ga, mistrzowie, oraz M. Langner, konstruktor. Skonstru­ na konstrukcji maźnic i panewek na parowozie typu owanie nowego przyrządu do obróbki kluczy. Pt-47. 25010. 3.91951. Jan Strzykała, mistrz. Przyrząd do 24593. 28.8 1951.' Stanisław Kusztelski, ślusarz. wykonywania rowków na płomienicówkach kotłów paro­ Zm iana konstrukcji przewodu przedmuchiwacza płowozowych. mieniówek. 25013. 3.91951. Stanisław Góralczyk, ślusarz. Za­ 24603, 24604. 28.8 1951. Stanisław Wójcik, bryga­ stosowanie uchwytu opasek resorowych do trasowania. dzista, i Wacław Kutwin, kontroler. Wygniatanie cyfr 25020. 3.91951. Jan Filipiak, ślusarz. Przeróbka i lite r na tablicach przestawiącza do wagonów kole­ stempla, redukującego jedną czynność przy kalibrowaniu jowych. 24607. 28.8 1951. Inż. Tadeusz Borucki. Zmiana spo­ pochwy zderzaka wagonowego. 25029, 25030. 3.9 1951. Kazimierz Wrzeszcz, tokarz, sobu wykonania widełek cięgła do uruchamiania gwizi Stanisław Bukowski, mistrz kotlarski. Zamiana nitowadaw ki. 24611. 28.8 1951. Ryszard Bociong, szlifierz. Znie­ n a przez spawanie przy montażu budek maszynistów pa­ sienie procesów zabezpieczenia gwintu przy hartowania rowozowych. części piasty rowerowej. 25031. 3.9 1951. Antoni Schulz, ślusarz. Wykorzysta­ 24612. 28.8 1951. Władysław Ziętek, kier. kuźni. nie odpadków khngerytowych na uszczelki do parowozów P rzy rząd do wykrawania wieszaków. Pt-47. 24647. 24648. 28.8 1951. Paweł Kiełbowicz i Józef 25035. 3.9 1951. Aleksy Jagodziński, kontroler. Wy­ G óralczyk, kierowcy. Zastosowanie lin do wyładunku konanie pierścieni do okienka blokowego z drutu zamiast w iórów stalowych z samochodu. z blachy. 24652. 28.8 1951. Jan Hołyński, brygadzista. Wsta­ 25082, 25083. 6.9 1951. Stanisław Garbowicz, prac. w ienie pierścienia uszczelniającego%w osłonie silnika umysłowy, i Mazurkiewicz, k:erowca. Wyszukanie w zło­ ,,ZiS“ w miejsce pierścienia wyrobionego. mie żeliwnych łożysk oporowych i stożkowych i zastoso­ 24653. 28.8 1951. Aleksy Zemdt, kier. kontr, techn. wanie ich do samochodu ciężarowego, Sposób regeneracji pęknięć koła .kierownicy. j 25095. 6.9 1951. Bolesław Siuda, ślusarz. Przyrząd 24662. 28.5 1951. Jan Respa, robotnik. Projekt wy­ I do jednoczesnego okrawania i dziurkowania uchwytów do budow ania rozjazdu na hałdzie żużlowej. cewek samochodowych. 24735—24737. 29.8 1951. Romuald Janiszewski, 25107—25109. 7.9 1951. Włodzimierz Ambroż tech­ zmianowy, oraz Franciszek M endyka i Mieczysław M ia­ n o , oraz Kajetan Sikorski i Henryk Sosnowski, tokarze. now ski, ślusarze. Ulepszenie pracy kolejki linowej Zastosowanie frezu do fazowania otworów sworzniowych przez wygięcie haków nośnych wywrotki. w tłokach. 24773—24778. 30.8 1951. Tomasz Toruński, Stefan 25113. 7.9 1951. Władysław Sobolewski, hartownik. Brudkiew icz, Julian Scibich, Eugeniusz Szpruch, Stani­ Sporządzenie proszku do nawęglania WS1928. sław Zieliński i Stanisław Dąbrowski. Zmniejszenie 25114. 7.9 1951. Kazimierz Melon, technik. -Opraco­ zużycia kół biegowych przez uszczelnienie ich na pia wanie metody lutospawania do naprawy bloków'silniko­ stach oraz zmniejszenie zużycia szyn podsuwnicowych wych. i robocizny. 25115. 25116. 7.9 1951. Aleksander Lewandowski, to­ 24896, 24897. 31.8 1951. H enryk Tylko, pom. kie­ karz, i Józef Wilk, ślusarz. Przeróbka zwykłego łożyska row cy, i Stanisław Magarewicz, kierowca. Dorobienie kulkowego na łożysko wałka atakującego skrzyni biegów skrzynki biegów do samochodu. 24965. 3.9 1951. Jan Deling, robotnik. Skrócenie cza­ samochodu GMC. 25122, 25123. 7.9 1951. Wacław Bożek, tokarz, i Ed­ su obróbki części 160001 i 160004 przez zastosowania ward Moczulski, technik. Opracowanie metody jednoczes­ zderzaka. nego wykonywania nożami zespołowymi czterech na­ 24967—24969. 3.9.1951. Ja n Mikołajewski, kie rozdzielni, Marcin Langner, konstruktor, i Franciszek krętek. 25131. 7.9. 1951. Michał Migas, ślusarz. Przyrząd W yżga, m istrz ślusarski. W ytwarzanie płyt łącznika p rą­ d u przez prasowanie proszku bakelitowego w formach. umożliwiający formowanie na prasie hydraulicznej pier­ 24970. 3.9 1951. Tadeusz Adamski, ślusarz. Tłocze­ ścieni odlewanych indywidualnie. n ie otw orów kwadratowych na dodatkowe sprzęgi tram ­ 25132. 7.9 1951. Józef Lewandowski, tokarz. Przyrząd w ajów zamiast wiercenia i rozpiłowywania. do nacinania kanałków eliptycznych w tulejkach. 24973—24975. 3.9 1951. Bolesław Niemczewski, kier. 25133. 25134. 7.9 1951. Kazimierz Narczyński, mon­ w arszt., Roch» Maruszewski, m istrz malarski, i Teodor ter, i Stefan Wondrak, prac. umysłowy. Opracowanie me­ 'D obrogowski, przodownik. Zastosowanie zastępczego le­ tody regeneracji przewodów elastycznych i końcówek. p iku do wyklejania korkiem ścian wagonów. 25135. 7.9 1951. Jan Kościelak. Zastosowanie wyłącz­ 24986. 3.9-1951. Władysław Mazurek, mistrz. Zmia­ nika samoczynnego z wyzwala czarni przy sprężarkach po­ n a konstrukcji blachy naddrzwiowej. wietrznych

686

-WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

N r 5/1951

25570. 12.9 1951. Roman Kopestyński, ślusarz. P r z y ­ 25139. 7.9 1951. Henryk Kopczyński, elektromonter. Opracowanie ¡snosobu regeneracji palca rozdzielacza sa­ rząd do wiercenia otworów w szczękach hamulca w ra z z okładziną. mochodowego GMC. 25155. 7.9 1951. August Michalik, technik. Przyrząd 25571, 25572. 12.9 1951. Julian Klimowicz, elek try k , i Józef Niedziałek, nadmistrz. Ulepszenie konstrukcji p ie­ do szarfowania sklejki. 25157, 25158. 7.9 1951. Marian Andrzejczak i Wła­ ca elektrycznego do podgrzewania tłoków. dysław Pelz, ślusarze. Skonstruowanie urządzenia, umo­ 25573. 12.9 1951. Stefan Martofel, ślusarz. W ykona­ żliwiającego płukanie części maszyn w wodzie z sodą. nie pierścieni, zabezpieczających łożyska przegubu w a łu 25169. 7.9 1951. Maria Potocka, brakarka. Skon­ kardana. 25574 — 25577. 12.9 1951. Władysław W roński i A n­ struowanie desek transportowych do pierścieni Seegera. toni Zakrzewski, murafze, oraz Mieczysław Hańce, ślusarz, 25170. 7.9 1951. Antoni Nowak,' ślusarz. Przekon­ struowanie urządzenia, usuwającego wióry z luk zębów i Henryk Wierzbowski, hartownik. Zastosowanie do h a r­ towania pieca, podgrzewanego ropą naftową. pił tarczowych. 25578. 12.9 1951. Mieczysław Szubielak, ślusarz. Re­ 25171. 25172. 7.9 1951. Kajetan Sikorski i Leon Luciejewski, tokarze. Przyrząd do nawiercania nakiełków generacja staiych pancerzy do linek zasysania i gazu. w tłokach. 25579. 12.9 1951. Inż. Stanisław Jaszowski. P ro je k t 25203. 7.9 1951. Stanisław Karabin, ślusarz. Przy­ ulepszonego przyrządu do wylewania panewek głównych rząd do krępowania na prasie wsporników do platform ko­ z dwoma kołnierzami. lejowych. 25580. 12.9 1951. M anan Tomaszewski, elektrom e­ 25216, 25217. 7.9 1951. Piotr Adamczyk, modelarz chanik. Przeróbka i remont suwnicy., i Stanisław Słociński, mistrz modelarski. Wykonanie 25581. 12.9 1951. Stanisław . Chwedonewski, m e­ urządzenia do wciągania desek w modelowni. chanik. Zastąpienie oryginalnych amortyzatorów przed­ 25253. 7.9 1951. Tadeusz Krąkowski, tokarz. Zasto­ niego zawieszenia silnika samochodu przez wykonanie pod­ sowanie rozwiertaków o większej ilaści zębów do obróbki kładki ze starych opon. *. otworów stożkowych w korpusach. 25582. 12.9 1951. M. Leszczyński, konstruktor. Zm ia­ 25319. 8.9 1951. Franciszek Godawa, mistrz ślusar­ na konstrukcji zbieracza smaru. ski. Przyrząd do uginania, mający zastosowanie przy pro­ 25583. 25584. 12.9 1951. Adam Stasiak, tokarz, dukcji części do parowozów. " i P iotr Ochnik, kontroler. Ulepszenie sposobu w ytaczania 25354. 8.9 1951. Bolesław Hetmańczyk, ślusarz. Z a­ tulejek w główkach korbowodowych. stosowanie kołowrotka do ładowania ciężkich maszyn na 25585. 12.9 1951. Piotr Ochnik, kontroler. D ostoso­ wagony kolejowe. wanie igieł zastępczych do elektrografu. 25430. 10.9 "1951. Stanisław Spychalski, odbiorca 25586 — 25588. 12.9 1951. Łaszewski i Pawlicki, techn. Wyeliminowanie przedkucia przy produkcji zam­ prac. wydz. ruchu, oraz Włodzimiera Ambror, kierow nik. ków łańcuchowych do tramwajów. Wyszukanie w złomie i zastosowanie stołu obrotowego d o 25450. 10.9 1951. Władysław Wójtach, konstruktor. Zmiana konstrukcji wspornika wieszaka klocków hamul­ frezarki pionowej. 25590. 12.9 1951. Władysław Pawlicki, brygadzista. cowych i uchwytpw belki hamulcowej parowozu „FerZastosowanie innego silnika z odpowiednią przekładnią rum". przy szlifierce do zaworów. 25451, 25452. 10.9 1951. Stanisław Dziadkowiec i A25591. 12.9 1951. Bolesław Nowakowski, mechanik. dam Kempara, kalkulatorzy. Zmiana wykonania prowa­ Zastąpienie górnego łożyska stożkowo-rolkowego zwrotni­ dzenia wieszaka resorowego parowozu „Ferrum “. cy przedniego mostu jsamochodu G.M.C. przez łożysko 25453, 25454. 10.9 1951. Jan Hapiczuk, stolarz, i Jan ślizgowe. Rudol, kier. Wyeliminowanie wycieraczki na parowozie , 25592, 25593. 12.9 1951. K ajetan Sikorski, tokarz, , Śląsk“i Henryk Prokop, kier warszt. Wykonanie .wytaczarki do 25455. 10.9 1951. Jerzy Juraszek, brygadzista. Zasto­ otworów sworzniowych w tłokach sowanie szablonu do trasowania ostojnic. 25594. 12.9 1951. Władysław Górecki, szlifierz. 25456. 10.9 1951. Helena Balcarek, brygadzistka. Zmniejszenie ilości operacji przy szlifowaniu iwał ów kor­ Przejście z ręcznego malowania sprężyn spiralnych i re­ bowych. . sorów na zanurzanie w basenie. 25595. 12.9 1951. Stefan Podlecki, monter. Zastoso­ 25457. 10.9 1951. Franciszek Gaweł, mistrz. Sztancowanie łożysk brązowych do wałka pompy w odnej wanie koziołków do podwieszania resorów na zimno. „Dodge 3A“. 25497, 25498. 11.9 1951. Kostrzewa i Pietrzak. Za­ 25596. 12.9 1951. Kazimierz Wójcik, szlifierz. Zasto­ stosowanie wkładek filcowych do uszczelek maźniczych. sowanie mimośrodowego wytaczania zużytych tulei cylin­ drowych w blokach. 25499. 11.9 1951. Henryk Radwański, dyr. techn: Skasowanie Operacji spawania przy fabrykacji łubków cią25597. 12.9 1951. Henryk Sosnowski, m istrz to k a r­ głowych. ski. Przyrząd do centrówania tłoków „Bedford“ n a ope­ racji Oskórowania tłoków. 25507. 11.9 1951. Zygmunt Kotarski, konstruktor. Skonstruowanie 45-tonowego urządzenia do wy­ 25598. 12.9 1951. Julian Mendalski, tokarz. Opraco­ trzymałości na rozciąganie wzgl. zginanie elementów pod­ wanie sposobu toczenia kokil stożkowych ibez specjalnego wozi wagonów. przyrządu za jednym zamocowaniem. 25558 — 25560. 11.9. 1951. Antoni Musiał, Jifti Ca­ 25599. 12.9 1951. Władysław Weidemann, m istrz. ban i Władysław Budziński, technicy. Urządzenie do zsy­ Wykonanie wózka do międzyoperacyjnego transportow a­ pu węgla do tendra. nia bloków silnikowych. 25561. 1 1 .9 . 1951. Inż. Ignacy Jędrychowski. Wy­ 25600. 12.9 1951. Władysław Kaczmarek, m istrz. P ro ­ konanie zbiorników lamp latarń zwrotniczych i wykolej- jekt urządzenia w kotłowni do zbierania i skraplania ¡pa nicowych z odpadków. ry bez s tra ty ciepła.

N r 5/1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

25602, 25603. 12.9 1951. Ludwik Dybcrwski, ślusarz, i Bolesław Kwiatkowski, blacharz. Wykonanie krawędzark i do zaginania blach. 25604. 12.9 1951. Ludwik Dybowski, ślusarz. Przy­ rząd do przecinania J l wygniatania podłużnych otworów wentylacyjnych w bokach maski silnika- samochodu G.M.C. 25605. 12.9 1951. Józef Blicharski, monter. Ponowne użycie dotychczas brakowanych przesuwek biegu tereno­ wego skrzynki terenowej samochodu „Split“. 25606. 12.9 1951. Bronisław Sumarowski, brygadzi­ sta. Wykonanie gwinciarki do śrub i nakrętek. 25607. 12.9 1951. Feliks Kruger, elektromonter. Pro­ je k t zmiany sposobu oświetlania tablicy zegarowej samo­ chodu G.M.C. 25608. 12.9 1951. Kazimierz Przedlacki, ślusarz. Wy­ korzystanie brakowanych kół zębatych po wytoczeniu fa­ zy drugostronnej i zamontowanie drugą stroną. 25609. 12.9 1951. Józef Blicharski, monter. Ponowne użycie węży hamulcowych do samochodu G.M.C. i „Willys“ po ich regeneracji metodą własną. 25610. 12.9 1951. Antoni Pawzon, ślusarz. Wykorzy­ stanie odpadków płyt k orkowych do wykonania uszczelek. 25612. 12.9 1951. Edmund Zieliński, spawacz. Opra­ cowanie metodjr regenerowania otworów gwintowanych w kartferach sprzęgła skrzyni biegów, skrzyni terenowej „Split“ i „Banio“ samochodu G.M.C. 25613. 12.9,1951. Edmund Hard, nadmistrz. Zastą­ pienie łutospawania linki z rączką gazu i ssania w samo­ chodzie G.M.C. przez zaciskanie. 25614. 12.9 1951. Marian Mazurczak, mistrz. Wyko­ nanie uchwytu do wylewania panewek głównych wału kor-' bowego silnika G.M.C. 25615. 12.9 1951. Mar an Mazurczak, mistrz. Wyko­ nanie uchwytu, pozwalającego skórować jednocześnie dwie połówki głównych panewek wału korbowodowego silnika G.M.C. 25616. 12.9 1951.- Henryk Kolczyński, elektromonter. Regeneracja włączników światła „Stop“. 25617. 12.9 1951. Jan Kopeć, monter. Regeneracja m agistrali oliwnej w bloku silnika G.M.C. 25618. 12.9 1951. Bronisław Malżycki, ślusarz. Wy­ konanie 7 przyrządów do produkcji wsporników maski silnika G.M.C. 25619. 25620. 12.9 1951. Alfons Szatkowski, bryga­ dzista, i Klemens Bury, pom. kowala. Przyrząd do rege­ neracji tarczy kół samochodowych. G.M.C., zowalizcwa­ nych ponad dopuszezalne minimum. 25621, 25622. 12.9 1951. Władysław Skrzyniarz, sto­ larz, i Leonard Stypik, pom. stolarza. Zastosowanie n a j­ oszczędniejszego wykorzystania m ateriału drzewnego, śrub i płaskownika przy remoncie skrzyni samochodu G.M.C. 25623. 12.91951. Aleksander Mech, ślusarz. Opraco wanie sposobu regeneracji przedniego zawieszenia silni­ ka G.M.C. 25624. 12.91951. Julian Kęs'k,. monter .O p ra c o w a ­ nie sposobu naprawy obudowań-mechanizmu kierownicy samochodu G.M4C. 25625. 12.91951. Kazimierz Kubiak, pom. fachowy. Regeneracja pochew pałąków skrzyni samochodu G.M.C. przez wykorzystanie,części ze złomu. 25627. 12.91951. Franciszek Kalinowski, monter. Zastąpienie kolanka wlewu filtru oliwy samochodu G.M.C. zwykłą końcówką przewodu.

687

25628. 12.9 1951. Jan Orzechowski, mechanik. Zastą­ pienie hydrolu w podnośnikach i prasach hydraulicznych olejem wrzecionowym przy jednoczesnej wymianie uszcze­ lek gumowych na skórzane. 25629. 12.9 1951. Henryk Trepto, monter. Regenera-1 cja filtru powietrznego serwa przez wykorzystanie części ze złomu. 25645. 12.9 1951. Józef Kesler, kier. warszt. Przebu­ dowa nieczynnego traktora na ciągnik z kołami kolejo­ wymi do przetaczania wagonów. 25764. 13.9 1951. Roman Kopestyński, ślusarz. Przy­ rząd do wytłaczania uszek do zawieszania tablicy reje­ stracyjnej. 25864. 13,9 1951. Stanisław Jaros, robotnik. Uspraw­ nienie transportu namiarów w odlewni przez zbudowanie pomostu, łączącego piece i windy. 25958. 13.9 1951. Wiktor Chmolowski, mistrz ślusar­ ski. Przyrząd do zespołowego badania na szczelność H4 K 25 pięciu sztuk jednocześnie. 26025. 14.9 1951. Jan Jędroszczyk, ślusarz. Wykona­ nie z części ze złomu wózka do transportu maszyn elek­ trycznych. 26041. 14.9 1951. Zenon Łączyk, palacz kotłowy. Zm ana oświetlenia karbidowego i naftowego na parowo­ zach na oświetlenie elektryczne. 26074. 14.9 1951. Konrad Stułła, technik. Przyrząd umożliwiający wiercenie otworów z dokładnością do 0,01 mm. 26077. 14.9 1951. Ewald Kuc, ślusarz. Usunięcie wy­ stających krawędzi przy tokarkach. 26078, 26079. 14.9 1951. Franciszek Adler i Ludwik Roj, ślusarze. Wykonanie fasonów żarówkowych własnej konstrukcji. 26080, 26081. 14.9 1951. Ewald Kuc, ślusarz, i Ro­ bert Kocur, tecłnrk. Zmiana regulacji wyrzutmka przy MPb 3. 26082, 26083. 14.9 1951. Antoni Balicki i Robert Ma­ cha,. elektromonterzy. Automatyczne włączanie aparatu „Lotto“ przy- zegarze kontrolnym. 26084 — 26087. 14.9 1951. Maksymilian Halcr, Kon­ stanty Sieroń, Karol Kałan i Augustyn Zagrodzki, lakier­ nicy. Zmiana odpływu gazu z pieca w lakierni. 26089, 26090. 14.9 1951. Franciszek Sowa i Włady­ sław Helis, monterzy. Przyrząd do badania transforma­ torów. 26098, 26099. 14.9 1951. Wawrzyniec Cieślak, ślu­ sarz, i Leopold Skowroński, mistrz ślusarski. Przyrząd kontrolny do badania szczelności zaworów. 26102, 26103. 14.ft 1951. Feliks Piernikarczyk i Jan Szczepanik, ślusarze. Przyrząd do rozmontowywania zde­ rzaków wagonowych. 26115. 14.9 1951. Władysław Kawała, ślusarz. Przy­ rząd do wytłaczania noska przy zapadce dźwigni nastawczych. 26116. 14.9 1951. Henryk Kucharski, ślusarz. Przy­ rząd do wykonywania części urządzeń blokowych. 26137. 14.9 1951. Władysław Zabawa, ślusarz. Zmia­ na kolejności operacji przy produkcji kół. 26138. 14.9 1951. Marian Zasiura, ślusarz. Opraco­ wanie metody nakładania obręczy na koła. 26187. 15.9 1951. Wiktor Gościński, ślusarz. Ulep­ szenie przyrządu do napawania nakładek na wsponrki resoru. 26189. 15.9 1951. Wiktor Gościński, ślusarz. Ulepsze­ nie przyrządu do składania bocznych ścian przyczep. 26257, 26258. 15.9 1951. Franciszek Bemibenek, ko­ wal, i Józef Lebioda, ślusarz. Ulepszenie panewek i maźnic przy wagonach kolejowych.

688

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

26325, 26326. 17.9 1951. Gerhard Malisius, mechanik, i Władysław Mariujak, kierowca. Zmiana złącza sztywnego między silnikiem a skrzynią biegów w ciągni­ ku wagonowym na złącze przegubowe. 26371. 20.9 1951. Stanisław Luzar, dźwigowy. Prze­ sunięcie zwrotnika bocznicy kolejowej w celu uniknięć a ocierania się liny do podciągania wagonów. 26374. 20.9 1951. Stanisław Styn, brygadzista. Skon­ struowanie garnka kondensacyjnego. 26375. 20.9 1951. Hieronim Stanek, brygadzista. Przyrząd do nitowania poszycia szalup systemem zakład­ kowym. 26376. 20.9 1951. Kazimierz Urbaniak, brygadzista. Wykonanie szczęk uchwytowych do obróbki śrub szpilko­ wych. 26464. 21.9 1951. Robert Książko, ładowacz. Zbudo­ wanie kołowrotu linowego do przetaczania wagonów. 26490. 21.9 1951. Ignacy Jonek, robotnik. Przeróbka dźwigni, trzymającej klocki hamulcowe przy lokomoty­ wach elektrycznych, w celu całkowitego wykorzystania klocków. 26498. 21.9 1951. Jan Perliński, kierowca. Wyre­ montowanie z własnej inicjatywy kom presora wybrane­ go ze złomu i dostosowanie go do pompowania dętek sa­ mochodowych i do innych prac.

N r 5 /1 9 5 1

23164. 26.7 1951. Roman Kutyła, ślusarz. P rz e d łu ­ żenie tulei, ochraniającej końce wałka rusztowego, m ie­ szczącego się w płaskownikach łańcucha. 23197. 26.7 1951. Alojzy Pliszek, kierownik. P rz e ­ konstruowanie skraplacza pary ’wysokiego ciśnienia na niskie ciśmenie 23222. 26.7 1951. P iotr Jęarzczak, konstruktor. Z a­ bezpieczenie łożysk tocznych szlifierki od pyłu. 23229. 26.7 1951. O skar Szatanik, ślusarz. Zastoso­ wanie wózków do transportu piasku na miejsce pożaru zamiast skrzyń. 23256. 27.7 1951. Stefan Greczka, elektrom onter. Za­ stosowanie kwasu siarkowego odpadkowego o gęstości 14° Be jako dodatku do kwasu świeżego w celu otrzy­ mania kąpieli z roztworu kwasu siarkowego o gęstości 2 4 -2 7 ° Be. 23260. 27.7 1951. Teofil Koziński, konstruktor. P ro ­ jekt kotła do podgrzewania wody. 23266. 27.7 1951. Stanisław Sawicki, ślusarz bryga­ dzista. Wykonanie przyrządu do płukania naczyń. 23297. 31.7 1951. Bogusław Jakubowski, uczeń. Wykonanie maszynki do zawijania 'klam erek do spina­ nia skrzynek eksportowych bednarką. 23298. 31.7 1951. Jan Wizowski, ślusarz. Ulepszenie konstrukcji maszynki do zawijania klam erek do spina­ nia skrzyńek eksportowych bednarką. SERIA 13a: ROLNICTW O — A G RO TECH NIKA 23313. 31.7 1951. M aria Hornikowa, goniec. Zasto­ sowanie trwałego kołnierza m atrycy powielacza typu 23120. 25.7 1951. Edmund Łukowicz, kier. oddzia­ „G estetner“ łu. Skonstruowanie kolczyka zatrzaskowego do znako­ 23373—23375. 3.8 1951. Mieczysław Stasiak, Józet wania bydła i trzody. Morys i Wacław Kercz, prac. umysłowi. Zastosow anie papieru krepowego do opakowania. 23378. 3.8 1951. Stanisław Bienias, mechanik. Z a ­ SERIA 13b: LEŚNICTW O stosowanie wózka 2-kołowego do motopompy. 23179. 26.7 1951 Kazimierz Kowalow, robotnik. Za­ 23469. 7.8 1951. Stefan Kuzepski, technik. Opraco­ stosowanie windy do mygłowania dłużyc wanie stolika pomocniczego z szufladką do stołów k reś­ larskich. 23864. 13.8 1951 Jan Filipczuk, kier. produkcji. 23472. 7.8 1951 Zygm unt Wejs, ślusarz brygadzi­ Przebudowa odprowadzenia gazów z reto rt w celu uniknięeia szkód przy zatrzymaniu się kompresorów w za- sta. Wykonanie podgrzewacza wody do centralnego kładach suchej destylacji drewna. ogrzewania. 23474. 7.8 1951. Zygmunt Wejs, ślusarz brygadzi­ sta. Zainstalowanie urządzenia wodnogrzejnego do ogrze­ SERIA 14: OGOLNA wania garażu i ubikacji. 23521. 7.8 1951. Stanisław Konstańczak, palacz..W y­ 23027. 23.7 1951. Antoni Sieradzki, kołodziej. Przekorzystanie zużytej pary z maszyn do centralnego ogrze­ lóbka starej tokarki na tokarkę do obróbki drzewa. wania. 23040. 23.7 1951. Władysław Skobel, brygadzista 23530—23533. 7 8 1951. Czesław Sionkowski i Ja n Skonstruowanie kociołka do gotowania smoły. Różański, kierowcy, oraz Jerzy Nowiński, 'kołodziej, 23064. 25.7 1951. Józef Pokusa, prac. techniczny. Za­ i Brunon Wiśniewski, mechanik. Przekonstruow anie stosowanie kart montażowych oraz harm onogram u ko­ samochodu ciężarowego „Steyr“ na samochód strażacki. lejności wykonania zleceń. 23600. 9.8 1951. Adam Kusionowicz, elektrom onter. 23138. 26.7 1951. Wacław Bibel, brygadzista. Za­ Zastosowanie rękawic ochronnych przy kuciu bruzd stosowanie dzielonego mosiężnego pierścienia łożysko­ młotkiem i przecinakiem. wego do wagi automatycznej w kotłowni. 23609. 9 8 1951. Jan Kaczmarski, brygadzista. S kró­ 23141—23143. 26.7 1951. Henryk Hilszer, Czesław cenie przedłużki rozdzielacza przy podnośniku pneum a­ Szymański i Kazimierz Kliszko, ślusarze. Zainstalowa­ tycznym. nie dwóch pomp głębinowych do jednego otworu stu ­ 23617. 9.8 1951. Wojciech "Sieniek, kontroler. P rzy ­ dziennego. rząd do wyciągania zanieczyszczeń z korpusu H3M9. 23145. 26.7 1951. Władysław Kołacz, skalnik. Wzmo 23639. 9.8 1951. W alter Heberle, brygadzista. U rzą­ cmenie stylisk do kilofów przez okucie blachą. dzenie do odnoszenia beczek z gorącym woskiem. 23146. 26.7 1951. Leopold Borowiecki, kier. budo­ 23643. 9.8 -1951. Kazimierz Prass, introligator. Zawlany. Projekt i wybudowanie zbiornika n a węgiel pod , stosowanie transportera ślizgowego do ładow ania torem kolejowym. paczek. 23160, 23161. 26.7 1951. Eugeniusz WiduchowskJ. 23684, 23685. 10.8 1951. Władysław K rólew ski, kier. produkcji, i Franciszek Klener, kier. planowania. mistrz, i Władysław Lebrecht, dyr. zakładu. Z ain stalo ­ Opracowanie druku do kontroli produkcji bieżącej. wanie sygnalizacji przeciwpożarowej na terenie zakładu.

Nr 5/19 5 1

W IA D O M O Ś C I URZĘDU PATENTOWEGO

689

16.8 1951, Józef Niesiony, mistrz. Przyrząd 23701. 10.8 1-051. Inż. Ew aryst Kozłowski. Przyrząd 24073. zabezpieczający podnośnik do nawęglania kotłowni do nitowania konstrukcji stalowych. przed cofnięciem się w wypadku braku energii elek­ 24076. 16.8 1951. Wacław Pastuszczyn, maszynista. trycznej. Poprawienie systemu odwadniającego olej przy turbnie 23758. 10.81951. Henryk Musiejkiewicz, ślusarz. G. M. A. Wykonanie mieszaniny z pasty grafitowej i szkła wod­ 24077. 16.8 1951. Wiktor Grabiński, bryg. murarski. nego do pokrycia panewek. Zmiana konstrukcji sklepień wiszących w kotłach elek­ 23782. 11.8 1951. Franciszek Kozakiewicz, gł, me­ trowni. chanik. Zmechanizowanie wywozu popiołu i żużla 24079, 24080. 16.8 1951. Antoni Kupka, ślusarz, i Ste­ z kotłowni. fan Ciepliński, technik. Ulepszenie konstrukcji pralni 23816. 13.8 1951. Tadeusz Lis, malarz. Przedłużenie zmechanizowanej. drabin malarskich na dowolną wysokość za pomocą 24081—24083. 16.8 1951. Franciszek Pawełek, Andrzej przyrządu skręcającego. Grochot i Kazimierz Sadzik, ślusarze. Wykonanie przed­ 23859. 13.8 1951. Wincenty Wyrobek, kierownik. nich rozet rusztowych z zużytych rozet tylnych. Wprowadzenie książki zapotrzebowali na materiały biu­ 24086. 16.8 1951. Benon Olejarczyk. Wykonanie i zarowe. stosowanie amortyzatora olejowego do lin dźwigów i wy23866. 13.8 1951., Ludwik Nowicki, mistrz. Zainsta­ c ągarek linowych, lowanie przy piecu gazowym k ra ty metalowej do od­ 24087. 16.8 1951. Jan Łaska, mistrz. Zastosowanie dzielania niedopału od zanieczyszczeń. dopływu oleju przy regulacji urządzeń kotłowych syst. 23867. 13.8 1951. Eugeniusz Ressau, brygadzista „Askania“ z pomp olejowych do odgazowywania, sceny. Wykonanie rozbieralnego proscenium i rozsuwal24088. 16.8 1951. Kaczmarek. Przyrząd do prostowa­ nych statywów dla teatrów objazdowych, nia ceowników i kątowników. 23876. 13.8 1951. Edward Wojcikowski, palacz. Pro­ 24089. 16.8 1951. Rudolf Mirek. Nowy typ rusztów jekt skierowania nadmiaru wody ze zbiornika Ruthsa do szlakowych. zbiorników zmiękczalni. 24090. 16.8 1951. Jan Łaska, mistrz. Poprawienie 23877. 13.8 1951. Edward Wojcikowski, palacz. Uchwy­ konstrukcji odwadniania turb.nki, napędzającej pompę cenie wody zmiękczonej, używanej przy próbie wodnej olejową „Askania“. kotła parowego. 17.8 1951. Helena Konrad, referent planowa­ 23887, 23888. 13.8 1951. Ginter Oc'epka, elektrome­ 24104. chanik, i Franciszek Stawinoga, prac. umysłowy. Skon­ nia. Projekt przeróbki nieczynnej maszyny do frankowa­ nia listów w celu jej uruchomienia. struowanie kleszczy do pierścieni tłokowych. 23892. 13.8 1951. Antoni Woźnica. Urządzenie do 24139, 24140. 17.8 1951. Jadwiga Nitka, maszynistka, opróżniania przy pomocy sprężonego powietrza studni, i Janina Goniarska, prac. umysłowa. Regeneracja kalk. odwadniającej wagi wagonowe. maszynowej przez podgrzewanie, 23896. 13.8 1951. Józef Knura, dozorca maszynowy. 24142. 17.8 1951. Jadwiga Doleżych, prac. labor. Pro­ Wykonanie szczotki metalowej do mechanicznego czy­ jekt dorobienia tłumika światła na wentylatorze w labo­ szczenia komór kotłowych. ratorium fotograficznym kopalni. 23898, 23899. 13.8 1951. Wilhelm Woryna, elektryk 24299. 23.8 1951. Józef Łojan, technik. Wykonanie przodowy, i Wincenty Podleśny, kowal. Zabudowanie pro: konstrukcji pieca gazowego, połączonego z systemem wen­ wadnic pod łańcuchy rusztu kotłowego. tylacyjnym. 23900. 13.8 1951. Jan Cupriak, ślusarz. Zmechani­ 24305. 23.8 1951. Władysław Luciński, statystyk. Ze­ zowanie pompy ręcznej do napełniania wo&ą zbiornika stawienie tabeli obliczeniowej do obliczania płac pracow­ głównego. ników fizycznych z podziajpm na godziny normalne, 24005. 16.8 1951. Stanisław Szymaniak, kierowca. Za­ 50-proc. i 100-proc. stosowanie samochodu do przesunięcia ciężkich części 24314. 23.8 1951. Paweł Szink, palacz. Ulepszenie prasy „Robertson“ zamiast dźwigów ręcznych. tarczy przy silniku do napędu, posuwającego ruszt me­ 24014, 24015. 16.8 1951, Marian Keller i Zygmunt Za-chaniczny. charski. Projekt i wykonanie ekranowania gliną szamo­ 24318. 23.8 1951, Walenty Czernią, wartownik pomp. tową rurek przegrzewacza w celu ochrony przed pęka­ Oczyszczenie I-go reaktora kotłowni. niem. 24321. 23.8 1951. Teodor Pilich, dozorca kotłowy. 24019. 16.8 1951. Jan Socha, monter. Zastosowanie Ulepszenie łańcucha rusztowego przy kotłach. samoczynnego wentyla sprężynowego przy odgałęż eniu 24322. 23.8 1951, Edward Heinol, ślusarz. Zastoso­ rurociągu głównego. wanie specjalnego narzędzia do obróbki gniazd zaworo­ 24048. 16.8 1951. Otto Lukas, maszynista. Zainsta­ wych. lowanie manometru z ewentualnym urządzeniem sygnali­ 24371. 24.8 1951. Józef Wójcik, robotnik. Zastoso­ zacyjnym do kontroli obiegu wody chłodzącej w elek­ wanie pieczęci kauczukowej zam ast szablonu z blachy do trowni. 24049—24050. 16.8 1951. Leon Żeromski i inż. A rtur znakowania worków. 24409. 24.8 1951. Stan;sław Szymański, prac. fizycz­ Polak. P rojekt dodatkowej dostawy wody dołowej z ko­ ny. Zastosowanie rury wentylacyjnej. palni do elektrowni. 24427. 24.8 1951. Jan Weyman, ślusarz. Zastosowa­ 24055. 16.8 1951, Emil Jarząbek, prac. umysłowy. Za­ stosowanie tuszu niezmywalnego własnego pomysłu do nie kopuły na smoku ssącym przy motopompie. 24459, 24460. 24.8 1951. Marian Hussak, hydraulik, wypisywania blaszanych wywieszek _przy wysyłkach drob­ i Jan Pasterczyk. Wykonanie pompy probierczej do ba­ nicowych. 24072. 16.8 1951. Stanisław Froń, ślusarz. Wykona- dania kotłów. 24514. 24.8 1951. Henryk Wawrzyczek, ekspedytor. nie pieca centralnego ogrzewania systemu wodnego ze Zmiana sposobu opakowania w drewnianych skrzyniach starych r u r kotłowych.

690

WIADÓMOSCI tlftZĘDU PA tEM tO W EÓ Ó

Nr 5/1951

24830—24832. 30.8 1951. Władysław Katarzyński, wiertarek ręcznych w celu wyeliminowania użycia wełny kreślarz, Piotr Czemichenko, gł. mćchan k, i Władysław drzewnej. 24538. 24.8 1951. Alojzy Paniczek, kreślarz. Projekt Aleksion. Przebudowa instalacji ceniralnego ogrzewania stołu kreślarskiego z matową płytą szklaną i oświetleniem w celu zmniejszenia zapotrzebowania węgla prawie trzy ­ od dołu do kopiowania rysunków na papierach nieprzezro­ krotnie. 24844. 30.8 1951. Jan Wacławczyk, kier. warszt. Zbu­ czystych. 24572. 25.8 1951. Alojzy Grzesica, kier. działu. Za­ dowanie bliźniaczej pompy membranowej. 24873. 30.8 1951. Usielski. Wprowadzenie segregato­ stosowanie planów oddzałowych, umożliwiających wpro­ wadzenie we wszystkich oddziałach produkcyjnych współ­ rów zastępczych. 24890. 31.8 1951. Ludwik N aw alanie, spawacz. Za­ zawodnictwa pracy oraz norm obowiązujących. stosowanie wyciągu gazów przy stole spawalniczym. 24577, 24578. 25.8 1951. Wilhelm Nolde, kier. warszt. 24907. 31.8 1951. Paweł Brandwein, robotnik. P ro ­ samochodowego, i Stanisław Wala. Skonstruowanie apa­ ratu do wulkanizowania dętek samochodowych za pomo­ jekt zbiornika na węgiel deputatowy. 24928—24936. 1.9 1951. Józef Gryczan, Józef Kinewcą gorącej wody lub pary pod ciśnieniem. 24620. 28.8 1951. Kazimierz Pustułka, st. inspektor. ski, Kazimierz Gawrych, Bronisław Frączak, Józef GanUlepszenie transportu przez zainstalowanie dźwigu, wy­ czarek, Józef Dzioba, Władysław Socha, Wawrzyniec So­ cha i Stanisław Gryczan, robotnicy odlewni. Wyszukanie konanego częściowo ze złomu. 24622. 28.8 1951, Henryk Szafranek, kier. sekcji. metali kolorowych ze złomu żeliwnego. 25065. 6.9 1951. Leonard Szymura, prac. umysłowy. Ulepszenie formularza ewidencyjnego, obrazującego realiNaszycie na fartuchy i rękawice brezentowe kawałków gu­ zację przydziałów. 24628. 26.H 1951. ’Aleksander Dobrzyński, st. refe­ my z wybrakowanych fartuchów gumowych. rent. Zastosowanie nalep.ama kartki z adresem na od25105, 25106. 7.9 1951. Ja n Folek, pom. m agazynie­ wroc.e koperty w celu umożliwienia wielokrotnego uży­ ra, i Fryderyk Dragon, brygadzista. Skonstruowanie wania kopert. stem pla metalowego do stem plow ana butów. 24624—24626. 28.8 1951. Franciszek Hiebik, kier. od­ 25144. 7.9 1951. Leon Rosadzński,' mistrz spawalni­ działu, Stanisław Mogilnicki, kier. sekcji, i Adam Pasio, czy. Zabezpieczenie rękawic spawalniczych przed pale­ rererent. Zmiana systemu potwierdzenia zamówień na niem rozżarzonymi odpryskami metalu. rury wodociągowe. 25156. 7.9 1951. Józef Falger, prac. inst. wodociągo­ 24627, 24628. 28.8 1951. Henryk Niemirski, kier. dzia­ wych. Powtórne wykorzystanie wełny drzewnej, służącej do opakowania naczyń emaliowanych. łu, i Kazimierz Krzymuski, kier. oddziału. Nowy typ 25182. 7.9 1951. Alfred Piechuła, elektryk. Opraco­ dziennika p.sm wychodzących. 24629. 28.8 1951. Tadeusz Kępski, księgowy. Wpro­ wanie grzejnika elektrycznego do ogrzewania zaworów wadzenie racjonalnego układu skorowidza - kartoteki od­ redukcyjnych przy butlach tlenowych. biorców. P| 1( j 25183. 7.9 1951. Antoni Klima, k ’erownik. Projekt 24630. 28.8 1951. Ryszarda Chmielewska, kier. sek­ urządzenia z inżektorem do wyciągu gazów żrących. cji. Podział cenników n a trzy części. 25196. 7.9 1951. Jan Grzemski, kierownik. Zmisuia 24639, 24640. 28.8 1951. Władysława Kalinowska, ma-systemu kontroli obecności pracowników. szyn.stka, i Stefan a Krajewska, urzędniczka. Regenera­ 25251. 7.9 1951. Gerard Szuster, rachmistrz. Opraco­ cja kaiki przez podgrzewanie. wanie tabeli do obliczania procentów na kartach akordo­ 2464jL 28.8 1951. Wacław Berus, inspektor. Opraco­ w ych/ wanie kalkulacji wynikowej. 25272. 8.9 1951. Mieczysław Zuba, ślusarz. Wykona­ 24642, 24643. 28.8 1951. Stanisław Wojciechowski, nie urządzenia do oczyszczania zużytej.oliwy. kier. oddz., i Ryszard Grabowfki, referent. Zmiana ukła­ 25294, 25295. 8.9 1951. Stanisław Dziok i Feliks Stu­ du kartoteki zamów.eń. ła. Projekt i opracowanie produkcji spinaczy biurowych 24658. 28.8 1951. Bolesław Durczok, kierownik. Za­ z blachy odpadkowej zamiast z drutu. stosowanie plasteliny zamiast ołowiu do plombowania po­ 25301. 8.9 1951. Leon Piechowiak, prac. umysłowy. mieszczeń strzeżonych. Odnalezienie stali narzędziowej, błędnie oznaczonej w k ar­ 24690. 28.8 1951. Aleksander Piątkowski, kreślarz. totece. Aparat do kopiowania dokumentacji. 25327. 8.9 1951. Stanisław Koz:oł, robotnik. Zmiana 24717, 24718. 29.8 1951. Józef Wirkus i Jan Załęski, sposobu opakowania balonów szklanych w koszach żelaz­ robota cy. Zastosowanie formy drewnianej do pakowania nych przez zastosowanie zniszczonych wężów gumowych zamiast wełny drzewnej. odpadków metalowych. 25500. 10.9 1951i Sergiusz Newen, kierownik. Zasto­ 24728. 29.8 1951. Jan Kozanecki, kier. oddziału. Pro­ sowanie kitu smołowego do kitowania świetlików pochy­ jekt postawienia kabiny telefonicznej w sali, w której pra­ cuje duża ilość osób, dla ułatwienia prowadzenia rozmów łych. 25589. 12.9 1951. Daniel Sembrat, asystent. Zastoso­ telefonicznych bez przeszkadzania pracującym. wanie podgrzewacza elektrycznego do wywoływania odbi­ 24734. 29.8 1951. P iotr Kowaluk, referent. Ulepsze­ tek ozalidowych. nie organizacji przywozu butli z tlenem. 25643. 12.9 1951. Ignacy Kaczor, robotnik. Dorobie­ 24738 24742. 29.8 1951. Kiejziewicz, kierowca, Alfons nie przy aparacie do wyświetlania rysunków przedłużacza Osiński, kowal, Stanisław Mrożkiewicz, pom. kierowcy, do elektrod. Bolesław Kawka, spawacz, i Kędrzycki, kier. transportu. 25685. 12.9 1951. Jan Czarnecki, mistrz montażu. Wykonanie beczkowozu ze złomu użytkowego. Uszczelnienie zbiorników w benzolowni. 24:772. 29.8 1951. M chał Mazurowski, ślusarz. Za25670. 12.9 1951. Rozalia Faeowa, maszynistka. Za­ stąp.enie oryginalnych importowanych siedzeń i wkładek stosowanie w hali maszyn klasyfikatora do segregacji ro ­ do wodowskaau kotła parowego wyrobami własnymi. boty pod względem pilności załatwiania s praw.

N r 5/1951

WIADOMOŚCIURZĘDUPATENTOWEGO

691

25721. 12.9 1951. Stanisław Patem oga, ślusarz. Za­ 26487. 21.9 1951. Gertruda Matusik, prac. laborato­ stosowanie kolejki wąskotorowej do przewozu koksu rium. Projekt stojaka, ułatwiającefo rozlewanie kwasów z m agazynu do kotłowni. z dużej butli do mniejszych naczyń. 25773. 13.9 1951. Władysław Grzesiak, robotnik. Pro­ 26491. 21.9 1951. Alojzy Szymik, sierżant str. pożar­ je k t oszczędniejszego systemu wywożenia i korzystania nej. Dorobienie łącznika do motopompy angielskiej. z furm anek przy robotach porządkowych. 25903. 13.9 1951. Władysław Bentkowski, mechanik. 76 W ykonanie i zastosowanie filtru do oczyczczania zużytej oliwy. 25932, 25933. 13.9 1951. Jan Janek, wozowy, i Her­ OPISY USPRAWNIEŃ PRACOWNICZYCH b e rt Mynarek, przód, ślusarski. Zbieranie oleju podczas U rząd P atentow y R. P. opublikow ał następujące czyszczenia beczek z oliwy przez założenie odpowiedniej opisy uspraw nień pracow niczych: zapory w kanale. 25937. 13.9 1951. Józef Sobierajsk', prac. fizyczny. SERIA 1: PRZEM YSŁ M ETALOW Y Opracowanie trasy zbiórki mleka i śmietanki z filii OBRÓBKA M ETA LI — ODLEWNICTWO i zlewni. 25956. 13.9 1951. Dr Tadeusz Banachiewicz, prof. 0 — 718 Zmiana sposobu zabudowania elektrycznego wy­ Uniw. Jagiellońskiego. Opracowanie metody i wyliczeń łącznika krańcowego przy w ytaczarkach. Nr zaśw. 20134. w zakresie obliczania zakryć gwiazd przez księżyc. 0 — 742 Trzpień nastaw ny do wytaczania otworów przeloto­ 25962. 13.9 1951. Marian Krześniak, robotnik. Za­ wymi. l\r Zdaw. 9137. projektowanie i dorobienie stołu, ułatwiającego wyładowa­ 0 — 743 Sprzęgło do silników elektrycznych. N r zaśw. 18729. 0 — 750 Przeszlifowywanie stożkowych końcówek kłów tonie m ater.ałów sypkich z wagonu. KdibKicn. Wymienne Mi. 26065, 26066. 14.9 1951. Jerzy Król i Władysław Łuc, 0 — 752 Umocowanie trzonków w narzędziach do uderzania prac. umysłowi. Ulepszenie zamocowania węży ssących na i rąbania. W ymienne 204. samochodach strażackich. 26104. 14.9 1951. Antoni Szponder, magazynie!'. SER IA 2: M ETALURGIA Ulepszenie transportu i załadunku butelek do wagonu. 0 — 719 Sposób w yżarzania stali stopowej. Nr zaświad­ 26246. 15.9 1951. Wincenty Kijewski, ślusarz. Polep­ czenia 8687 — 8694. szenie warunków pracy datowników worków cemento­ 0 — 720 Oznaczanie w anadu w stalach chromowo-wolframowych. Nr zaśw. 20135. wych. 26247. e 15.9 1951. Władysław Adamek, strażak. Za­ SERIA 3: GÓRNICTW O I KOPALNICTW O stosowanie uszczelki przy motopompie. 26320. 17.9 1951. Józef Liszka, ślusarz. Skonstruo­ 0 — 722 Tablice do obliczania ciągów pendlowych. N r zaśw. 11533. wanie ochrony, zabezpieczającej linę kołowrotu przed 0 — 723 Dźwignia do regulowania naw ijania się liny na bę­ wpadnięciem między koła zębate. ben kołowrotu. N r zaśw. 18573. 26329. 17.9 1951. Wilhelm Włoka, elektryk. Zastoso­ 0 — 724 Zabezpieczenie korka zaworu m łota pneumatycz­ wanie osłony bezpieczeństwa w stycznikowni, zabezpiecza­ nego typu KS11. Nr zaśw. 18720. 0 — 725 Obudowa zabezpieczająca linę przed rozerwaniem jącej przed porażeniem prądem. w razie spadnięcia z rolki. Nr zaśw. 18834. 26332, 26333. 17.9 1951. Józef Dubiel, mechanik, i Jan Duda, elektryk. Wykonanie między główną a nowowłąSER IA 4: CHEMIA czoną centralą dodatkowych przekaźników w celu uzy­ TECHNOLOGIA CHEM ICZNA skania bezpośredniego połączenia telefonicznego. wydajności młyna kulowego. Nr 26356. 18.9 1951. Jan Gotfryd, m istrz. Ulepszony sy­ 0 — 727 Zwiększenie zaśw. 18044 — 18046. stem tran sp o rtu pudełek tekturowych przy produkcji. 0 — 728 Regeneracja ziem i okrzemkowej z zużytej masy oczyszczającej do gazu. Nr zaśw. 18830. 26357. 18.9 1951. Karol Pasierbski, tokarz. Dorobie­ azotanu srebra z zuzytego utrw ala­ nie przy maszynie do cięcia papieru zabezpieczenia przed 0 — 729 Otrzymywanie cza fotograficznego. Nr zaśw. 22250, 22251. nożem gilotyny. 0 — 738 A parat ao szybkiego wykrywania obecności tlen­ 26362. 20.9 1951. Stanisław Dąbek, brygadzista. Wy­ ku węgla. W ymienne 201. remontowanie pompy cyrkulacyjnej. SERIA 5: ELEK TRO I TELETECHNIKA 26364. 20.9 1951. Józef Bednarski, brygadzista. Wy­ ELEKTROENERGETYKA konanie zapasowej przekładni do napędu rusztu kotła. 26365. 20.9 1951. Stanisław Dąbek, brygadzista. Wy­ 0 — 730 Osadzenie klosza lampy. N r zaśw. 19289. konanie dźwigu do remontu turbiny. SERIA 12: TRANSPORT I KOM UN IK ACJA 26370. 20.9 1951. Ludwik Berez, palacz. Przeróbka napędu w ag węglowych. 0 — 734 Przyrząd do przecinania taśmy żelaznej na balo­ tach. Nr zaśw. 19203. 26390—26392. 20.9 1951. Jan Szokalski, Edward Pa0 — 735 Sposób uodporniania n a korozję tłoczków hydrau­ chodzki i Józef Kacprzak. Wyszukanie złomu brązowego licznego systemu hamulcowego samochodu. Nr zaśw. w złomie żeliwnym. 20923. 26429. 21.9 1951. Danuta Blamowa, księgowa. Dwu­ stronne wykorzystanie taśmy do maszyny do liczenia. SER IA 14: OGÓLNA 26431. 21.9 1951. Jan Pawłowicz, bednarz. Wybicie 0 — 726 Urządzenie do mycia, płukania i suszenia butelek. otworu drzwiowego między komorą suszam i beczek a ko­ Nr zaśw. 16933. 0 — 736 Przepływomierz do cieczy i gazów. N r zaśw. 17468. morą paleniskową. 0 — 737 Opaska na czoło do umocowania sprzętu do ochro­ 26462. 21.9 1951. M ara Szymura, prac. umysłowa. ny przy pracy. N r zaśw. 19195. Opracowanie i zastosowani* kartoteki obsady pracowni­ 0 — 741 Urządzenie do odsysania pyłu przy młynach kulo­ ków fkyNBM h. wych, Wymienne 126.

691

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

N r 5/1951

77

U SPR A W N IEN IA P R A C O W N IC Z E ADM IN ISTR ACYJN E Projekty przyjęte przez Centralną Komisję Usprawnienia Administracji Publicznej przy Prezesie Bady Ministrów

127. 17.5 1950. Jarosiewicz Jan, mieszkaniec Zgo­ rzelca, złożył projekt tabel do mnożenia przy stałej mnożnej. 128. 13.2 1951. Plęs Piotr, pracownik Oddziału PKO w GdYni, złożył projekt dwustronnego wykorzystywania pasków papierowych w maszynach do liczenia. 129. 31.1 1951. Lebiedziński Eugeniusz, pracownk Wydziału Finansowego Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie, uprościł czynności rachunkowokasowe przy wpłatach podatku od wynagrodzeń. 130. 26.2 1951. Godna Maria, pracownik Oddziału Narodowego Banku Polskiego w Bydgoszczy, złożyła pro­ jekt zracjonalizowana formularza.NBP n r 4707. 181. 23.6 1951. Jeżowski Bolesław, pracownik Mini­ sterstwa Finansów, złożył projekt usprawnienia czynności ekspedycji Centrali Ministerstwa. 132. 11.5 1951. Czechowska Eugenia, pracownik Wy­ działu Finansowego Prezyd um Miejskiej Rady Narodo­ wej w Radomiu, złożyła projekt dotyczący usprawnienia rejestru karnego. 133. 29.3 1951. Unolt Konrad i Matuszek Antoni, pracown cy Oddziału Dyrekcji Ceł w Poznaniu, złeżyli projekt uproszczenia postępowania celnego w żeglugowym ruchu wewnętrznym. 134. 5.6 1951. Soszyński Walenty, pracownik Centrali Zakładu Ubezp'eczeń Społecznych w Warszawie, złożył projekt zmiany form atu wzoru n r 7 do § 50 przepisów 0 wykonaniu budżetu i rachunkowości budżetowej. 135. 25.1 1950. Grabowski Kazimerz, mieszkaniec Kluczborka, złożył projekt w sprawie uproszczenia księ­ gowości przebitkowej. 138. 9.6 1951. Gawor Bogusław, pracownik Departa­ mentu Ogólnego Wydz. Techniki Bankowej NBP, złożył projekt usprawnienia obliczania procentów n a ultimo kwartału oraz związanej z tym zmiany § 100 Instrukcji służbowej IV A. 137. 28.12 1950. Łopuszyński' Zbigniew, pracownik Dep. Importu M nisterstwa Handlu Zagranicznego, dożył projekt uproszczonej kartoteki ewidencyjno - sprawoz­ dawczej Dep. Importu MHZ. , 138. 28.2 1951. Wróblewski Ryszard, pracownik Mi­ nisterstwa Handlu Zagranicznego, złożył projekt uspraw­ nienia techniki sporządzania sprawozdań finansowych w MHZ. 139. 6.6 1951. Sandel Marek, pracownik Ministerstwa Gospodarki Komunalnej, złożył projekt ujednołicena 1 usprawnienia formy zwrotu kosztów za służbowe prze­ jazdy pracownicze miejskimi środkami komunikacji* 140. 28.12 1949. Komorowski Władysław, pracownik Miejskiego Przedsiębiorstwa Remontowo - Budowlanego w Gdyn\ i Rogiński Jerzy, pracownik Wydziału Gospo­ darki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Gdyni, złożyli projekt usprawnienia poboru podatku od lokali. 141. 24.10 1951. Blok Czesław i Gąsiorowski Jerzy, pracownicy Departamentu Zbytu i Transportu Minister­ stwa Górnictwa, złożyli proiekt, dotyczący służbowych przejazdów pracowniczych miejskimi środkami lokomocji. 142. 9.4 1951. Szylhan Jarosław, pracownik I Oddzia­ łu M'e;skiego Narodowego Banku Polskiego w Poznaniu, złożył projekt, dotyczący racjonalnej i oszczędnej gospo-

darki formularzami n r 14405/1 i 4407 (awizy) przez wszystkie Oddziały NBP. 143. 26.4 1951. Lewicki Stanisław, pracownik Wydzia­ łu Gospodarczego w Narodowym Banku Polskim w War­ szawie, złożył projekt, dotyczący podklejania kalki ma­ szynowej oraz wyrabiania oku ć d o pudełek. 144. 27.3 1951. Wawrzyniak Piotr, pracownik Oddzału Narodowego Banku Polskiego w Poznanu, złożył pro­ jekt wykorzystania starych opasek na banknoty. 145. 5.7 1951. Gallus Halina, mieszkanka Warszawy, złożyła projekt umieszczania na odwrocie rachunków na­ leżności za gaz treści blankietu przekazu czekowego PKO. 146. 21.5 1951. Nowicki Józef, pracownik Wydziału Finansowego Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Olsztynie, złożył projekt zniesienia obowiązku sporządza­ nia raportów miesięcznych o stanie prac, wzór Min. Skar­ bu n r 624. 147. 22.2 1951. Hausner Tadeusz, .pracownik w De­ partamencie Kredytowym Narodowego Banku Polskiego, złożył projekt w sprawie prowadzenia ewidencji ilościo­ wej przedsiębiorstw kontrolowanych. 148. 9.6 1951. Butrymowicz Juliusz, pracownik Od­ działu Wojewódzkiego Narodowego Banku Polskiego w Krakowie, złożył projekt, ■polegający n a opracowaniu wskazówek dla pracowników, wyjeżdżających do .oddzia­ łów w celu przeprowadzenia instruktażu. 149. 27.1 1951. Pastusiak Leszek i Frank-Wiszniewski Stanisław, pracownicy Departamentu Finansów i Roz­ liczeń w Ministerstwie Handlu Zagranicznego, złożyli pro­ je k t całkowitej zmiany systemu dokumentacji przy od­ prawach celnych. 150.' 19.7 1951. Rode Józef, pracownik Ministerstwa Finansów, złożył projekt, dotyczący uproszczenia „Re­ jestru wym arowego podatku gruntowego i wkładów oszczędnościowych SFO FunduszJ3 na 1951 r.“ 151. 13.7 1951. Chwat Jerzy, pracownik Oddziału Narqdowego Banku Polskiego w Ciechocinku, złożył pro­ jekt, dotyczący usprawnienia czynności i wzmożenia kon­ troli w czasie dokonywania w płat wieczorowych. 152. 22.2 1951. Nitecki Mieczysław, pracown k Depar­ tam entu Kredytowego w Narodowym Banku Polskim, zło­ żył projekt w sprawie wzoru arkusza dekadowej kontroli wykonania planu kredytowego. 153. 13.7 1951. Żyłkowski Ja n ^ pracownik Oddziału Narodowego Banku Polskiego w Gdańsku, dożył projekt, dotyczący mobilizacji środków obrotowych przedsię­ biorstw handlu zagranicznego. 154. 25.6 1951. Kazim'rski Józef, pracownik Departa­ m entu Szkolnictwa Ogólnokształcącego w Ministerstwie Oświaty, złożył projekt w sprawie zmiany formularza klasyfikacji uczniów szkół podstawowych. 155. 17.8 1950. Szczęsny Marceli, pracownik Prezy­ dium Pow. Rady Narodowej w Międzyrzeczu Wlkp., zło­ żył projekt w sprawie sprzedaży znaczków wartościowych. 156. 20.8 1951. Terlecki Alfred, pracownik Oddzału Narodowego Banku Polskiego w Pile, złożył projekt w sprawie pieczęci do stemplowania czeków gotówkowych. 157. 18.2 1951. Świerczewski Karol, pracownik Od­ działu Narodowego B a ku Pol skiego w Lublinie, złożył projekt stosowania bibuUurza jako podręcznego powie­ lasza.

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

N r 5 /1 9 5 1

693

78

Z N A K I

T O W A R O W E REJESTRACJA

Po num erze rejestru podana iest data zarejestrowania. Po skrócie „P;erw.“ umieszczona jest data, od iakiej liczy się pierwszeństwo znaku. Skrót „Konw. Zw.“ wskazuje, że na zasadzie art. 4 Konwencji Związkowej Paryskiej przysługuje pierwszeństwo ze zgłoszenia wcześniejszego w innym kraju, należącym do Związku. N f Rej. 35535. 7.8 1951. Pierw. 21.10 1950. Fa Agrostroj, zavody aa hospodarske stroje, narodni pcdnik. Brandys n. L. (Czechosłowacja). W ytworna maszyn, przyrządów i narzędzi do gospodarstwa rolnego i domo­ wego oraz handel tymi towarami. Towary: maszyny, aparaty i zbiorniki, zwłaszcza rolnicze maszyny, aparaty i ich części stajenne i rolnicze aparaty i sprzęt, narzędzia rolnicze i sprzęt, pługi, frezarki gruntowe, młockarnie, kosiarki-wiązałki, lemiesze, żniwiarki kosiarki do trawy, kra arki, sieczkarnie, maszyny do plecenia słomy, brony, walce, kultyw atory. sikawki, prasy, s ‘ewniki i aparaty do siania, m aszyny i aparaty do sadzenia, maszyny do' roz­ siewania nawozu, maszyny do śrutowania, łuszczarki, ma­ szyny do kopania ziemniaków i buraków, grabie, filtry, pompy, wirówki, międlark', nożyce, obcęgi, siekiery, ncże łopaty, piły, pilniki, maszyny, aparaty i sprzęt do krajania oraz narzędzia wszelkiego rodzaju.

JUPITER

lewnia żeliwa i emalienra. Towary: wanny kąp’elowe owalne wolnostojące, wanny kąpielowe prostokątne do obmurowania, zlewozmywaki, ziewy czworokątne, zlewy owalne, klozety szafkowe, klozety niętrowe. klozety sto­ powe, umywalki toaletowe, umywalnie okrągłe wielomiejscowe, umywalnie korytowe—rzędowe syiony, kratk! ściekowe, wpusty podwórzowe, nłuczki klozetowe, kotły warzelne, rury żebrowe, parownice, autoklawy.

Nr Rej. 35530. 23.8 1951. Pierw. 23.9 19^0. Fa­ bryka Maszyn Żniwnych. Przedsiębiorstwo Państwowe Wyodrębnione. Płock. Wytwórnia maszyn rolniczych i wozów. Towary: żniwiarki i części zamienne do żniwia­ rek, młocami, wialni i wozów.

N r Rej. 35526—35538. 7.8 1951. Pierw. 1.12 1950. Centralne Laboratorium Chemiczne, Spółdzielnia Pracy. Warszawa. Wytwórnia środków 'chemicznych. Towary: środki chenrczne do konserwowana artykułów spożyw­ czych, farmaceutycznych i kosmetycznych. n r 35526

PARAGIN AP n r 35527

PARAGIN A nr 35528

PARAGIN AB N r Rej. 35529. 23.8 1951. Pierw. 19.9 1950. Od­ lewnia Żeliwa i Emaliernia „Kamienna“, Przedsiębiorstwo Państwowe Wyodrębnione. Skarżysko-Kamienna. Od­

Zastrzeżono ochronę znaku w kolorze ciemnogranatowym.

złotym na tle

6 94

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

N r Kej. 35531. 23.8. 1951. Pierw. 14.5.1951. Spółdziel­ nia Pracy Wytwórcze] „Parakost“ im. 9 Maja. Toruń. Wy­ twórnia suchej zaprawy do podłóg. Towary: zaprawy do podłóg, pasty i środki do czyszczenia.

LUSTRO

Nr 5/1931

N r Bej. 35534. 31.8 1951. Pierw. 31.3 1951. Ślą­ skie Zakłady Mechaniczno - Optyczne, Przedsiębiorstwo Państwowe Wyodrębnione, Katowice-Wełnowiec. Wy­ twórnia szkieł okularowych, oprawek okularowych, oku­ larów ochronnych, epidiaskopów, rzutników filmowych, m atryc linotypowyćh. Towary: szkła okularowe, opraw­ ki okularowe, okulary ochronne, epidiaskopy, rzutniki fil mowe, matryce linotypowe.

Nr Bej. 35532. 27.8 1951. Pierw. 16.2 1951. Za­ kłady Wyrobów Terrakotowych „Opoczno". Opoczno. Wytwórnia rłv t kamionkowvch. Towary: płytki kamion­ kowe — terrakota do wykładania podłóg.

N r Bej. 35535. 31.8 1951. Pierw. 31.3 1950. Dolno­ śląska Fabryka Dywanów Smyrneńskich „Kowary“, Przed­ siębiorstwo Państwowe Wyodrębnione. Kowary D/Sl. Wy­ twórnia dywanów. Towary: dywany szenillowe.

Nr Rej. 35533. 31.8 1951. Pierw. 29.12 1950. Fa An­ toni Slatecki. Warszawa. Wytwórnia przyrządów do cięc.a szkła. Towary: przyrządy do cięcia szkła.

N r Bej. 35536. 15.9 1951. Pierw. 19.6 3950. Kra­ kowskie Zakłady Przemysłu Gumowego, Przedsiębiorstwo Państwowe Wyodrębnione. Kraków. W ytwórnia wyro­ bów gumowych. Towary: skórsmma, wyroby chirurgicz­ ne, wyroby sanitarne, opony, galanteria.

N r 5 /1 9 5 1

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

N r Rej. 35537. 15.9 1951. R e m . 3.11 1950. F a The Morgan C rudble Company Limited. Londyn (W. Bryta­ nia). W ytwórnia i sprzedaż tygli. Towary: tygle.

S UPR EX

695

ka, urządzenia do rozrzucan;a słomy, płyny do trzciny, umocnienia do ciągników, kopaczki do kartofli, trzepaczki do konopi, międlice do konopi, oczyszczarki do pakuł ko­ nopnych, zbieraczk', szlifierki do narzędzi, bron i kultywatorów, zespoły grabi z przenośnikami siln:ki na ropę i gaz, rozdrabniacze do naiwozu i oddzielne części do każdej z tych maszyn.

N r R ej. 35538. 15.9. 1951. Pierw. 9.11 1950. F a Na­ tional Malleable and Steel Castings Company. Cleveland, stan Ohio (St. Zjedn. Am.). Wytwórnia złączy do pojaz­ dów kolejowych i ich części. Towary: złącza do pojazdcw kolejowych i ich części.

WILLISON N r R ej. 35539. 15.9 1951. Pierw. 24,3 1951. Północno-Łódzkie Zakłady Przemysłu Pasmanteryjnego, Przedsiębiorstwo Państwowe Wyodrębnione. Łódź — Północ. Produkcja artykułów pasmanteryjnych. Towa­ ry: w stążki rypsowe, taftowe, ramiączka, taśmy ekspre­ sowe, bieliźn'ane koszulowe konfekcyine, izolacje baweł­ niane, gum y podwiązkowe, szelki bez gumy, taśmy spod­ niowe. g u rty iedwabne. uszy do butów, kapitułki, taśmy bawełniano-jedwabne, gumki.

N r Rej. 35542. 26.9.1951. Pierw. 8.5 1950. Rakszawskie Zakłady Przemysłu Wełnianego, Przedsiębior­ stwo Państwowe Wyodrębnione. Rakszawa k/Łańcuta, woj. rzeszowsk e. Wytwórnia materiałów wełnianych oraz koców. Towary: szewioty ubraniowe i płaszczowe cze­ sankowe i zgrzebne, koce.

N r R ei. 35540. 15.9 1951. Pierw. 17.1 1951. Fa Elec­ tric & Musical Industries Limited. Hayes, Middlesex (W. B ry tan ia ). W ytw orna płyt zaopatrzonych w zapis dźwiękowy oraz aparatów do nagrywania i odtwarzania takich pły t. Towary: płyty zaopatrzone w zapis dźwię­ kowy, surow e odlewy takich płyt oraz aparaty do nagry­ wania i odtwarzania tych płyt. N r Rej. 35543. 26.9 1951. Pierw. 16.12 1950. Od! lewnia Żeliwa Ciągliwego Drawski Młyn Przedsiębiorstwo Państwowe Wyodrębnione. Drawski Mlvn, pow. Czarn­ ków, woiew. poznańskie. Wytwórnia odlewów z żeliwa ciągi'wego, łańcuchów transportowych z żeliwa c k liw e ­ go i smarownic. Towary: odlew^ z żeliwa ciągliwego dla przemysłu maszynowego i kolejnictwa, łańcuchy tran­ sportowe z żeliwa ciągliwego, przegubowe i sworzniowe, smarownice Stauffera. N r R ej. 35541. 15.9 1951. Pierw. 17.5 1950. Fa In­ ternational H arvester Company. Chicago, stan Hlinoi9 (St. Zjedn. Am.). Wytwórnia maszyn i narzędzi rolni­ czych. Tow ary: wiązałki do zboża, wiązałki do ryżu, wiązałki ciągnikowe, żniwiarki, zbiorniki, wiązałki ze zbiorn kiem, kosiarki, grab arki do siana, maszyny zgrabiające, grabie odgarniające na bok, maszyny do przetrząsania, maszyny do ładowania siana, prasy do siana, przenośniki składowe, zespół grabiarki z przenośnikiem składowym maszyny do zbierania zboża, łuszczarka do zboża, gráb e do źdźbeł zbożowych łuszczarki, stętrarki, zespół łuszczarki - sieczkam i, sieczkarnia - żniwiarka, napełniaczki silo­ sów, sieczkarnie do pasz, sieczkarnie słomy, brony, ma­ szyny do mielenia paszy, siewn:kl do z'am a siewniki, płu­ gi, kultyw atory, maszyny do rozsiewania wapna, siewniki do nawozu, rozsypywacze do nawozu, trzymaki do snopowiązałek spulchniacze nożowe, walce do wałowania ziemi, uszczelniaczki ziemi, uszczelniaczki ziemne, zespół żniwiarki z młockarnią, młockarnie, zespół grabi odgar­ niających w bok wraz z maszyną do przetrząsania, urzą­ dzenia koszące do kos arek („bunchers“) kultywatory talerzowe („listera“), brony motorowe, obcinacze naci bu­ raków (- beet tonpers“) kopaczki do buraków, żniwiarki do buraków , silniki spalinowe, ciągniki, wirówki do rale-

N r Rej. 35544. 26 9 1951. Pierw. 212 1951. Zie­ lonogórska Fabryka Dywanów, Przedsiębiorstwo Pań­ stwowe Wyodrębnione. Zielona Góra, wojew. zielonogór­ skie. Fabryka dywanów. Towary: dywany, dywaniki i chodniki rózgowe „Boucle“.

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

6 96

PRZEDŁUŻENIE OCHRONY PRAW NEJ ZNAKÓW (Po numerze rejestru podana jest data, do której prze­ dłużono ochronę znaku) 1897 11690 20779 21139 21210 21211 21217 21218 21ÎU5 21309 21397 21404 21642

27.11 25.2 3012 18.3 27.3 28.3 28.3 28.3 14.4 22.4 11.5 12.5 14.7

1954 1956 1960 1961 1961 1961 1961 1961 1961 1961 1961 1961 1961

21795 29.8 1961 22542 16.3 1952 24659 14.4 1954 30593 20.8 1960 31200 22.8 1961 31204 22.8 1961 31206 22.8 1961 31207 22.8 1961 31210 22.8 1961 31213 25.8 1961 31215 25.8 1961 31216 25.8 1961 31217 25.8 1961

ZMIANY W REJESTRZE a) Nr Rei. 1897 — prawo z rejestracji znaku przepisane z firmy: „Georg Schicht, A. G.“ na firmę: „Severoceské Tukové Zâvody (Drive Jiri Schicht), narodni podnik“. Nr Rej. 24999, 26576 — prawo z rejestracji znaków przepisane z firmy : „Fabryka Chemiczna „Tukan“ pod Za­ rządem Państwowym“. Poznań, na firmę: „Poznańskie Fabryki Mydła. Przedsiębiorstwo Państwowe Wyodrębnio­ ne“, Poznań-Starołęka. N r Bej. 31200. 31204, 31206, 31207. 31210, 31213, 31215, 31216, 31217 — prawo z rejestracji znaków przepi­ sane z f’M iy: „Toilettenseiten- und ParfiimerlewarenFabrik „Evona“ Gesellschaft m. b. H.“, Aurschinewes k/ Praęi (Czechosłowacja), na f rmę: Severoceské Tukové Zâvody (Drive J i r ; Schicht), nârodni podnik", Usti nad Labem (Czechosłowacja). N r Rej. 31901 — prawo z rejestracji znaku przepisane z firmy : „Evona“ Toilettenseifen- und PariiimeriewarenFabrk, Gesellschaft nut beschrânkter Haftung“, Aur­ schinewes k/Praei (Czechosłowacja). ' na firmę: , Severoceské Tukové Zâvody (Drive J ir! Schicht), nârodni podn k “, Usti nad Labem (Czechosłowacja). N r Rej. 32409 — prawo z rejestracji znaku przepisano z firmy: „Fabryka Chemiczna, Jan Kaiewski dawn. .,Blask“. Pcznań. na firmę: „Poznańskie Fabryki Mydła, Przeds;ębiorstwo Państwowe Wyodrębnione“, PoznańStarołęka. b) Nr Rej. 24659 nazwa firmy: „Société Michelin & Cle“ zmieniona na: „Pu'seux Boulanger & Cie — Ma­ nufacture de Caoutchouc Michcl ir.“.

5/1951

ODTWARZANIE REJESTRU N a podstawie' przeprowadzonego postępowania wyjaś­ niającego zgodnie z art. 44—48 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dn a 22.3 1928 r. o postępowaniu admmistracvinym (Dz. U.R.P. n r 36. p o z . 341) oraz n a pod­ stawie odtworzonych a k t snraw Urząd Patentow y R.P. wpisał do odtwarzanego reiestru znaków towarowych następujące znaki towarowe ( p o numerze reiestru poda­ na jest data zarejestrow ani i właściciel znaku) : N r Rei. 1897. 27.11 1924. F a Severoceske Tukove Zkvody (Drive Jiri Schicht), närodni podnik, Usti nad La­ bem (Czechosłowacja). N r Rei. 11690. 25 2 1926. Fa Tavannes Watch Co. S., Tavannes (Szwaicaria). N r Rei. 20779. 30 12 1930. F a The Sharpies Corpora­ tion, F ’ladelfia, stan Pensylwania (St. Zjedn. Am.). N r Rei . 22542 16 3 i932. F a Roneo — Neopost, Limi­ ted, Londyn (W. B rytania). N r Rei. 24659. 14.4 1934. F a P uiseux, Boulanger & C’e — Manufacture de Caoutchouc Michelin, ClermontFerrand (Francia). N r Rei. 24999. 17.10 1934. Fa Poznańskie Fabrvki Mvdła. Przedsiębiorstwo Państwowe Wyodrębnione, PoznańS+aW^ka. N r Rei. 26528. 29.2 1936. Fa Husqvam a Vapenfaibriks Aktiebolag, Huskvarna (Szwecia). N r Rei. 26576. 17.3 1936. F a Poznańskie Fabryki Mvdla, P rzedsiębiorstwo Państwowe Wyodrębnione, PoznańStarołeka. N r Rei. 31200. 31204. 31206, 31207. 31210. 22.8 1941. Fa Severo«eskp Tukovć Zavody fDrive -Uri Schicht), nä­ rodni podnik Usti nad Labem (Czechosłowacja). N r Re i. 31213- 21215, 31216. 21217. 25 8 1941. Fa Severoceske Tukove Zavodv (Dritfe Jiri Schicht), närodni pod­ nik Usti nad Labem (Czechosłowacja). N r Rei. 31901. 7.11943. F a Severoceske Tukove Zavody (Drive Jiri Schicht), närodni podnik, Usti nad Labern (Czechosłowacja). WYKREŚLENIA Z REJESTRU Na nodstaw’e a rt.-184 lit. a ), b) i c) rozDorzadzeira Prezvdenta Rzeczvposnolitei z dn;a 22 3 1P28 r o ochron i e w y n a l a z k ó w towarowvch (Dz. U.R P. n r 39, p o z 38*) wvpwsIo prawo z rejestracji następują­ cych znaków towarowych: ]!t. a) — n r nr. Re*. ?179G 21 "«7. 21799. 2 1«ni, ?/•«««?, ‘’1 ° ^ . 21804, 21805, 21806, 21807, 21808, 21809, 21810, 31033 lit. b) — n r n r Rej., 11980, 12806, 12807, 26736, 34931 lit. c) — n r n r Rei. 22% 229. 231. 232, 'S222, 10419, 11151. 11152, 11375, 12099, 12797. 12798, 12983, 13815, 21827, 25241, 25408, 26938, 27273, 32716, 32717, 32718, 33267.

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWE

697

CZĘSC III

PRZEGLĄD WYNALAZCZOŚCI Dl a uczczenia 34 rocznicy Wielkiej Rewolucji Październi­ kow ej Redakcja z a m ie s zc z a poniżej szereg artykułów, które zaznajamiają Czytelników z wielkim dorobkiem radzieckiej twórczej myśli technicznej N. SOKOŁOW

POSTĘP TECHNICZNY W ZWIĄZKU RADZIECKIM Od czasu Wielkiej Socjalistycznej R ew olucji Paź­ podnieść produkcję surów ki do 50 m ilionów ton. stali do 60 m ilionów ton, w ydobycie w ęgla do 500 dziernikow ej zaszły ogrom ne zm iany w życiu naro­ dów Zw iązku Radzieckiego. Je d n ą z ty ch zm ian je st m ilionów ton i ropy do 60 m ilionów ton. Jednym stale postępująca naprzód technizacja w szystkich z rozstrzygających w arunków urzeczyw istnienia te ­ procesów produkcyjnych, stosowanie now ych metod go program u jest dalszy postęp techniczny w e w szy­ produkcji i nowych m etod pracy. Głęboko pom yśla­ stkich gałęziach gospodarki narodow ej. ne planow anie państw ow e gospodarki narodowej w Zw iązku Socjalistycznych Republik Radzieckich W ielk i rozw ój b u d o w y m a s z y n stanow i rękojm ię-planow ego w ykorzystania najnow ­ F undam entem technicznego przekształcenia i po­ szych zdobyczy techniki w e w szystkich gałęziach stępu gospodarki narodow ej jest budow a maszyn. produkcji, a przez to szybkiego w zrostu społecznych Zw iązek Radziecki już w ro k u 1936 zajął w przem y­ osiągnięć pracy. Tw órcza aktyw ność robotników, śle budow y m aszyn pierw sze m iejsce w Europie, rozw ój socjalistycznego w spółzaw odnictw a i współ­ a drugie w świecie. Postęp techniczny w budow ie działanie w szystkich' p racujących stw orzyły takie tem po rozw oju techniki, jakie jest nie do pomyśle- i m aszyn określa się przede w szystkim w ynikam i n ia w którym kolw iek k ra ju kapitalistycznym . j w dziedzinie budowy obrabiarek. Po w ojnie radziec­ W k ra ja c h kapitalistycznych m otorem rozwoju cy k onstruktorzy budow y obrabiarek udoskonalili nowoczesne m aszyny o w ielkiej wydajności i auto­ tec h n ik i są widoki n a 'z y sk , w Zw iązku Radzieckim m atyczne drogi potokowe. n a to m ia st rozwój techniki m a na celu ulżenie pracy lu dzkiej, pow iększenie w ydajności pracy poszczegól­ P ro d u k cja m aszyn i w yposażenia juz w roku 1948 nego pracow nika, stałe podw yższanie m aterialnych znacznie przekroczyła sta n przedw ojenny. W okre­ w a rto śc i w ytw arzanych przez społeczeństwo i pod­ sie pow ojennego P lanu Pięcioletniego Zw iązek R a­ niesien ie k ulturalnego poziom u ludności. N astaw ie­ dziecki zdołał uczynić pod względem postępu tech ­ n ie gospodarki narodow ej n a najnow szy sta n techni­ nicznego w budowie m aszyn ogrom ny krok naprzód. k i je s t jed n y m z najw ażniejszych zadań Stalinow ­ W radzieckich zakładach w ytw arzano rokrocznie sk ich P la n ó w Pięcioletnich. Ju ż w końcowej fazie setki now ych typów m aszyn, urządzeń i różnego w y­ drugiego Stalinow skiego P la n u Pięcioletniego re ­ posażenia. W roku 1949 uruchom iono w licznych za­ k o n stru k c ja przem ysłu i rolnictw a została dokonana kładach przeszło 300 najw ażniejszych, świeżo udo­ n a p o d staw ie nowej techniki, na bazie ciężkiego skonalonych typów m aszyn i wyposażenia. Z akłady przem ysłu, stw orzonego w latach pierw szego P lanu sam ochodowe i traktorow e w prow adziły now e typy, Pięcioletniego. W tym czasie ju ż 80Vo całej produkw yróżniające się w iększą użytecznością, większą c ji przem ysłow ej było dostarczone przez nowe szybkością oraz bezpieczeństw em ruchu. K oleje że­ i przekształcone zakłady pracy. Przez stosowanie lazne w ytw orzyły now e w ydajniejsze lokom otyw y n a jle p szy c h m etod p rac y przyczyniają się robotnicy parow e, lokom otyw y dieslow skie i elektryczne oraz do ro zw o ju techniki organizacji w ytw arzania, w kra­ w agony kolejow e. W dziedzinie budow y m aszyn n a ­ czając św iadom ie n a now e drogi rozw oju nauki pędow ych wytworzono now e tu rb in y w odne o w iel­ i te c h n ik i. kiej w ydajności oraz tu rb in y parow e wysokiego ciś­ nienia o m ocy 100.000 kilow atów , um ożliw iające za­ N a u k a radziecka rozw iązuje rów nież z doskona­ oszczędzanie w ielu setek tysięcy ton węgla rocznie. ły m w y n ik iem problem zastosowania w gospodarce n a ro d o w e j energii atom ow ej i techniki pracy dysz, Podjęto produkcję seryjną tu rb in parow ych w ysokie­ a ta k ż e w ażne zagadnienia w dziedzinie chem ii or­ go ciśnienia o m ocy 25.000, 50.000 i 100.000 kilow atów g a n ic z n e j. Po zakończeniu w ojny, w roku 1946, S ta­ i kotłów parow ych wysokiego ciśnienia o w ydajności 170 to n p a ry na godzinę. Szczególnie obszerny jest . lin , W ódz Zw iązku Radzieckiego, ogłosił program d alszeg o podniesienia gospodarki narodow ej: w cią­ plan pro d u k cji nowych m aszyn i aparatów elektrycz­ nych. Tem po rozw oju przem ysłu elektrycznego jest g u dw ó ch lub trzech okresów Planów Pięcioletnich tak duże, że w odniesieniu do liczby m aszyn elek­ p ro d u k c ję przem ysłow ą zwiększyć trzy k ro tn ie oraz

698

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

trycznych, ważnych dla gospodarki narodowej, cel produkcyjny, prżewidziany na rok 1950, został osiągnięty już w roku 1948. W okresie powojenne­ go Planu Pięcioletniego rozpoczęto produkcję nowej aparatury i wyposażenia dla przetwórczych zakła­ dów ropy, dla zakładów destylacji węgla i dla ga­ zowni.

O lb r z y m ie le m p o e le k tr y fik a c ji

N r 5/1951

W latach powojennych ważniejsze typy maszyn, zapewniające pełną mechanizację wydobywania w ę ­ gla, ' zostały udoskonalone, i przyjęte do produkcji seryjnej. . Przez zmechanizowanie naładowywania węgla na taśmy transportowe również w znacznym stopniu ulżono pracy górnika. Dzięki nowoczesnym maszynom do załadowywania i kombajnom węglo­ w ym z praktycznymi maszynami do przeładowywa­ nia wypiera się coraz bardziej pracę ręczną w gór­ nictwie. Również i w przemyśle wydobywania rud mechanizacja posunęła się znacznie naprzód. W ażnym czynnikiem przyśpieszenia tempa bu­ downictwa jest też mechanizacja robót budowla­ nych. W okresie powojennego Planu Pięcioletniego podniosło się poważnie wyposażenie przedsiębiorstw budowlanych z mechanicznymi urządzeniami. W zro­ sła znacznie produkcja pogłębiarek, dźwigów i in­ nych maszyn budowlanych. Rząd Radziecki powziął decyzję dokonania w najbliższycn latach mechani­ zacji ważniejszych robót budowlanych i zaoewn’pnia przez to przejścia od mechanizacji poszczegól­ nych sposobów do kompletnego zmechanizowania ro­ bót ziemnych, obróbkowych i wyładowczych, jak również robót przy wydobywaniu kamienia, szutru, żwiru i piasku.

W Związku Radzieckim osiągnięto wysoko rozwi­ niętą technicznie gospodarkę elektroenergetyczną. Kraj Rad rozporządza licznymi zakładami elektrycz­ nymi, a w ważnych okręgach gospodarczych stwo­ rzono poważne systemy siłowni. W roku 1940 łączna zdolność produkcyjna elektrowni w porównaniu ze stanem przed rewolucją wzrosła niemal dziesięcio­ krotnie, a wytwarzanie energii elektrycznej 2,6-krotnle. Pod względem szybkości rozwoju elektryfikacji Związek Radziecki prześcignął kraje kapitalistyczne. Dla podwyższenia poziomu technicznego gospodarki narodowej konieczny jest w dalszym ciągu daleko idący rozwój elektryfikacji procesów produkcyjnych w przemyśle, w gospodarstwie rolnym i w trans­ porcie. Należy zanotować duże osiągnięcia również na polu mechanizacji przemysłu torfowego. Wszystkie Szybkość wzrostu wydajności zakładów elektrycz­ maszyny, niezbędne przy wydobywaniu torfu, w y ­ nych i związany z tym przyrost produkcji energii twarzane są seryjnie, a we wszystkich zakładach elektrycznej jest w Związku Radzieckim sześciokrot­ torfowych stosuje się postępowe metody wydobycia. nie wyższy niż na przykład w Stanach Zjednoczo­ Sztuczne odwadnianie torfu sprawi, że w najbliż­ nych Ameryki. Zdolność produkcyjna zakładów szym czasie przemysł torfowy nie będzje tylko se­ elektrycznych rośnie nie tylko dlątego, że zostaje zonowy, lecz czynny przez cały rok. W pełnym toku wykonany wielki program odbudowy i wznoszenia znajduje się też mechanizacja robót załadowczych nowych elektrowni, lecz również dlatego, że podno­ i wyładowczych; podjęto masową produkcję automa­ si się poziom techniczny. W ciepłowniach szeroko tycznych przeładowywaczy, ruchomych i stałych zastosowano w ostatnich-latach oprócz automatyza­ urządzeń transportowych, dźwigów, pogłębiarek cji parę wysokiego ciśnienia i parę przegrzaną. i innych urządzeń. W ramach powojennego Planu Pięcioletniego wprowadzono szerokie stosowanie elektryczności M e c h a n iz a c j a r o ln ic t w a w procesie obróbki metali, w produkcji metali kolo­ Olbrzymie rezultaty osiągnięto w dziedzinie dal­ rowych i lekkich, stali stopowych i produktów che­ szej mechanizacji rolnictwa. Zaopatrzenie rolnictwa micznych. W celu zwiększenia częstotliwości ruchu w maszyny znacznie przewyższa poziom przedwojen­ pociągów na ważniejszych, silnie obciążonych li­ ny. W roku 1949 rolnictwo otrzymało trzy do czte­ niach kolejowych i poprawienia bilansu pracy* ko­ rech razy więcej traktorów, samochodów i maszyn munikacji kolejowej, dokonywa się dalszej elektry­ rolniczych niż w roku 1940. Stale powiększa się licz­ fikacji kolei żelaznych ZSR R . W okresie powojennego ba stacji maszynowych i traktorowych; wzrosła ona Planu Pięcioletniego posunęła się znacznie naprzód w roku 1949 do 8.100. W roku 1950 w gospodar­ elektryfikacja socjalistycznej gospodarki rolnej. stwach kolektywnych wykonano maszynowo przy Dzięki temu szybciej może być przeprowadzona me­ użyciu traktorów stacji maszynowo -traktorowych chanizacja ciężkiej pracy, a tym samym mogą być 85 do 9 0 % robót rolnych i 6 5 % robót siewnych. Jak przyśpieszone prace rolne. bardzo pogłębiła się praca nad wytworzeniem no­ wych, lepszych maszyn dla gospodarstw kolektyw­ U ła tw ie n ie p r a c y p r z e z m e c h a n iz a c j ę nych i państwowych, świadczy fakt, że w roku 1949 Mechanizacja ciężkiej pracy stwarza możliwości wartość maszyn rolniczych noWych typów wyniosła zmniejszenia ciężaru pracy fizycznej' człowieka 7 5 % całkowitej produkcji maszyn rolniczych. W y ­ i wzmożenia jego dokonań. Mechanizacja procesów twórczością masową objęto maszyny do koszenia wytwarzania podnosi kwalifikacje pracujących i pro­ i młócenia, maszyny do zbioru buraka cukrowego, wadzi w ostatecznym wyniku do usunięcia przeci lnu i bawełny, jak również maszyny do sadzenia wieństw między pracą umysłową a fizyczną. ziemniaków, ruchome suszarki zboża i wiele innych W ciągu okresów Stalinowskich Planów Pięcio­ maszyn rolniczych. letnich osiągnięto godne uwagi wyniki przy,'mecha­ W celu zmechanizowania prac w ramach Stali­ nizacji procesów produkcyjnych, wymagających naj­ nowskiego Planu przekształcenia przyrody w okrę­ cięższej pracy fizycznej. W dziedzinie mechanizacji gach stepowych i leśno-stepowych przyśpieszono wydobycia węgla i torfu Związek Radziecki prześci­ produkcję nowoczesnych maszyn^ do obsadzania gnął już przed wojną wszystkie kraje świata. i pielęgnowania pasów leśnych, w tym specjalnych

N r 5/1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

maszyn siewnych i do sadzenia drzew. W maszyny te oraz w traktory zostały już wyposażone liczne stacje ochrony lasów, założone w roku 1940. Pod względem stanu mechanizacji robót rolnych ra­ dziecka socjalistyczna uprawa roli utrzymuje pierw­ sze miejsce w świecie.

R o zw ó j n o w y c h s p o s o b ó w p r o d u k c ji W latach powojennych, a szczególnie w okresie powojennego Planu Pięcioletniego, szerokie zastoso­ wanie w zakładaeh pracy zyskały technologiczne me­ tody wysokiej wydajności, rokujące duże korzyści gospodarcze, jak np. hartowanie części maszyn prą­ dem wysokiej częstotliwości oraz automatyczne szybkie spawanie. Zastosowano w produkcji nowo rozwinięte metody elektroiskrowej obróbki metali oraz obróbki anodowej na drodze mechanicznej.

A u to m a ty c z n e s p o s o b y w y tw a r z a n ia Przemysł socjalistyczny przeszedł do wyższej for­ m y — zautomatyzowania rozrządu urządzeń mecha­ nicznych i napędów elektrycznych, tudzież zauto­ matyzowania kontroli fizykalno-chemicznych właś­ ciwości surowców, półfabrykatów i wyrobów goto­ wych. W zakładach budowy maszyn automatyczny potokowy system pracy rozszerza się coraz bardziej. W latach powojennego Planu Pięcioletniego stworzono w dziedzinie budowy obrabiarek nowe typy automatycznych i półautomatycznych zespo­ łów maszynowych do obróbki części motorów w za­ kładach traktorowych i samochodowych, jak rów-' nież do obróbki różnych części z innych gałęzi budo­ w y maszyn. Tak np. w jednym z wielkich zakładów budowy obrabiarek urządzono nowoczesny, skompli­ kowany, automatyczny odcinek z ośmiu prostopa­ dłych wiertarek. Zespół taki umożliwia jednoczesne wiercenie 79 otworów różnej wielkości w belkach do wagonów towarowych na duże obciążenie w ciągu jednej minuty. Tego rodzaju automatyczne odcinki są już uruchomione w licznych innych zakładach bu­ dowy maszyn. Współpracownicy Instytutu Naukowo - Badaw­ czego obrabiarek do metali i zakładu doświadczal­ nego tege.ż instytutu urochomili automatyczny war­ sztat wytwórczy tłoków do cylindrów samochodowych. Całe postępowanie produkcyjne jest tam au­ tomatyczne — począwszy od przygotowania agrega­ tu odlewniczego aż do zapakowania gotowego wyro­ bu. N a ukończeniu jest automatyzacja rozrządu i kontroli procesów cieplnych w wielkich piecach, piecach martenów,?kich, pieców w wnlcovmiach oraz automatyzacja przebiegów walcowania. Zastosowa­ nie samoczynnej aparatury w piecach hutniczych prowadzi do znacznego skrócenia czasu wytopu i do zaoszczędzenia paliwa. W ostatnich latach szerszy zakres przybrały prace nad automatyzacją procesów produkcyjnych w zakładach elektrycznych i sieciach elektrycznych; prace te zbliżają się już do końca. Poważną rolę spełnia też automatyzacja sposobów postępowania i jej kontrola w przemysłach nafto­ wym, węglowym, środków spożywczych i chemicz­ nym. Również A w tych gałęziach przemysłu doko­ nano w dużej skali automatyzacji produkcji. W wie­ lu zakładach wprowadzono kierowanie zdalne, ti. kierowanie procesem produkcyjnym z większej od­ ległości. W e wszystkich dziedzinach gospodarki narodowej odbywa się przestawienie na nowe, postępowe meto­ dy produkcji. Przy produkcji masowej i seryjnej metoda potokowa powoduje zasadnicze udoskonale­ nia w technologicznym procesie pracy i zapewnia wzrost wydajności pracy, zwiększęnie produkcji i 4ej jakości, jak również obniżenie kosztów własnych. Konstruktorzy maszyn osiągnęli duże wyniki przy produkcji nowych typów maszyn na taśmie potoko­

wej.-

699

W wielu zakładach pracy rozwinął się ruch robot­ ników - stachanowców, mający na celu podwyższe­ nie szybkości skrawania metali na obrabiarkach roż­ nego rodzaju. Sposób szybkiego skrawania dopro­ wadził w wielu zakładach budowy maszyn do pod­ wojenia produkcji z wyposażenia obrabiarkowego. Tysiące stachanowców, którzy w pełni opanowali technikę produkcji, zastosowują metody szybkiej pracy we wszystkich gałęziach gospodarki narodo­ wej. Uczeni i robotnicy starają się wspólnie rozwią­ zywać liczne zagadnienia nowych sposobów w pro­ dukcji. Dalej prowadzi się rozpoczętą jeszcze przed wojną pracę nad V-zszvbowym systemem podziem­ nego zgazowywania węęla. D w a zakłady podziemne­ go zgazowywania węgla uruchomiono już w Mos­ kiewskim oraz Donieckim Zagłębiu Węglowym. Dzięki udoskonaleniu sposobów produkcji rów­ nież przemysł hutniczy osiągnął w latach powojen­ nych wyższy stopień wytwórczości, wykorzystując znajdujące się w ruchu agregaty. Wykorzystanie użytkowej objętości wielkich pieców wzrosło w ro­ ku 1949 w stosunku do roku 1940 o 18%, a otrzymy­ wanie stali na metr kv/adratowy dna pieca martenowskiego o 24%. W przemyśle hutniczym metali kolorowych zasto­ sowano nowe metody przetapiania, dzięki którym wzrosła produkcja i wykorzystanie tych metali. K a­ pitalny postęp w technologii produkcji metali i przez to poważne polepszenie techniczno-gospodarczych ja­ kości osiągnięto w przemyśle hutniczym przez wdmuchiwanie tlenu. Z?stosowanie tlenu w celu in­ tensyfikacji wytopu i do polepszenia jakości stsli w pacach r.-pricnov'.-kleh, jak rćwniez żeliwa w koc u b k ach; znshlo ]uz wy^óbowane w licznych za­ kładach. Tlen zastcsowuje się także w przemyśle chemicznym i w innych gałęziach przemysłu w celu intensyfikacji postępował) ia. Postęp techniczny przedstawia ważny czynnik wzmocnienia socjalistycznej gospodarki narodowej w ckresie Stalinowskiego powojennego Planu Pięcio­ letniego. Tysiące uczonych, wynalazców, inżynierów, techników, robotników-stachanowców, agronomów i postępowych pracowników rolnictwa pomagają nauce i technice w jej pochodzie naprzód, walczą wspólnie o podniesienie wydajności pracy, obniżenie kosztów produkcji, lepsze wykorzystanie wyposaże­ nia technicznego, surowców i materiału, jak również o zwiększenie produkcji. Z roku na rok rośnie wypo­ sażenie techniczne i wydajność pracy w Związku Ra­ dzieckim, a jednocześnie podnosi się materialny i kul­ turalny poziom życia narodów radzieckich. i

(„Die W irtschaft", nr 44, 1050 r.)

WIADOMOŚCI URZĘDU PA TE N TO W E G O

700

N

r

5/1991

N. PSZENICYN

TWÓRCZA w s p ó ł p r a c a n a u k o w c ó w Z LUDŹMI PRODUKCJI W ZSRR Ścisły związek nauki z produkcją, z praktyką, jest jedną z najwspanialszych zdobyczy państwa socjali­ stycznego. W Kraju Rad wyrosły liczne wywodzące się z ludu kadry naukowców i techników, kadry no­ wej radzieckiej inteligencji, która dobrze rozumie, że postępowa nauka, jak powiedział Stalin, „...nie odgradza się od narodu, nie trzyma się odeń zdała, lecz gotowa jest narodowi służyć i przekazywać mu wszystkie swe zdobycze“ . Nauka radziecka nader skutecznie kroczy naprzód po drodze wskazanej jej przez Stalina. Świadczy 0 tym coroczne przyznawanie nagród stalinowskich za wybitne prace naukowe i wynalazki. W działal­ ności uczonych radzieckich śmiałe, iście pionierskie podejście do nowych zagadnień naukowych jest jak najściślej związane z praktyką, z produkcją, z po­ trzebami,-kraju i narodu. W rozwoju i umocnieniu związków nauki z prak­ tyką duże znaczenie ma ruch patriotyczny na rzecz twórczej współpracy między naukowcami i ludźmi produkcji, który rozwinął się z inicjatywy lemngradzkiego przodującego kolektywu naukowego. Ruch ten powstał z początkiem roku 1949 w toku walki o jak najlepsze wyniki realizacji powojennego Stalinowskiego Planu Pięcioletniego odbudowy i roz­ woju gospodarki narodowej Związku Radzieckiego. W walce o postęp techniczny przemysłu leningradzkiego naukowe kolektywy pięciu leningradzkich in­ stytutów — Politechnicznego, Technologicznego, In­ stytutu Inżynierii Gospodarczej, Badawczego Insty­ tutu Metali oraz Badawczego Instytutu Papierni­ ctwa — zobowiązały się wykonać dla przemysłu sze­ reg aktualnych prac badawczych, udzielać systema­ tycznie porad technicznych i opinii robotnikom za­ kładów przemysłowych oraz praktycznej- pomocy przy udoskonalaniu organizacji pr'odykcji. Inicjatywę przodujących kolektywów podjęli wszyscy naukowcy, jako też zyskała ona żywy od­ dźwięk wśród robotników i robotnic, inżynierów 1 techników w warsztatach i fabrykach. W liście do Stalina pracownicy leningradzcy pod­ jęli ważne zobowiązania. Dali przyrzeczenie, że wszystkie swe siły ofiarują do walki o postęp tech­ niczny, o przekształcenie Leningradu w miasto o w y­ sokiej kulturze socjalistycznej produkcji. „Obiecujemy W am , Towarzyszu Stalin“ — oświad­ czyli w swym liście — „że ścisły związek i twórcza współpraca między naukowcami i racjonalizatorami produkcji będzie odtąd nakazem w naszym marszu naprzód na drodze postępu technicznego“ . List robotników przemysłowych, naukowców i te­ chników Leningradu i okręgu leningradzkiego do Stalina stał się dokumentem wielkiego politycznego i narodowo-gospodarczego znaczenia. Akcja utrwa­ lenia twórczej współpracy naukowców i praktyków została jak najsilniej poparta przez pracujących ca­ łego kraju; z nową siłą rozwinęła się walka o jak naj­ szybszy postęp techniczny przemysłu socjali­ stycznego

Wypełnienie poważnych zobowiązań, podjętych w liście do Stalina, mających na celu rozwój i ugrun­ towanie owej współpracy, znajduje się na pierw­ szym planie w działalności leningradzkich organi­ zacji zawodowych. Pod kierownictwem organizacji partyjnych organa związków zawodowych wzięły jak najżywszy udział w rozwoju ruchu na rzecz po­ stępu technicznego w przemyśle oraz w . akcji przy­ ciągnięcia do wspólnej pracy możliwie największej liczby naukowców i robotników zatrudnionych w produkcji. W zakładach pracy i instytucjach nau­ kowych miasta i okręgu odbyto tysiące zebrań, na których załogi zakładów i oddziałów, jak również kolektywy instytutów i katedr naukowych, poszcze­ gólni naukowcy, inżynierowie, stachanowcy i racjo­ nalizatorzy produkcji podejmowali socjalistyczne zobowiązania wspólnej twórczej pracy. Ruch na rzecz postępu technicznego’ i rozwoju twórczej współpracy przybrał charakter iście maso­ wy. W Leningradzie nie ma ani jednej szkoły wyż­ szej, ani jednego instytutu badawczego lub labora­ torium, które by nie wspierały systematycznie» pro­ dukcji przy wprowadzaniu nowej techniki. Tysiące robotników i robotnic, inżynierów i techników, uczonych i naukowców utorowały drogę śmiałemu nowatorstwu, wytrwałym twórczym wysiłkom i ści­ słej łączności między nauką i praktyką. Siła tego no­ wego ruchu patriotycznego polega na tym, że jest ruchem masowym. Jak wykazało doświadczenie, najważniejszą formą organizacyjną twórczej współpracy jest zawieranie socjalistycznych umów między naukowymi organi­ zacjami i katedrami instytutów z jednej strony a za­ kładami przemysłowymi i ich działami z drugiej. Ko­ lektywy leningradzkich szkół wyższych oraz nauko­ wych instytutów badawczych i instytutów projekto­ wania zawarły dotychczas przeszło 2.000 um ów o twórczą współpracę z kolektywami zakładów prze­ mysłowych, transportowych i budowlanych. Z sa­ mymi tylko Zakładami im. Kirowa pozostaje w sta­ łej łączności 27 szkół wyższych i instytucji nauko­ wych. Pracownicy tych zakładów są wspomagani przez 70 naukowców, w tej liczbie 25 profesorów, oraz przez z górą 100 inżynierów i techników z insty­ tucji naukowych. Charakter zobowiązań, podjętych przez kolektywy naukowe, Jest nader różnorodny. Tak np. profeso­ rowie Instytutu Politechnicznego im. Kalinina zobo­ wiązali się dopomóc przy rozwiązaniu zagadnienia zastosowania w produkcji hutniczej nowych rodza­ jów węgla, uważanych dotychczas za nie nadające się do tego celu, i: zobowiązanie to już wypełnili. Profesorowie metalurgii tegoż instytutu zobowiązali się do wykorzystania w Zakładach im. Kirowa i w Zakładach im-. Lenina rezultatów swych prac, mają­ cych na celu polepszenie jakości stali, i również zo­ bowiązanie to już wypełnili. Kolektywy naukowców stwierdzają-potrzeby za­ kładów, opracowują ulepszone-sposoby, nowe meto­ dy elektrycznej i cieplnej obróbki metali, nowe me­ tody odlewania i wytłaczania itd, oraz pomagają przy

N r 5 /1 9 5 1 wprowadzaniu tych metod w brykach.

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO warsztatach i fa­

O prócz wyższych szkół technicznych w tej tw ór­ czej w spółpracy bierze rów nież udział Oddział Len in g ra d z k i In sty tu tu M atem atycznego Akadem ii N a u k ZSRR. W spółpracow nicy in sty tu tu okazali je d n e m u z zakładów w ielk ą pomoc przy studiow aniu m e to d racjonalnego p rzy k raw an ia blachy do sporzą­ d z a n ia pew nych poszczególnych części, co um ożli­ w iło znaczne ograniczenie norm zużycia m etali. W spółpracow nicy Leningradzkiego Technologicz­ n e g o Radzieckiego In sty tu tu udzielili w ciągu jedne­ go ro k u przeszło 1.200 p o rad technicznych, dokonali d la w arsztató w i fa b ry k 600 analiz i w ygłosili dla p raco w n ik ó w zakładów 80 odczytów. B ezpośredni, żyw otny i tw órczy zw iązek między n au k o w cam i i ludźm i p ro d u k cji um acnia się coraz b a rd z ie j. N aukow cy b a d a ją „w ąskie przejścia“ pro­ d u k c ji, pom agają robotnikom zakładów w rozw iązy­ w a n iu w ażniejszych zagadnień i w y tw arzaniu ulep­ szonych prototypów . Inżynierow ie i tech n icy oraz racjonalizatorzy pro­ d u k c ji poczęli częściej odwiedzać wyższe uczelnie i in s ty tu ty naukow o-badaw cze. U daw ali się tam, a b y otrzym ać dobrą r a d ę lub w yjaśnienie n a różne p y ta n ia techniczne, posłuchać w ykładu lub poczytać n o w e w ydaw nictw a z lite ra tu ry techniczne!. Ścisły zw iązek naukow ców z zakładam i pracy w zm ógł zainteresow anie pracow ników produkcji działalnością badaw czą. Liczni konstruktorzy, tech­ n olodzy i inżynierow ie zaczęli teraz sam i zajmować się p ra c ą naukow ą. Z in icjatyw y k a te d ry m aszyn ele k try c z n y c h In s ty tu tu E lektrotechnicznego im. W. I. U lianow a (Lenina) p o w stały przy Zakładach. ,,Elek tro s iła “ g fu p y asp iran tó w , liczące 20 inżynierów i techników . Podobne g ru p y zostały zorganizow ane w Z akładach „ Ś w ietlan a“, im. K irow a i innych. W w ielu zakładach pow stały brygady mieszane, m a ją c e n a celu rozw iązyw anie poszczególnych nau­ kow o-technicznych zagadnień produkcyjnych. B ry­ g a d y takie, do k tó ry c h — oprócz uczonych i k o n stru ­ k to ró w — należą tak że kierow nicy działów, m istrzo­ w ie i stachanow cy, stanow ią jedną z najbardziej ow ocnych form tw orczosci zbiorowej. T a w iasm e m e­ to d a kolektyw nego działania pozw ala n a najszybsze i n a jb a rd zie j skuteczne praktyczne zastosowanie zdobyczy naukow ych, a praktycy, k tórzy czynią na­ d e r w artościow e uw ag i i w ystępują z in icjatyw ą przy re a liz a c ji w ypracow anych projektów , często istotnie w zbogacają odnośne gałęzie wiedzy. B rygady m ie­ szane rozw iązują skom plikow ane zagadnienia, zw ią­ zane z podniesieniem k u ltu ry produkcji, udoskona­ le n ie m procesów w ytw arzania, rozw ojem now ych ro­ dzajów w yposażenia itd. B rygada m ieszana, na któ­ re j czele sfoi in stru k to r m etod szybkiej obrobki Za­ k ład ó w im . K irow a, Sawicz, w jednym tylko dziale p rz e sta w iła na m etodę szybkościową 134 operacie fre z e rsk ie. P ozytyw ne doświadczenia ro sn ą również w rozw oju i um acnianiu tw órczej w spółpracy aspi­ ra n tó w i studentów z robotnikam i, zatrudnionym i p rz y produkcji. T em aty rozpraw oraz p rac dyplom o­ w y c h bran€ są przew ażnie bezpośrednio z życia za­ k ład ó w p racy i odpow iadają pilnym zadaniom pro ­ d u k cji. P rzy opracow yw aniu tem atów przyszli ucze­ n i, inżynierow ie i technicy dokładnie poznają p ro ­ d ukcję, zbliżają się tw órczo do rozw iązyw ania w aż­ nych zadań i występują niejednokrotnie z p ro jek ta­

701

mi istotnych zmian o Piiizacyjnych, wzbogacając zarazem własne wiadomości praktycznym doświad­ czeniem.

U m acnianie stosunków m iędzy instytutam i i za­ kładam i pracy oddziaływ a korzystnie n a zakres te ­ m atyki naukow ych (badaw czych i p rojektodaw ­ czych) p ra c instytutów . Z akres te n jest obecnie w większości przypadków podporządkow any rozw ią­ zyw aniu najbardziej a k tu aln y ch zagadnień p ro d u k ­ cyjnych. Ze w szech m iar celowe okazało się utw orzenie w zakładach pracy Rad Technicznych, w k tó ry ch — obok pracow ników zakładow ych i racjonalizatorów pro d u k cji — w spółpracują rów nież uczeni i n a u ­ kowcy z instytutów badaw czych i szkół wyższych. W Radzie Technicznej, k tó ra jest organem dorad­ czym p rz y kierow nictw ie zakładu, om awia się n a j­ pow ażniejsze zagadnienia p o stępu technicznego oraz p erspektyw y rozw oju i zw iększenia produkcji. D z ia ­ łalność R ad Technicznych, jako organów koordyna­ cyjnych, w spiera szybkie opracow yw anie i w prow a­ dzanie do produkcji now ych modeli, będących w y­ razem postępu. Szczególnie ważnym w aru n k iem skutecznej w alki 0 postęp techniczny je st dalsze podw yższanie tech­ nicznych kw alifikacji robotników . P rzy rozw iązy­ w aniu tego zadania w ielka ro la przypada inżynierom 1 technikom zakładu. Przez bieżące n arad y i porady I na m iejscu pom agają oni prak ty czn ie w p rzy sw aja­ niu sobie przez robotników now ej technologii, w opa­ now yw aniu nowych sposobów w ytw arzania, w p ra k ­ tycznym stosow aniu projektów udoskonaleń technicz­ nych i u spraw nień pracow niczych. Inżynierow ie i technicy — tak samo jak uczeni — w ygłaszają specjalne p relek cje o twórczej w spół­ pracy z racjonalizatoram i pro d u k cji fab ry k i w ar­ sztatów i w spólnie z nim i rozw iązują problem y tech­ niczne. W zakładach leningradzkich wygłoszono z gó­ rą 10.000 takich indyw idualnych prelekcji; m iały one n a celu rozw iązanie ko n k retn y ch zadań ulepsze­ nia produkcji. W poszczególnych działach w prow a­ dza się system atyczne godziny instruktażu, zakłada się szkoły stachanow skie oraz bada i uogólnia postę­ powe m etody pracy najlepszych robotników . W ykładow cy geom etrii w ykreślnej i rysunków Le­ ningradzkiego Technicznego Radzieckiego In sty tu tu rozw inęli cenną inicjatyw ę w k ierunku podw yższe­ nia fachow ych wiadomości* robotników przem ysło­ wych. W ram ach w spółpracy z zakładam i zorganizo­ w ano p rz y w ym ienionej k ated rze stałe sem inarium dla traseró w w zakładach budow y m aszyn. S tachanow cy-traserzy słuchają co m iesiąc w ykładów , które są im pom ocą w ulepszaniu techniki trasow ania, i sa­ mi w ygłaszają refe ra ty z zakresu doświadczeń swej pracy. Podobne sem inarium zostało zorganizow ane z zak resu kow alstw a przez In sty tu t Politechniczny im. K alinina. K a te d ry szkół wyższych zapraszają licznych sta­ chanow ców do w ygłaszania prelekcji dla studentów . P relek cje te, oparte na praktycznych doświadczei niach, w noszą wiele now ego do procesu nauczania i p rzy czy n iają się do uzupełnienia w ykształcenia przyszłych fachowców. Życie w ysuw a ciągle now e form y twórczej w spół­ pracy, a przytoczone w yżej przy k ład y nie w yczerpu­ ją zakresu skutecznego w spółdziałania naukow ców z ludźm i produkcji.

702

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

O m aw iana tw órcza w spółpraca m iędzy uczonymi, inżynieram i i robotnikam i przyczynia się do dalsze­ go przezw yciężenia granic m iędzy p racą um ysłow ą a fizyczną. Liczne przykłady w skazują, że k u ltu ra ln y i tech­ niczny poziom robotników podnosi się znacznie szybciej w w arunkach ścisłego tw órczego związku z uczonym i i inżynieram i. W ielu racjonalizatorów' produkcji z zakładów leningradzkich otrzym ało n a­ grody stalinow skie za podstaw ow e udoskonalenia m etod produkcyjnych i za w y b itn e w ynalazki. Setki robotników są członkami naukow ych stow arzyszeń inżynierów i techników, członkam i ra d naukow ych i technicznych, w ygłaszają publiczne prelekcje i re ­ feraty oraz b iorą udział obok uczonych w rozstrząsaniu pow ażnych kw estii technicznych. W rozw oju i um ocnieniu tw órczej w spółpracy m iędzy naukow cam i i ludźm i p rodukcji aktyw ną ro ­ lę g rają organizacje związków zawodowych. Zagad­ nienia tw órczej współpracy b y ły w ielokrotnie roz­ ważane p rzez prezydia i n a plen arn y ch posiedze­ niach okręgow ych kom itetów i okręgow ych rad związków zawodowych oraz n a posiedzeniach kom i­ tetów fabrycznych i m iejscow ych. O rganizacje związ­ ków zaw odow ych kontrolują w ykonyw anie umów o w spółpracę i w ydają zarządzenia, m ające na celu usunięcie przyczyn, utru d n iający ch w ypełnienie so­ cjalistycznych zobowiązań, podjętych przez robotni­ ków, inżynierów i uczonych. Pom agają one przy* zestaw ianiu brygad m ieszanych, p iln u ją term inow e­ go w prow adzania w życie w artościow ych projektów racjonalizatorskich i popularyzują najcenniejsze do­ św iadczenia twórcze] współpracy. O rganizacje związkowe szkół w yższych i in sty tu ­ tów naukow ych, b iu r projektow ania i b iu r ko n stru k ­ cyjnych rów nież pośw ięcają tej p racy w iele uwagi. K om itety m iejscow e In sty tu tu Politechnicznego im. K alinina, In sty tu tu K olejnictw a, L eningradzkiego Technologicznego Radzieckiego In sty tu tu i in. n a ­ wiązały stosunki z organizacjam i zw iązkow ym i za­ kładów przem ysłow ych, o trzy m u ją system atycznie spraw ozdania od kierow ników g ru p związkowych, przew odniczących b iur zw iązkow ych i kierow ników kated r z w ykonania zobowiązań podjętych na pod­ staw ie um ów o tw órczą w spółpracę z zakładam i i sto­ sują k o n k retn e środki w celu usunięcia niedo­ ciągnięć. K om itet okręgow y związków zawodowych, w k tó­ rym zorganizow ani są w spółpracow nicy szkół w yż­ szych i in sty tu c ji naukow ych, w y d aje zarządzenia, m ające n a celu utrw alenie tw órczej w spółpracy m ię­ dzy naukow cam i i praktykam i, o trzym uje system a­ tycznie spraw ozdania od kierow ników szkół w yż­ szych, in sty tu tó w naukow ych i k a te d r oraz od ko­ m itetów m iejscow ych z w ykonania zobowiązań o w spółpracę, pow ołuje zastępców zakładów prze­ m ysłow ych do udziału w tej p ra c y i organizuje w y­ m ianę doświadczeń.

Nr 5/1951

W Z ak ład ach „E lektrosiła“, w fab ry c e ,,Skorochód“ i w w ie lu innych odbyto z bard zo dobrym w y n ik iem k o n feren cje naukow o-techniczne z a k ty w ­ n y m w spółudziałem organizacji zw iązkow ych, p o św ięcone a k tu a ln y m zagadnieniom technicznym . D om y Zw iązkow e, Pałace K u ltu ry i K luby len in gradzkie udoskonaliły swe p rac e w dziedzinie p ro ­ p ag an d y tech n ik i. W ciągu jednego ro k u wygłoszo­ no ta m z g ó rą 4.000 prelekcji, k tó ry c h w ysłuchało 500.000 osób. Liczba g ab inetów technicznych w zrosła w ciągu p ó łto ra ro k u z 12 do 28. D obrze w yposażone gabi­ n e ty tech n iczn e zn ajd u ją się w W yborskim Dom u K u ltu ry , w D om u K u ltu ry R obotników W łókienni­ czych i in. O rganizacje zw iązkow e m iejskie po p u lary zu ją po­ stępow e m eto d y pracy, organizując zw iedzanie przo­ d u jących fab ry k , zakładając szkoły stachanow skie i u rząd zając „D ni studium stachanow skiego“. W zakładach im . K arola M arksa, z inicjatyw y okręgow ego k o m itetu zw iązku zawodowego k o n stru ­ k to ró w m aszy n i narzędzi, założono m iędzyzakłado­ w ą stach an o w sk ą szkołę szybkiej obróbki m etali. K ształci się w n iej tokarzy i frezerów różnych zakła­ dów, podległych M inisterstw u B udow y M aszyn i N a­ rzędzi. S tachanow cy, k tó rzy ukończyli tę szkołę, znacznie podw yższają w ydajność p ra c y i przekazują sw e dośw iadczenia innym robotnikom . K om itet zw iązkow y zakładów im. L enina zorganizow ał d la stachanow ców szereg w ycieczek do innych zakładów. W zw iedzaniu w zięły udział se tk i robotników . N a p o d staw ie w ym iany dośw iadczeń w w ym ienio­ ny ch zak ład ach zastosowano przeszło 30 uspraw nień, k tó re p rzy n io sły 900.000 ru b li oszczędności i w zna­ cznym sto p n iu zw iększyły w ydajność p racy. K o m itet zakładow y Zakładów im . K irow a urzą­ dził w raz z k o m isją płac i przy w spółpracy z n au ­ kow cam i tzw . „P rzegląd ry tm ik i p ro d u k c ji“. W dy­ sk u sji o w a ru n k a ch tego przeglądu', pom yślanego w sensie publicznego spraw ozdania, w zięłp fidział 6.547 osób, a w w ydziałach czynnych było 36 ko­ m isji, sk ład ający ch się z 425 ak ty w istó w związko­ w ych. W czasie trw a n ia p rzeg ląd u robotnicy, tech­ nicy, inżynierow ie i in n i p racow nicy przedłożyli 1.608 p ro jektów , k tó ry c h zastosow anie w produkcji przyczyniło się do ulepszenia planow ania, jak rów ­ nież do w y p raco w an ia założeń ry tm iczn ej pracy w ielu odcinków i działów. W ciągu ro k u w zakładach p ra c y m ia s ta i okręgu, dzięki rac jo n alizato rstw u i tw órczej w spółpracy m ię­ dzy naukow cam i i p raktykam i, p o d ję to produkcję z górą 2.500 now y ch w ytw orów i wyktSnano prze­ szło 1.000- now y ch m aszyn i agregatów .

U czeni z in sty tu tó w A kadem ii N au k ZSRR prze­ prow adzili zastosow anie w en erg ety ce w ysokopręż­ Również liczne inne kom itety okręgow e związków nej p a ry , zrealizow ali bezpłom ieniow e spalanie pali­ zawodowych w ysuw ają system atycznie zagadnienia i twórczej w spółpracy i rozw iązują je. Rozstrząsanie w a gazow ego oraz opracow ali now e k o n stru k c je ko­ w organizacjach związkow ych k o n k retn y ch spraw , tłów , tu rb in i silników spalinow ych. dotyczących rozw oju i ugruntow ania tej współpracy, W w alce o p o stęp techniczny w p rzem y śle w yraź­ przyczynia się do w ykryw ania niedom agań, do u sta­ n ie w zm ogła się działalność w ynalazców . Szeregi ich lania przyczyn niew ypełniania poszczególnych w zrosły w b sta tn im ro k u półtora razaj co p iąty ro­ um ow nych zobowiązań i stosow ania środków zarad­ b o tn ik zak ład ó w leningradzkich jest w ynalazcą lub czych. racjonalizatorem.

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

N r 5/1051 W liście do Stalina g rad z c y :

pisali

pracow nicy

lenin-

„ N ie m ożna oddzielić korzyści P aństw a Radziec­ k ie g o od osobistych korzyści każdego z nas. Walcząc o p o s tę p techniczny przem ysłu radzieckiego, o roz­ w ó j gospodarczy naszego Państw a, ćziaj&my na rz e c z dalszej popraw y dobrobytu m as ludow ych. Ta św iad o m o ść skłania ludzi radzieckich do coraz lep­ sz ej i owocniejszej pracy". L u d z ie radzieccy dobrze wiedzą, że tylko socja­ liz m zaprzęg'* postęp techniczny w służbę n ajisto t­ n ie js z y c h interesów narodu. W społeczeństw ie kapitalistycznym uczeni, kon­ s tr u k to r z y i w ynalazcy są sługam i m onopolistyczne­ go k a p ita łu , któ ry w szystkie zdobycze nau k i i tech­

703

niki podporządkow uje sw ym rabunkow ym planom . Nowe w ynalazki i uspraw nienili służą w ustroju k a­ pitalistycznym wzbogaceniu potentatów finansow ych i przem ysłow ych, prow adzą do w zrostu bezrobocia, do nasilenia w yzysku, do zubożenia najszerszych m as ludow ych. W Zw iązku Radzieckim — k ra ju zwycięskiego socjalizmu — postęp nauki i techniki oznacza rozkw it gospodarki narodow ej, w zrastający dobrobyt i rozwój k u ltu ra ln y ludności. Tylko w w a­ runkach socjalistycznego system u gospodarczego możliwa je s t praw dziw a w zajem na pomoc i tw órcza w spółpraca m iędzy naukow cam i a ludźm i produkcji. Ludzie radzieccy są przekonani, że pod kierow ni­ ctwem p a rtii i pod przew odem S talina będzie osią­ gnięty dalszy potężny rozwój sił produkcyjnych k r a ­ ju, niezbędny w pow staw aniu społeczeństwa kom u­ nistycznego. („Einheit“, zeszyt 8/9, maj 1951 r.)

P R Z O D U JĄ C Y KRAJ ZW YC IĘ SK IEG O SOCJA LIZM U PRZYKŁADEM I WZOREM W AKCJI WYNALAZCZOŚCI Akcja 'wynalazczości, zapoczątkowana w Związ­ ku Radzieckinfi, któ rą przyniosła szybkie podwyż­ szenie poziomu techniki, podwyższenie wyszko­ lenia technicznego robotników radzieckich, po­ wiązanie ich z p racą personelu naukowego i in­ żynieryjno-technicznego oraz wplecenie w ogól­ n ą akcję współpracy z kierownictwem zakładu w przedterm inow ym wykonaniu planu produk­ cyjnego, m a w ZSRR .bogate tradycje i formy organizacyjne. Aby zapoznać czytelników z osiągnięciami or­ ganizacyjnymi ZSRR, pozwolę sobie przytoczyć i podać do wiadomości i wykorzystania garść m ateriałów, zaczerpniętych z literatury radziec­ k iej o akcji wynalazczości. Należy przy tym zwrócić specjalną, uw agę na: a) planowanie wy­ nalazczości, b) przeglądy racjonalizatorskie, c) brygady racjonalizatorskie.

W ia d o m o ś c i o g ó ln e Z a d a n ie postępu technicznego w e w szystkich ga­ łęziach narodow ej gospodarki ZSRR, jako w arunek za p ew n ia jąc y silny w zrost produkcji i w ydajności pracy, je s t z zadow oleniem realizow ane przez masy p ra c u ją c e Z w iązku Radzieckiego. Radzieccy pracow ­ nicy zak ład ó w budow y m aszyn, którzy b u d u ją n a j­ bardziej nowoczesne o b rab iark i dla w szystkich gałę­ zi p rz e m y słu , stanow ią jed e n z najbardziej przodu­ jąc y c h oddziałów , w alczących o postęp techniczny socjalistycznej produkcji. O g ro m n y m zadaniem w rozw iązyw aniu tych w sz y stk ic h zagadnień je s t pow szechna akcja w y n a­ lazczości. J e s t ona jed n ą z podstaw ow ych form bez­ po średniego udziału pracow ników w rozw oju nauki i te c h n ik i ZSRR. Pow szechna akcja w ynalazczości jest czy n n ik iem , k tó ry dźw iga naprzód socjalistycz­ ną te c h n ik ę i naukę, je st źródłem istotnej twórczości n au k o w ej. W ielu w ybitnych działaczy nauki radziec­ kiej, n a jle p s i konstruktorzy, technicy, organizatorzy p ro d u k c ji w yw odzą się spośród racjonalizatorów — b y ły ch robotników , obecnie w ysuniętych n a stano­

wiska kierownica*.

Szereg odkryć naukow ych oraz nowości technicz­ nych, k tó re szczycą się pierw szeństw em w skali światowej, je s t w ynikiem p rac y radzieckich pracow ­ ników — wynalazców . M iejscem narodzenia tych udoskonaleń jest w większości w ypadków fab ry k a budowy m aszyn, w zględnie urządzeń technicznych Oszczędności uzyskane w p ro d u k cji dzięki eksploa­ tacji szeregu w ynalazków , udoskonaleń i uspraw nień liczą się w ZSRR w m iliardach rubli. Łatwo sobie przedstaw ić rozm ach akcji w ynalaz­ czości, jeżeli przypom nieć, że tylko w 1948 r. w je ­ dnym z zakładów budow y m aszyn kw ota oszczęd­ ności, uzyskana z w prow adzonych w życie w ynalaz­ ków, udoskonaleń i uspraw nień, w yniosła 11.258.000 rubli. W iększa część tych pro jek tó w (do 60% ogól­ nej ilości) odnosi się do zm iany procesów technolo­ gicznych. M odernizacji u rządzeń i stw orzeniu no­ w ych typów m aszyn poświęcono 20% ogólnej ilości projektów , pozostałe n atom iast były poświęcone w prow adzeniu zm ian k o n stru k cji głów nych w y ro ­ bów produkow anych przez fab ry k ę (3,5%) i innym przedsięw zięciom technicznym . 25% w szystkich p ro ­ jektów szło w kieru n k u polepszenia jakości p ro d u k ­ cji, w w y n ik u czego osiągnięto 50% ogólnej oszczęd­ ności, uzyskanej z w prow adzenia projektów do n o r­ m alnej produkcji. N iew ątpliw ie, że przy tak im rozw inięciu i upo­ w szechnieniu akcji w ynalazczości konieczna je st ta ­ k a organizacja tego ruchu w fabryce, k tóra rów no­ legle z planow aniem prac konstruktorskich w k ie­ runku w ykonyw ania now ych rodzajów p rodukcji oraz z planow aniem prac naukow o - badaw czych, włączałaby w ogólny plan technicznego rozw oju za­ kładu rów nież tw órcze w y siłk i racjonalizatorów . O stateczne w y n ik i w ynalazczości załogi zakładu w ią­ żą się organicznie z planem organizacyjno-technicz­ nych przedsięw zięć zakładu, w zbogacają plan now y­ m i k ieru n k am i i sposobam i w ykorzystania rezerw produkcyjnych, doprow adzają do bardziej efek ty w ­ nego rozw iązyw ania zadań jakościowego w ykonania planu produkcyjnego, lepszego od form y początko­

wej.

047

Nr 5/1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

A zatem treść pracy kom órki w ynalazczości w za­ kładzie w inna odpow iadać w yżej przytoczonym za­ daniom i w ogólnych zarysach sprow adza się do: 1) planow ania akcji wynalazczości; 2) p rzyjm ow ania i załatw iania p rojektów racjona­ lizatorskich w ram ach zali ła d u 3) p ra c y nad realizacją projektów ; 4) w ystaw iania zaśw iadczeń o zarejestrow aniu w y­ n alazku dla w ynalazców oraz zaśw iadczeń o dokona­ niu udoskonalenia, w zględnie uspraw nienia dla ra ­ cjonalizatorów — za n a jb ard ziej cenne i oryginalne pom ysły. Zasadnicze znaczenie w przedsięw zięciach po linii organizacji wynalazczości w zakładzie p rac y m ają: należycie przeprow adzona akcja popularyzacji do­ niosłych projektów , propaganda wynalazczości, agi­ tac ja za udziałem w ru c h u racjonalizatorskim każde­ go pracow nika zakładu, organizacja w ym iany do­ świadczeń, upow szechnienie inform acji technicznych i w iadom ości naukow ych, podw yższenie kw alifikacji w ynalazców , racjonalizatorów oraz tych, którzy w grono racjonalizatorów nie weszli.

P la n o w a n ie w y n a l a z c z o ś c i P lanow anie akcji w ynalazczości staw ia sobie za cel skierow anie jej n a to r lepszego rozw oju produkcji. - P lanow ać wynalazczość to znaczy postaw ić okre­ ślone zadania przed w ynalazcam i i racjonalizatora­ mi, podkreślić w ty ch zadaniach najw ażniejsze za­ gadnienia, od których zależy w ykonanie p lan u p ro ­ dukcyjnego tak pod w zględem ilości ja k jakości. K om órka wynalazczości je st obow iązana śledzić tok produkcji, aby kierow ać m yśl w ynalazców ku przezw yciężeniu trudności, k tó re przeszkadzają w w ykonaniu p lan u zakładowego. P roblem y, k tóre w ym agają rozw iązania po linii w ynalazczości w ram ach zakładu, w inny być podane w odpow iednim czasie do wiadom ości racjonalizato­ rom i w ynalazcom w form ie b iu lety n u tem atow ego, ulotek i ogłoszeń. B iu letyn tem atow y m a n a celu za­ znajom ić robotników, m istrzów i personel inżynie­ ryjno-techniczny zakładu z najb ard ziej aktualnym i zagadnieniam i, nad k tó ry m i należy skupić tw órcze w ysiłki całej załogi. B iu lety n tem atow y je s t to upo­ rządkow any w ykaz ty ch problem ów . P odstaw ą do w yboru tem atów i um ieszczenia ich w b iu lety n ie pow inny być fak ty istnienia niew yko­ rzy stan y ch rezerw produkcyjnych, w zględnie istnie­ nia bezpośrednich s tra t n a tym lub innym stanow isku pracy, n a przykład b ra k i i aw arie, p o w tarzające się w procesie w ytw arzania i użytkow ania w yrobów w ykonyw anych przez zakład, niska w ydajność p ra ­ cy, p rzestarzała technika produkcji, nieracjonalna technologia, ciężkie w a ru n k i pracy, nieodpow iedni rozchód m ateriałów , paliw a, energii elektrycznej, nieodpow iednie obciążenie m aszyn, w ytw orzenia n ad m iernych zapasów rezerw ow ych p ro d u k cji itp. Do b iu le ty n u należy w łączyć tylko problem y, któ­ re w chw ili sporządzania tegoż nie są u ję te w pla­ nach organizacyjno-technicznych. Nie należy nato­ m iast w łączać problem ów , k tó re w ym agają długiej pracy badaw czej, w zględnie różnych drobnych za­ gadnień, w ynikających zw ykle z niedopatrzenia ad­ m inistracji, gdyż zagadnienia te m ogą być rozw iązan e w ram ach norm alnych, czynności służbow ych.

P rz y opracow yw aniu b iu le ty n u tem atow ego n ie należy w ychodzić tylko z p u n k tu w idzenia potrzeb p ro d u k cji. N ależy m ieć rów nież n a w idoku p ersp ek ­ ty w y dalszego rozw oju i gospodarczą celowość p o ­ danego tem a tu . Od chw ili ogłoszenia tem atu do zgło­ szenia w n io sk u do realizacji m oże przejść sporo cza­ su. W ty m czasie m ogą n a stą p ić zm iany w p lan ie p ro d u k cji zakładu, k tóre — być m oże — znegują ce­ lowość pom ysłu. F a k t ten w in ie n w ziąć pod uw agę sp orządzający om aw iany b iu le ty n , 'ja k i autorsy p ro ­ jek tu . W y n ik a stąd, że odpow iedni w y b ó r tem atów i do­ kładne ic h sform ułow anie m a duże znaczenie p rzy .sporządzaniu b iu lety n u tem atow ego. Dobrze sform u­ ło w a n y te m a t pozw ala au to ro w i szybciej rozw iązać podane zagadnienie, ja k ró w n ież ułatw ia szybciej realizow ać p ro jek t. P rzy sporządzaniu tem atu n a ­ leży opisać istniejące w a ru n k i n a danym m iejscu p rac y oraz ich w ady, podać w yczerpująco technicz­ ne w a ru n k i i je ż e li je st to m ożliw e, również w y ja ś­ n ien ia rysunkow e. P rz y k ła d y sporządzania tem atów : 1) P o lero w an ie bocznej pow ierzchni i d#nka tłoka odbyw a się ręcznie n a polerce za pom ocą tarczy fil­ cow ej. Z achodzi konieczność unow ocześnienia op era­ cji p o lero w a n ia drogą zastosow ania urządzenia z m e­ ch an iczn y m posuw em Iłoka. W zw iązku z tym n a le ­ ży p rz e d sta w ić k o nstrukcję u rządzenia do polerki odpow iadającą następującym w arunkom : a) w p rz y p a d k u I — tło k winiet). obracać się oraz m ieć dw u k ieru n k o w y ruch w zględem tarczy; b) w p rz y p a d k u II — tłok w in ie n również obracać się oraz posiadać ru ch w ahadłow y w górę i w dół. W y d ajn o ść zm echanizowanego sposobu polerow a­ n ia n ie p o w in n a być niższa od ręcznej. 2) Z m ien ić konstrukcję lew ego zacisku (w skrzyn­ ce biegów ) p rzy szlifierce do w ałków celem podnie­ sienia żyw otności części, bez zm niejszenia ilości ob­ ro tó w w rzecion. 3) P rz ed sta w ić proces w y g ład zan ia powierzchna pew nej części (pokazać część), k tó ra pow inna paso­ w ać do pew nego przyrządu w określony sposób. f

P ie rw sz a część (podać nazw ę) po g r a s o w a n iu nie pow inna się obracać, ja k rów nież w inna pasow ać w d o stateczny sposób do części drugiej (podać naz­ wę). P ró b a — n aftą. O gólnozakładow y b iu le ty n tem atow y w inien u k a ­ zyw ać się ra z n a kw artał, n a to m ia st oddziałowy — m iesięcznie. W ydaw anie b iu le ty n u raz n a rok jest niecelow ej g d y ż w takim odstępie czasu mogą zajść zm iany w p ro dukcji. Ogólnozakładow y b iuletyn te ­ m atow y p o leca się rozpow szechnić drukiem , n a to ­ m iast b iu le ty n y oddziałowe n a powielaczach, w zglę­ dnie w fo rm ie kopii n a p ap ierze światłoczułym . Celem rozw iązania ok reślo n y ch zagadnień, n a p rzy k ła d w dziedzinie p ro d u k cji narzędzi, zm n iej­ szenia z u ży cia energii elektrycznej, m odernizacji j a ­ kiegokolw iek urządzenia, w zględnie W w alce z dużą ilością b ra k ó w lub aw ariam i, pożądane jest w y p u ­ szczanie technicznych „u lo tek błyskaw icznych“ . W u lo tk a c h "tych podam y w a ru n k i koniecznych do prze p ro w a d z en ia zmian, jed n a k z tą różnicą, że p o ­ szczególne zag adnienia.pow inny b y ć omówione b a r ­ dziej szeroko aniżeli w b iuletynie. Oprócz pow yższe­

N r 5/1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

go w aru n k i podane w ulotce pow inny być bardziej zachęcające. Ogłoszenia podobnej treści podaje się do w iadom o­ ści p rzed ogólnym zebraniem załogowym, naradą produkcyjną, konferencją techniczną, w zględnie ogólną im prezą, fiajodpow iedniej na tydzień lub dwa p rzed ich odbyciem. W ogłoszeniach może być podana w ysokość w yna­ grodzeń, w ypłaconych za najlepsze p ro jek ty , które w p ły n ę ły w czasie ostatniego m iesiąca, w zględnie w ciągu innego określonego okresu. O tw a rte konkursy n a uspraw nienia m ożna ogła­ szać n a dowolne tem aty. T em at pow inien być w y­ b ra n y z najbardziej ak tu aln y ch i pilnych proble­ mów. M ożna również ogłaszać konkursy n a najlep ­ sze p ro je k ty racjonalizatorskie, k tó re w płynęły w o k resie ubiegłym (kw artale, półroczu). K onkursy na a k tu a ln e tem aty techniczne m ożna ogłosić tak w sk a li ogólnozakładow ej, ja k i w poszczególnych oddziałach fabryki. W ynagrodzeń dla uczestników k o n k u rsu może być kilka, natom iast wysokość ich zależy od stopnia trudności rozw iązania podanych tem ató w oraz od przew idyw anych korzyści. P rz y k ła d sporządzenia ogłoszenia konkursu : KONKURS na najlepszą konstrukcję urządzenia do wyrobu kół izębalych (specjalnych do pom pki jdo oliwy O becnie przystąpiono w zakładizie do produkcji pompek do oliwy najnow szej konstrukcji. Na przeszkodzie wykona­ niu tej produkcji stoi problem wykonywania kół zębatych pompki ze specjalnymi hypocykloidalnymi zębam i (zazębie­ nie w ew nętrzne). W arunki (konkursu: 1) podać metodę obliczenia profilu kół zębatych oraz spo­ sób w ykonania; 2) n a podstaw ie ¡powyższego rozpracować konstrukcję przyrządu do obróbki tych kół izębatych. P rzy rząd powinien odpowiadać następującym w arunkom : a) należy automatycznie zapewnić dokładność profilu zęba w granicach 0,03 motn; b) w ydajność zębatej pompki, wykonanej na przyrządzie, pow inna odpowiadać teoretycznym obliczeniom; c) w ydajność obróbki kół zębatych pow inna być nie m niejsza niż 1 szt. na godzinę; d) p rzyrząd w inien być ta k wykonany, żeby mógł być zastosow any na jednej z istniejących w zakładzie obrabia­ rek. Sposób sporządzania p rac konkursowych: 1) w szystkie prace, k tó re wpływają w zw iązku z ogło­ szonym konkursem , w inny posiadać dokładne rysunki, opis i teoretyczne obliczenia; 2) p ra c e należy kierow ać w zamkniętych kopertach do kom órki wynalazczości zakładu; 3) otrzym anych m ateriałów nie zwraca się.

W dalszym ciągu p rzy ogłoszeniu k o n k u rsu podaje się o s ta tn i term in przyjm ow ania prac i w a ru n k i n a­ grodzenia.

P r z y jm o w a n ie i z a ła lw ia n ie p r o je k tó w . r a c j o n a liz a t o r s k ic h W szystkie p ro jek ty racjonalizatorskie należy zgła­ szać n a specjalnych form ularzach pełnom ocnikow i do sp ra w wynalazczości w oddziale zakładu. W p ra k ty c e byw a jed n a k tak, że p ew na ilość pro ­ jek tó w racjonalizatorskich w pływ a od autorów w for­ m ie niedostatecznie opracow anej: b rak szkiców w y­ jaśn ia ją c y ch treść projektów , a istota proponow anego p ro je k tu je s t niejasna i słabo określona. K ażdy racjonalizator pow inien um ieć należycie opracow ać swój pro jek t. Dlatego kom órka w ynalaz­ czości system atycznie udziela porad w ty m k ieru n ­

705

ku, żeby racjonalizatorzy um ieli odpowiednio o p ra ­ cow yw ać swoje p ro jek ty (w Polsce rolę tę w in ien spełnisć K lub Techniki i Racjonalizacji). D obrze opracow ane p rojekty racjonalizatorskie są szybciej rozpatryw ane, w w yniku czego szybciej w prow adza­ ne są do produkcji. P ro je k t w inien w k o n k retn y ch i jasnych form ach p rzedstaw ić proponow ane przedsięw zięcia. Jeżeli je st projektow any new y przyrząd, autor przedstaw ia rysunek, w zględnie szkic, k tó ry z w yczerpującą do­ kładnością obrazuje w szystkie w ażne elem enty pro ­ jek tu , w edług których dow olny k o n stru k to r m ógłby rozpracow ać rysunki w arsztatow e tego przyrządu. Pow yższe odnosi się rów nież do projektów , pole­ gających nie tylko na zm ianach konstrukcji, ale i na w prow adzaniu ulepszeń technologicznych i innych. Jeżeli c h a ra k te r przedsięw zięcia nie w ym aga w y ja ś­ nień rysunkow ych, należy przedstaw ić p e łn y opis p ro jek tu . DciLawszy p ro jek t racjonalizatorski, pełnom ocnik ro zp a tru je go w stępnie i jeżeli uw aża za konieczne, ; odo. od au to ra dodatkow ych w yjaśnień lub szkiców. O pracow any i zaopiniow any w ten sposób p ro je k t zostaje przedłożony p izez pełnom ocnika in stru k to ro ­ wi kom órk' wynalazczości w zakładzie. K om órka wynalazczości po otrzym aniu pro jek tu spraw dza, czy pro jek t n ie je s t zgłoszony po raz d ru ­ gi. K ontrola je st przeprow adzana n a podstaw ie specJalnej karto tek i, która w tej kom órce istnieje, gdzie je c:t w ykaz w szystkich w cześniej zgłoszonych pro ­ jektów . W przypadku jeśli p ro je k t w płynął po raz d ru g i, zostaje dokonana na fo rm u larzu uwaga, że podobny p ro je k t b y ł zgłoszony w cześniej i z jakich powodów nie został wówczas w ykorzystany. Po dokonaniu powyzszej kontroli przez kom órkę porów nyw a się p ro jek ty z k arto tek ą „TECHSO“ (w Polsce opisy uspraw nień i udoskonaleń są w y d a­ w ane przez U rząd Patentow y). Jeżeli w kartotece zn a jd u je się podobny opis, w ów ­ czas na- k arcie pro jek tu w p isuje się na te n tem at uwege. N atom iast jeśli opis nie w zupełności w y ja ­ śnia dane zagadnienie, wów czas zapotrzebow uje się z In sty tu tu Techniczno-Ekonom icznej Inform acji do­ datkow y m ate ria ł oraz rysunki. W szystkie projekty, k tó re w pływ ają przez pełno­ m ocnika, w zględnie bezpośrednio do kom órki, o trzy ­ m u ją kolejne num ery. D la wygody pierw sza cyfra n u m eru je st zw ykle n u m erem oddziału zakładu p ra ­ cy. N a przykład jeżeli p ro je k t m a num er 21721 i w p ły n ął z oddziału n r 2, to otrzym uje n r 2-21721. W nioski, k tó re m ają znaczenie ogólnozakładowe, o trzy m u ją sym bol zerow y, np. X 0-21721. Po n a d a ­ niu n u m e ru porządkow ego dla pro jek tu sporządza się k a rtę kontrolną, po czym pro jek t zostaje skiero­ w any do rozpatrzenia i w y dania decyzji. P ro je k ty , k tóre zgłaszają robotnicy, nie zaw sze są odpow iednio technicznie opracow ane, w obec czego może zajść wypadek, ze dojrzałe technicznie p ro je k ­ ty nie zostaną odpowiednio zrozum iane, co grozi w 'd a ls z e j konsekw encji ich odrzuceniem . K om órka w ynalazczości obowiązana je s t śledzić podobne w y­ padki i dbać o należyte i odpow iednie opracow anie projektów , tak żeby tre ść projektu praw idłow o .odzw ierciadlała m yśl autora. P ro je k ty , k tóre m ogą m ieć zastosowanie w róż­ nych oddziałach zakładu, w ykonyw a się w dwóch

706

N r 5/1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

lub w ięcej egzem plarzach, a wiadomości najb ard ziej działy technologiczne, w czasie norm alnej p rac y , tiek aw e zaopatruje się w nalepkę „wiadom ości ek s­ na p o d staw ie zam ów ień kom órki wynalazczości. A u to r p ro je k tu pow inien ud zielać konstruktorow i presow e“ i rozsyła po zakładzie. W szystkie zastosowane p ro jek ty są w pisyw ane w szelkich w yjaśnień, tak żeby p ra c a była'W ykona­ przez kom órki wynalazczości do odpow iedniej ew i­ n a odpow iednio i w term inie, n ato m iast w szystkich dencji n a tzw. kartach-kontrolkach, dokąd zostają zm ian i ew en tu aln y ch u zu pełnień dokonyw a się ty l­ rów nież w niesione zm iany i uzupełnienia, jak ie m a­ ko za zgodą autora. W p rzypadku, gdy autor nie n a ­ ją m iejsce w późniejszym okresie. K arto tek a k a rt leżycie opracow ał swoją m yśl, w ów czas zm iany k o n ­ kontro ln y ch jest bardzo pom ocna p rzy sporządzaniu stru k cy jn e, k tó re są podyktow ane celowością rzeczy, spraw ozdań. Równolegle z reje strac ją p ro jek tó w do­ mogą być dokonane przez opracow ującego p ro je k t konyw ane są odpow iednie n o tatk i w karto tece racjo­ technicznie. Celem zachow ania pew nego sy stem u porządkow e­ nalizatorów . go p rzy ew id en cji projektów racjonalizatorskich za­ P ro je k ty odrzucone są oddaw ane do arch iw u m koleca się w prow adzenie specjalnej num eracji. R eje­ m órki w ynalazczości celem przechow ania. Z aakcep­ tow ane w nioski zostają natom iast w łączone do pla­ stra c ja dokum entacji p ro jek tó w przedstaw ia się nów oddziałow ych celem realizacji i są p rzekazyw a­ w form ie ułam ka, gdzie w liczn ik u w staw ia się lite ­ ne w łaściw ym osobom. P ro jek ty , k tó re zostały w pro­ ry i cy fry w edług skorow idza, objaśniającego p rz y ­ należność p ro je k tu do odpow iedniej g rupy tem atycz­ w adzone w życie, do czasu w ypłaty w ynagrodzenia nej, n a to m ia st w m ianow niku są w staw iane cyfry, autorom z n ajd u ją się w kom órce wynalazczości. oznaczające n u m er projektu. O w szystkich zm ianach, zachodzących w trakcie P rz y k ła d w ykazu przedstaw iony je s t w tabeli. załatw iania projektów , są dokonyw ane w książce ew idencyjnej i w k a rta c h kontrolnych odpow iednie Wykaz tem atyczny projektów Tabela n r 1 uwagi. Grupa, do której nr nazwa podgrupy S ystem atyczna kontrola toku załatw iania p ro je k ­ odnosi się projek litera podgrupi tów d a je gw arancję szybszego załatw iania, co jest 2 4 1 3 konieczne specjalnie w trakcie ich ro zp atry w an ia i opracęw yw ania, natom iast w dalszym etap ie po­ Maszyny maszyny do obróbki m e­ A 1 zwala n a szybką ich realizację. chanicznej produkcyjne 2 maszyny odlewnicze A utor w inien być pow iadom iony w term in ie 10- i pomocnicze 3 prasy i urządzenia do... dniow ym o rezultatach rozpatrzenia jego p ro je k tu 4 maszyny do wykonywa­ i o przebiegu realizacji. Pełnom ocnik do spraw w y­ n ia prób i urządzenia nalazczości w oddziale zakładu, przesyłając p ro je k t laboratoryjne 5 in n e urządzenia do rozpatrzenia, określa w karcie kontrolnej term in 6 części do maszyn n a jego rozpatrzenie (od 3— 4 dni). Z ałatw iający po­ w inien zaw sze podpisać odbiór projektu. Pom ocnik B 1 silniki i aparaty pomia­ w zględnie in stru k to r je st obow iązany do dopilno­ Urządzenia energetyczne rowe, w ania term inow ego załatw ienia spraw y. 2 urządzenia (agregaty) parowo-wodne P rz y ję te p ro jek ty klasyfikuje się n a kategorie 3 regulatory w zależności od tego, w jakiej kolejności m a ją być realizow ane, m ianowicie: Wyroby wyszczególnia się w e­ I. Do pierw szej kategorii należą p ro jek ty , k tóre rozw iązują zagadnienia tzw . „w ąskich p rzejść“ w p ro d u k cji lub zm niejszają ilość braków i podw yż­ szają jakość produkcji. P ro je k ty te m ają pierw szeń­ stw o realizacji. II. Do drugiej k ategorii należą projekty, dające m niejsze korzyści ekonom iczne i nie zw iązane z li­ k w idacją „w ąskich przejść“. III. Do trzeciej k ategorii należą p ro je k ty w ątp li­ we, w ym agające spraw dzenia, oraz te, k tó ry c h ko­ rzyści ekonom iczne są nieduże. P ierw szą fazą realizacji p ro jek tu je st jego opraco­ w anie techniczne, k tó re może być w ykonane dw o­ jako. Po pierw sze, należy dokonać czynności, które w ym agają w prow adzenia niew ielkich zm ian w ist­ niejących rysunkach lub in stru k cjach technologicz­ nych. P o drugie, trzeb a w ykonać now e rysunki, w zględnie przeróbki na podstaw ie w skazów ek poda­ nych przez au to ra w projekcie. D okonyw anie tech­ nicznego opracow ania p ro je k tu może n aw et w pew ­ nych przypadkach doprow adzić do odstąpienia od rozw iązań, zam ierzonych przez autora, i zw ykle zaj­ m uje znaczną ilość czasu. T echnicznym rozpracow aniem pro jek tó w z a jm u ją się w zakładach b iu ra konstrukcyjne, w zględnie w y­

produkcyjne

dług znaków wyrobów

Sprzęt pomocniczy

C

1 2 3

Przyrządy

D „

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15

opakow anie specjalne, opakowanie normalne sprzęt ładowniczy w arsztaty stolarskie, sto­ liki, stalugi do toczenia do frezowania do wiercenia do strugania i dłutow a­ n ia do szlifowania ślusarskie do prasy do prac na zim no i na gorąco form y do prasow ania m as plastycznych, m as ceramicznych i gum y urządzenia pneumatycz­ n e i hydrauliczne do przeciągania do obróbki cieplnej do polerowania i gładze­ n ia do galwanizacji do obróbki anodowo mechanicznej i elek­ troerozyjnej do piaskowania i śru to ­ w ania

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

N r 5/1951

1

1 2

1

3 16 17

E

Narzędzia i przyrządy pomiarowe

1

2 3 4 5 6 7 S 9

-

4 do modeli i skrzynek rdzeniowych do kokil i skrzynek for­ m ierskich sprawdziany i przeciwsprawdziany, urządze­ nia kontrolne i po­ miarowe przebijaki a stemple uchwyty gwintowniki, narzynki, głowice gwinciarskie tokarskie noże tokarskie w iertła, rozw iertaki frezy do szlifierek

Części zam ienne

F

wszelkiego rodzaju czę­ ści zamienne

Bezpieczeństwo i higiena pracy

G

wszystkie rodzaje (tech­ nika) BHP

M echanizacja i autom atyzacja

H

4 5 1

a sporządza się je m iesięcznie, kw artalnie, półrocz­ nie i rocznie. F orm ularz ogólnozakładow y realizacji p ro jek tó w (zbiorczy) w ypełnia się w kolejności num erów po­ rządkow ych oddziałów. W m iarę postępow ania prac przy załatw ianiu projektu, ta k w czasie techniczne­ go opracow yw ania, ja k i w ykonyw ania n a w a rszta ­ cie, dokonyw a się odpow iednich adnotacji n a fo rm u ­ larzu, zw ykle odm iennym kolorem . Dobre rez u lta ty osiąga się przez codzienną inspekcję planu realizacji projektów . Po każdej inspekcji zleca się usunięcie przeszkód, na które się napotyka. W kom órce wynalazczości, oprócz ogólnego form u­ larza kontrolnego, prow adzi się form ularze oddziało­ we. W edług spraw ozdań oddziałow ych m ożna sp raw ­ dzać w ykonanie planu realizacji projektu, ta k w od­ dziale w ykonującym urządzenia potrzebne do rea li­ zacji projektu, jak i w oddziale, w którym p ro jek t m a być stosowany. W c e lu u z y s k a n ia m o ż liw o ś c i u s ta le n ia f a k ty c z ­ nej oszczędności, ja k ą p r z y n ie s ie z a s to s o w a n ie p r o ­

1 2 3

Remonty maszyn i urządzeń

707

taśmy i linie produk­ cyjne mechanizmy — automaty mechanizmy ładunkowe i urządzenia do m a­ szyn do obróbki me­ tali urządzenia ładunkowe do maszyn dźwigi i suwnice

je k tu , p ro w a d z i się e w id e n c ję w y d a jn o ś c i d a n e g o u r z ą d z e n ia . E w id e n c ja t a k a j e s t b a rd z o k o r z y s tn a , g d y ż z m u sz a p e r s o n e l te c h n ic z n y o d d z ia łu d o p r a ­ w id ło w e g o w y k o rz y s ta n ia w p ro w a d z o n e g o d o p r o ­ d u k c ji p r o je k tu , a je d n o c z e ś n ie n ie d o p u s z c z a do p rz e d w c z e sn e g o u s u n ię c ia g o z p ro d u k c ji.

wszelkiego rodzaju re ­ monty i reperacje

A kcja upow szechniająco-pouczająca w dziedzinie wynalazczości m a w iele form . Form ą n ajbardziej w y­ różniającą się jest ind y w id u aln a p raca w ty m kie­ ru n k u z racjonalizatoram i i w ynalazcam i p rzez udzielanie porad oraz dokonyw anie w ym iany dośw iadczeń.

U lepszone urządzenie w ykonyw a się w zasadzie w oddziale, w k tó ry m będzie ono stosow ane. K ierow ­ n ik oddziału d a je zam ów ienie na w ykonanie go do innego oddziału n a zasadach p rzy jęty ch w ram ach zakładu. D alsze w y konanie zam ów ienia i nadzór nad jego w ykonaniem prow adzi pełnom ocnik w oddziale. T erm in w y konania o kreśla kierow nik oddziału. W przypadkach, k ied y dane urządzenie nie może być w y konane w zakładzie i zachodzi konieczność zam ów ienia go w in n y m zakładzie, sp raw ą zamó­ w ien ia u rządzenia n a zew nątrz zajm u je się odpowie­ d n ia k om órka fab ry k i (oddział zaopatrzenia lu b tp). Po w y k o n an iu uspraw nionego urządzenia sporzą­ dza się w stęp n e p ró b y jego przydatności w pracy. Po u su n ięciu w szystkich niedociągnięć now e urzą­ dzenia p rzek azu je się do zainteresow anego oddziału. O ddział otrzy m u jący gotowe urządzenie zw ołuje ko­ m isję z trz e ch do pięciu osób celem dokonania prób oraz u sta le n ia -w y d a jn o śc i p racy i spraw ności u rzą­ dzenia. P rz y dokonyw aniu w ażniejszych prób konie­ czna je s t obecność przedstaw iciela kom órki w yna­ lazczości zakładu. N a podstaw ie specjalnego protokółu, sporządzone­ go po dokonaniu prób, przekazuje się urządzenie do eksploatacji. K o m ó rk a w ynalazczości zakładu je st obowiązana śledzić realizację p ro je k tu i czynić w szystko, żeby n ie b y ło żadnych przeszkód w trakcie realizacji. Ce­ lem lepszej ko n tro li n ad realizacją używ a się spe­ cjaln eg o form ularza kontrolnego. F o rm u larz może być oddziałow y, w zględnie ogólny, w in ien jednak b y ć prow adzony przez kom órkę wynalazczości. F or­ m a p la n u oddziałowego i ogólnego je st jednakow a

W y m ia n a d o ś w i a d c z e ń

J e d n o c z e ś n ie sze ro k o ro z p o w s z e c h n io n a j e s t a k c ja u r z ą d z a n ia p o k a z ó w p r a c r a c jo n a liz a to r s k ic h , a k c ja s o c ja lis ty c z n e g o w s p ó łz a w o d n ic tw a m ię d z y r a c jo n a ­ liz a to ra m i, w w y n ik u cz eg o n a ro d z iła się n a w e t n o w a f o r m a w s p ó łz a w o d n ic tw a , m ia n o w ic ie zesp o ło ­

w e brygady rcLcjondlizator skie.

W ielką pomoc w ak cji upow szechniania w ynalaz­ czości okazują kom isje do spraw w ynalazczości przy radach zakładowych. R acjonalizatorom należy udzielać porad p raw nych i technicznych. P orady p raw n e zaleca się daw ać w form ie pogadanek, ew ent. lekcji, np. na następ u jące tem aty: 1) R adzieckie ustaw odaw stw o o wynalazczości. 2) W ypłata w ynagrodzeń za w ynalazki, udoskona­ lenia i uspraw nienia. 3) K iedy a u to r m a praw o do w ynagrodzenia? 4) Nowości racjonalizatorskie w ZSRR — p ro je k ty zrealizow ane w zakładzie. 5) Zaśw iadczenia za dokonane pro jek ty i odznacze­ nia dla racjonalizatorów . 6) O pracow yw anie p ro jek tó w racjonalizatorskich. P orad technicznych pow inno się udzielać poszcze­ gólnym racjonalizatorom w zalezności od in te re su ­ jących ich tem atów i dlatego m ają one c h a ra k te r przew ażnie indyw idualny. P orad tych w zakładzie udziela się nie później niż w term inie tygodniow ym od dnia otrzym ania od a u to ra „zapotrzebow ania“ na poradę. P orady mogą być daw ane ustnie lu b pisem ­

708

WI A D

MOŚCI

URZĘDU PATENTOW EGO

nie, p rzez specjalistów zakładu albo przez fachow ców z in sty tu tó w specjalnych. Om awiane porady o rg an i­ zu je kom órka wynalazczości, k tóra rów nież prow adzi w specjalnej książce dokładną ich re je s tra c ję oraz zb iera opinie w tej m aterii u konsultujących. P o ra ­ dy gą p łatn e z funduszów zaprelim inow anych n a te n cel. (P racę tę w Polsce w inien spełniać K lub T echniki i Racjonalizacji). W ym iana doświadczeń m a również olbrzym ie zna­ czenie dla całości akcji wynalazczości. W pierw szym rzędzie zwiększa ona w artość projektów , sk ra c a te r ­ m in y załatw iania i uniem ożliw ia zgłaszanie ty c h sa­ m ych projektów po raz w tóry. J e d n ą z pożytecznych form w ym iany dośw iadczeń je st organizow anie n a ra d racjonalizatorów . N a n a ra ­ dach su m u je się osiągnięcia na polu rac jo n aliza to r­ stw a za pew ien okres działalności (np. za rok, p ó łro ­ cze), poddaje się w szechstronnej krytyce p ra c ę ko­ m órki wynalazczości i kom isji wynalazczości, d ziała­ jącej p rz y m iejscow ej radzie zakładowej. N a n a ra ­ dzie sta w ia się przed racjonalizatoram i określone za­ d a n ia .n a okres najbliższy i perspektyw y n a okres dalszy. Z e b ran ia takie mogą m ieć ściśle określone zadania, np. om ów ienie problem ów , k tóre w danej c h w ili są n a jb ard ziej palące, w w yniku czego m ożna spodzie­ w ać się od racjonalizatorów pew nych rozw iązań ty ch problem ów . W czasie trw ania n arad y i po jej zakończeniu o r­ gan izu je się w zakładzie pracy w ystaw ę p rac rac jo ­ nalizatorskich, k tóra odzw ierciadla osiągnięcia po­ szczególnych racjonalizatorów , brygad oraz g ru p . Na w y staw ie dem onstruje się eksponaty przyrządów , ry su n k i projektów racjonalizatorskich, ich opisy, oraz podaje się korzyści ekonomiczne, jakie zostały uzy­ skane p rzez ich w prow adzenie. E ksponatam i m ogą być m ak iety , ruchom e m odele, wzory w yrobów , r y ­ sunki, opisy, schem aty nowości technicznych i w y ­ kresy rozw oju akcji racjonalizatorskiej. Po zakończeniu w y staw jf m ateriały i ek sp o n aty p rzek azu je się do klubu wynalazczości p rzy z ak ła­ dzie. P ożądane jest, aby k lu b wynalazczości b y ł zor­ ganizow any’ w jednym pom ieszczeniu z w arsztatem dośw iadczalnym . K lub m a za zadanie propagow ać ideę w ynalazczości i racjonalizacji oraz z a jm u je się prow adzeniem w ym iany doświadczeń m iędzy racjon a lizatoram i. W klubie odbyw a się udzielanie p o rad technicznych i praw nych. P raca klubu je s t ściśle zw iązana z aktualnym i zagadnieniam i fab ry k i. Oprócz powyższego klub sugeruje racjonalizatorom rozw iązanie zagadnień potrzebnych n a najbliższą przyszłość. W n iek tó ry ch klubach zakładow ych są tw orzone m uzea eksponatów (często ruchom ych), przyrządów , w ynalazków i projektów racjonalizatorskich, z k tó ­ rych zakład m iał najw iększe korzyści. W klub ie z n a j­ duje się gazetka ścienna oraz zdjęcia w y b itn y ch ra ­ cjonalizatorów . P la n p ra c y klubu jest sporządzany przez kom órkę w ynalazczości. Lekcje i w y k łady o ruchu rac jo n ali­ z a t o r e m i osiągnięciach technicznych w ygłasza sie dwa ra z y w m iesiącu. F rz y klubi.e jest czynny kącik wiadomości te c h ­ nicznych, k tó ry pesiada następujące m ateriały: 1) cyasopism a techniczne, 2) w ykaz patentów ,

Nr 5/1951

3) „in fo rm acje ekspresow e“ now ych o sią g n ię ć technicznych z różnych in sty tu tó w naukow ych i p o ­ dobnych jednostek, 4) k a rto te k i „TECHSO“ i „T echinform acii“ (w Polsce opisy udoskonaleń i uspraw nień, p u b lik o w a ­ n e p rzez U rząd P atentow y), 5) in fo rm a c y jn e m ateriały D om ów Techniki, 6) sp ecjaln ie d o b ran ą lite ra tu rę techniczną, 7) w ła ściw e w y staw y techniczne, sy ste m aty c zn ie sporządzane w kącikach inform acji. Oprócz zeb rań , odbyw ających s ię z w y n alazcam i i racjo n alizato ram i, w kąciku inform acji zaleca się podaw ać do w iadom ości i inne. techniczne in fo rm a ­ cje za pom ocą tzw . „poczty okólnej“ . Zasada „p o czty okólnej“ je s t n astępująca: oddziałow ym pełnom ocni­ kom do sp ra w w ynalazczości podaje się kolejno do w iadom ości w okresie 3 lub 4-dniow ym w y b ra n e m a ­ teriały techniczne. W dalszej kolejności m a te ria ły są przekazyw ane z oddziału n a oddział, co um ożliw ia w szystkim pełnom ocnikom zaznajom ienie się z n a j ­ ak tu aln iejszy m i m ateriałam i. O siągnięcia racjonalizatorów są podaw ane p rze z p rasę i p rzez radio. W niek tó ry ch przypadkach ra c jo ­ n alizato rzy dzielą się ze słuchaczam i swoim i osiągnię­ ciam i. P o p u la ry z a cja autorów i ich osiągnięć w p ły ­ w a dodatnio n a w zrost akcji w ynalazczości w z a k ła ­ dzie pracy. Celem m obilizacji załogi do udziału w ru c h u r a ­ cjonalizatorskim i do rozw iązyw ania trudności p r o ­ d u k cyjnych p rz y tzw. „w ąskich przejściach“ u r z ą ­ dza się „ogólne przeglądy racjonalizatorskie“'. P r z e ­ glądy m a ją rów nież n a celu ja k najszerszą p o p u la ­ ryzację no w y ch m e to d technicznych celem dalszego w łączenia ich do pro d u k cji oraz w ciągnięcia do om a­ w ianego ru c h u ja k najszerszych rzesz robotników i pracow ników inżynieryjno-technicznych. P rzeg ląd m a za zadanie: 1) w y jaw ić „w ąskie przejścia“ w produkcji, 2) zorganizow ać pow szechną a k c ję agitacyjną n a rzecz zgłaszania projektów , 3) zorganizow ać b ry g ad y racjonalizatorskie, 4) przeprow adzić przegląd p ro je k tó w nie w prow a­ dzonych w życie, celem u sta le n ia przeszkód w ich w prow adzeniu, 5) sporządzić nyesięczny p la n w prow adzania p ro ­ jektów w czasie trw a n ia przeglądu, 6) skontrolow ać praw idłow ość dokonanych obli­ czeń i w ypłaconych w ynagrodzeń za' p ro je k ty zasto­ sowane, 7) zorganizow ać szeroką ak cję w ym iany dośw iad­ czeń racjonalizatorów i po p u lary zacji sam ych auto­ rów , ja k i ich projektów , 8) opracow ać p lan p racy upow szechniaj ąco-pouczającej w śró d pracow ników do następnego przeglą­ du', 9) przygotow ać n a ra d y racjonalizatorów . P rz eg lą d y racjo n alizato rsk ie celow o je st urządzać raz w roku. P ierw szy etap przeglądu jest poświęco­ n y opracow aniu i uporządkow aniu m ateriałów . W ty m e ta p ie podsum ow uje się w yniki przeglądu oraz rozp raco w u je się p lan y przedsięw zięć organi­ zacyjno - tec h n icz n y c h i p lan y p ra c brygad zespoło­ w ych. O kres przygotow aw czy przeglądu trw a nie w ięcej niż 2 tygodnie. W ty m czasie k o m itet organizacyjny

Nr 5/1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

przeglądu rozpracowuje plan przeprow adzenia prze­ glądu. W skład kom itetu organizacyjnego wchodzą: 1) głów ny inżynier zakładu (przewodniczący), 2) kie­ row nik komórki wynalazczości, 3) przedstaw iciel ko­ m isji wynalazczości, 4) przedstaw iciele zakładow ych organizacji społecznych, 5) 2— 3 aktyw istów z grona racjonalizatorów . K o m itet organizacyjny ty p u je kandydatów do ogólnofabrycznej komisji p rze p ę d o w e j oraz do kom isji oddziałow ych. K andydatów zatw ierdzają ra d y zakła­ dow e i g rupy związkowe w oddziałach. O gólnofabryczna kom isja składa się z 13— 21 osób, w zależności od w ielkości zakładu i ilości racjonalizatorów . Od­ działow e kom isje sk ład ają się z 3—9 osób w zależ­ ności od wielkości oddziału. K o m ite t organizacyjny m a za zadanie opracow ać p ro je k t zarządzenia o m ający m się odbyć ogólnym przeglądzie wynalazczości. P o dokonaniu prac organizacyjnych k o m itet orga­ n iz a c y jn y przekazuje pełnom ocnictw o kom isji celem dokonyw ania dalszych p rac przygotow aw czych. Ko­ m isja w y d aje odezwę do całej załogi zakładu o ce­ lach i zadaniach ogólnego przeglądu, ja k rów nież for­ m u la rze wykazów spraw ozdaw czych oraz m ateria­ ły a g ita cy jn e w form ie afiszów, haseł itp. Kom isja m a za zadanie zebrać też tem aty dla racjonalizatorów i w y d a ć b iuletyn tem atow y. W czasie trw an ia przeg ląd u kom isja w in n a zebrać się 3— 4 razy. Na posiedzeniach swych przeprow adza p o k ró tce podsum ow anie w yników . W yznacza się oso­ by, odpow iedzialne za przedstaw ienie szczegółowych sp raw o zd ań cP przebiegu przeglądu. N a tej pod­ staw ie p o d ejm u je się odpow iednie k ro k i celem za­ rad z e n ia trudnościom i zaległościom ujaw nionym w czasie przeglądu. K om isja n a posiedzeniach swych a k c e p tu je przedłożone b iu le ty n y tem atow e celem w y d a n ia ich na zakład. N a końcow ym posiedzeniu kom isji, n a k tó ry m w in­ ni b y ć obecni rów nież członkow ie kom isji oddziało­ w ych, n a jle p s i racjonalizatorzy oraz przedstaw iciele k ie ro w n ic tw a oddziałów, ak ceptuje się p lan y realiza­ cji p ro je k tó w , k tó re nap ły n ęły w czasie trw ania p rze g ląd u . O gólnozakładow a kom isja przeglądow a konty n u u ­ je s w o ją działalność rów nież po zakończeniu przeglą­ du i m a za zadanie u trw alić inicjatyw ę, ujaw nioną p rze z racjonalizato rów w czasie trw an ia przeglądu. K o m isja śledzi w dalszym ciągu w ykonanie nazna­ czonych planów poprzeglądow ych, k o n tro lu je pracę k o m ó rk i w ynalazczości i pracę racjonalizatorskich b ry g a d zespołowych. Z e sp o ło w e brygady racjonalizatorskie to now a for­ m a w sp ó łp ra c y m iędzy robotnikam i i pracow nikam i in ży n ie ry jn o -te c h n ic z n y m i. M ają one pow ażny w kład w c a ło ść ru c h u racjonalizatorskiego. W ostatnich c z a ra c h w spom niane b ry g ad y zdobyły sobie poważ­ n y a u to r y t e t w w ielu dużych zakładach. Isto ta brygad p o le g a n a tym , że o trz y m u ją one do rozw iązania k o n k r e tn e zadania racjonalizatorskie i w szystkie p ra ­ ce w y k o n u ją swoimi siłam i. p o o d d a n iu przyrządu do produkcji m oże zajść ko­ n ie c z n o ś ć zapoznania pracow ników , zatrudnionych p r z y ty m przyrządzie, z działaniem nowego m echa­ n iz m u , konstrukcji, zapoznania ze schem atem tech­ n o lo g ic z n y m . B rygada m a wówczas zadanie dokonać te g o w term inie-m ożliw ie krótkim . B rygada m a rów ­

709

nież zadanie prow adzić okresow y nadzór n a d spo­ sobem eksploatow ania przyrządu, m echanizm u, p ro ­ cesu technologicznego, w zględnie przygotow ać do te ­ go celu odpow iednią obsługę. R acjonalizatorska b ry g ad a zespołowa składa się z autora, w spółautora i osób, osobiście w spółpracują­ cych p rzy realizacji pro jek tu . Skład osobowy brygady je s t dobrany dowolnie. Na dobór w pływ a treść zadania racjonalizatorskiego, któ­ re należy rozwiązać, jak . i zgranie się“ samej b ry ­ gady. Z w ykle brygada sk ład a się z 4— 5 osób. B rygadzie udziela się zachęcającej prem ii pienięż­ nej z funduszów akcji w ynalazczości. P rem ia d la b r y ­ gady zespołowej składa się: a) z w ynagrodzenia d la a u to ra w edług odpow ied­ niej skali, przyjętej w in stru k cji, b) z 60-procentowego dodatku przew idzianego w p. 14 m rtru k c ji o w ynagradzaniu za p rojekty racjo n ali­ zatorskie, c) z prem ii za energiczną w spółpracę przy w p ro ­ w adzaniu pro jek tu w życie w wysokości 15% od w y ­ nagrodzenia, w ynikającego z punktów a i b. Rozdział prem ii zostaje dokonany w łonie sam ej brygady, natom iast w p rzy p ad k u sprzeciw u choćby jednego z jej członków — przez kom órkę w ynalaz­ czości. J a k już wspom niano, skład om aw ianvch b ry g ad zależny je s t od treści p ro je k tu racjonalizatorskiego. W roli autora pro jek tu m oże w ystępow ać jed e n z członków brygady albo w szyscy członkowie. S p ra ­ w ę au to rstw a rozstrzyga się w łonie samej brygady. B rygadą racjonalizatorską nazyw a się taką b ry g a ­ dę, k tó ra całkowicie sw oim i siłam i rozw iązuje p ro ­ blem y realizowanego p ro jek tu . W' brygadzie tej po­ szczególni członkowie pom agają sobie naw zajem , uzupełniają się i stanow ią jed n ą całość twórczą.' Z adania swe w ykonyw a b ry g ad a w czasie w olnym od pracy, natom iast w p rzy p ad k u w yjątkow ej p il­ ności przedsięw zięcia, co je s t w ynikiem konieczności uruchom ienia p rojektu w ja k najkrótszym term in ie, kierow nictw o zakładu d a je zezwolenie członkom brygady n a pracę nad realizacją p rojektu w czasie służbow ym , względnie zw alnia tych pracow ników w tym okresie od zajęć norm alnych. K ierow nictw o pracą b ry g ad y pow ierza się k ie ­ row nikow i oddziału wzgl. jego zastępcy. K om órka wynalazczości obow iązana jest popierać brygady i udzielać im w szelkiej pomocy przy w yko­ nyw aniu zobowiązań.

Jeszcze o k o n k u r sa c h JednĄ z form socjalistycznego w spółzaw odnictw a w dziedzinie organizacji w ynalazczości jest u rządza­ nie konkursów n a w ytypow anie najlepszego pełno­ m ocnika do spraw w ynalazczości z oddziałów fa­ brycznych. Treść w spółzaw odnictw a polega n a tym , żeby pełnom ocnik, w spólnie z racjonalizatorem , osiągnął pierw szeństw o p rzy szybkim załatw ieniu p ro ­ jektu, w prow adzeniu w życie i uzyskaniu ja k n a j­ większych oszczędności. W arunki w spółzaw odnictw a dla pełnom ocnika m o­ gą np. w yglądać następująco: 1) uzyskanie w ciągu k w a rta łu p rzynajm niej 1 w niosku uspraw niającego n a 5-ciu robotników w od­ dziale,

710

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO-

2) zastosowanie w produkcji nie mniej niż 6 5 % zgłoszonych projektów, 3) uzyskanie oszczędności z wprowadzonych pro­ jektów w wartości nie mniejszej niż 3 % sumy ogól­ nej wartości rocznej produkcji oddziału. W przypadku wypełnienia warunków powyższych pełnomocnik otrzymuje 1-sze miejsce. Przy niewy­ pełnieniu jednego z punktów, lecz z warunkiem w y­ konania go nie mniej niż w 8 0 % , otrzymuje 2-gie miejsce. Przy niewypełnieniu dwóch punktów, lecz z warunkiem wykonania ich w wysokości nie mniej­ szej niż 8 5 % , otrzymuje 3-cie iniejsce. Nagrody, jakie otrzymują współzawodniczący, są następujące: 1-sza nagroda za 1-sze miejsce — 500 rubli, 2-ga nagroda za 2-gie miejsce — 300 rubli, 3-cia nagroda za 3-cie miejsce — 200 rubli. Niezależnie od tego prowadzone jest również współzawodnictwo oddziałowych inspektorów wyijalazczości. Dla inspektorów warunki współzawodni­ ctwa są następujące:

N r 5/1951

1) osiągnięcie przez swoją pracę organizacyjną ta­ kiego stanu w oddziale, żeby co 8-my pracownik zgło­ sił w ustalonym okresie współzawodnictwa przynaj­ mniej 1 projekt,

2). systematyczne sprawdzanie, czy wszystkie za­ twierdzone projekty są stosowane, oraz powiadamia­ nie racjonalizatorów o przebiegu realizacji ich pro­ jektów (do tego celu inspektor winien prowadzić ta­ blicę ogłoszeń dla racjonalizatorów), 3) dbanie o to, żeby wszystkie projekty były obli­ czane prawidłowo oraz żeby racjonalizatorom wypła­ cano wynagrodzenie zgodnie z obowiązującymi prze­ pisami. Całkowite wykonanie powyższych warunków daje możliwość otrzymania 1-go miejsca we współzawod­ nictwie. Drugie miejsce otrzymuje się w przypadku, jeżeli nie co 8-my, lecz co 10-ty pracownik oddziału był racjonalizatorem — z tym, że pozostałe dw a punkty -muszą być wykonane całkowicie. Opracował inż. Ł. Terczyński

N. M A SŁ Ó W

PLAN PRODUKCYJNY PRZEDSIĘBIORSTWA RADZIECKIEGO W Związku Radzieckim wszystkie fabryki i war­ sztaty należą do narodu, do państwa, nie zaś do osób prywatnych — i dlatego działalność każdego przedsiębiorstwa jest podporządkowana jednolitemu planowi państwowemu. N a podstawie planu pięcioletniego Rzad Radziecki określa najważniejsze zadania wszystkich gałęzi go­ spodarstwa narodowego z góry na jeden rok. Zada­ nia te obejmują najważniejsze wskaźniki produkcji — jej zakres, obniżenie kosztów własnych, wydaj­ ność pracy — i służą za podstawę zestawienia planu rocznego. N a podstawie tych zadań poszczególne minister­ stwa gospodarcze opracowujące swej strony zadania dla podległych im przedsiębiorstw, a przedsiębior­ stwa zestawiają według tego ścisły plan działalno­ ści na rok najbliższy. Plan przedstawia się minister­ stwu do zatwierdzenia. Plany wszystkich mini­ sterstw, po zbadaniu ich w ramach planu państwo­ wego ZSRR, przedkłada się do zatwierdzenia Rzą­ dowi. Tego rodzaju system zapewnia harmonijny zwią­ zek między wszystkimi gałęziami gospodarstwa, przyczynia się do planowego i wszechstronnego ich rozwoju i zapobiega dysproporcjom gospodarczym. N a plan każdego radzieckiego przedsiębiorstwa przemysłowego składają się w ogólnych zarysach: 1) 2) 3) 4) 5) 6)

plan produkcji; plan zatrudnienia; plan kosztów własnych produkcji; plan finansowy; plan usprawnień organizacyjno-technicznych obliczenie zdolnościprodukcyjnej przedsiębiorstwa; 7) plan zaopatrzenia materiałowego i kooperacji gospodarczej oraz 8) plan badania naukowego i pracdoświadczałnych.

Plan produkcji określa produkcję ilościowo z po­ działem na różne gatunkowości (nomenklatura). Z a ­ kres planowej produkcji określa się zarówno pie­ niężnie, jak materiałowo (np. maszyny podaje się w ilościach sztuk, metale i węgiel w tonach itd.). W szczególności Wykazuje się rozmiary zakończonej i niezakończonej produkcji, przy czym przewiduje się, że w celu zapewnienia nieprzerwanej produkcji ilość półfabrykatów nie może spaść poniżej pewne­ go określonego minimum.Plan zatrudnienia wyznacza liczbę całego persone­ lu przedsiębiorstwa, określa wydajność pracy i fun­ dusz płac. Liczbę robotników, funkcjonariuszy i in­ żynierów ustala się, biorąc pod uwagę stan tech­ niczny przedsiębiorstwa,' wzrost wydajności pracy i inne ważne czynniki. Jeżeli np. przedsiębiorstwo otrzymało nowe nowoczesne maszyny i urządzenia, okoliczność ta musi znaleźć bezwzględnie swój w y ­ raz w nowym planie zatrudnienia. Plan "kosztów własnych produkcji ma na celu obni­ żenie kosztów zakładowych i podwyższenie zysków. Przy zestawieniu planu przywiązuje się szczególne znaczenie do takich czynników, jak wykorzystanie urządzeń technicznych, normy zużycia surowców, materiałów, paliwa, energii elektrycznej, jak rów­ nież wydainość pracy, zmniejszenie wydatków ogól­ nych przedsiębiorstwa i opłat. Plan finansowy składa się z wyczerpującego bilan­ su wpływów i rozchodów przedsiębiorstwa. Zesta­ wia się go z obliczenia wydatków pieniężnych na przeprowadzenie planu oraz dochodów ze sprzedaży wytworów. W planie usprawnień organizacyjno-technicznych opracowuje się praktyczne sposoby udoskonalenia przedsiębiorstwa oraz wykonania i przekroczenia wszystkich wskaźników produkcji. W zestawieniu planu usprawnień organizacyjno-technicznych biorą żywy udział robotnicy. Przedkładają liczne warto-

N r 5/1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

711

ściowe projekty, m ające na celu ulepszenie organi­ P la n badania naukow ego i prac dośw iadczalnych zacji pracy, zastosow anie nowych sposobów tech­ I obejm uje opracow anie poszczególnych w ażnych za­ nicznych, racjonalizację przebiegu produkcji. W ro­ gadnień produkcji, k tóre m uszą być bezwzględnie ku 1949 w przedsiębiorstw ach przem ysłow ych ZSRR rozw iązane w roku przyszłym . W to k u w ykonyw ania p la n u podlega on stałem u przyjęto 450.000 projektów racjonalizatorskich. Plan ponow nem u badaniu. Z ależnie od przebiegu w ykony­ uspraw nień organizacyjno-technicznych uzupełnia w ania zastosow uje się środki w celu usunięcia się stale w ciągu roku. Zaw iera on nie tylko środki ju ż opracow ane, lecz rów nież w ym agające uprzed­ stw ierdzonych braków i niedociągnięć, precyzuje się poszczególne wskaźniki itd. niego badania. P la n produkcyjny — ja k pow iedział Józef S talin O bliczenie zdolności produkcyjnej przedsiębior­ stw a n a stę p u je w celu ustalenia, czego przedsię­ — nie m a polegać na suchym wyliczeniu liczb i na­ biorstw o po trzeb u je w zakresie w yposażenia tech­ kładów . P la n produkcyjny to żywa, praktyczna dzia­ nicznego, aby m ogło w ykonać swój p la n produkcyj­ łalność ludzi. W tym stopniu, w jakim rozw ija się ny. S ta w ia się przy ty m zadanie m ożliw ie najsku­ tw órcza aktyw ność klasy robotniczej i socjalistycz­ teczniejszego w ykorzystania posiadanego wyposaże­ nego współzaw odnictw a p rac y całego narodu, podnia. Zdolność p ro d u k cy jn ą oblicza się n a podstaw ie | w yższają się również stale zadania planu i ulepsza się planow anie. m ożliw ości przodujących działów przedsiębiorstw a. N a podstaw ie dośw iadczenia la t pow ojennych moż­ P lan p ro d u k cji nie k ie ru je się przeto poszczególny­ na b y przytoczyć liczne przykłady, w skazujące, jak m i tzw . w ąskim i przejściam i, które uzgadnia się r a ­ tw órcza inicjatyw a m as przyczynia się do udosko­ czej z m ożliw ościam i oddziałów przodujących. Za podstaw ę planow anych możliwości bierze się najlep­ nalenia planow ania socjalistycznego i dalszego udo­ skonalenia gospodarki, organizacji i techniki pro­ sze n o rm y w y k o rzy stan ia wyposażenia technicznego, dukcji. T ak np. w roku 1948 w e wszystkich przedsię­ osiągnięte przez robotników przedsiębiorstw a lub biorstw ach radzieckich rozw inęło się w spółzaw odni­ przez ca łą gałąź przem ysłu. ctwo oszczędnościowe oraz o podwyższenie zysków P la n zaopatrzenia m ateriałow ego w yznacza zapo­ socjalistycznych. Ruch te n przyniósł w spaniałe rezul­ trzebow anie przedsiębiorstw a na surow ce, paliwa, taty. Oszczędności pozwoliły radzieckiem u przem y­ m ateriał, m aszyny, in stru m en ty i inne środki pro­ słowi n a dodatkow ą produkcję w artości przeszło 20 dukcji. P rz y zestaw ien iu planu rów nież uwzględnia m ilionów rubli. się zaw sze w zorcow e n orm y zużycia surow ców i m a­ Bezpośrednie w spółdziałanie pracow ników przy teriału n a jed n o stk ę produkcyjną. W podobnvm pla­ organizacji i planow aniu produkcji jest najw iększą nie b ę d ą te ż w y k azan e dostaw y produktów lub pół­ siłą gospodarki socjalistycznej. produktów przez in n e przedsiębiorstw a — zgodnie („Die W irtschaft“, nr 48, 1950 r.) z planem kooperacji.

P. B. B Y K Ó W

Z PRAKTYKI TOCZENIA SZYBKOŚCIOWEGO W czasie w izyty radzieckich stachanowców w CSR doszło do spotkania między nim i a czes­ kim i pracow nikam i m. in. w hotelu zakładowym W itkow ickich Hut. Brali w tym spotkaniu udział: tok arz P. B. Byków, delegat do Rady Najwyż­ szej ZSRR i lau reat nagrody stalinow skiej, oraz w ytapiacz M. M. Priwałow, również laureat na­ grody stalinow skiej i starszy m istrz w oddziale w ielkich pieców kombinatu metalurgicznego „S talin“. Po pow itaniach wystąpił najlepszy tokarz ZSRR, P. B. Byków, którego przemówienie, a tak że odpowiedzi na zadawane pytania poda­ jem y poniżej:

D rodzy tow arzysze! Cieszę się, że m ogę poznać wasze z a k ła d y oraz przysw oić sobie zarów no wasze dośw iadczenie robocze, ja k podzielić się z w am i w łas­ nym dośw iadczeniem . Taka w ym iana doświadczeń niew ątp liw ie przyczyni się do spotęgow ania tem pa budow y p o d staw socjalizm u w w aszym k ra ju . Poz­ wólcie m i w ięc p rzekazać w am m oją p ra k ty k ę zawo­ dową, n a b y tą podczas pracy w fabryce. Je ste m z a tru d n io n y w M oskiewskich Zakładach B udow y O brabiarek. W r. 1928 zostałem p rzy ję ty do szkoły zaw odow ej, przy- czym w ybrałem sobie sekcję tokarską. S tudiow ałem w niej dwa lata. P o ukończe­ niu szkoły p o starałem się o pracę w fabryce. Gdy za­ cząłem pracow ać, koledzy moi przekazyw ali m i chęt­ nie sw e dośw iadczenie zawodowe, n a b y te w ciągu w ieloletniej pracy. W idząc, z jaką troskliw ością i do­

kładnością były m i udzielane niezbędne wskazówki, i to zarów no ze strony robotników , ja k i przez perso­ nel techniczny, starałem się ja k najlepiej opanow ać w ykonyw aną pracę i podnieść jakość wyrobów , w y ­ chodzących spod moich rąk. Od robotników przejąłem dośw iadczenia wykonaw cze, od techników — tech­ niczne, a od inżynierów — rów nież technologiczne. Gdy w r. 1935 m iał m iejsce pierw szy zjazd stach a­ nowców, podobnie jak w ty m roku u w as pierw szy zjazd przodow ników pracy, podjąłem zobowiązanie, że n a b y te dotychczas dośw iadczenie zawodowe p rze ­ każę z kolei m ym tow arzyszom pracy. W ciągu dw óch lat, z pom ocą personelu technicznego i w spółtow a­ rzyszy, udato m i się osiągnąć szybkość skraw ania, w ah ającą się w granicach od 200 do 250 m /m in., a w okresie ostatniej w ojny doszedłem do 500 m/!min. Poniew aż większość m oich kolegów odeszła na front, żeby bronić napadniętego k raju , do fab ry k i w stępow ały nowe, m łode siły, z których organizow a­ łem kom som olskie b rygady robocze. Rozum iałem , że jeżeli będę zachow ywał całe m oje dośw iadczenie za­ wodow e w yłącznie dla siebie, niew ielki będzie z tego pożytek dla kraju , walczącego o ostateczne zw ycię­ stw o n a d nieprzyjacielem . Dlatego to chętnie p rzek a­ zyw ałem je innym współtow arzyszom , ucząc ich, jak należy obsługiw ać obrabiarkę, żeby w ydajność jej była ja k najw iększa. Na m ój gorący apel do objęcia p a tro n a tu nad m łodszym i tow arzyszam i pracy odpo-

712

W IADOMOŚCI URZĘDU PATENTOW EGO

w iedziało ochotnie w ielu kolegów. W okresie w ypo­ w iedzenia w ojny Z w iązkow i R adzieckiem u udało m i się wyszkolić 50 now ych robotników, k tó rz y osią­ g ają obecnie szybkość skraw ania do 800 m /m in. P o zakończeniu w o jn y i przestaw ieniu się n a pro­ d u k cję pokojow ą w ysłki . swe skierow aliśm y k u od­ budow ie tego w szystkiego, co zostało zniszczone przez barbarzyńców niem ieckich, ku w ytw orzeniu takich w aru n k ó w bytu dla naszych obyw ateli, a b y życie było piękne jak niegdyś. W okresie pierw szej pięciolatki stalinow skiej zobo­ w iązałem się, że w ykonam cały plan pięcioletni w cią­ gu jednego roku. W ykonałem go w ciągu 10 m iesięcy. P o n ad to stalę zajm ow ałem się przekazyw aniem m łodym kadrom pracow niczym moich dośw iadczeń zawodowych, zw iązanych z pow iększaniem prędkości skraw ania. W r. 1948 udało m i się osiągnąć szybkość skraw ania, wynoszącą 1200 m /m in. Gdy stw ierd zi­ łem, że tokarka nie pozw oli uzyskać w iększej szyb­ kości skraw ania, przedstaw iłem to zagadnienie m ini­ stro w i przem ysłu obrabiarkow ego, żądając, aby dano nam lepsze ob rab iark i i lepsze narzędzia. N a apel ten odpow iedzieli natychm iast uczeni, w y ­ n a jd u ją c now y rodzaj tw ard y ch stopów, dzięk i któ­ rym m ożna byłb osiągnąć szybkość ponad 1200 m /m in. N asi inżynierow ie zakładow i, obeznani z pro b lem am i w ytrzym ałości m ateriałów , dostarczyli n a m now e tw a rd e stopy, przy użyciu których osiągnęliśm y szybkość 2400 m /m in. Dążeniem naszym je s t stoso­ w anie w p raktyce doświadczeń przede w szystkim przodujących pracow ników , i to stosow anie ich po­ w szechne, przez w szystkie zakłady odnośnej branży. W ciągu pierw szej pow ojennej pięciolatki w ykonałem 25 norm rocznych. Do chw ili obecnej spełniłem w szystkie zadania, przew idziane odnośnym planem , i p ra c u ję już n a konto ro k u 1972. R ząd nasz i p a rtia cenią n ad er wysoko tego. rodza­ ju ofiarność pracow niczą. Zostałem za to odznaczony zaszczytnym ty tu łem la u re a ta nagrody stalinow skiej. K oledzy fabryczni, z k tó ry m i pracuję, w y ró ż n ili m nie w te n sposób, że w y b ra li m nie delegatem d o R ady N ajw yższej ZSRR. Z a w szystkie swe sukcesy w p ra ­ cy jestem zobowiązany całem u kolektyw ow i praco­ w niczem u zakładów oraz kom itetow i p a rtii. Jestem d um ny z tego, że znalazł się niejaki B yków , k tó ry osiągnął tego rodzaju w y n ik i w swej pracy, a tak ich Bykow ów, t. j. przodow ników pracy, je st w śró d nas już około 10.000. Je ste m rów nież-dum ny z tego, ze znaleźli się u n a s robotnicy, którzy przekroczyli osiąganą p rzeze m n ie w ydajność i uzyskali szybkość sk raw an ia rów ną 2600 m /m in. G dy każdy m istrz oddziałowy u stali u n a s plan p racy dla danego ro b o tn ik a n a następny dzień, w k ła­ da odnośną k a rtę d zienną do specjalnej szufladki. P rzew idziana je st p rzy ty m jedna pracow nica, k tó ­ ra za jm u je się w yłącznie roznoszeniem ty ch in d y w i­ d u alnych zadań dziennych, przydzielonych p rzez m i­ s trz a poszczególnym pracow nikom . W yjm uje ona n a­ stęp n ie odnośne ry su n k i w arsztatow e i u stala, jakich narzędzi dany ro botnik będzie m usiał używ ać. N a­ rzędzia te odkłada do oddzielnego drew nianego p u ­ dła. G dy n azajutrz ro botnik przychodzi do fabryki, zw raca się do w spom nianej pracow nicy, k tó ra poin­ fo rm u je go o liczbie rysunków i poda m u d rew n ian ą skrzynkę, gdzie m a w szystko przygotow ane: zarów no rysunki, ja k narzędzia, k tórym i będzie posługiw ał się danego dnia. Taka organizacja pracy u łatw i m u w y ­

N r 5/1951

d atn ie w y k o n an ie codziennych jeg o zadań. R o b o tn ik chce zasadniczo w iedzieć, ja k i przedm iot m a o b r a ­ biać, ty m n ie m niej zn a on dokładnie, skąd ja k a część o b rab ia n a p rzy jd zie i n a ja k ą o b rab iark ę j e s t przeznaczona. T echnolodzy zw ołują co ty d zie ń m istrzów o ra z kierow ników oddziałów i p rzed y sk u to w u ją z n im i procesy technologiczne. R ów nież inżynierow ie z w o ­ łu ją w k ażd y m tygodniu n a ra d ę p ro d u k cy jn ą i w y ­ głaszają re fe ra ty n a tem a ty techniczne. W te n sposób zacieram y g ran ice m iędzy p racow nikam i n a s ta n o ­ w iskach kierow niczych, p racow nikam i um y sło w y m i i ro b o tn ik am i — p racow nikam i fizycznym i. T w o rzy ­ m y rów nież b ry g ad y robocze, a każdej takiej b r y g a ­ dzie pom aga n a tere n ie fa b ry k i organizacja zaw odo­ wa. Jeżeli jak iś ro botnik dokona dowolnego u s p ra w n ie ­ nia, pom ysł jego je s t n a ty c h m ia st roźpow szechfiiany. Na jego stanow isku roboczym po d aje się n a oddziel­ nej tab licy jego nazw isko oraz rodzaj pracy, p rz y czym zaznacza się, w ilu p ro cen tach p lan tej p ra c y je st doraźnie w ykonyw any, ogólne w ykonanie p la n u jego przekroczenie itp. O ile ro b o tn ik przedłoży p o m y sł racjonalizatprski, w ów czas organizacja zaw odow a naty ch m iast zw ołuje zebranie, n a k tó ry m racjo n alizato r objaśnia isto tę swego pom ysłu, po czym w szyscy obecni w ypow iada­ ją sw oją opinię odnośnie w arto ści uspraw nienia. Po przemówieniu uczestnicy spotkania zad a­ w ali pytania, dotyczące poruszonych zagadnień, n a które P. B. Byków udzielał .odpowiedzi. Oto niektóre z nich:

1) Czy polerujecie noże, również i te, które sq przeznaczone do obróbki zgrubnej? O becnie n ie czynim y ju ż tego; sposób ten stosow a­ liśm y d aw niej. Nóż szybko zużyw a się i n ie pozw ala osiągnąć zakładanych w yników . Pozostaje je d y n ie zbędnie zu ży ty m ateriał. T ak czy inaczej nóż n a le ż y naostrzyć, tak że w szelkie dalsze w ykończanie s ta je się zbyteczne.

2) Co stosujecie do nalutowywania płytek? C zy używa się folii? N alutow ujem y p ły tk i n a m iedzianej folii. Po" p r z y lutow aniu p ow staje jed n a k często w iele rys. P r z y w ysokiej szybkości sk ra w an ia m oże nastąpić w ów czas pęknięcie noża. Z agadnieniem ty m zajm ow ałem się już n iejednokrotnie. N ie zaw sze jed n ak udało m i się uzyskać d o d atnie w y n ik i w zakresie zw iększenia trw ałości noża. G dy n a jp ie rw przylutow ałem b lasz k ę m iedzianą, a n astęp n ie po w stała srysa, stw ierdziłem , że n a w szelkie n ap rężen ia n arażo n y b y ł p rz e d e w szystkim m a te ria ł lutow ia. Całość w y k o n u jem y w n astę p u jąc y sposób: 1) blaszka m iedziana, 2) p ł y t ­ ka z tw ard eg o m etalu, 3) blaszka-m iedziana, 4) n ó ż z tw ardego m etalu. N astępnie nakładam y zn o w u blaszkę m iedzianą, p ły tk ę z tw ard eg o m etalu, b lasz k ę m iedzianą, a w reszcie głów ną p ły tk ę tnącą z tw a rd e ­ go m etalu. W te n sposób trw a ło ść 'n o ż a została p o ­ w iększona o 15%. Stosujem y n a ogół dodatni k ą t n a ta rcia i ty lk o w yjątkow o, np. w przypadku s ta li h arto w an y ch , posługujem y się nożam i z u je m n y m k ątem n a ta rcia , a to dlatego, że obróbka ostrza je s t w ów czas łatw iejsza, a zużycie m ocy o b rabiarki w czasie p ra c y m niejsze. Nóż z A jem nym k ątem n a ta rc ia n ie skraw a, lecz w y g n iata m ateriał- Je że li z asto su -

N r 5 /1 9 5 1

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

7 13

jem y nóż-z ujem nym -kątem n a obrabiarce, n a której uprzednio używ aliśm y noża z dodatnim- kątem , wów­ czas zauw ażym y, że gpraw ność i w ydajność ob rab iar­ ki u leg n ą zm niejszeniu. I gdy zastosujem y naw et moc 10 KM, n ie osiągniem y nigdy tak ieg o samego w yniku. Noże z u jem n y m kątem n a ta rc ia stosujem y głów nie w ciężkim przem yśle m aszynow ym , gdzie m echanizm y o b rab iarek są odpow iednio siln e i gdzie nie zależy specjalnie n a znacznej gładkości po­ w ierzch n i ani na dokładności w ym iarów obrabianego p rzedm iotu. W naszych zakładach stosuje się jedynie noże z do d atn im k ą te m natarcia, przechodzącym co n ajw y żej n a pow ierzchni ścina w k ą t ujem ny. 3) K ie d y z reguły stosujecie w ię k szy k ą t natarcia? Stachanowiec P. B Byków, najlepszy tokarz Zw iązku Ra­ dzieckiego, odwiedził w raz z kierownikiem delegacji, W. I. Krestjaninowem, zakłady CKD Stalingrad, gdzie zgoto­ wano m u żywiołową owację. Na zdjęciu Byków w rozmowie z przodownikiem pracy Doutnaczem, który wręcza m u dar robotników zakładów CKD Sokołowo.

N ajczęściej stosujem y noże z dodatnim k ątem n a ­ tarcia, w ah ający m się w granicach 2 — 3°. Okresy trw ało śc i ostrza są z g ó ry określone i zależne od ro­ dzaju u ż y te j stali. U żyw am y najczęściej trzech jej gatu n k ó w . G atunek T15K6 pozw ala osiągnąć okres trw ałości, w ynoszący 45 m in. Poniew aż p rzy tej sa­ mej trw a ło śc i ostrza chcieliśm y uzyskać lepsze w yni­ ki, zw róciliśm y ^ ię do naszych pracow ników z wez­ w aniem o podniesienie jakości obróbki. Jednocześnie uczeni odpow iedzieli ze swej strony n a nasz apel, dając n o w y tw a rd y m etal, k tó ry um ożliw ił osiągnię­ cie szybkości 1200 m /m in . J e s t to sta l T30K4. Gdy dostarczono n a m now e obrabiarki, n a w e t ta tw ardość nie w y sta rc z y ła do dalszego zw iększenia w ydajności obróbki. N a naisze żądanie uczeni w y tw o rzy li następ­ ny g a tu n e k sta li T60, dzięki k tórem u uzyskujem y prędkość skraw ania' 2400 m /m in. W p rzy p ad k u żeliw stosuje się ty p VK20, um ożliw iający osiągnięcie prędkości 2500 m /m in. J a k ju ż zaznaczyłem , posługu­ jem y się najczęściej nożam i z dodatnim kątem n a ta r­ cia, w ynoszącym 3°.

na n a betonow ym fundam encie. N aw et p rzy 3000 obr/m in n ie w ystępują jakiekolw iek drgania. P rz e d ­ m ioty, k tó re obrabiam n a niej, uzyskują żądaną do­ kładność w ym iarów w okresie do 3500 m in u t pracy o brab iark i bez chłodzenia. N a początku procesu sk ra ­ w ania stosuję prędkość 1000 obr/m in, a gdy nóż do­ chodzi do osi przedm iotu, prędkość tę podnoszę do 3000 obr/m in. Jeżeli przez niedopatrzenie zaczynam skraw ać w iórem o nad m iern y m przekroju, wówczas to k ark a zostaje autom atycznie wyłączona. W szelkie m anipulacje w ykonuje się p rzy użyciu jednej dźw igienki. Nic nie może ulec w niej uszkodzeniu. G dyby obroty obrabianego przedm iotu, zamocowanego w uchw ycie, przekroczyły liczbę 3000, w ów czas n a ­ stąpiłoby sam oczynne w yłączenie obrabiarki. Nie sądźm y jednak, że stachanow com w ZSRR chodzi w yłącznie o rekordy. W ysokie prędkości o bróbki są osiągane przez nas tam , gdzie je s t to m ożliw e, a w norm alnych w aru n k ach stosujem y inne m etody. P racu jem y tak, aby m aszyna daw ała z siebie tyle, ile tylko jest w stanie dać, t. zn. aby była w pełni p rzestrzegana zasada m aksym alnej wydajności.

4) Z ja kie g o m a teria łu byw a sporządzony im ak no­ żow y? Im a k nożow y może b y ć w ykonany ze zw ykłej stali o w y trzy m ało ści 45 kg/m m 2. 5) W ja k im zakresie stosuje się polepszanie w ła ­ ściw ości w y trzy m a ło śc io w y ch ostrzy p rzez użycie tw a r d y c h stali szybkotnących? Czy je st to m ożliw e ró w n ie ż w p rzyp a d ka ch obróbki zgrubnej?

9) Jaką trwałość posiadła ostrze noża w p rzyp a d ku szybkości skraw ania 600 m l m in oraz 1000 m /m in ? D la w szystkich tw a rd y c h m etali okres trw ałości ostrza w ynosi 45 m in u t czasu maszynowego. M ogli­ byśm y pracow ać naw et całą godzinę lub półtorej go­ dziny, ale nie chcem y dopuścić do tego, aby nóż uległ tak znacznem u stępieniu. G dybym pracow ał n im d łu ­ żej, m usiałbym go w ięcej doszlifowywać; całkow ita trw ałość noża byłaby w ów czas m niejsza.

S to su je m y w szelkie dostępne s p o s o b y obróbki zg ru b n ej oraz obróbki w ykończającej. 6) C z y w p rzyp a d k u wióra przeryw anego stosuje­ cie w ię k s z y k ą t podszlifow ania pow ierzchni natarcia? S to s u je się zaw sze k ą t od 2 do 3°.

10) J\ak je st zorganizowane w spółzaw odnictw o pracy i w ja kim stopniu dopomaga do w yko n yw a n ia planów produkcyjnych?

7) W fa k i sposób zabezpieczacie ostrze przed w y ­ k ru sza n ie m p rzy skraw aniu części k u ty c h , w y k a zu ­ ją cy c h znaczne nierów ności pow ierzchni, lub części za n ieczyszczo n ych piaskiem ? J e ż e li dostaniem y ta k ą część, odeślem y ją z powro­ tem te m u , k to nam ją przysłał. 8) J a k ie są c h a ra k te ry sty k i obrabiarek? M o ja o b rab iark a stanow i now y m odel, zaopatrzo­ n y w siln ik o m ocy 13 KW, w aży 6 ton i je s t ustaw io-

l

P o ogłoszeniu socjalistycznego w spółzaw odnictw a pracy każdy robotnik, biorący w nim udział, podej­ m uje *pew ne zobowiązanie, k tó re je s t podane w w idocznym m iejscu w obrębie stanow iska robocze­ go n a specjalnej tablicy. Zaznacza się na niej codzien­ nie stopień w ykonania zobowiązania. Z akładow a organizacja zawodowa k o n tro lu je całą tę ak cję i od­ znacza zwycięzców proporcem przechodnim , publykując p rzy tym ich w yniki w gazetce fabrycznej.

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOW EGO

714 11) Jakie tw e m ?

jest

zainteresow anie

w spółzaw odnic­

Skoro jakiś pracow nik osiągnął dobre w y n ik i pracy w d an y m dniu, w ów czas m istrz w pisuje jego nazw is­ ko n a tablicę w spółzaw odnictw a tego oddziału, w któ­ ry m je s t on zatrudniony. W krótce potem zw ołuje się zeb ran ie całego oddziału, n a k tórym przodujący p ra­ cow nik dzieli się sw y m dośw iadczeniem roboczym ze sw ym i kolegami, dzięki czem u’jego sukcesy w p ra­ cy s ta ją się własnością całego kolektyw u, a następnie całego narodu. Osiągnięcia, k tóre stały się własnoś­ cią naszego narodu, są jednocześnie w łasnością całej k lasy robotniczej w e w szystkich częściach św iata. 12) J a k jest zorganizow ane doszkalanie do tech­ nicznego m in im u m oraz szkolenie' Zawodowe? K u rsy m inim um technicznego są organizow ane p rzez b rygady m ieszane, w k tórych sk ład wchodzą technicy, prow adzący szkolenie. K ażdem u techniko­ w i przydziela się jedno kółko kursantów . Co pew ien o k res czasu zw ołuje się kom isję egzam inacyjną, skła­

N r 5/1951

d a ją c ą s ię z w ykw alifikow anych robotników , m i­ strzów , inży n ieró w i kierow ników oddziałów, k tó rz y w czasie egzam inów n a m in im u m techniczne w y s ta ­ w ia ją oceny. Poniew aż technika rozw ija się z k a ż d y m dniem , m istrzow ie m uszą śledzić stale jej p o stęp y . D zielą się n im i następnie z robotnikam i, k tó ry c h obow iązani są doszkalać technicznie. 13) J a k ie są zadania i rola m istrzó w w p ro d u kcji?

ra m a ch

M istrzo w ie są u nas kiero w n ik am i n a ¡swych o d c in ­ k ach roboczych. K ażdy m istrz p o siad a gotow y p la n p ra c y za ró w n o dla siebie, ja k d la podległych m u ro ­ b o tników , k tó rz y są obow iązani w ykonyw ać go w te r m inie. J e ś li m istrz zleci coś robotnikow i, np. poda m u, ja k ą p rac ę m a doraźnie w ykonyw ać, sta je się to d la n ieg o obow iązującym praw em . Poniew aż m istrz o d p o w iad a u nas za swój odcinek roboczy, p rz e to ty m sam y m ponosi odpow iedzialność za pracę każdego r o ­ b o tn ik a , m łodego czy starego. („Technickd prace", n r 7, 1951, str. 148—150)

Z ZAGADNIEŃ RADZIECKIEGO PRAWA WYNALAZCZEGO I PRAWA O ZNAKACH FABRYCZNYCH I TOWAROWYCH I.

R ozw ój t w ó r c z o ś c i n a u k o w e j i w y n a la z c z o ś c i w ZSRR1)

W spaniały rozwój w ynalazczości w Zw iązku Ra­ dzieckim opiera się n a tw órczym dorobku narodu rosyjskiego, k tó ry ocenił W. I. Lenin, m ówiąc: „Eu­ ro p a uboższa jest od n as w ludzi utalen to w an y ch “. P oczynając od genialnego ry b ak a chołm ogorskiego Łom onosowa, n ajlepsi naukow cy rosyjscy pochodzili z lu d u . Dlatego też n a u k a rosyjska była jaw nie czy sk ry cie opozycyjna w stosunku do rząd u carskiego. N au k a rosyjska zawsze była m aterialistyczna i nie m ia ła w ątpliw ości p rzy poznaw aniu św iata co do te ­ go, że św iat je st m aterialistyczny. Tim iriaziew , M iendielejew , Łobaczew skij, Stoletow, Sieczenow, P aw łów — koryfeusze przyrodo­ zn aw stw a — w nieśli niem ały w kład do skarbnicy św iatopoglądu m aterialistycznego. R ząd carski obaw iał się talentów ludow ych, bał się śm iałej i niezależnej m yśli ludow ej i sta ra ł się w szelkim i sposobami przeciw działać rozw ojow i nau­ k i w śród ludu. P róbow ał w ychow yw ać inteligencję ro sy jsk ą w duchu bezw zględnej ap ro b aty d la w szyst­ kiego co zagraniczne, a pogardy dla w szystkiego co rosyjskie. K orzystając z tego, że w carskiej R osji b ra k było odpow iednich w arunków dla twórczości naukow ej, cudzoziem cy bezskutecznie próbow ali przekupić i przeciągnąć na sw oją stro n ę uczonych i w ynalazców rosyjskich. B yw ały 'w ypadki, kiedy uczeni cudzoziem scy po p ro stu przyw łaszczali sobie odkrycia i w ynalazki ro­ syjskie. Częstokroć, poczyniw szy drobne udoskona­ le n ia w ynalazku uczonego rosyjskiego, cudzoziemcy p o d aw ali go w całości za swój oryginalny w ynalazek. 1) N a podstawie dzieła: W. Bołchowitimow, A. Bujanow, W. Zacharczenfco, G. O stroum ow „Opowiadania o rosyjskim pierw szeństw ie“, Moskwa, 1950.

N ajisto tn iejsze cechy nauki ro sy jsk iej m ogły p rz e ­ jaw ić się w całej pełni dopiero po R ew olucji P a ź ­ dziern ik o w ej, kiedy w ięzy k ręp u jące uczonego zo ­ sta ły zerw ane, kiedy po raz pierw szy w d z ie jac h ludzkości nśiuka rzeczywiście sta ła się dziełem i d o ­ ro b k ie m ludu. N a u k a radziecka to je st ta k a nauka, „która n ie o d g rad z a się t>d ludzi, lecz k tó ra gotow a je st służyć naro d o w i, gotowa jest przekazać narodow i w sz y st­ k ie zdobycze nauki, k tó ra obsługuje n aród nie z p rzy m u su , lecz dobrow olnie i ch ętnie“ — m ów ił S talin . R ząd radziecki otoczył p rac ę uczonego ta k ą tr o ­ sk ą i m iłością, stw orzył ta k ie w a ru n k i dla rozw oju n a u k i, o jakich naw et m arzy ć n ie 'było m ożna w R osji carsk iej i w ogóle n a św iecie — ani w p rz e ­ szłości, a n i w teraźniejszości. v U m ożliw iło to niebyw ały p ostęp w rozw oju teo rii n a u k o w y c h oraz ściślejsze organiczne pow iązanie ich z p ra k ty k ą i pródukcją. K ażde now e osiągnięcie m yśli teoretycznfej, realizow ane w praktyce, służy d alszem u rozw ojow i gospodarki narodow ej i pow o­ d u je ro zk w it kraju. P o ra z pierw szy w dziejach człowiek radziecki p rz y pom ocy nau k i nie tylko poznaje, ale i p rz e ista ­ cza św ia t. G w ałtow ny rozwój przem ysłu i gospodar­ k i p ro w ad zi z kolei do w iększego rozkw itu tw ó rczo ­ ści nau k o w ej i wyńalazczości.

II.

W yjątk i ż r e fe r a tu W. M o ło io w a n a u r o c ż y s iy m p o s i e d z e n i u R a d y M o s k ie w s k ie j w d ń iu 6.11 1948 r.1) „ W -z w ią z k u ze skom plikow anym i zagadnieniam i do ty czący m i kierow nictw a gospodarką narodow ą, p o w sta ły p rzed nam i now e zadania w dziedzinie p la ­ n o w a n ia ogólno-pańfctwowego, zorganizow ania zao„Izw iestja“, 7.11 1948.

N r 5 /1 9 5 1

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

p a tr z e n ia m ateriałow ego, zastosow ania zasad postę­ p u tech n iczn eg o w e w szystkich gałęziach gospodarki. N a o d c in k u planow ania gospodarki narodow ej na­ b r a ły szczególnego znaczenia zagadnienia koordyna­ cji i przyśpieszenia w zrostu poszczególnych gałęzi p ro d u k c ji. P la n o w e w prow adzanie do w szystkich gałęzi go­ s p o d a rk i narodoffej zasad postępu technicznego sta­ n o w i p o tę ż n ą dźw ignię w dziele dalszego pow ięk­ s z e n ia p o tęg i państw a radzieckiego“ .

III. R e o r g a n iz a c j a n a c z e l n y c h w ła d z w z a k r e s i e w y n a l a z c z o ś c i w ZSRR1) A b y zapew nić osiągnięcie zadań w skazanych w y ż e j (w referacie W. M ołotowa) oraz dalsze dosko­ n a le n ie planow ania radzieckiej gospodarki narodo­ w e j w w arunkach ogrom nego pow ojennego jej w z ro s tu . P rezydium R ad y Najw yższej ZSRR trzem a d e k r e ta m i z dnia 9 stycznia 1948 r..

715

poz. 150; tłum aczenie zamieszczone w Wiad. Urz. Pat. z 1951 r., n r 5, poz. 68). 2. P rzepisy o w ynalazkach i udoskonaleniach technicznych, zatw ierdzone uchw ałą Rady K om isa­ rzy L udow ych ZSRR n r 448 z dnia 5 m arca 1941 r. (Zbiór U chw ał ZSRR z 1941 r. n r 9, poz. 150; tłu ­ m aczenie zamieszczono w W iad. Urz. Pat. z 1947 r. n r 5, poz. 35). 3 In stru k c ja o w ynagradzaniu za w ynalazki, udoskonalenia techniczne i p ro je k ty racjonalizator­ skie, zatw ierdzona uchw ałą R ady K om isarzy L udo­ w y ZSR R n r 1904 z d n ia 27 listopada 1942 r. (Zbiór U chw ał ZSRR z 1942 r. n r 10, poz. 178; tłum aczenie zamieszczone w Wiad. Urz. Pat. z 1948 r. n r 7/8, poz. 62) B.

Prawo o znakach fa b ryczn ych i tow arow ych

1. U chw ała C entralnego K om itetu W ykonawcze­ go i R ady K om isarzy L udow ych ZSRR z dnia 7 m ar­ ca 1936 r. n r 47/455 o znakach fabrycznych i tow a­ a) przekształciło P ań stw o w ą K om isję Planow ania row ych (Zbiór P raw ZSRR z 1936 r., n r 13, poz. 113; w P aństw ow y K o m itet P lanow ania R ady Mi­ tłum aczenie zamieszczono w Wiad. Urz. Pat. n r. 7/8 n istró w ZSRR; z 1948 r., poz. 59) b) u tw o rzy ło P ań stw o w y K om itet R ady M inistrów 2. W ykaz towarów, zw olnionych od obow iązku Z S R R do sp raw m ateriałow o-technicznego zao­ zam ieszczania na nich znaków fabrycznych, z a tw ie r­ p a trz e n ia gospodarki narodow ej; dzony uchw ałą Rady P ra c y i O brony z 31 lipca 1936 r. c) u tw o rzy ło P ań stw o w y K om itet R ady M inistrów n r 305, zgodnie z u chw ałą C entralnego K om itetu Z S R R do spraw w prow adzenia do gospodarki W ykonawczego i Rady K om isarzy Ludow ych ZSRR naro d o w ej postępu technicznego. z dnia 7 m arca 1936 r. (Zbiór P ra w ZSRR z 1936 r. W szy stk ie te d e k re ty są w ym ienione i zatw ierdzo­ n r 43, poz. 368; tłum aczenie zamieszczono w W iad ne w u sta w ie z dnia 17 czerw ca 1950 r. Urz. Pat. n r 5 z 1951 r., poz. 69). 3. U chw ała Rady P ra c y i O brony z dnia 3 listo­ IV. P r z e p is y w z a k r e s ie p r a w a pada 1936 r n r 396 o w ykazie produkcji przem ysłu w y n a la z c z e g o o ra z p ra w a o zn a k a ch ciężkiego i lekkiego, zw olnionej od obowiązku ozna­ czania znakam i fabrycznym i (Zbiór P ra w ZSRR f a b r y c z n y c h i to w a r o w y c h , z 1936 r. n r 57, poz. 445); tłum aczenie zamieszczone o b o w i ą z u j ą c e o b e c n i e w ZSRR8) w W iad. Urz. Pat. n r 5 z 1951 r., poz. 70). A. P raw o w ynalazcze 4. U chw ała Rady K om isarzy Ludow ych ZSRR z dnia 4 m arca 1940 r. n r 302 o reje strac ji znaków 1. U chw ała R ady K om isarzy L udow ych ZSRR tow arow ych (Zbiór U chw ał ZSRR z 1936 r. n r 5, n r 448 z d n ia 5 m arca 1941 r. o zatw ierdzeniu prze­ p is ó w w spraw ie w ynalazków i udoskonaleń tech ­ poz. 153; tłum aczenie zamieszczono w Wiad. Urz. Pat n ic z n y c h oraz o try b ie finansow ania kosztów w y n a­ z 1948 r., n r 7/8. poz. 60). lazczości, udoskonaleń technicznych i projektów r a ­ 5. P rzepisy o re je stra c ji znaków tow arow ych, za­ c jo n a liz a to rsk ic h (Zbiór U chw ał ZSRR z 1941 r. n r 9, tw ierdzone rozporządzeniem R ady K om isarzy L udo­ w ych ZSRR n r 185-r z dnia 5 stycznia 1944 r. (Zbiór 1) „ Izw iestja“, 21.6 1950. U chw ał ZSRR z 1944 r., n r 1, poz. 24; tłum aczenie 2) N a podstaw ie podręcznika ustaw odaw stw a dla pracow­ zamieszczono w W iad. Urz. Pat. z 1948 r., n r 7/8, n ik ó w przem ysłu państwowego ZSRR, opracowanego przez poz. 61). O pracow ał m gr J. D alew ski Ch. E. Bachczisarajcewa, a wydanego w Moskwie w r. 1951

M IC H A Ł D O ŁG OPO ŁOW

PIONIER PRODUKCJI W cfeasie mego po b y tu w przem ysłow ym mieście G o rk ij m iałem sposobność zawrzeć cenną znajomość w z a k ła d a c h autom obilow ych im. W. M ołotowa. P o­ z n a łe m -mianowicie robotnika M ichała Szurkina, k t ó r y b y ł tam zatrudniony przy chrom ow aniu. N a­ z w isk o S zurkin było w ym ieniane często z uznaniem n a z e b ra n ia c h oddziału produkcyjnego i n a zebra­ n ia c h całej załogi. A b y m óc dokładnie ocefiić osiągnięcia Szurkina, tr ż e b a wiedzieć, że do wykończenia jednego samo­ c h o d u ciężarow ego' typu „GAS-51“ potrzeba ok.

30,000 różnych części. Jeżeli przy ruchu tego stru ­ m ienia części n a głów nej taśm ie potokowej tylko jed n ą część w ypadnie w ysortow ać jako b rak , po­ w sta je niepotrzebnie bieg jało w y i stra ta czasu. R obotnik M ichał S zu rk in m yślał w nikliw ie nad tym zagadnieniem , zgłębiając sposób zaradzenia złu. S tw ierdził, że w oddziale chrom ow ania p rzy g o to w u ­ je się zdobnicze w yposażenie sam ochodu osobowe­ go , „Zw ycięstw o“. P ew ien procent poszczególnych części w procesie chrom ow ania stanow iły b rak i. By­ ło to zresztą przew idziane w norm ach zakładow ych,

W IADOMOŚCI URZĘDU PATENTOW EGO

716

technolodzy bowiem uważali, że w procesie chro­ mowania nie da się tego uniknąć. Taki stan rzeczy nie zaspokoił jednak Szurkina. Zebrał brygadę ro­ botników, zatrudnionych przy chromowaniu, którą sam kierował, i zaproponował zorganizowanie współzawodnictwa dla osiągnięcia wysokiej jakości przy chromowaniu. Brygada z zapałem przyjęła pro­ pozycję i niezwłocznie przystąpiła do pracy. Szurkin i towarzysze sprawdzili starannie proces chromowania i zaprojektowali zainstalowanie do wanien służących do procesu chromowania urządzeń dodatkowych, tak zwanych koszy siatkowych, no­ wych rodzajów podwieszenia itd. Te i inne urządzenia sprawiły, że zapewniono stu­ procentową użyteczność pdszczególnych części po

Ń r 5/1951

chromowaniu. Normy braków okazały się odtąd nieuzasadnione, -oddzielanie zaś stało się zbędne. W ciągu jednego tylko miesiąca brygada Szurkina zaoszczędziła zakładom 70.000 rubli. „G dy osiągnęliśmy takie wyniki — mówi Szur­ kin — postanowiliśmy przekazać nasze doświadcze­ nia innym oddziałowi. Uczyniliśmy im następującą propozycję: każdej grupie naszego#ddziału produk­ cyjnego poruczona będzie część przeznaczonych do obróbki poszczególnych części, a m y przeprowadzimy współzawodnictwo o wybitną jakość tych części. Je­ steśmy szczęśliwi, że nasza propozycja pozyskała ty­ siące zwolenników.“

(„Die Wirtschaft“, nr 48, 1950 r.)

DR H. SM O L K A S.O.N.P. Czechosłowacja

PATENTY W USTROJU KAPITALISTYCZNYM I SOCJALISTYCZNYM Pragnę przeanalizować, jakie znaczenie miało i ma ustawodawstwo patentowe dla ustroju kapitalistycz­ nego i socjalistycznego. Jeżeli abstrahować od aktów despotycznej prze­ mocy, zastosowanej np. do wynalazcy porcelany, któ­ rego w wieku X V III książę saski więził tak długo, aż zgodził się zorganizować mu państwową manufaktu­ rę — nie istnieją środki zmuszenia wynalazcy do te­ go, aby ujawnił przedmiot swego wynalazku. Interesy wynalazcy są w państwie kapitalistycz­ nym przeciwstawne interesom społecznym lub pań­ stwowym. Wynalazca jedynie wówczas skłonny jest odstąpić społeczeństwu wynalazek, gdy otrzyma od­ powiednie wynagrodzenie. Z drugiej strony każdy poważny wynalazek ma dla społeczeństwa duże zna­ czenie, ponieważ stopa życiowa i dobrobyt ludności stanowią funkcję postępu przemysłowego i gospo­ darczego. Było oczywiście nie tylko rzeczą możliwą, lecz na­ wet dość często praktykowaną, że za ujawnienie w y ­ nalazku państwo płaciło wynalazcy pewną określoną kwotę. Znamy np. z historii ustawodawstwa patento­ wego przypadki, gdy w latach 1828— 1840 była udzie­ lana wynalazcom przez rząd (cytuję ze starej pracy Pilenki) „w charakterze przywileju nagroda pie­ niężna, opis zaś był publikowany i przekazywany społeczeństwu do użytkowania“. Napotykało to jed­ nak na poważne trudności, ponieważ w okresie pow­ stawania wynalazku, zwłaszcza przy ówczesnym sta­ nie techniki, z reguły nie można było prawidłowo ocenić jego wartości. Również próby różnych monarchów, zmierzające do odkupienia od wynalazców ich wynalazków przez nadanie im orderów lub innych odznaczeń, spełzały na niczym. Dla państwa było nader korzystne — i wskazywało jednocześnie na to, że państwo kapitan listyczne jest dobrym handlowcem — jeżeli mogło spowodować, że wynalazca sam wynagradzał się za ujawnienie wynalazku, mianowicie przez zakazanie innym osobom użytkowania go w ciągu określonego okresu czasu, dzięki czemu państwo nie musiało W y­ datkować na ten cel -ani grosza ze swej kasy.

Istota patentowania wynalazków nie stanowiła więc w rzeczywistości w ustroju kapitalistycznym nic innego, jak tylko uprawomocnienie pewnej for­ my wymiany, handlowej między wynalazcą i pań­ stwem. Po zawarciu odnośnej um owy handlowej, czyli po udzieleniu patentu, obu kontrahentów — nie uwzględniając opłat rocznych, które właściciel patentu winien był płacić — nie łączyły praktycznie żadne wspólne interesy. Cechą charakterystyczną patentowania w ustroju kapitalistycznym jest tedy to, że po udzieleniu pa­ tentu właściciela patentu nie łączy już z państwem jako kontrahentem żaden dalszy związek, z wyjąt­ kiem płacenia opłat rocznych i pewnych innych zo­ bowiązań, jak np. obowiązku wykonywania w yna­ lazku, przy czym partnerami handlowymi wynalazcy stają się z reguły osoby prywatne, dla których pań­ stwo, podobnie jak dla właściciela patentu, stanowi stronę trzecią, nie zainteresowaną bezpośrednio od­ nośnym stosunkiem handlowym. Zgoła inaczej ujęta jest istota patentu na wynala­ zek w państwie socjalistycznym, w którym' wszelkie środki produkcji są własnością państwa i w którym nie istnieje konkurencja handlowa. Interesy pań­ stwa i wynalazcy nie są tu przeciwstawne. Po Rewolucji Październikowej, wraz z odwołaniem wszelkich przywilejów, .Związfek Radziecki zniósł, jednak jedynie przejściowo, również przywileje w y ­ nalazcy. Wkrótce stwierdzał on, że patent na w y na­ lazek nie tylko da się pogodzić z ustrojem socjalisty­ cznym, lecz że stanowi wręcz istotny element tego ustroju. Dnia 12 września 1924 r. ogłoszono pierwszą radziecką ustawę patentową, któca po wprowadzeniu poprawek z dnia 9 kwietnia 1931 r. stała się podsta­ wą obecnie obowiązującej ustawy o wynalazczości, obejmującej obok patentów na wynalazki również zaświadczenia udoskonaleń i usprównień.Wprowadzenie zaświadczeń na udoskonalenia i usprawnienia oraz odnośnych jednorazowych w y ­ nagrodzeń tkwi korzeniami — według mego zda­ nia— W przypadkach o któiych, wyżej wspomnia­ łem, kiedy to w latach 1828 — 1840 udzielano wyna-

N r 5/195 1

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

Jazcom nagród pieniężnych za u jaw nienie w ynalaz­ ku. Pow yższe postanow ienia u staw y są bezspornie pochodzenia rosyjskiego, przy czym n ie udało m i się znaleźć naw et przybliżonych analogii tego rodzaju postanow ień w h isto rii odnośnego ustaw odaw stw a angielskiego, włoskiego, francuskiego, niem ieckiego i am erykańskiego. O lbrzym i rozwój przem ysłow y Z w iązku Radziec­ kiego po roku 1931 b y ł niew ątpliw ie uw arunkow any w głów nej m ierze now ą ustaw ą o wynalazczości, uw zględniającą po raz pierw szy w dziejach postula­ ty społeczeństw a socjalistycznego. W u s tro ju socjalistycznym rów nież w przypadku licencji z p atentów p aństw o je st pełnopraw nym p a r­ tn e re m od chw ili zgłoszenia w ynalazku aż do chwili u p ły w u okresu jego ochrony. Nie m a p rzy tym zna­ czenia okoliczność, że państw o w y stęp u je tu w róż­ nych postaciach i je s t reprezentow ane przez różne organa i instytucje, oraz że zachodzą isto tn e i nader liczne różnice m iędzy państw em , przedsiębiorstw em państw ow ym i przedsiębiorstw em pozostającym pod zarządem państw ow ym . W zakresie np. przepisów o udzieleniu p a te n tu oraz jego ważności państw o po­ siada sw ych rzeczników w osobach sędziów, nato­ m iast jak o k o n tra h e n t handlow y je s t reprezentow a­ ne p rzez sw oje przedsiębiorstw a. W p ań stw ie socjalistycznym p a te n t nie jest, jak dzieje się to w p a ń stw ie kapitalistycznym , środkiem w alki w ynalazcy lu b w łaściciela p a te n tu z konku­ rentam i, lecz stanow i urzędow o zatw ierdzoną pod­ staw ę stosunku praw nego danego w ynalazcy zarów ­ no do in n y ch w ynalazców , ja k do przedsiębiorstw państw ow ych, a p o n ad to s ta je się przedm iotem w spółzaw odnictw a socjalistycznego. Jeżeli państw o kap italisty czn e było zainteresow a­ n e w ty m , aby w y n alazca został nagrodzony za ujaw ­ nienie w y nalazku p rze z uzyskanie takiego przyw i­ leju, k tó ry um ożliw iłby m u k orzystanie z niego po­ społu z p ry w a tn y m i przedsiębiorstw am i, w ybranym i przezeń dowolnie, to je s t rzeczą n a tu ra ln ą , że pań­ stw o socjalistyczne w jeszcze w iększym stopniu jest zainteresow ane w nagrodzeniu w ynalazcy przyw ile­ jam i, k tó re m oże on spieniężyć — ty m razem jed y ­ n ie w ram ach przedsiębiorstw , u trzym yw anych przez państw o. A z a te m z p u n k tu w idzenia państw a p a te n t ma o w iele w iększe znaczenie w u stro ju socjalistycznym niż w u s tro ju kapitalistycznym . P rz ed pojaw ieniem się u s tro ju socjalistycznego żaden u stró j społeczny nie sta w ia ł sobie za zadanie u łatw ienia życia każde­ m u członkow i społeczeństw a i podniesienia jego sto­ p y życiow ej. A by osiągnąć te n cel, państw o socjali­ styczne bardziej niż każde inne państw o potrzebuje w spółpracy w ynalazców , p rzy czym zdaje sobie do­ sk o n ale sp ra w ę z te j okoliczności.

717

W p ań stw ie socjalistycznym w ynalazca nie p rze ­ ciw działa państw u, lecz w spółdziała z nim . M a za­ p ew nione praw o do w ynagrodzenia w przypadku w y k o rzystania w ynalazku. W ynagrodzenie to nie będzie oczywiście nigdy w pro st proporcjonalne do tzw . n adw artości w znaczeniu kapitalistycznym . W u s tro ju socjalistycznym w ynalazca może żądać w ynagrodzenia jedynie stosow nie do włożonej p ra­ cy, a le jednocześnie m oże liczyć n a to, że p rac a ta będzie oceniona należycie. P o n ad to przepisy, dotyczące wszelkiego rodzaju pom ysłów racjonalizatorskich, zapew niają każdem u w ynalazcy, choćby dokonał jedynie wynalazku- su­ biektyw nego, praw o do w ynagrodzenia za jego u ż y t­ kow anie, niezależnie od nadaw ania się w ynalazku do opatentow ania lub nie, zgodnie z pow szechnie obow iązującym i, szczegółowymi k ry te ria m i oceny, uw zględniającym i zarów no ch a ra k te r w ynalazku, jak oszczędności; jakie pozw ala on osiągnąć, lu b in­ ne k o n k retn e korzyści. P aństw o socjalistyczne na­ gradza w ynalazcę racjonalizatora za w ynalazek ja ­ kiegokolw iek rodzaju, choćby b y ł najprostszy, oraz niezależnie od tego, czy je s t to w ynalazek technicz­ ny czy nietechniczny. P aństw o socjalistyczne rozum ie o w iele lepiej niż państw o kapitalistyczne, że w celu odpowiedniego podniesienia dobrobytu n aro d u w inno w ykorzystać w szystkie tw órcze siły obyw ateli, przy czym przy w ynagradzaniu naw et najprostszych w ynalazków wychodzi z założenia, iż sum a dużej ilości choćby i m ałych w artości je st w ielka. N ie ulega w ięc w ąt­ pliwości, że ustrój socjalistyczny sprzyja w ynalazczo­ ści w daleko w iększym stopniu niż inne u stro je społepzne. U staw odaw stw o p aten to w e stanow i w każdym państw ie m ałą, ale n a d e r w ażną część składow ą ogól­ nego porządku praw nego i ekonomicznego. Każde popraw ne ustaw odaw stw o patentow e m usi uw zględ­ niać in te resy wynalazców , in teresy narodu oraz in te­ resy osób, eksploatujących w ynalazki. P o stu la t ten jest w ażny zarówno w państw ie kapitalistycznym , jak w państw ie socjalistycznym . W iem y, że praw odaw stw o patentow e e ry kapitaliz­ m u było nieodpow iednie, poniew aż nie uw zględniało w należytej m ierze interesów wynalazców . W ierzy­ m y natom iast, że socjalistyczne ustaw odaw stw o pa­ tentow e, znajdujące się u nas w stadium opracow ać nia, będzie zadow alające oraz że w pełni będzie uw zględniało postulaty w szystkich zainteresow a­ nych stron, tj. zarów no w ynalazców , k tó ry ch doty­ czy bezpośrednio, ja k zakładów uspołecznionych, k tó re będą realizow ały w ynalazki, oraz narodu, któ­ ry będzie użytkow ał przedm ioty, w ytw orzone zgod­ nie z ideam i w ynalazczym i i przyczyniające się do w zrostu jego stopy życiow ej, zależnej od rozw oju w ynalazczości i przem ysłu. („Zlepsovatel a Vynalezce“ nr 5/1951, str. 124)

PRZYJAŹŃ. PRZYKŁAD. POMOC ZSRR GWARANCJĄ WYKONANIA PLANU 6-LETNIEGO

W IADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

718

N r 5/1951

RUDOLF KIRCHNER

ROLA INTELIGENCJI TECHNICZNEJ N RD W WALCE O ZWIĘKSZENIE WYDAJNOŚCI PRACY („Die A rbeit“, ¡nr I, sierpień 1951 r.)

W raz z przystąpieniem do now ego b u dow nictw a P la n Pięcioletni postaw ił wobec w ielkich zadań w yłoniły się liczne now e zadania, i to przede w sz y ­ w szystkich pracow ników uspołecznionych zakładów p rac y NRD i zakładów z nim i zrów nanych. Celem pla­ stk im d la inteligencji technicznej. Dzisiaj n ie w y ­ nu je s t podniesienie pro d u k cji w stosunku do r. 1950 starcza ju ż sam a im prow izacja. W ypełnienie zad ań o 100% , zwiększenie w ydajności pracy o 60% i obni­ P lan u w y m ag a od naszej in te lig e n c ji szerokich p ra c żenie kosztów w łasnych co najm niej o 23%. W ro l­ rozw ojow ych, ulepszonej działalności . o p eraty w n ej, w ypracow ania now ych k o n stru k c ji oraz udoskonalo­ n ictw ie plony z h e k ta ra m a ją w zrosnąć przeciętnie nej organizacji pracy. J e s t to w ie lk ie i pełne odpo­ 0 25fl/o. N a w ielkie p rac e budow lane przew idziano w iedzialności zadanie, w y m agające n ak ład u w sz y st­ w P la n ie Pięcioletnim 26,89 m iliardów DM. To są kich w iadom ości i zdolności naszych techników , in ­ w ielkie zadania, jaśniejące cele, których osiągnięcie żynierów , k o nstruktorów i naukow ców , ja k -również podw yższy stopę życiow ą ludności w nieznanej do­ ich stałej nauki, dalszego rozw oju i kw alifikow ania tychczas skali. O becnie duża jeszcze liczba naszych techników P odczas gdy jeszcze przed dwom a i pół la ty sły­ i inżynierów w ykonyw a w zak ład ach fu n k cje w y ­ szało się nieraz zdanie, że liczby zaprojektow ane w P la n ie D w uletnim są nierealne, że nigdy się ich łącznie adm inistracyjne. N iezliczone godziny p rac y w y p ełn iają im konferencje i spraw ozdania, sum ow a­ n ie osiągnie, dzisiaj w zakładach p racy i zarządach nie długich kolum n liczb i „w ałkow anie“ papierów d y sk u tu je się nad tym , jak ie m etody trz e b a będzie T aki sty l p rac y m usi zaham ow ać praw dziw y rozw ój zastosować, aby uzyskać zaplanow ane liczby, i co uzdolnień i tw órczych sił naszej in telig en cji tec h n i­ m ożna uczynić, aby osiągnąć cel przed term in em . cznej. W ielu inżynierów zadaje ju ż sobie p y tan ie: Św iadczy to, że robotnicy naszych zakładów z p ra ­ cy sw ej przy w ykonyw aniu P lanu D w uletniego w y ­ Po co w łaściw ie studiow ałem , po co w targ n ąłem w naukow e dziedziny techniki, jeżeli m am te ra z nieśli prześw iadczenie o praw idłow ości zadań P la n u 1 ufność w e w łasne tw órcze siły. Z jakim en tu zjaz­ w zakładzie zajm ow ać się p rzed e w szystkim d z ia łal­ m em robotnicy uspołecznionych i zrów nanych z n i­ nością adm inistracyjną? m i zakładów przystąpili do w ypełniania N arodow e­ S taw ianie sobie tego rodzaju p y ta ń w skazuje n a go P la n u Gospodarczego 1951, pierwszego ro k u P la ­ to, że nasza inteligencja tech n iczn a w idzi swe w ła ­ nu Pięcioletniego, w skazują dokonania i w y n ik i w y­ ściw e zadanie w działalności isto tn ie tw órczej. W y ­ pełn ien ia P lanu za pierw sze cztery m iesiące rb. nika też stąd, że istn ieją w ie lk ie rezerw y, k tó re K ażdem u wiadomo, że pierw szy rok P la n u Pięcio­ w okresie nowego budow nictw a gospodarczego m u ­ letniego jest najcięższy i w ym aga szczególnego n a ­ szą być rozładow ane i w p ełn i w ykorzystane. tężenia. Z tej św iadom ości w yrosły w ielk ie siły, W o statn ich latach n a stą p iła ogrom na zm iana z n ajd u jące swój w yraz w dokonaniach naszych a k ty ­ w poczuciu świadomości m e ty lk o w śród naszych w istów , robotników i inteligencji technicznej. W y­ robotników , lecz rów nież, w śró d osób przynależnych b itn y m i tego przykładam i są: w prow adzenie m etody do intelig en cji naukow o-technicznej. Tysiące n a ­ K ow alow a przez inżynierów M ullera i C hem nitza; szych techników , inżynierów i ko n stru k to ró w , z arozw inięcie przez naszego aktyw istę, G e rh a rd a Opi- . tru d n io n y c h w uspołecznionych i zrów nanych z n i­ tza, ulepszonego sposobu rozrachunku w e w n ą trz z a ­ m i zakładach, zm ieniły swój sto su n e k d o p racy . D u kładow ego w edług m etody Łozińskiego; w prow adze­ ża częśćntaszej inteligencji technicznej poczyna co­ nie m eto d y szybkiego w ypalania cegły i cem entu; raz lepiej rozum ieć sw ą now ą, w ażną rolę w życiu coraz szersze rozpow szechnienie m etody szybkiego gospodarczym i społecznym . N ależy jed n ak s tw ie r­ dzić, że spora część fu n k cjo n a riu szy zw iązkow ych, sk raw an ia oraz m etody jednoczesnego-obsługiw ania ]ak rów nież robotników w uspołecznionych i z ró w ­ w ielu m aszyn. nanych z n im i zakładach p racy, n ie p o ję ła jeszcze J u ż te nieliczne p rzy k ład y wskazują, że m iędzy św iatem robotniczym a inteligencją po w staje coraz tej now ej ro li naszej in telig en cji technicznej. Z o k a ­ ściślejsze przym ierze i że w spólne ich przy stęp o w a­ zji akcji ankietow ej dały się słyszeć w zakładach nie d o rozw iązyw ania zadań P lan u zatacza coraz pracy zdania, że robotnicy w sto su n k u do in telig en cji szersze kręgi. Dzięki ścisłem u związkowi m ięd zy ro ­ technicznej czują -się pokrzyw dzeni. N iektórzy ro ­ bo tn ik am i a inteligencją techniczną, o p a rte m u na botnicy uw ażali, że in teligencja o trz y m u je za w y so ­ w zajem nym szacunku i koleżeńskiej pom ocy, rozw i­ kie uposażenia i za w ysokie p rem ie. Z a tego ro d z a ­ ja ją się potężne siły tw órcze, z rosnącym sukcesem ju fałszyw e, a dla tw orzenia się p rzym ierza m ięd zy w alczące o w zrost w ydajności pracy, o w ykonanie klasą robotniczą i inteligencją szkodliw e poglądy, planu, o lepsze życie. nie ponoszą w iny robotnicy, a le przede w szy stk im N asza gospodarka narodow a z chw ilą w ykonania nasze organizacje zw iązkow e i ic h fu n k cjo n ariu sze. P la n u D w uletniego zakończyła chlubnie o k res odbu­ Przez nieporozum ienie, przez niezrozum ienie, n o w e j dow y i z początkiem P la n u Pięcioletniego w kroczy­ roli naszej inteligencji technicznej i n a sk u te k n ie ­ ła w o kres nowego budow nictw a. Rozwój gospodar­ dostatecznej ak cji uśw iadam iającej ze stro n y c a łe j czy w P lan ie P ięcioletnim znam ionuje przede w szyst­ organizacji związkowej p o w stały te sekciarskie opi­ kim projektow ane zakładanie now ych i dalsza roz­ n ie o in telig en cji technicznej — n ie ty lk o fałszyw e, budow a istniejących ośrodków produkcji. J e s t to lecz w najw yższym stopniu niebezpieczne. J a k ą n a ­ w idoczne zwłaszcza z przeprow adzania p ro g ram u leży dać odpow iedź na p y tan ia, zadaw ane przez nią b ud o w y m aszyn ciężkich oraz w znoszenia now ych k tó ry c h robotników na tle nieśw iadom ości i n iezn a­ zakładów m etalurgicznych jom ości istotnego stanu rzeczy?

N r 5/1951

W IADOM OScr URZĘDU PATENTOWEGO

719

1. Inteligencja techniczna w naszych uspołecznio­ w szystkich robotników i spraw ie polepszenia ogól­ n y c h i zrów nanych z nim i zakładach p rac y ponosi nej sy tu acji bytow ej. W prow adzona w naszych uspołecznionych oraz w ysoką odpowiedzialność za w ykonanie p lan u w fa­ b ry k a c h i zarządach. Je j to przede w szystkim dzia­ zrów nanych z nim i zakładach pracy zasada w y d a j­ łalność gw arantuje organizację produkcji i jej prze­ ności głosi, że każdy m usi być w ynagradzany odpo­ bieg, ja k również term inow e w ykonanie planu. Na­ w iednio do w yników sw ej pracy. Zasada .ta n ie ty l­ leży przeto zrozumieć, że członkow ie naszego społe­ ko odnosi się do robotników , lecz rów nież do tech­ czeństw a, którzy ponoszą odpow iedzialność za w yko­ ników, inżynierów i konstruktorów . Oznacza to n a n ie całości planu n a odcinkach, w w ydziałach, w p rak ty ce, że inżynier n a stanow isku k iero w n i­ w zakładach i kom binatach, a więc za realizację m i­ czym lu b k o n stru k to r w in ien otrzym yw ać w ynagro­ lionow ych w artości, m uszą też być w ynagradzani we dzenie, odpow iadające jego w iększym dokonaniom i dużej odpowiedzialności. w łaściw ym stosunku d a swej odpowiedzialności. Je że li dzisiaj osoby przynależne do inteligencji 2. W długoletnich studiach nasza inteligencja te ­ chniczna nabyła głębokiej wiedzy fachow ej. W iedza technicznej nie służą ju ż kapitalistycznem u przed­ ta z n a jd u je swe p raktyczne odbicie w now ych kon­ siębiorcy, ale narodow i, jeżeli z drugiej stro n y do­ konania naszych robotników i aktyw istów rów nież stru k c ja c h , w ielkich w ynalazkach, daleko idących udoskonaleniach organizacji pracy, służących obniże­ w ychodzą na dobre całem u narodow i, a ty m sam ym każdej jednostce — w y n ik a stąd, że i jedni i drudzy n iu kosztów w łasnych, i w w ielu innych pow ażnych dokonaniach, pożytecznych dla naszej gospodarki p rac u ją dla tego samego celu, m ianow icie dla n o w e­ n aro d o w ej, a ty m sam ym dla całej naszej ludności. go budow nictw a naszego pokojowego gospodarstw a W y n ik a stąd, że członkow ie naszego społeczeństwa, i dla w zrastającego d o brobytu naszej ludnści. k tó rz y rozporządzają rozległym i wiadom ościam i Je śli św iat robotniczy i inteligencja p ra c u ją dla i w y k o n y w a ją pow ażne obowiązki, m uszą też — od­ tego sam ego celu, nie pow inny istnieć m iędzy nimi pow iednio do sw ej działalności — otrzym yw ać w yż­ żadne sprzeczności, żadne napięcia, lecz jed y n ie sze w ynagrodzenie. w spólna wola i działanie, w spólna praca, w zajem ny 3. P o m y łk ą je st m niem anie, że nasza inteligencja szacunek i koleżeńska pomoc. G dy ro b o tn icy w techniczna o trzy m u je prem ie za obecność w uspołe­ sw ych w ystąpieniach tw ierdzą, że inteligencja zaj­ cznionych zakładach pracy. W edług now ego rozpo­ m uje sekciarskie stanow isko wobec św iata ro botni­ rządzenia o prem iach, w ypłaca się je tylko w tedy, czego — jest to w przew ażającej m ierze w in ą n a­ gdy zaplanow ane zadania zostały w ykonane. Aby szych organizacji zw iązkow ych i ich fu n k cjo n a riu ­ je d n a k zadania te w zakładach uspołecznionych w y­ szy, któ ry ch działalność w śród inteligencji tech n icz­ konać, należy w łożyć w to dużą, rozw ażną pracę nej nie była dostateczna pod względem w y ja śn ia ją ­ o rg anizacyjno-techniczną i produkcyjno-techniczną. cym, przekonyw ającym i wychowawczym . Co sta ło b y się z naszą produkcją, z w ykonaniem Jak k o lw iek wspólne są cele robotników i in teli­ i przekroczeniem p lanu, gdyby n a czele wydziałów gencji w w alce o w zro st w ydajności pracy, a tym lub zakładów sta li ludzie niezdolni do kierow nictw a 1 sam ym o w ykonanie plan u , należy uw ydatnić szcze­ i o rg an izacji i nie m ogący rozw inąć sił potrzebnych gólne zadania, jakie m a do spełnienia inteligencja do w y k o n an ia planu? W łaściw e i rozw ażne kierow a­ techniczna. W planie W olnych Niem ieckich Z w iąz­ nie p ro d u k cją w ym aga w ielkiego zasobu wiadom o­ ków Zawodow ych rozw inięcia inicjatyw y m asow ej ści, k tó re po w y k o n an iu p lan u m uszą być odpowied­ w zyw a się związki zaw odow e w przem yśle do skie­ nio ocenione przez prem iow anie. row ania inicjatyw y — szczególnie inicjatyw y in te li­ J e s t jed n a k jeszcze coś innego, co prow adzi do gencji technicznej — n a w y raźnie określone dziedzi­ fałszyw ych opinii o inteligencji. N ie b ierze się w peł­ ny. R ozum ie się pod ty m nie tylko rozwój i rozpo­ n i p o d uw agę, ja k ie stanow isko zajm ow ała inteli­ w szechnienie now ych m etod w produkcji, lecz rów ­ g e n c ja daw niej, a ja k ie zajm uje obecnie. W prze­ nież rozwój now ych konstrukcji, agregatów , surow ­ szłości in teligencja techniczna była przew ażnie in­ ców zam iennych oszczędzających m etale kolorow e, s tru m e n te m kapitalistycznych przedsiębiorców i od udoskonalenie organizacji pracy i techniki p ro d u k ­ nich b y ła zależna. W ywodząca się n a ogół z drob- cyjnej. Oznacza to, że zw iązki zawodowe w przemy* nom ieszczańskiego św iata i w tym d u c h u w ychow a­ śle w w iększym niż dotychczas stopniu m a ją pozy­ skać naszą inteligencję techniczną dla n ajbardziej n a d u ż a część inteligencji skłaniała się do służby na rzecz burżuazji, a ty m sam ym n a rzecz jej zysków, w łaściw ych jej zadań, m ianow icie dla działalności, je j m e to d w yzysku, je j polityki ucisku klasy robot­ zw iązanej z tw órczą p rac ą rozwojową. P rzy k ład em praw dziw ie tw órczej działalności i po­ niczej i jej dążeń do przygotow ania i rozpętania w o­ je n ag resyw nych. J e s t rzeczą zrozum iałą, że po tych litycznego zrozum ienia ak tu aln y ch konieczności jest dośw iadczeniach duża część robotników , nie docenia­ zaw arcie zbiorowej um ow y zakładowej w Riesa. ją c n aszy ch now ych stosunków politycznych i eko­ Z fig u ru jący ch w tej um ow ie zobowiązań poszcze­ nom icznych, początkow o, po roku 1945, zajęła w o­ gólnych inżynierów w idzim y ich gotowość zaoszczę­ b e c in telig en cji stanow isko niechętne, bądź naw et dzenia naszej gospodarce narodow ej do ko ń ca roku n iep rz y ja z n e . Czy ta k ie stanow isko je s t dzisiaj słu­ kilkadziesiąt, a naw et 100.000 DM. W ym ienione zo­ szne? Nie, je st ono fałszyw e i niebezpieczne, szko­ bow iązania polegają n a dokonaniu w określonych d liw e d la naszego rozw oju, a przez to rów nież dla dziedzinach tw órczych p rac rozwojowych. S ą one s p ra w y polepszenia sytuacji bytow ej naszych robot­ podstaw ą do założenia „osobistych k ont“ rów nież dla ników . naszych inżynierów w ed łu g w zoru .radzieckiego in­ In te lig e n c ja techniczna, zatrudniona dzisiaj w ży n iera Puszkina z Z akładów Sam ochodow ych w J a ­ uspołecznionych i zrów nanych z nim i zakładach p ra ­ rosław iu. W Zw iązkow ej pracy pouczania i przeko­ cy, n ie w y sługuje się ju ż więcej w ładcom monopoli nyw ania, prow adzonej w śród inteligencji technicz­ i k ap ita listy c z n y m właścicielom fab ry k , lecz p racu ­ nej, chodzi o w yjaśnienie jej, że n ie m ożna czekać aż je w służbie naszego uspołecznionego gospodarstw a, w płynie zamówienie, a b y dokonać jakiejś zm iany naszego pokojow ego budow nictw a, służy interesom w technice produkcji, lecz że w łaśnie inżynierow i

720

W IA D OM O Ś C I U R ZĘ DU P A T E N T O W E G O

m uszą b y ć w łaściw e niezadow olenie z istniejącego sta n u tec h n ik i oraz chęć do dalszego jej doskonalenia i do w prow adzania zm ian. Je że li nasi technicy, in ­ żynierow ie i k o n stru k to rzy zechcą m asowo podnieść na w yższy poziom naszą dotychczasow ą tecfenikę produkcji, wówczas będzie m ożliw e zakończenie z p e łn y m sukcesem okresu now ej budow y naszego gospodarstw a. Co je d n a k stoi n a przeszkodzie m asow em u u d z ia ­ łow i naszych inżynierów i k o n stru k to ró w w zm ianie tech n ik i produkcji? N ajpow ażniejszą przeszkodą je s t b ra k ufności licz­ nych funkcjonariuszy zw iązkow ych i gospodarczych w tw ó rcze zdolności naszej inteligencji technicznej. Z b y t siln ie je s t jeszcze rozpow szechnione m iędzy kierow niczym i funkcjonariuszam i zw iązkow ym i i go­ spodarczym i m niem anie, jak o b y n ie m ożna było w y ­ konać pew n y ch określonych zadań .p ro d u k cy jn y ch bez im p o rtu odpow iednich urządzeń i agregatów z k ra jó w kapitalistycznych. J e s t to niebezpieczny p u n k t w idzenia nie tylko dlatego, że pow ażnie o d ra­ cza lu b n a w e t uniem ożliw ia w ykonanie podstaw o­ w ych zadań, lecz rów nież dlatego, że stanow i oznakę niedostatecznego zaufania w tw órcze siły naszej i n ­ teligencji technicznej. Chodzi zaś o to, a b y sk iero ­ wać in ic ja ty w ę inteligencji technicznej w ogólności na rozw ój now ych m etod p racy , kon stru k cji i a g re ­ gatów, ustaw icznie zlecać naszej inteligencji te c h n i­ cznej k o n k retn e zadania rozw ijania now ych k o n ­ stru k c ji i agregatów , i to takich, których nasz k ra] i zaprzyjaźniona z nam i zagranica p o trzebują do osiągnięcia zaplanow anych celów i przew idzianego potężnego wzm ożenia eksportu. P ra k ty k a w ykazała, że nasza inteligencja techniczna i naukow a w szędzie tam , gdzie okazujem y je j dostateczne zaufanie i obarczam y ją*rozw iązyw aniem konk retn y ch zadań, zadania te spełnia i przy w y k onyw aniu ich doskonali się sam a. D la zw iązków zaw odow ych spraw ą szczególnie w ażną je s t zblizyć osoby, przynależne do naszej in ­ teligencji technicznej, do system atycznego studiow a­ nia radzieckich m etod p ro d ukcyjnych w celu zazna­ jom ienia jej ze światow ą, najb ard ziej postępow ą te ­ chniką i nauką. Nie je st p rz y ty m konieczne d o sta r­ czanie gotow ych recept, lecz przede w szystkim za­ znajam ianie z problem am i, pobudzającym i do p o d e j­ m ow ania p rac rozw ojow ych. Oprócz sam odzielnej roli, ja k ą gra inteligencja te ­ chniczna i naukow a w naszym procesie p ro d u k cy j­ nym w w alce o w zrost w ydajności pracy, m a ona rów nież do spełnienia zadania pom ocnicze i zaradcze. A naliza akcji ankietow ej w ykazuje, że um ocnienie przym ierza m iędzy ro b o tn ik am i i inteligencją poczy­ niło znaczne postępy. F orm a, w jakiej dokonyw a się to przym ierze, polega co p ra w d a w większości p rz y ­ padków n a tym , że technicy, inżynierow ie lub k o n ­ stru k to rz y obejm ują p a tro n a t n ad p rak ty k a n ta m i, ro botnikam i fachow ym i i ak ty w istam i w celu rozw i­ nięcia ich kw alifikacji fachow ych, dopom ożenia w ukończeniu nauki, zdobyciu w iedzy technika lu b inżyniera. Jakkolw iek p a tro n a ty tego ro d zaju m a ją duże znaczenie i są konieczne, nie w y starczają je d ­ n ak do dalszego um acniania przym ierza. T rzeba je w dalszym ciągu w zm acniać w e w spólnej w alce o rozw iązanie rozstrzygających zagadnień p ro d u k ­ cyjnych, o przezw yciężenie trudności, h am u jący ch dalszy w zrost w ydajności pracy. W tej w spólnej w alce um ocni się przyjacielski i koleżeński stosunek m iędzy robotnikam i i in teligentam i. R obotnicy n ie ­

N r 5 /1 9 5 1

chaj uczą się od inżynierów , ci z a ś o trz y n ła ją -nie­ jed n ą p o b u d k ę w sw ej p ra c y z b o g a te j s k a rb n ic y do­ św iadczeń p ro d u k cy jn y c h naszych ro b o tn ik ó w . Z u w a g i n a pow yższe zaleca się, a b y w naszych uspołecznionych i zrów nanych z n im i z a k ła d a ch pra­ cy ro b o tn ik o m i in telig en cji n ie p o ru cz a n o oddziel­ n ie rozw iązyw ania w ażnych zadań, lecz b y w zakła­ dach tw orzono kolektyw y, łączące ak ty w istó w , do­ św iadczonych robotników , m istrzów , techników , in­ żynierów i k o n stru k to ró w , w celu w spólnego zajm o­ w an ia się rozw iązyw aniem po staw io n y ch zadań. Co w ięc w in n y czynić nasze k ie ro w n ic tw a związ­ kowe? 1. Z aleca się, a b y k iero w n ic tw a zakładow ych zw iązków zaw odow ych org an izo w ały w zakła­ d ach w spólną w ym ianę zd ań m ięd zy robotni­ kam i i in telig en cją techniczną, p rz y czym na posiedzeniach ty ch w in n a b y ć g ru n to w n ie oma­ w ian a n o w a rola naszej in te lig e n c ji-te ch n ic z nej o ra z dyskutow ana konieczna, praktyczna organizacja przym ierza. 2. J e s t rzeczą konieczną, a b y k ierow nictw a zakła­ dow ych zw iązków zaw odow ych w znaczniej­ szym niż dotychczas stopniu u w y d a tn ia ły duże osiągnięcia naszej inteligencji technicznej i na­ ukow ej n a polu p rac rozw ojow ych i organiza­ c y jn y ch i w ykazyw ały ro b o tn ik o m , co nasza in telig en cja daje narodow i, a ty m s a m y m każ­ dej jednostce. 3. J e s t rzeczą konieczną, a b y k ie r o w n ic tw a za­ kładow ych związków zaw odow ych z a j ę ł y się g ru n to w n ie m aterialnym położeniem i w a r u n ­ k am i życia naszej inteligencji tec h n icz n e j i a b y zatroszczyły się o w ytw orzenie d la n a s z y c h t e ­ chników , inżynierów i k o n stru k to ró w w a r u n ­ ków p rac y i bytu, um ożliw iających im ro z w i­ nięcie w ielkich, tw órczych sił w słu ż b ie n a ­ rodow i. 4. J e s t rz eczą ważną, a b y k ie ro w n ic tw a z a k ła d o ­ w ych zw iązków zaw odow ych p o w o d o w a ły tw o­ rzenie k ół i g ru p dyskusyjnych, w k tó ry c h n a ­ sza inteligencja techniczna i zaw odow a zapoz­ n aw ałab y się z n ajbardziej p o stę p o w y m i d o ­ św iadczeniam i radzieckiej n a u k i, te c h n ik i p ro ­ du k cji i organizacji pracy. 5. Z w iązki zawodowe w p rze m y śle w in n y tro ­ szczyć się o to, aby p rzy m ierz e m iędzy ro b o t­ n ik am i i inteligencją tech n iczn ą n ie ogranicza­ ło się jed y n ie do obejm ow ania p atronatów , lecz aby p rzed e w szystkim akty w isto m ,'tech n ik o m , in ży n iero m i k o n stru k to ro m b y ło poruczane — jako kolektyw ow i — rozw iązyw anie szczegól­ n y c h zagadnień, dotyczących produkcji oraz. udoskonalenia organizacji p rac y . D opiero gdy zdołam y w szerokim zakresier odcią­ gnąć in te lig e n c ję tech n iczn ą ód ja k ż e często ty lk o a d m in istra c y jn ej działalności - i w p ro w ad zić' ją na drogę sam odzielnej, tw órczej p ra c y rozw ojow ej, gdy zdołam y w y k u ć m ocne i n iero zerw aln e p rzy m ierze m iędzy technikam i, inżynieram i- i kon stru k to ram i a robotnikam i, zatru d n io n y m i w p ro dukcji, osiągnie­ m y spełnienie przez naszą in teligencję naukow ą i te­ chniczną jej praw dziw ego zadania w w alce o w zrost w ydajności p rac y : inteligencja ta sta n ie się twórcą i m otorem p o stęp u technicznego oraz przyjacielskim pom ocnikiem naszych robotników produkcyjnych w w y k o n y w an iu ich ciężkich r .odpowiedzialnych zadań.

W IADOM OŚCI URZĘDU PA TEN TOW EGO

Nr 5/1951

721

Mgr B. BULW1CK1

POLSKIE PRAWO WYNALAZCZE I PRAWO O ZNAKACH TOWAROWYCH 1. N iniejszy szkic m a n a celu chronologiczne przedstaw ienie najw ażniejszych przepisów aktów praw odaw czych, w ydanych w Polsce z m ocą ustaw y od zakończenia pierw szej w o jn y św iatow ej do chw i­ li obecnej w zakresie w ynalazków , wzorów, modeli, udoskonaleń technicznych i u spraw nień oraz znaków tow arow ych. J e st on przeglądem , obrazującym głów­ n e eta p y rozw oju dw óch działów polskiego praw a, m ianow icie p raw a w ynalazczego i p raw a o znakach tow arow ych. Z agadnienie w szelako, k tórem u są po­ św ięcone poniższe uw agi, w ym aga obszerniejszego, porów naw czego opracow ania. A rty k u ł, czyniący w pew nej m ierze zadość tem u postulatow i, ukaże się w jed n y m z następnych num erów Wiadomości Urzędu

Patentowego. 2. P ierw szym polskim a k te m norm atyw nym , w y­ d an y m po pierw szej w o jn ie św iatow ej w zakresie w ynalazków , w zorów rysu n k o w y ch i m odeli oraz zna­ ków tow arow ych, je s t d e k re t tym czasow y z dnia 13 g ru d n ia 1918 r. o U rzędzie Patentow ym . D ek ret zo­ sta ł ogłoszony w Dzienniku Praw Państwa Polskiego z 1918 r. (Nr 21, poz. 66) i w szedł w życie z dniem 28 g ru d n ia 1918 r. Składa się on z 14 artykułów ; zawie­ r a norm y, dotyczące je d y n ie organizacji i zakresu działania U rzędu P atentow ego R epubliki Polskiej, ja k rów nież określa osoby, upraw nione do działania p rz e d ty m Urzędem w zastęp stw ie stron. D ek ret nie b y ł p rzedrukow any w Wiadomościach Urzędu Paten­ towego, w ydaw anych dopiero od 1924 r., je s t przeto w skazane zamieszczenie w ty m m iejscu niektórych jego przepisów . Przepisy te m a ją n astępujące brzm ie­ nie: Art. 1. Przy M austerstwie Przemysłu i Handlu istnieje Urząd Patentow y z sedzibą w Warszawie, do (którego kompetencji należy udzielanie paten­ tów na wynalazki oraz wydawanie świadectw cchronnych na prawo własności wzorów rysunko­ wych i modeli, tudzież świadectw ochronnych na znaki towarowe. Art. 8. Skrawy o udzielenie patentów na wy­ nalazki i o wydanie świadectw odhronnych na zna­ ki towarowe rozpoznają w pierwszej instancji wy­ działy w komplecie, złożo!nvm z radcy danego wy­ działu, jako przewodniczącego, i dwóch radców te­ goż wydziału lub asesorów... Sw-adectwa ochron­ ne na Brawo własności wzorów rysunkowych i mo­ deli wydaje prezes Urzędu Patentowego. Art. 9. SlkaTgi w spraw ach o udzielenie paten­ tów na wynalazki i o wydanie świadectw ochron­ nych na znaki towarowe rozpoznaje, jako druga in­ stancja, wydział apelacyjny w koimplWte, złożonym z prezesa Urzędu Patentowego lub i ego zastępcy, jako przewodniczącego, oraz dwóch radców wy­ działu apelacyjnego lub asesorów, z wykluczeniem tych, którzy zasiadali w pierwszej instancji... Art. 10. Opinji rzeczoznawczych Urząd Patento­ wy’ nie wydaje, jednakże na żądaniie urzędów pań­ stwowych jest obowiązany komunikować wszelkie potrzebne im wiadomości, tudzież wyznaczać rze» czoznawców. A rt. 11. Strony mogą występować w Urzędzi e Pa­ tentowym bądź osobiście, bądź przez pełnomocnków. ¡Pełnomocnikami mogą być osoby, mieszkają­ ce w Polsce, z wyższem, zwłaszcza technicznero

wykształceniem, wciągn ęte przez Urząd Patento wv na listę pełnomocników. Art. 12. Urząd Patentowy posiada pieczęć pań stwową z napisem „Urząd Patentowy Republiki Polskiej“. D ekret tym czasow y z dnia 13 g rudnia 1918 r. zo­ stał częściowo zm ieniony u sta w ą z dnia 2 sierpnia 1919 r. (Dz. U. R. P . N r 67, poz. 410). Z m iana dotyczy jedynie n azw y i siedziby U rzędu Patentow ego. Mocą tej u staw y U rząd P aten to w y otrzym ał nazw ę U rzę­ du Patentow ego Rzeczypospolitej Polskiej. 3. P o odzyskaniu przez Polskę niepodległości przed ustaw odaw cą polskim stanęło już w 1918 r., ja ­ ko jedno z najw ażniejszych, zadanie tzw. unifikacji praw a w ynalazczego i p raw a o znakach tow arow ych, której celem było doprow adzenie do tego, aby w od­ rodzonym , jednolitym p ań stw ie obowiązywało je d ­ nolite p raw o polskie. Na początku 1919 r. w ydano trz y ak ty praw odaw ­ cze, zaw ierające przepisy m ate ria ln e i form alne w za­ kresie w ynalazków , w zorów rysunkow ych i m odeli oraz znaków tow arow ych. P rzep isy tych aktów za­ stąpiły obow iązujące dotychczas na ziem iach pol­ skich norm y, w ydane przez p ań stw a zaborcze. A k ta ­ m i tym i są d e k re ty z dnia 4 lutego 1919 r. o p a te n ­ tach n a w ynalazki (34 a rty k u ły ), o ochronie w zorów rysunkow ych i m odeli (16 artykułów ) oraz o ochro­ nie znaków tow arow ych (24 artykuły). D ekrety te zostały ogłoszone w Dzienniku Praw Państwa Pol­ skiego z 1919 r, (N r 13 poz. 137, 138 i 139) i w eszły w życie z diiiem 7 lutego 1919 r. U nifikacja stała się faktem dokonanym . Należy podkreślić, że ustaw odaw ca polski niezw y­ kle w cześnie unorm ow ał w sposób jednolity zagad­ nienie ochrony w ynalazków , wzorów, m odeli i zna­ ków tow arow ych. Znaczenia tego fak tu nie może po­ m niejszać okoliczność, że d e k re ty z r. 1919 nie były jako całość dziełem doskonałym i że nie sprostały po­ kładanym w nich nadziejom . A by należycie ocenić doniosłość ty c h aktów praw odaw czych, w ydanych po upływ ie niespełna trzech m iesięcy od odzyskania n ie­ podległości państw ow ej, w y starczy dla porów nania przypom nieć, że pierw szy polski a k t ustaw odaw czy, regulujący jednolicie na te re n ie całej Polski tzw. ob ró t praw no-gospodarczy, w szedł w życie dopiero z dniem 1 lipca 1934 r. pod nazw ą kodeksu handlo­ wego. Ppdobnie m iała się sp ra w a z polskim kodek­ sem zobowiązań. Trzeba rów nież pam iętać, że całko­ w ita u n ifik acja polskiego p ra w a cywilnego n astąp i­ ła dopiero z dniem 1 stycznia 1947 r., w k tó ry m to dniu stra c iły moc ostatnie pozostałości p raw a zabor­ czego. U rząd P aten to w y R.P. nie udzielił jednakże na pod­ staw ie w ym ienionych dekretów z 1919 r. ani jed n e ­ go p a te n tu i n ie zarejestrow ał ani jednego znaku to­ warowego. D ziałalność w tej dziedzinie U rząd P a te n ­ tow y ograniczał do przyjm ow ania zgłoszeń w ynalaz­ ków i zgłoszeń znaków tow arow ych. J a k stw ierdza F ry d e ry k Z oll w „P raw ie cy w iln y m “ (wyd. III, 1931 r.), przyczyną tego stanu było to, że w zm iankow ane

722

W IA D OM O Ś C I U R ZĘ DU P A T E N T O W E G O

d e k re ty „nie liczyły się a n i z w aru n k am i fak ty czn em i stosunków , ani z o d n u en n em i u staw odaw stw am i og ó ln em i b. trzech zaborów P olski“ i w p ro w ad ziły o p a rty n a w zorach a m ery k ań sk ich i niem ieck ich sy­ ste m obligatoryjnego b a d a n ia nowości pom ysłów w y ­ nalazczy ch lub nieidentyczności znaków tow aro w y ch , połączonego z kosztow nym postępow aniem w y w o ­ ław c zy m (tzw. system w yłożenia). U rząd P a te n to w y d o k o n y w ał jedynie czynności reje strac y jn y c h , d o ty ­ czących zgłoszonych w zorów rysunkow ych i m odeli. D z ie n n ik Praw P a ństw a P olskiego, w k tó ry m ogło­ szono d e k re ty z 1919 r., n ie je s t dzisiaj łatw o d o stęp ­ n y d la czytelnika. D e k re ty te nie b y ły zam ieszczone w W iadom ościach U rzędu P atentow ego. D latego p rzy to c ze n ie w n in ie jsz y m szkicu w ażniejszych, c h a ra k te ry sty c z n y c h przepisów ty ch pierw szy ch pol­ sk ich ak tó w n o rm a ty w n y c h pozw oli poznać isto tn e cech y ty c h aktów oraz u m ożliw i ocenić bezpośrednio, dlaczego w w arunkach, istn ieją cy c h w Pplsce po p ie r­ w szej w o jn ie św iatow ej, p rzep isy te b y ły n iew y k o ­ n a ln e w zakresie w ynalazków i znaków tow arow ych. A ) D ekret o p a ten ta c h na w yn a la zki A rt. 1. Celem zabezpieczenia prawa wyłącznego korzystania z wynalazków w dziedzinie Bfzemysłu m ogą byc wyjednywane patenty... A rt. 3. Patenty z a b ezD ecza ia jedynie takie w"nalazki, które zaw era ją oryginalność pomysłu bądź w całości swojej, bądź w iedinej lub k!l'ku częśc.acft, bądź wreszc e w zespole części, chociażby iposzczególn.e znanych. A rt. 9. O ile petent zastosował się do wymagań... U rząd Patentowy wydaje mu świadectwo ochron­ ne... oraz ogłasza o wydaniu tego św.adectwa w ga­ zecie urzędowej. R&wnocześn e zgłoszenie wraz z załącznikami w inno być wystawione w Urzędzie Patentowym w celu udostępnienia każdemu zapoznania się z nie­ mi... A r t 10. Petent przez opublikow ani zgłoszenia w gazecie urzędowej uzyskuje dla wynalazku tym ­ czasowo skutki prawne patentu. A rt. 12. W przeć ągu dwóch miesięcy od daty ogłoszenia (art. 9) przeciw udzieleniu patentu może bvć zgłoszony pisemnie sprzec.w... A rt. 13. Sprawy o udziglen:e patentów, po uprze­ dnim uch rozpoznan u praez radcę Urzędu P a te n twego, przechodzą wraz z jego wnioskiem pod ro strzygn ęcie właściwego wydziału Urzędu Paten­ towego... A rt. 16. Po rozpatrzen:u soraiwy wydz:ał Urzę­ du Patentowego wydaje decyzję bądź co do udzie­ lenia patentu... bądź co do odmowy udzielenia pa­ ten tu O decyzji wydzuału zawiadąnia się petenta 1 oponenta... A rt. 18. Patenty na wynalazki udziela się na lat piętnaście, licząc od daty podp sanna patentu... A rt. 20. Petent, niezadowolony z decyzji', mocą której podane jego... zostało odrzucone, tudzież petent lub op.onent, n ezadowoleni z decyzji co do udzielenia D a t e n t u , mogą... zaskarżyć ią do wy­ działu apelacyjnego Urzędu Patentowego... A rt 21. Po rozpoznaniu skargi (art. 20) i akt spra­ w y przez radcę wydzrału apelacyjnego przechodzi ona wraz z jego wuioskjem do rozstrzygnięcia tegoż wydziału... A rt. 22. Po zapadnięciu przychylnej decyzji... U rząd Patentowy wydaje... patent na wynalazek.. P atent, po zaopatrzeń u so we właściwą pieczęć, I podpisuje prezes Urzędu Patentowego. I

N r 5/4951

A rt. 2.3. O wydaniu patentów z wymienieniem ich nazwy ogłasza się w gazecie urzedowej... A rt. 28. U d z e len e patentu nie pozbawia innych osób możności zaprzeczenia w drodze sądowej., p raw do opatentowania wynalazku... B ) D e k r e t o ochronie w zorów rysunkow ych, i modeh A rt. 1. Twórca nowego rysunku lub modelu, przeznaczonych do -odtw orzeni w wyrobach fabry cznych lub rzemieślniczych, może sobie zaibezpie czyć na czas określony (art. 12) prawo wyłącznego korzystania ze swego pomysłu. Art. 3. Celem zabezo:eczen'La solbie prawa wy­ łącznego korzystan ę z wzoru rysunkowego lub mo­ delu... należy je przed rozpowszechnieniem zgfo" sić do Urzędu Patentowego. Art. 5. Z głoszenie rysunku i modelu... zapsuje się do osobnego rejestru według kolei złożenia po­ dania... Świadectwo ochronne, po zaopatrzeniu go we właściwą pieczęć, podp suje prezes Urzędu Paten­ towego... Po wydaajiu świadectwa ochronnego akta odnośnej sprawy stają się w Urzędzie Patentowym dostępne dla ogółu... Art. 6. Moc obowiązująca świadectwa ochron­ nego nie istnieje, jeżeli Urzędowi Patentowemu przedstawiony będz e dowód, że zgłoszony rvsunek lub model mocą wyroku sądowego uznany został za nie nowy (art. 7). Art. 7. Nie są nowe w myśl a rt. 6 wszelkie po­ mysły rysunku lub modelu, ieżeli ju ż były w użyc u w Polsce, bądź tez były ogłoszone w d ru k u w Polsce lub zagranicą. Art. 12. Prawo wyłącznego korzystania z ry su n ­ ku lub modelu rozpocz^aia się z dn em ich zgłosze­ nia i trw a od lat tr.zech do dwunastu... Art. 14. O wydaniu św.adectwa na praw o włas ności rysunków i modeli... ogłasza się w gazecie urzędowej. C) D e k re t o ochronie zn a k ó w to w a r o w y c h A rt, 1. Znakami towarowemu s ą rysunki i naz­ w y wszelkiego rodzaju, które służą przemysłow­ com i kupcom do odróżniania .eh towarów od to­ warów innych przemysłowców i kupców. Art. 2. Umieszczenie znaków towarowych zale ży od uznania przemysłowców i kupców., Przeps ten nie dotyczy jednak znaków, które w myśl u* staw specjalnych winny być umieszczane na towa­ rach. Art. 10. Po rozpatrzen u i stwierdzeniu, że zgło­ szenie nie sprzeciwia się przepsom... o zgłoszeniu wraz z jego istotnemi szczegółami ogłasza się w ga­ zecie urzędowej. W przeciągu dwóch m esęcy od daty ogłoszenia przeciw wydaniu świadectwa ochronnego może być zgłoszony sprzeciw... O ile sprzeciw... nie nastaoi, lub też jeżeli...'uwzględnio­ ny n'e zostań e, wvdaje się petentowi świadectwo ochronne na znak towarowy (art. \2). Świadectwo ochronne po zaopatrzen.u go we właściwą pieczęć podpsuje prezes Urzędu Patentowego. W raze, je­ żeli znak n :e odpowiada przepisom... Urząd Paten­ towy odmawia wydania świadectwa, zaw adamiając zarazem petenta o przyczynach odmowy. A rt. 11. Petent, niezadowolony z decyzji, mocą której podanie jego... zostało odrzucone, tudzież oponent, niezadowolony z decyzji co do wydania świadectwa ochronnego, mogą... zaskarżyć ją do wydz ału apelacyjnego Urzędu Patentowego... Art. 12. Wydan e świadectwa nadaje przemy­ słowcowi! lub kupcowi prawo wyłącznego korzysta­ nia ze znaku towarowego i zamieszczania "o na tcwarach... na opakowaniach lu b naczyniach, w któ

N r 5/1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

rych tow ary przechowuje, oraz n a ogłoszeniach handlowych, cennikach i blanlkietach. A rt 14. Świadectwo ochronne na znak towarowy wydaje się na term in dz esięcieletni, licząc od da­ ty podpisania (art. 10)... świadectwa mogą być przedłużane na nowe term iny dziesięć Loletne... Art. 16. ...o wydaniu świadectwa ochronnego na znak towarowy... ogłasza sią w gazecie urzędowej. Art. 17. Wydan e świadectwa ochronnego n:e pozbawia jwfcago praw a kwestionować sądownie, czy właściciel, takiego świadectwa ma prawo wy­ łącznego korzystania ze znaku towarowego...

723

Ustawa z 1924 r. składa się ze 162 artykułów, uję­ tych w czterech częściach. Pierwsza część (art; 1— 78) obejmuje przepisy o wynalazkach, druga (art. 79 —106) normuje zagadnienie wzorów użytkowych i zdobniczych, trzecia (art. 107— 148) jest poświęcona znakom towarowym i wreszcie czwarta część (art. 149— 162) dotyczy m. in. organizacji Urzędu Paten­ towego R.P., zastępstwa stron przed tym Urzędem oraz rzecznictwa patentowego.

Charakterystyczną cechą ustawy jest wprowadze­ nie nowego systemu badania zgłoszonych wynalaz­ ków, wzorów i znaków towarowych. Dekrety z 1919 Dekrety z 1919 r. przyznały prawo wyłącznego ko­ roku recypowały niemiecki system przymusowego rzystania z opatentowanych wynalazków oraz zare­ badania wynalazków (nowość) i' znaków tqwarowych jestrowanych wzorów rysunkowych i modeli „oby­ (kolizje), połączony z postępowaniem wywoławczym. watelom Państwa Polskiego i cudzoziemcom, oraz ich Ustawa z 1924 r. zrezygnowała zupełnie z postępowa­ spadkobiercom i nabywcom ich praw“. W sprawach nia wywoławczego oraz przyjęła fakultatywny sy­ wynalazków, wzorów rysunkowych, modeli i zna­ stem badania nowości wynalazków i wzorów, zblizoków towarowych dekrety te wprowadziły dla osób ny w pewnym stopniu do francuskiego systemu re­ zagranicznych przymusowe zastępstwo przez pełno­ jestracyjnego, zwanego również systemem meldun­ mocników, uprawnionych do działania przed Urzę­ kowym. Przepisy art. 33 i 94 ustawy stanowiły, że dem Patentowym R.P. Wszystkie dekrety zawierają wydziały zgłoszeń Urzędu Patentowego R.P. nie mają ten sam przepis: „Petent, mieszkający zagranicą, wi­ obowiązku badania nowości wynalazków i wzorów, nien działać przez pełnomocnika przy Urzędzie Pa­ oraz ustalały, że jeżeli wydziały te przy badaniu tentowym“ . zgłoszeń pod względem formalnym stwierdzą, iż w y ­ nalazek lub wzór nie jest nowy, odmówią — po w y ­ 4. Dekret tymczasowy z dnia 13 grudnia 1918 r. powiedzeniu się zgłaszającego — udzielenia patentu oraz dekrety z dnia 4 lutego 1919 r. zostały uchylo­ lub zarejestrowania wzoru. Wprowadzony wówczas ne ustawą z dnia 5 lutego 1924 r. o ochronie wyna­ system, obowiązujący formalnie do dnia dzisiejszego, lazków, wzorów i znaków towarowych, która weszła jest tzw. systemem mieszanym, pośrednim między w życie z dniem 10 kwietnia 1924 r. (Dz. U. R. P. Nr systemem ścisłego badania a systemem rejestracyj­ 31, poz. 306; Wiad. Urz. Pat. Nr 1, poz. 1). Ustawa nym, polegającym na badaniu, czy zgłoszenia czynią ta stanowi punkt zwrotny w rozwoju polskiego pra­ zadość warunkom formalnym. Przepisy dotyczące w a wynalazczego-i prawa o znakach towarowych. znaków towarowych również nie nakładały obowiąz­ Jest pierwszym polskim kodeksem, dotyczącym praw ku badania, czy zgłoszone znaki nie kolidują ze zna­ na dobrach niematerialnych w zakresie wynalazków, kami zarejestrowanymi lub zgłoszonymi w terminie wzorów i znaków towarowych. Właściwym jej twór­ wcześniejszym. Wskazują na to przepisy art. 128 i 129 cą był Fryderyk Zoll, główny referent Komisji Kody­ ustawy. W razie stwierdzenia, że „taki sam znak jest fikacyjnej dla opracowaniapraw rzeczowych i rzeczo­ już zarejestrowany lub zgłoszony, lub był zareje­ w y m podobnych. Treść przepisów ustawy przetrwa­ strowany dla innego przedsiębiorstwa i tego samego ła niemal bez istotnych zmian aż do czasu wydania rodzaju towarów", Urząd Patentowy był obowiązany nowych aktów normatywnych w okresie po drugiej jedynie zawiadomić o swym spostrzeżeniu zgłaszają­ wojnie światowej. Ustawa z 1924 r. była dostosowa­ cego oraz osobę, której znak był już wcześniej zare­ na do istniejących wówczas w Polsce warunków jestrowany lub zgłoszony. Odm owa rejestracji mogła i umożliwiła Urzędowi Patentowemu R.P. przystąpie­ nastąpić tylko w stosunku do znaków towarowych, nie do pełnego wykonywania powierzonych m u funk­ które wprowadzały lub mogły oczywiście wprowa­ cji ustawowych, mianowicie administrowania spra­ dzić w l)łąd odbiorców co do pochodzenia, rodzaju i wam i wynalazków, wzorów użytkowych i zdobni­ jakości towaru lub odznaczeń innych właściwości czych oraz znaków towarowych. Należy zaznaczyć, przedsiębiorsfwa. że w pierwszym okresie po wejściu w życie wymie­ W zakresie badania użyteczności wynalazków nionej ustawy Urząd Patentowy R.P. ponadto pełnił i wzorów ustawa stwierdzała (art. 33 i 94), że Urząd nadal czynności, związane z rejestracją wzorów ry­ Patentowy „nie ma prawa odrzucenia podania dlate­ sunkowych i modeli. go, że jego zdaniem wynalazek (lub wzór) jest bez­ Dla uwypuklenia wielkiej wagi, jaką w rozwoju wartościowy“ . Podobną normę zawiera art. 15 de­ omawianego ustawodawstwa posiadała ustawa z 1924 r., jest celowe przytoczyć z tego roku kilka dat kretu z 1919 r. o patentach na wynalazki, który sta­ nowił, że „Urząd Patentowy nie wchodzi w roztrzą­ i faktów. Dnia 11 kwietnia Urząd Patentowy R.P. za­ sanie kwestji pożytku albo korzyści wynalazku“. rejestrował na podstawie ustawy pierwszy znak to­ warowy, dnia 24 kwietnia udzielił pierwszego paten­ Ustawa z dnia 5 lutego 1924 r. była zmieniona tu, dnia 12 czerwca zarejestrował pierwszy wzór ustawą z dnia 19 grudnia 1924 r. (Dz. U. R. P. z 1925 r. użytkowy i wreszcie dnia 9 lipca zarejestrował pierw­ Nr 3, poz. 41; Wiad. Urz. Pat. z 1925 r. Nr 1, poz. 1), szy wzór zdobniczy. W 1924 r. Urząd Patentowy roz­ która dotyczyła jedynie opłat, oraz wydanym z mo­ począł również działalność wydawniczą. Z datą 26 cą ustawy rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypo­ maja 1924 r. ukazał się pierwszy numer Wiadomości spolitej z dnia 24 czerwca 1927 r. (Dz. U. R. P. Nr 61, Urzędu Patentowego, a dnia 30 maja tego roku opu­ poz. 537; Wiad. Urz. Pat. Nr 7, poz. 64). Zmiany blikowano pierwsze opisy patentowe. Na mocy usta­ wprowadzone w 1927 r. dcrtyczą tylko kosztów dru­ w y pierwszy wpis na listę urzędową rzeczników pa­ ku opisów i rysunków zgłoszonych wynalazków, tentowych został dokonany dnia 25 maja 1924 r. zwolnienia władz i urzędów państwowych od opłat

724

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

N r 5/1851

a rty k u łó w , ale ty łk a sk u tk iem teg o , że ustawa z 1924 r. w części drugiej, d otyczącej w zorów, i trze ciej, dotyczącej znaków to w aro w y ch , nakazywała w liczn y ch sp raw ach stosow ać .analogiczne przepisy z części p ierw szej, dotyczącej w y nalazków , podczas 5. W w ykonaniu art. 19 T ra k ta tu pom iędzy G łów ­ g d y rozp. P re z. z 1928 r. w szy stk ie odnośne przepisy nym i M ocarstw am i Sprzym ierzonym i i S tow arzyszo­ z części p ierw szej p o w tarza W częściach drugiej nym i a P olską (tzw. tra k ta tu o m niejszościach n a ro ­ i trz e cie j, co n iew ątpliw ie b ędzie ułatw ieniem w dow ych), podpisanego w W ersalu dnia 28 czerw ca p ra k ty c e “ . 1919 r., a ratyfikow anego przez Polskę zgodnie z u -Kilka słów należy pośw iecić przepisom z 1928 r staw ą z dn ia 31 lipca 1919 r. (Dz. U. R. P. z 1920 r. w sp ra w ie b ad an ia zgłoszonych w ynalazków , wzo­ N r 110, poz. 728), Polska zgłosiła p rzy stąp ien ie do ró w i znaków tow arow ych. P rz e p isy te w zakresie m iędzynarodow ej K onw encji Zw iązkow ej P a ry sk ie j w y n alazk ó w i w zorów (art. 38 i 39 o raz art. 123 i 124) z dnia 20 m arca 1883 r. o ochronie w łasności p rz e ­ są podobne do przepisów z 1924 r. (art. 32 i 33 oraz m ysłow ej — przejrzanej w B rukseli dnia 14 g ru d n ia a rt. 94). W zakresie znaków to w arow ych rozporzą­ 1900 r. i w W aszyngtonie dnia 2 czerw ca 1911 r. dzenie P re z y d e n ta R zeczypospolitej wprowadziło no­ (Dz. U. R. P. z 1922 r. N r 8, poz. 58; W iad. Urz. P at. w y p rzep is (art. 198 ust. 3), k tó ry upoważnia Urząd z 1925 r. N r 3, poz. 26). K onw encja Z w iązkow a P a ­ P a te n tow v R. P . do odm ów ienia reje strac ji znaku w ry sk a została zm ieniona w H adze dnia 6 listo p ad a 1925 r. W prow adzone ta m popraw ki i u zu p ełn ien ia razie dostrzeżenia, że te n sam lu b ta k i sam znak jest ju ż z a re je stro w a n y dla innego przedsiębiorstw a do podpisała rów nież Polska, k tó ra zobowiązała się w oznaczania teg o samego ro d zaju tow arów . Przepis ten sposób do zm iany ustaw odaw stw a w e w n ę trz n e ­ te n zw iększył istotnie kom petencję U rzędu Patento­ go m. in. w zakresie w ynalazków , w zorów i z n a ­ w ego w zakresie badania identyczności (oryginalno­ ków tow arow ych. Znow elizow ana K onw encja P a r y ­ ści) znaków tow arow ych. Poza ty m p rze p isy z 1928 r. ska została ratyfikow ana zsodriie z u staw a z d n ia u p ra w n iły prezesa Urzędu P a ten to w e g o R. P . do wy­ 17 m arca 1931 r. (Dz. U. R. P. N r 37, poz. 277). T ek st d aw an ia w granicach tych przep isó w szczegółowych K onw encii, przyjęty w H adze i w iążący P o lsk ę do in stru k cji, dotyczących badania zg ło szeń w ynalaz­ dnia dzisiejszego, jest ogłoszony w Dz. U. R. P . ków , ’w zorów i .znaków to w aro w y ch (art. 40, 125 z 1932 r. N r 2, poz. 9 oraz przedrukow any w W iad. i 197). N a w zm iankę na tym m iejscu z a słu g u je rów­ Urz. Pat. z 1946 r. N r 2, poz. 14. nież a rt. 5 ust. 2 rozporządzenia z 1928 r., k tó r y sta­ U staw a z dnia 4 lutego 1924 r. w raz z późniejszym i now i, że od opatentow ania w yłącza s ię m . in . pom y­ zm ianam i została uchylona rozporządzeniem P re z y ­ sły, k tó re oczywiście nie n ad ają się do zasto so w an ia denta Rzeczypospolitej z d n ia 22 m arca 1928 r. o ochronie wynalazków , w zorów i znaków to w a ro ­ w przem yśle. w ych (Dz. U ..R . P. N r 39, poz. 384), k tó re w eszło 6. R ozporządzenie P rezy d en ta R zeczypospolitej w życie dn ia 27 kw ietnia 1928 r. Rozporządzenie to z 1928 r. o ochronie w ynalazków , w z o ró w i znaków w yprzedziło ratyfikację K onw encji Zw iązkow ej P a ­ to w arow ych było, jak w spom niano, w ie lo k ro tn ie no­ ryskiej w brzm ieniu ustalonym w Hadze. W ielokrot­ w elizow ane. N iektóre przepisv ro zp o rząd zen ia uległy n ie now elizow ane w latach 1933— 1951, obow iązuje ponadto zm ianie przez w ejście w ż y c ie aktów nor­ ono do chw ili obecnej. Je st dostosow ane całkow icie do m atyw nych, k tó re tylko pośrednio d o ty c z ą w ynalaz-' nowego tek stu K onw encji i uw zględnia w szystkie ków , w zorów i znaków tow arow ych. P rz e p isy przej­ zm iany, p rzy ję te na ko n feren cji haskiej w 1925 r. ściow e rozporządzenia u tra c iły m oc w s k u te k upły­ R eferentem p rojek tu rozporządzenia b y ł w K om i­ w u , czasu lu b w ydania aktów p raw odaw czych, prze­ sji K odyfikacyjnej F ry d e ry k Zoll, k tó ry rep re z en to ­ w idzianych w ty ch przepisach. w ał P olskę n a w ym ienionej k onferencji haskiej. P ierw sza now ela z dnia 25 sty c z n ia 1933 r., ogło­ G łów na zm iana je st spow odow ana now elizacją, szona w form ie u staw y (Dz. U. R. P . N r 1, poz. 63), art. 5 K onw encji P aryskiej i dotyczy w y k o n y w an ia o b ejm u je jed y n ie opłaty, zw iązane z ochroną w yna­ opatentow anych w ynalazków . A rty k u ł te n w now ym lazków i znaków tow arow ych. b rzm ieniu stanow i, że orzeczenie um orzenia p a te n ­ W ydany w okresie po d ru g iej w ojn ie światowej tu, m ające na celu zapobieżenie nadużyciom (np. za­ d e k re t z d n ia 30 listopada 1945 r. (Dz. U. R. P. N r 58, niechaniu w ykonyw ania w ynalazku), może być w y ­ poz. 334) z a w iera n orm y w p rzedm iocie opłat, zwią­ dane jed y n ie wówczas, jeż e li ustanow ienie licencji zanych z och ro n ą w ynalazków , w zorów i znaków to­ przym usow ej nie byłoby w stanie zapobiec ty m n a ­ w arow ych, oraz w przedm iocie zw olnień od opłat za dużyciom . Rozporządzenie P re zy d e n ta Rzeczypospo­ zgłoszenia w ynalazków i w zorów . D e k re t uzupełnia litej z 1928 r. osłabia w a rt. 13 przym us w y k o n y w a­ p onadto a rt. 238 rozporządzenia z 1928 r. przez wpro­ nia w Polsce opatentow anych w ynalazków p rzez w adzenie in sty tu c ji p rzy w racan ia term inów , uchy­ w prow adzenie licencji przym usow ej, której n ie p rze ­ bionych bez w in y stron. Do tego czasu w razie uchy­ w idyw ał a rt. 13 ustaw y z 1924 r. Poza tą zasadniczą b ien ia te rm in u postępow ano zgodnie z a rt. 41 rozpo­ zm ianą przepisy ustaw y z 1924 r. — ja k pisze F r y ­ rząd zen ia P re z y d e n ta R zeczypospolitej z dnia 22 d eryk Zoll w cyt. „P raw ie cyw ilnym “ — „ u trz y m a ­ ne zostały praw ie bez zm ian “ w rozporządzeniu z m arc a 1928 r. o postępow aniu ad m inistracyjnym . 1928 r. „Zm odyfikow ano jed y n ie kilka arty k u łó w , D e k re t z d n ia 26 k w ietnia 1948 ,r. (Dz. U. R. P. k tóre w praktyce nasuw ały w ątpliw ości (patrz zw ła ­ N r 24, poz. 164) zm ienia tylko sta w k i opłat, związa­ szcza a rt. 25, 26, 177 ust. 1 lit. a, 245 rozp. Prez:) lub n y c h z o c h ro n ą w ynalazków , w zorów i znaków to­ straciły znaczenie (jak n iek tó re postanow ienia p rz e j­ w arow ych. ściowe). Mimo bardzo m ałej liczby istotnych m i a n D e k re t z d n ia 15 w rześnia 1948 r . (Dz. U . R. P. rozp. P rez. z 1928 r., w stęp u jąc w m iejsce u ch y lo ­ N r 44, poz. 315) u stala now y czasokres trw a n ia w monej u staw y z 1924 r., przedłużyło się o przeszło 80 ' cy p a te n tu . W edług d ek retu p a te n t udzielony na zw iązanych z ochroną p ra w n ą w ynalazków i w zo­ rów użytkow ych, kosztów ogłaszania o re je s tra c ji znaków tow arow ych oraz o p łat za w yciągi z r e je ­ strów , prow adzonych przez U rząd P a ten to w y R .P .

N r 5 /1 9 5 1

W IADOM OŚCI URZĘDU PATEN TOW EG O

w ynalazek, zgłoszony po dniu 29 czerw ca 1947 r., trw a p ięłnaście-lat od diraf-zgłoszenia w ynalazku. U staw a z dnia 20 g ru d n ia 1949 r. o utw orzeniu K olegium Rzeczników Patentow ych (Dz. U. R. P. N r 63, poz. 495) zm ieniła przepisy rozporządzenia P re z y d e n ta R zeczypospolitej z 1928 r., norm u jące za­ g adnienie zastępstw a s tro n przed U rzędem P a ten ­ tow ym R .P. w spraw ach w ynalazków , w zorów i zna­ ków tow arow ych, ja k rów nież uchyliła przepisy tego rozporządzenia, dotyczące rzecznictw a patentow ego. U staw a stanow i, że osoby zainteresow ane m ogą w y­ stępow ać przed U rzędem Patentow ym osobiście lub przez pełnom ocników . Pełnom ocnikiem m oże być Ko­ leg iu m Rzeczników P atentow ych, działające przez sw y c h członków, albo adw okat. Adwokaci nie mogą b y ć pełnom ocnikam i w spraw ach zgłoszeń w ynalaz­ k ó w i zgłoszeń w zorów użytkow ych, tzn. n ie mogą d ziałać p rze d w ydziałam i zgłoszeń U rzędu P aten to ­ w ego w spraw ach nie opatentow anych jeszcze w y­ nalazków lu b nie zarejestrow anych w zorów użytko­ w ych. P rz ep isy rozporządzenia o w ynalazkach i wzorach użytkow ych, „w chodzących w zakres obrony w ojsko­ w e j P a ń stw a “ (art. 43 u st. 1— 4 i art. 128), zostały u c h y lo n e u staw ą z d n ia 20 grudnia 1949 r. o w yna­ lazk ach i w zorach użytkow ych, dotyczących obrony P a ń s tw a (Dz. U. R. P . N r 63, poz. 496). U staw a ta u c h y liła rów nież p rzepisy art. 129 ust. 2 w ym ienio­ n e g o rozporządzenia, k tó re upraw niały zgłaszającego d o zastrzeżenia tajn o ści wzorów zdobniczych na o k re s sześciu m iesięcy. Z agadnienie licencji n a w ykonyw anie w ynalazków i w zorów użytkow ych, unorm ow ane m. in. w a rt. 7, 20, 94 i 106 rozporządzenia z 1928 r., oraz zagadnie­ n ie w y konyw ania w Polsce opatentow anych w yna­ laz k ó w i zarejestro w an y ch wzorów użytkow ych, u s ta lo n e m . in. w a rt. 13, 14, 99 i 100 cyt. rozporzą­ dzenia, zostało ureg u lo w an e w ustaw ie z dn ia 18 lip­ ca 1950 r. o licencjach n a w ykonyw anie w ynalaz­ k ó w i w zorów użytkow ych (Dz. U. R. P. N r 36, poz. 331). U staw a ta u ch y liła a rt. 7, 13, 20, 23, 54— 58, 59 u s t. 1, 67— 70, 99, 100, 109, 140— 144, 145 ust. 1, 154 i 156, a w stosunku do w zorów użytkow ych — moc a rt. 94, 106, 107, 153 i 155 w zm iankow anego rozpo­ rząd zen ia, ja k rów nież zm ieniła brzm ienie a rt. 21 te­ go rozporządzenia. D e k re t z dnia 12 października 1950 r. o w ynalaz­ czości pracow niczej (Dz. U. R. P . N r 47, poz. 428) u c h y lił a rt. 17 i 103 rozporządzenia z 1928 r. A rty ­ k u ły te określały p raw a pracow nika i pracodaw cy do w y n a la zk u lub w zoru, dokonanego przez tego p ra­ cow nika w przedsiębiorstw ie pracodaw cy. O sta tn ia w reszcie now ela z dnia 19 kw ietnia 1951 r., w y dana w fo rm ie d ek re tu (Dz. U. R. P . N r 23, poz. 175), zm ieniła p rzepisy rozporządzenia P rezy­ d e n ta R zeczypospolitej z 1928 r. (art. 41), norm ujące sp raw ę o p łat za d ru k opisów i Tysunków w ynalaz­ ków . D otychczas koszty d ru k u ponosili sam i zgłasza­ jący . O becnie d ru k pierw szych pięciu stro n opisu i ry su n k ó w w ynalazku je s t w olny od opłaty, a opła­ ta za szóstą i każdą n a stę p n ą stronę w ynosi po 10 zł. T e rm in uiszczenia tej o p łaty może być w pew nych p rzy p a d k a c h odroczony. N a podstaw ie u sta w y z dnia 10 lutego 1949 r. o zm ianie organizacji naczelnych władz gospodarki na­ rodow ej (Dz. U. R. P . N r 7, poz. 43) oraz Rozporzą­ dzenia R ad y M inistrów z dnia 22 k w ietnia 1949 r.

725

w spraw ie zakresu działania Państw ow ej K om isji P lanow ania Gospodarczego (Dz. U. R. P . N r 26, poz. 190) u p raw n ien ia M inistra Przem ysłu i H andlu, przew idziane w rozporządzeniu P rezydenta Rzeczy­ pospolitej z 1928 r., przysługują obecnie Przew odni­ czącemu Państw ow ej K om isji P lanow ania Gospodar­ czego. W obec przekształcenia urzędu M inistra S k a r­ bu w u rzą d M inistra Finansów (Dz. U. R. P. z 1950 r. N r 10, poz. 101) uległy odpow iednio zm ianie te p rze ­ pisy rozporządzenia, w k tó ry c h jest m owa o M ini­ strze S k arb u lub o M inisterstw ie Skarbu. Na m ocy dek retu z d n ia 29 m arca 1951 r. o organach zastęp­ stw a praw nego (Dz. U. R. P . N r 20, poz. 159) kom pe­ tencje zniesionej P ro k u ra to rii G eneralnej R. P. w spraw ach w ynalazków , w zorów i znaków tow aro­ wych przeszły na U rząd Z astępstw a Praw nego. U le­ gły rów nież zm ianie przepisy rozporządzenia, okre­ ślające w łaściw ość sądów oraz skład kolegiów orze­ kających W ydziału Spraw S pornych i W ydziału Od­ woławczego U rzędu Patentow ego R. P. Zm iany te zo­ stały spow odow ane przebudow ą u stro ju sądów po­ w szechnych (Dz. U. R. P. z 1950 r., N r 39, poz. 360) oraz refo rm ą postępow ania cyw ilnego (Dz. U. R. P. z 1950 r. N r 43, poz. 394) i postępow ania karnego (Dz. U. R. P . z 1950 r. N r 40, poz. 364). Na uw agę za­ sługuje d e k re t z dnia 26 k w ie tn ia 1948 r. o podw yż­ szeniu grzyw ien, k ar pieniężnych, k a r porządko­ w ych i naw iązek (Dz. U. R. P. N r 24, poz. 161) oraz ustaw a z d n ia 28 października 1950 r. o zm ianie sy­ stem u pieniężnego (Dz. U. R. P . N r 50, poz. 459). N a­ leży rów nież nadm ienić, że a rty k u ły 71, 157 i 210 rozporządzenia z 1928 r., dotyczące skarg wnoszo­ nych do Najwyższego T ry b u n a łu A dm inistracyjnego przeciw ko orzeczeniom i uchw ałom U rzędu P a ten to ­ wego R. P ., obow iązują tylko form alnie w skutek n ie ręaktyw ow ania tego T ry b u n ału po ostatniej w ojnie. O bow iązujący tek st znowelizowanego rozporządze­ nia, k tó re m im o istotnych zm ian nadal stanow i trzon praw a w ynalazczego i p raw a o znakach tow arow ych, jest zam ieszczony w raz z niezbędnym i objaśnienia­ m i w W iadom ościach U rzędu P atentow ego z 1951 r. N r 3, poz. 30. 7. W ym ienione ostatnio u staw y i dek rety z la t 1949— 1951 są w ynikiem głębokich przem ian u stro jo ­ wych, społecznych i gospodarczych, jakie zaszły w Polsce po drugiej w ojnie św iatow ej. A kty te stano­ w ią zasadniczą now elizację polskiego praw a w y n a ­ lazczego. D okonana w ostatn ich latach częściowa przebudow a tego p raw a m a c h a ra k te r istotny i m i­ mo swego etapow ego znam ienia posiada doniosłe zna­ czenie. N ow e zasady, ustalone m. in. n a odcinku w y ­ nalazczości pracow niczej, o tw iera ją szerokie p e r­ spektyw y dalszej linii rozw ojow ej p raw a w ynalaz­ czego. Przebudow a ta n ie je s t jednakże dziełem za­ kończonym. P rzed ustaw odaw cą polskim stoi jesz­ cze do rozw iązania szereg problem ów , a p rze d e w szystkim skodyfikowanie, czyli zebranie w je d n ą całość i w zajem ne sharm onizow anie przepisów, roz­ proszonych w różnych a k ta c h norm atyw nych. Do­ konana ju ż reform a p raw a wynalazczego stw a ­ rza odpow iednie w arunki dla właściwego w y p ełn ie­ nia zadań legislacyjnych, tj. stw orzenia takich p rze ­ pisów, k tó re by um ożliw iały rozw ój w ynalazczości, zabezpieczały interesy tw órczych jednostek i służy ły dobru ogółu. ' Polskie praw o o znakach tow arow ych nie uległo w latach pow ojennych isto tn y m zmianom. Pozosta­

726

W IADOM OŚCI URZĘDU P A TE N TO W E G O

ją n a d a l w m ocy przepisy rozporządzenia P rezy d en ­ ta Rzeczypospolitej z dnia 22 m arc a 1928 r., dotyczą­ ce och ro n y znaków tow arow ych. P rzepisy te są uzu­ p ełn io n e zarządzeniem Przew odniczącego P ań stw o ­ w ej K om isji Planow ania Gospodarczego z d n ia 8 sie rp n ia 1949 r. w spraw ie używ ania znaków tow a­ row ych p rzez przedsiębiorstw a gospodarki uspołecz­ nionej (M onitor Polski N r A-57, poz. 762). Z arządze­ nie to zastąpiło zarządzenie M inistra P rzem ysłu i H a n d lu z dnia 6 lipca 1948 r. o używ aniu znaków to w arow ych przez przedsiębiorstw a państw ow e oraz p rzedsiębiorstw a pozostające pod zarządem państw o­ w ym (Dz. Urz. Min. P. i H. N r 14, poz. 189), k tó re obow iązyw ało od dnia 10 lipca 1948 r. do dnia 31 sierp n ia 1949 r. Przedm iotem niniejszych u w ag je st om ów ienie jedynie aktów praw odaw czych, w y d a ­ nych z m ocą ustaw y, dlatego podanie choćby w spo­ sób pobieżny w ażniejszych postanow ień ty ch zarzą­ dzeń w ykraczałoby poza zakreślone ram y. Szczegóło­ w a c h a ra k te ry sty k a w y danych w Polsce przepisów w z ak resie znaków tow arow ych oraz sugestie w sp ra ­ w ie now elizacji obow iązujących w tej dziedzinie norm b ę d ą tem atem oddzielnego arty k u łu . A k tam i ustaw odaw czym i, k tó re w zasadniczy spo­ sób znow elizow ały polskie p raw o wynalazcze, są już poprzednio wym ienione: u sta w a z dnia 20 gru d n ia 1949 r . o w ynalazkach i w zorach użytkow ych, d o ty ­ czących obrony Państw a, u staw a z dnia 18 lipca 1950 r. o licencjach n a w ykonyw anie w ynalazków i w zorów użytkow ych oraz d e k re t z dnia 12 paź­ d ziern ik a 1950 r. o w ynalazczości pracow niczej. Na uw agę zasługuje również d e k re t z dnia 19 kw ietnia 1951 r., zw alniający w zasadzie w ynalazców od obo­ w iązku ponoszenia kosztów d ru k u opisów p a te n to ­ wych. P rz y w yliczaniu ustaw i dekretów pom inięto tu celowo u sta w ę z dn. 20 g ru d n ia 1949 r. o utw orzeniu K olegium Rzeczników P atentow ych. U staw a ta bo­ w iem poza przytoczonym i ju ż przepisam i, zm ieniają­ cym i n ie k tó re postanow ienia rozporządzenia P re zy ­ d en ta R zeczypospolitej z 1928 r., reg u lu je jedynie in­ sty tu c ję rzecznictw a patentow ego i tylko pośrednio w iąże się z praw em w ynalazczym i praw em o znakach tow arow ych. W yłączenie zresztą przepisów o rzeczni* ctw ie p aten to w y m w odrębny a k t n orm atyw ny je st z p u n k tu w idzenia system atyki krokiem uzasadnio­ n y m i celow ym . U staw a z 1949 r. stanow i, że w ynalazki i w zory użytkow e, dotyczące obrony P aństw a, stanow ią ta ­ jem nicę państw ow ą w rozum ieniu d ek retu z dnia 26 p aźd ziern ik a 1949 r. o ochronie tajem nicy państw o­ w ej i służbow ej (Dz. U. R. P . N r 55, poz. 437). O kre­ ślenie, jak ieg o rodzaju w y nalazki i w zory uży tk o ­ w e d o tyczą obrony P aństw a, należy do up raw n ień Przew odniczącego P aństw ow ej K om isji P lanow ania Gospodarczego i M inistra O brony N arodow ej. U sta­ w a n a k ła d a n a tw órców w ynalazków i w zorów u ż y t­ kow ych, dotyczących obrony P aństw a, obowiązek niezw łocznego zgłaszania w U rzędzie P atentow ym R. P. lu b podaw ania do w iadom ości M inistra O brony N arodow ej ty ch w ynalazków i w zorów użytkow ych, a zgłaszanie, w ykonyw anie lu b zbyw anie takich w y ­ nalazków i' wzorów za g ran icą uzależnia- od zezw ole­ n ia M in istra Obrony N arodow ej. P raw o do w y n a­ lazku lu b w zoru użytkow ego, uznanego przez M ini­ stra O brony Narodowej za dotyczący obrony P a ń ­ stw a, przechodzi na Państw o, tw ó rca zaś o trzy m u je

N r 5/1951

w ynagrodzenie w wysokości u sta lo n e j przez Komi­ sję R ozjem czą. Do rozpoznaw ania sporów , określo­ ny ch w a rt. 12 ustaw y, pom iędzy S k a rb em Państw a a tw órcam i w ynalazków i w zorów u ży tk o w y ch o pra­ w a do ty ch w ynalazków i w zorów , oraz sporów o usta la n ie w ysokości w ynagrodzenia d la tw órców wy­ nalazków i w zorów użytkow ych, dotyczących obro­ n y P ań stw a, je s t w łaściw a K om isja R ozjem cza. W e ­ dług uch y lo n y ch przepisów rozporządzenia z 1928 r. rozpoznaw anie sporów o p ra w a do w ynalazków lub w zorów użytkow ych, w chodzących w zakres obro­ n y w ojskow ej P ań stw a, należało do kom petencji są­ dów pow szechnych. Inne p rzep isy u staw y dotyczą tajności om aw ianych w ynalazków i wzorów użytko­ w ych, u p ra w n ie ń M inistra O brony N arodow ej, szcze­ gółów n a tu r y a d m in istracy jn ej oraz odpowiedzial­ ności k arn ej. T y tu ł u sta w y z 1951T r. o licen cjach n a wykonyw a­ nie w ynalazków i w zorów u ży tk o w y ch je st zbyt w ą ­ ski i nie odpow iada jej treści. U staw a ta bowiem , obok licencji n a w ykonyw anie opatentow anych w y ­ nalazków i zarejestrow anych w zorów użytkow ych, n o rm u je obow iązek w ykonyw ania w P olsce w spo­ sób w ytw órczy opatentow anych w ynalazków i z a re ­ jestro w an y ch w zorów użytkow ych, n ie będących I w łasnością jednostek gospodarki uspołecznionej, oraz zaw iera ponadto przepisy reg u lu jąc e in n e s p ra w y . Z agadnienie licencji n a w ykonyw anie w z o ró w z d o b ­ niczych ok reślają nadal przepisy ro z p o rz ą d z e n ia P r e ­ zydenta Rzeczypospolitej z 1928 r. P rz e p is y u s ta w y o licencjach oraz o obowiązku w y k o n y w an ia w y n a ­ lazków i w zorów użytkow ych są p rz e ję te z w y m i e ­ nianego rozpórządzenia. U staw a rozbudow ała j e d n a k ­ że przepisy o licencjach, w prow adzając ich p o d z ia ł ze w zględu n a sposób pow stania (licencje d o b ro w o l­ n e i przym usow e), na zakres u p raw n ie ń lic e n c jo b io r­ cy (licencje w yłączne i niew yłączne) oraz n a z a k re s w ykonyw ania w ynalazków lu b w zorów u ż y tk o w y c h , (licencje p ełń e i ograniczone), ja k ró w n ież s tw a rz a ­ jąc in sty tu cję sublicencji. U staw a u sta la , że je d n o stk i gospodarki uspołecznionej m ogą w yk o n y w ać n ieo d ­ p łatn ie w ynalazki opatentow ane lu b w zory u ż y tk o ­ we, zarejestro w an e n a rzecz k tó rejk o lw iek z ty c h , jednostek. N ow ym przepisem w polskim praw ie w y ­ nalazczym je s t postanow ienie, że jed n o stk i gospodar­ k i uspołecznionej m ogą ze w zględu n a dobro p u b licz' ne żądać w drodze skargi ustan o w ien ia n a ich rzecz przez U rząd P a ten to w y R. P . licen cji przym usow ej n a w ykonyw anie w ynalazków lu b w zorów u żytko„ w ych, b ędących w łasnością obyw ateli polskich lu b polskich osób p raw n y c h p raw a pryw atnego, jeżeli ' w ynalazki te lu b w zory należą do zakresu produkcji , ty ch jednostek. U staw a określa, że jednostki gospo- d a rk i uspołecznionej, obyw atele polscy, ¿tale W P o l­ sce zam ieszkali cudzoziemcy, oraz m ające w Polsce siedzibę osoby p raw n e p raw a pryw atnego m ogą zaw ierać um ow y, któ ry ch przedm iotem je s t u d ziele­ n ie przez n ie licen cji n a w ykonyw anie z a g ra n ic ą opa­ ten to w an y ch lu b zarejestrow anych ta m n a ich rzecz w ynalazków lu b w zorów użytkow ych, tylko za zez­ w oleniem Przew odniczącego Państw ow ej K om isji P lanow ania Gospodarczego. Zezw olenie tak ie jest rów nież niezbędne przv zaw ieraniu przez jed n o stk i gospodarki uspołecznionej um ów, k tó ry c h przedm io­ tem je s t u zy sk an ie przez nie licencji jia w ykonyw a­ n ie w .Polsce w ynalazków iub, w zorów użytkow ych, opaten to w an y ch lub zarejestrowanych w Polsce ns

N r 5/1951.

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

rz ecz osób z a g ran icz n y ch . W y m ienione zezw olenie a je s t w re szcie w a ru n k ie m kon ieczn y m p rz y z a w iera­ n iu „u m ó w , d o ty czą cy ch p rz e k a z y w a n ia za granicę, u d o s tę p n ia n ia za g ra n ic ą albo o trz y m y w a n ia z z a g ra ­ n ic y w iad o m o ści lu b dośw iadczeń, b ęd ą cy ch p rz e d ­ m io te m w łasn o ści p rz e m y sło w e j, n ie c h ro n io n y m p a ­ te n te m lu b św ia d e c tw e m o c h ro n n y m “ . W ykazy w z m ia n k o w a n y c h p o w y żej u m ó w prow adzi, ja k sta ­ n o w i u s ta w a , P a ń stw o w a K o m isja P la n o w a n ia Gos­ p o d arcze g o . D e k re t z 1950 r. zo stał w y d a n y „w celu w zm oże­ n ia w y n alazczo ści p ra co w n icz ej, jak o isto tn eg o czyn­ n ik a ro z w o ju g o sp o d ark i n aro d o w ej, oraz d la zap ew ­ n ie n ia p ra co w n ik o m o p ie k i i pom ocy P a ń s tw a w z a ­ k r e s ie w y n alazczo ści“ . Z g o d n ie z tą n o rm ą in te r p r e ­ ta c y jn ą n ależ y tłu m a czy ć i stosow ać w szy stk ie p rz e ­ p is y d e k r e tu i w y d a n y c h n a jego p o d staw ie aktów w y k o n a w c z y c h . D e k re t m a c h a ra k te r ram o w y . U sta­ la je d y n ie zasad y d o ty czące w ynalazczości p ra c o w n i­ c z e j, d e fin iu je n o w e p o jęcia, o k re śla u p ra w n ie n ia i o b o w iąz k i tw ó rcó w p o m y słó w w y n a la zcz y ch oraz j e d n o s te k g o sp o d ark i u społecznionej i o rg an izacji sp o łecz n y ch , zo b o w iązu je lu b u p o w a żn ia R ad ę M ini­ s tr ó w , P rzew o d n icząceg o P a ń stw o w e j K o m isji P la n o ­ w a n ia G ospodarczego, poszczególnych m in istró w or a z w ła śc iw e w ład ze o rg a n iz a c ji społecznych do w y ­ d a n i a szczegółow ych a k tó w p ra w n y c h (a rt. 8, 16, 18,

727

19, 25 i 29). D e k re t je st p ie rw sz y m a k te m n o rm a ty w ­ nym , w y d a n y m z m ocą u s ta w y , k tó ry w p ro w ad za p o jęcie w ynalazczości p ra co w n icz ej oraz p o d a je d e fin ic je u d o sk o n alen ia tech n iczn eg o i u s p ra w ­ nien ia. P o ję c ie w ynalazczości pracow niczej o b e j­ m u je w e d łu g d e k re tu w y n a la z k i, w zory u ż y tk o ­ w e i zdobnicze, u d o sk o n alen ia tech n iczn e o raz u sp ra w n ie n ia , dokonane w ściśle określonych w a r u n ­ k ac h p rz ez p raco w n ik ó w usp o łeczn io n y ch zak ład ó w p racy , sto w arzy szeń w yższej użyteczności, zw iązk ó w zaw o d o w y ch i in n y ch o rg a n iz a c ji społecznych. R oz­ p o rz ąd ze n ie P re z y d e n ta R zeczypospolitej z 1928 r. n ie znało teg o pojęcia, a za g a d n ie n iu w y n a la zk ó w i w zorów , dok o n an y ch p rz e z p ra co w n ik ó w w p rz e d ­ sięb io rstw ac h , pośw ięcało ty lk o d w a a rty k u ły . R oz­ p o rz ąd ze n ie to n ie znało w szczególności pojęcia p r a ­ cow niczego u d o sk o n alen ia tech n iczn eg o i pojęcia p r a ­ cow niczego u sp ra w n ien ia, k tó re są w y tw o re m zm ie­ n io n y ch sto su n k ó w u stro jo w y c h , społecznych i go­ spodarczych. D e k re t o w ynalazczości p raco w n iczej je s t a k te m p rz eło m o w y m w rozw oju polskiego p ra w a w y n a la z ­ czego. Z e w zg lęd u w szelako n a sw ój ram o w y c h a ra k ­ te r m ó g łb y być om ów iony o b sze rn iej łączn ie z a k ta ­ m i w y k o n aw czy m i. O m ów ienie tak ie w y k ra cza ło b y jed n ak ż e poza tem at, o k re ślo n y n a w stęp ie n in ie j­ szych uw ag.

In ż. Z B I G N IE W M U S Z Y Ń S K I

I WOJEWÓDZKA WYSTAWA RACJONALIZATORSKA W KATOWICACH W y k a z a n ie d o ro b k u tw ó rc zej m y śli technicznej k la s y ro b o tn iczej Ś ląsk a, u p o w sze ch n ien ie n ajp o w a ż­ n ie js z y c h osiągnięć w d z ie d z in ie w ynalazczości, pod­ k r e ś le n ie w ażności tego ru c h u jak o czy n n ik a, posia­ d a ją c e g o zasad n iczy w p ły w n a p rz e d te rm in o w e w y ­ k o n a n ie p la n u 6 -le tn ie g o — oto głów ne ce le i zad a­ n ia , ja k ie m iała sp e łn ić I-sz a W ojew ódzka W y staw a R a c jo n a liz a to rsk a , o rg a n iz o w a n a przez O k rę g o w ą R a­ d ę Z w iązk ó w Z aw o d o w y ch w K atow icach. W celu n ależ y teg o p o d z ia łu prac, zw iązan y ch z p rz y g o to w a n ie m w y s ta w y , w yłoniono trz y kom isje, s k ła d a ją c e się z p rz e d sta w ic ie li b ra n żo w y ch zw iąz­ k ó w zaw o d o w y ch o ra z p rz ed staw icieli poszczególnych c e n tr a ln y c h zarząd ó w p rz em y słó w :

w sposób u m o żliw iający ła tw y dostęp zw ied zający m , po n ad 1200 eksponatów . S e tk i fo to g rafii w y b itn y c h ra cjo n a liz a to ró w Śląska, k ilk a d z ie sią t tab lic z w y k re ­ sam i, p rz e d sta w ia ją c y m i ży w io ło w y rozw ój w y n a la z ­ czości w 17 zw iązkach b ra n żo w y ch , celow e, g łęb o k ą p rz e m y ś la n e rozplanow anie, e ste ty c z n a o p ra w a za­ p ro je k to w a n a z u w z g lę d n ie n iem koniecznego sp ec y ­ ficznego tła d la każdego ro d z a ju eksp o n ató w — s p ra ­ w iły, że w y sta w a zadow olić m o g ła ta k te c h n ik a ja k i a rty s tę . W śród ek sp o n a tó w n a p ie rw sz e m iejsce w y b ija ły się u sp ra w n ie n ia , u d o sk o n alen ia tech n iczn e i w y n a -

a) k o m isję o rg a n iz a c y jn ą , o d p o w ied zialn ą z a całą w y s ta w ę o raz za k o o rd y n a c ję w szy stk ich p ra c, n ie ­ z b ę d n y c h do je j re a liz a c ji i n o rm aln e g o fu n k c jo n o ­ w a n ia p o o tw a rc iu o ra z lik w id a c ji p o zam k n ięciu w y s ta w y , b) k o m isję tech n ic zn ą, k tó ra m iała za za d a n ie za­ ją ć się d o b o rem ek sp o n a tó w , ich se lek c ją o ra z w y ­ z n a c z e n ie m im n ajw łaśc iw szeg o m iejsca, c) k o m isję p o p u la ry z a c ji i p ro p a g a n d y — o celach d z ia ła n ia , o k re ślo n y c h w je j nazw ie. Z g o d n ie z p la n e m w y s ta w a zo stała o tw a r ta w d n iu 22 lip c a b. r. W y s ta w a m ieściła się w h a li p o w y staw o w ej p rz y u l. K ościu szk i o raz n a p rz y le g ły m tere n ie. P o w ie rz c h n ia h ali, z a ję ta p o d e k sp o n a ty ,-p rz e k ra ­ cz ała 2200 m e tró w k w a d ra to w y c h . R ozm ieszczono tu,

F tft. F r a n c is z e k

S to b ik

(K a to w ic e )

W ystawa została otwarta w dniu 22 lin ca. Na zdjęciu m o­ m ent przecięcia wstęgi przez przedstawiciela CRZZ, ob. S te ­ fana Zuchowicza.

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

728

N r 5/1951

kładem prostego, a bardzo ekonom icznego rozwiąza­ n ia zagadnienia tran sp o rtu w k o p aln i w ęgla. 4) S tem pel rozsuw alny do szybkiego staw iania pierw szych tam pożarow ych. U rząd zen ie to umożli­ w iające szybką likw idację pożarów w kopalniach w ęgla w y n alazł H enryk Paniow ski.

F o t. F r a n c is z e k

S to b ik

(K a to w ic e )

Dekoracyjne rozwiązanie terenu i głównego wejścia do pa­ wilonu w ystawowego.

lazki, w ystaw ione przez górnictw o, hutnictw o, koleje i tra n sp o rt drogowy. Oto k ilk a najciekaw szych eksponatów w ystaw y: 1) W ieżomaszt R. B -1 k o n strukcji inżynierów A. Radłowskiego i Z. Bolechowskiego, będący p ie rw ­ szym tego rodzaju w P olsce rozw iązaniem k o n stru k ­ cyjnym , uw zględniającym konieczność m ożliw ie oszczędnego stosowania żelaza profilowego. W yso­ kość wieżomasztu w ynosi 13 m etrów , nośność 3,6 tony. 2) Łącznik do stropnic n a sty k konstrukcji R ober­ ta K rabusa z kopalni „B arbara-W yzw olenie“. O bu­ dowa ścian za pomocą w ym ienionych łączników po­ zwala n a zwiększenie czasu n a urabianie w ęgla i gw a­ ra n tu je pełne bezpieczeństw o pracy. Po zastosow a­ niu urządzenia stw arza się w ięcej przestrzeni w olnej, co pozw ala górnikom na sw obodne poruszanie się i odstaw ę urobku. 3) T ransporter taśm ow y pom ysłu A ndrzeja P ie­ trzyka, um ożliw iający rów noczesną odstaw ę u robku i dostarczanie w przeciw nym k ierunku m ateriałów . T en tra n sp o rte r o podw ójnym działaniu je st przy -

F o t. F r a n c is z e k

S to b ik

(K a to w ic e )

Powszechne zainteresowanie wzbudzało stoisko PKP.

5) A p a r a t do nadspaw ania obręczy k ó ł do loko­ m otyw , pom ysłu Antoniego D z ie rż a w y z kopalni „P strow ski“, um ożliw iający re g e n e ra c ję b a n d a ż y na kołach lokom otyw elektrycznych d o ło w y ch , k tó re dotychczas w ytrzym yw ały średnio n ie d łu ż e j niż 2 lata pracy, zużyw ając się w ciągu je d n e g o r o k u n a średnicy o ok. 30 do 40 mm. N ow y a p a r a t u m o ż li­ w ia szybką napraw ę tak trudnego do z d o b y c ia e le ­ m entu, jak im są staliw ne koła lokom otyw , k t ó r y c h życie w tej chw ili, dzięki tem u now em u p o m y s ło w i, zostało w ielokrotnie przedłużone.

F o t. F r a n c is z e k

S to b ik

(K a to w ic e )

Energetyka na sw oim bardzo ładnym stoisku pokazała p o ­ ważny dorobek podległych zakładów pracy to dziedzikie w y nalazczości.

F ot

F ra n c isz e k

S to b ik

(K a to w ic e )

Fragm ent dekoracji przy głów nym wejściu do pawilonu w ystawowego.

6) Piec tun elo w y kom orow y do harto w an ia m a­ gnesów lan y ch „Alm ico“ — typow y przy k ład pow aż­ nego osiągnięcia w dziedzinie k o n stru k c ji urządzeń do obróbki term icznej, dokonanego przez brygadę inżyniersko-robotniczą, w k tórej sk ład w chodzili obyw atele Som kiew icz, Pikos, B archow ski, Pająk, B linda i Kopiec. 7) P rz y rz ą d do autom atycznego liczen ia prętów obsad i w ierteł, zastępujący dotychczasow ą p rac ę kil­ ku osób w hucie „Baildon“. A p arat m oże znaleźć sze­ rokie zastosow anie w fabrykach n arzęd zi spawanych. W ynalazca J. Burczyk. 8) Sprzęgło przeciążeniow e, w y łączające się auto­ m atycznie, g d y rozw iertak zakleszczy się. Sprzęgło

N r 5/19

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

729

św iatła, przechodzącego przez jajko. Koszt a p a ra tu , może- być rów nież zastosow ane przy obróbce m etali podczas w iercenia i gw intow ania. W ynalazca W łady­ nie przekraczający w m asow ej produkcji kilkudzie­ sław Stec z D ośw iadczalnych Zakładów Szybowco­ sięciu złotych, w inien zapew nić zaopatrzenie naszych w y c h w Bielsku. w szystkich punktów skupu jaj w te urządzenia. 9) Czyszczarka puszek konserw ow ych pom ysłu 11) Ś w ider do sadzenia drzew ek pom ysłu K. G a­ F e lik sa Jasińskiego, zm niejszająca ilość pracow ni­ w rona um ożliw ia przez w ykonanie 2 — 3 obrotów otrzym anie stożkowego otw oru w ziem i o górnej śre d ­ k ó w zajętych czyszczeniem o 20 osób. Zastoso­ nicy około 20 cm i głębokości ponad 25 cm. w a n ie wym ienionego urządzenia dało oszczędność 12) W aga autom atyczna do w ażenia zboża pom ysłu 17.500 zł podczas pierw szego roku jego Stosowania. Czyszczone puszki nie w ym agają ręcznego nakłada­ W itolda Cichońskiego, w y konana jako prosty m echa­ n ia p rzed czyszczeniem an i zdejm ow ania po czyszcze­ nizm, elim inujący kosztow ne urządzenia dotychczas u nas do tego celu stosow ane. P rostota k onstrukcji n iu . i m ożliw ość w ytw arzania w szystkich elem entów w Polsce ro k u ją nadzieję, że w aga znajdzie pow szech­ ne zastosowanie. Ciekaw ą próbę racjo n alizacji.p racy przedstaw iała tablica, pokazująca najw łaściw szy sposób w ykony­ w ania poszczególnych czynności pakow ania tow arów do toreb. W ielka szkoda, że tego rodzaju doświadcze­ nia i ich rez u lta ty nie są rozpowszechnione w p la ­ cówkach naszego handlu uspołecznionego, jako godne polecenia m etody racjonalizacji pracy. Reasum ując, I W ojew ódzka W ystaw a R acjonali­ zatorska w Katow icach b y ła jed n ą z celowych i do­ brze zorganizow anych im prez. W ystaw a była spraw dzianem zdolności organiza­ cyjnych W ydziału Produkcyjnego Okręgowej R ady Związków Zawodowych. P otw ierdziła ona, że w dzie­ F o t. F r a n c is z e k S to b ik (K a to w ic e ) dzinie organizow ania w ystaw racjonalizatorskich czy­ C iekaw e rozwiązanie konstrukcyjne kosiarki - łodzi, umożli­ nim y stale duże postępy i posiadam y coraz w iększe w iającej mechaniczne koszenie traw y na stawach i m o­ kadry ludzi, którzy opanow ali technikę urządzania kradłach. w ystaw . 10) A p arat do prześw ietlania jaj kon stru k cji KonO dpow iedzialna za całość w ystaw y pod w zględem architektoniczno-graficznym Spółdzielnia A rtystów rą jia Spiewoka, um ożliw iający w czasie 2 — 3 sekund k o n tro lę stopnja świeżości jaj. Z chw ilą zdjęcia jajka Plastyków w Katowicach w yw iązała się, trzeba p rz y ­ z a p a ra tu autom atycznie w yłącza się św iatło prze­ znać, bardzo dobrze. Tej stronie w ystaw y żadnych św ietlające. Istota badania polega na ocenie czystości zarzutów czynić nie m ożna. Jeżeli m iały m iejsce

Jan Cuber z huty F lo ria n " , 13- krotny racjonalizator.

Jeden z czołowych racjonalizatorów Katowic, inż. W ładysław Koszaliński.

W IA D O M O ŚC I U R Z Ę D U P A T E N T O W E G O

730

p e w n e n ie d o c ią g n ię c ia n a w y sta w ie , sp ra w sto su n k o w o d ro b n y c h jak :

N r 5/1951 to

d o ty c z y ły

1) Z le o p ra c o w a n e n a p isy n a ek sp o n a ta ch . 2) N ie k tó re e k sp o n a ty um ieszczono n a p o d ło d z e , co u tru d n ia ło d o k ład n iejsze ic h o g ląd an ie. 3) Z b y t d u ż o tab lic i w y k resó w . O b s e rw u ją c z w ie ­ d za ją cy ch , zau w ażo n o ta k n a w y sta w ie , o rg a n iz o w a ­ n ej p rz e z O R Z Z w P o zn an iu i K ra k o w ie , ja k w K a ­ to w icac h , że ty lk o bardzo m a ły p ro c e n t o g lą d a ją c y c h sto isk a z w ra c a u w a g ę n a z e sta w ie n ia c y fro w e i w y ­ k azy, ilu s tr u ją c e Mrzrost ru c h u w y n alazczeg o . W y s ta ­ w a w K a to w ic a c h m ogła czasem ro b ić w ra ż e n ie , że e k sp o n a t je s t d o d atk o w y m u z u p e łn ie n ie m sto isk a , o bw ieszo n eg o lic z n y m i w y k re sa m i. 4) Z b y t sła b o re p re z e n to w a n y b y ł p rz e m y s ł m e ta lo w o -p rz e tw ó rc z y , k tó ry m a ją c ta k lic z n e i w ie lk ie z a k ła d y p rz e m y sło w e n a Ś ląsku, n ie w y s tą p ił z n a ­ le ż y tą ilością i ja k o śc ią e k sp o n a tó w . 5) S ła b o p o d k re śla ła w y s ta w a z a g a d n ie n ie w y ­ n a la z c z y c h b ry g a d in ż y n ie rsk o -ro b o tn ic z y c h i w s p ó ł­ p ra c y n au k o w c ó w z ro b o tn ik am i.

Znany racjonalizator kopalni „Bobrek“, Bolesław Czerwiński.

O c e n ia ją c całość w y siłk u O k rę g o w e j R ad y Z w ią z ­ ków Z aw o d o w y ch w K ato w ic ach o ra z osób, w sp ó ł­ p ra c u ją c y c h p rz y o rg an izo w an iu te j im p rez y , trz e b a stw ierd z ić , że p e łn a pośw ięcenia p ra c a , p rz e d e w sz y ­ s tk im k ie ro w n ik a W ydziału P ro d u k c y jn e g o O R Z Z ob. P a w ła M u sk ały , a n a s tę p n ie inż. G ie ru li, p ro f. G óreckiego, S z atszn a jd era, B ara ń sk ie g o , M a lin o w ­ skiego i w ie lu innych, zo stała u w ień c zo n a p e łn y m sukcesem .

Inż. J. O D R O W Ą Z - P 1 E N I Ą Ź E K

NA MARGINESIE KONGRESU ZURYCHSKIEGO P O ŚW IĘ C O N E G O Z A G A D N IEN IO M GLINU p ro w a d z iły w czasach dzisiejszy ch do w y tw o rz e n ia sto p u g lin u , m ająceg o w łaściw ości tech n ic zn e, p rz e ­ M ało je s t o d k ry ć n au k o w y ch , k tó ry c h dalsze d zie­ w y ż sz ając e cech y stali odlew niczej. je w sk a z y w a ły b y n a ta k o lb rz y m i rozw ój, ja k i osią­ J e d n a k ż e p o stę p w ro z w o ju te c h n o lo g ii g lin u i je ­ gnęło o d k ry c ie w ro k u 1827 g lin u przez w y p ro d u k o ­ go sto p ó w b y ł h a m o w a n y od ro k u 1906 w c ią g u 15 w a n ie po ra z p ierw szy p rz e z W óhlera z G o ttin g en l a t p rz e z p a te n t, u d zielo n y n a w y tw a rz a n ie d u ra lu ­ m a le ń k ie j k u lecz k i z czystego glinu. m in iu m i n a b y ty p rzez p e w n e k o n so rc ju m , k tó re S k o ru p a ziem i zaw iera ró ż n e m e ta le uży tk o w e. N a u p o rc z y w ie p rz e c iw sta w ia ło się sz e rsz e m u w y k o rz y ­ p ie rw sz y m m iejscu z n a jd u je się g lin (7,5%), d a le j s ta n iu w y n a la z k u i u n iem o żliw iało p ra c ę w ty m k ie­ żelazo (4,3% ), m agnez (1,9% ) oraz in n e m etale, k tó ­ ru n k u . re s ta n o w ią pozycje: 0,02% n ik lu , 0,01% m iedzi, D o p iero w ro k u 1921, z c h w ilą w y g a śn ię c ia o ch ro ­ 0,005% c y n k u i 0,0008% ołow iu. n y p a te n to w e j n a te n w y n a la z e k , p ę k ły sztu cz n e p ę ­ G lin w y s tę p u je w p rz y ro d z ie głów nie w p o staci ta, n ało żo n e n a p o stęp p rz ez k a p ita lis tó w i m ag n ató w b a u k s y tu . B a u k s y t z a w ie ra 6 0 % zw iązków glinu, żelaza. P ro d u k c ja i te c h n o lo g ia sto p ó w g lin u zaczę­ k ao lin 3 3 % , g lin a ok. 30% . ła się in te n s y w n ie ro z w ija ć d zięk i d alsz y m p io n ie r­ W ro k u 1918 p ro d u k c ja g lin u w ynosiła 180.000 sk im w y n a la z k o m i p ra k ty c z n e m u s to so w a n iu ich ton, w ro k u 1948 w zro sła do 1.250.000 ton. O becnie, zw łaszcza w p rz e m y śle zb ro je n io w y m . w z w ią z k u z o lb rzy m ią ro z b u d o w ą tej gałęzi m e ta ­ lu rg ii i w z ra s ta ją c y m za sto so w an iem glinu w stoO b ecn ie re w e la c ja m i w d zie d z in ie te c h n o lo g ii g li­ p ac h m e ta li, ro czn a p ro d u k c ja g lin u osiągnie w c ią ­ n u s ta ły się p ra c e , d o k o n an e w ro k u 1935 p rz ez J a ­ gu n a jb liż s z y c h trze ch la t 2.500.000 ton. p o ń c z y k a M atu en a g ę, k tó ry s tw o rz y ł tzw . sp ław T ak szy b k i rozw ój p ro d u k c ji g lin u zaw dzięcza się 1 „ T h o m “ , o d zn a cza ją cy się o g ro m n ą w y trz y m a ło śc ią , z a sto so w a n iu go w sto p ach z in n y m i m etalam i do z n a n y ró w n ie ż ja k o „ P e ru n a l“ , a tó k ż e sposób „ S a p “ , b u d o w y sam o lo tó w i sam ochodów oraz o statn io do w e d łu g k tó re g o ze spro szk o w an eg o g lin u , za p o m o cą w y tw a rz a n ia części m aszy n , d o ty ch czas w y k o n y w a ­ s p ra so w y w a n ia i sp iek an ia, w y tw a rz a się części n y c h ze sta li. sk ła d o w e m ech an izm ó w , o d zn a cza ją ce się w y so k ą E p o k o w y m p rz eło m em w p ro d u k c ji g lin u b y ł ro k o d p o rn o śc ią n a ciepło p rz y d o b ry m p rz e w o d n ic tw ie 1906: d o k o n a n ie p rzez W ilm ‘a W y n a la z k u o trz y m y ­ ciep ła o ra z b a rd z o m a ły m ro z sz e rz a n ie m s ię pod w a n ia s to p u g lin u u tw a rd z o n e g o w p ostaci d u ra lu ­ w p ły w e m ciep ła, co u m o żliw ia sto so w a n ie glinu* m in iu m . W ś la d za ty m w y n a la z k ie m poszły d alsze w u rz ą d z e n ia c h , n a g rz e w a ją c y c h s ię p rz y p ra c y do u d o sk o n a le n ia i n o w e o d k ry c ia techniczne, k tó re d o ­ te m p e r a tu r y 250 — 400° C. (8 — 10 m a ja 1951 r.)

N r 5/1951

W IA D O M O Ś C I U R Z Ę D U P A T E N T O W E G O

731

Inż. AD OLF TO W PIK

POLEPSZENIE WŁAŚCIWOŚCI ODLEWÓW ŻELIWNYCH S zy b k i rozw ój w spółczesnej te c h n ik i zm u sza p rz e ­ m y s ł do stosow ania tw o rz y w k o n s tru k c y jn y c h o co­ r a z lep szy ch w łaściw ościach m ech an iczn y ch . D o ty ­ c z y to ró w nież w zn a czn y m sto p n iu o d lew ó w żeliw ­ n y c h . W y m agania obecnego p rz e m y słu co do o dle­ w ó w są różne. W n ie k tó ry c h p rz y p a d k a c h są w y m a ­ g a n e o d lew y bardzo w y trz y m a łe i jed n o cz eśn ie w y ­ s ta rc z a ją c o m iękkie, a b y n a d a w a ły się do obróbki sk ra w a n ie m . W in n y c h zn o w u p rz y p a d k a c h odlew y w in n y b y ć bardzo tw a rd e i o d p o rn e n a zu ży cie oraz t r w a łe w te m p e ra tu rz e pod w y ższo n ej. P rz y zastoso­ w a n iu odlew ów w p rz e m y śle ch em iczn y m w in n y one w y k a z y w a ć b ard zo d u ż ą odporność n a n ad ż era n ie . W w ie lu gałęziach p rz e m y s łu zn a la zły sze ro k ie za sto ­ s o w a n ie o d lew y cien k o ścien n e, n ie k ie d y o bardzo sk o m p lik o w a n y c h k s z ta łta c h , b ard zo o d p o rn e n a w y ­ s tę p u ją c e podczas ich ' p ra c y znaczne n ap ręże n ia , o b c ią ż e n ia zm ienne, a n ie k ie d y i u d erzen ia. O czyw i­ śc ie w y m a g a ń ty c h n ie m ogą zaspokoić odlew y ze zw y k łe g o żeliw a szarego. J e s t w ięc rzeczą zro zu m ia­ łą, że ju ż od d aw n a zw ró co n o szczególną u w a g ę na m o żliw o ści znacznego p o lep sze n ia w łaściw ości odle­ w ó w żeliw n y ch . B a d a n ia w ty m p rz y p a d k u zd ążają w d w óch k ie ­ ru n k a c h : u sz la c h e tn ie n ia sam ego żeliw a oraz p o lep ­ s z e n ia w łaściw o ści o d lew ó w p rzez p o d d an ie ich od­ p o w ie d n ie j o b róbce c ie p ln e j. K o m b in acja ty c h dw óch sp o so b ó w d ała d o ty ch cz as b a rd z o d o b re w y n ik i. R oz­ p a tr z m y w ogó ln y ch sło w a c h n ajn o w sz e osiągnięcia u z y s k a n e p rz y za sto so w an iu każdego z ty c h spo­ so b ó w . J a k w iadom o, w łaściw o ści żeliw a zalezą p rzed e w s z y s tk im od ilości i p o sta c i zaw arteg o w n im w ę ­ g la o ra z od zaw arto ści in n y c h sk ład n ik ó w stopow ych. J e d n ą z w ięk szy ch w a d żeliw a, jak o tw o rz y w a k o n ­ s tru k c y jn e g o , je s t sto su n k o w o m ała jego w y trz y m a ­ ło ś ć i ciągliw ość. P rz y c z y n ą tego je s t g łó w n ie obec­ n o ś ć w żeliw ie dość d u ż y c h sk u p isk w olnego g ra fitu , k t ó r e często stan o w ią o śro d k i w y stę p o w a n ia szk o d li­ w y c h n ap ręże ń , p o w o d u ją c y c h k ru c h o ść żeliw a. W c e lu w ięc p o lep szen ia w łaściw ości że liw a dąży się d o m o ż liw ie ró w n o m iern eg o ro z p ro szen ia g ra fitu w c a łe j m asie żeliw a. S tw ie rd zo n o obecnie, że w y ­ d z ie la n ie się w ęg la w żeliw ie w k o rz y stn e j postaci m o ż n a u zy sk a ć p rzez p o d d a n ie go o d pow iedniem u w y ż a rz a n iu lu b też p rz e z w p ro w ad ze n ie do żeliw a p e w n y c h sk ład n ik ó w sto p o w y ch .

U szlachetnianie żeliw a przez dodatek m agnezu lub ceru

0 z a w a rto śc i ok. 2,7°/o C, 1,1 — 1,2% Si i p rz y w y ­ tw a rz a n iu odlew ów cien k o śc ien n y ch k o rz y stn ie je s t w p ro w ad zić m agnezu 0,3 — 0,5% w agow o u ży teg o żeliw a; p rz y w y tw a rz a n iu n a to m ia s t odlew ów g ru b o ścien n y c h z żeliw a, za w ie ra ją c e g o 3,2 — 3 ,5 % C 1 2,0 — 2,5% Si, d o datek m a g n e z u m ożna zw iększyć k o rz y s tn ie do 1,0 — 1,2%. R o zp ra szan ie g ra fitu w że liw ie n a stę p u je w ty m p rz y p a d k u p ra w d o p o d o b n ie dlateg o , że w y tw a rz a ją ­ ce się p a r y m agnezu, p rz ech o d z ąc p rzez ro zto p io n e żeliw o, p o w o d u ją jego w rz e n ie . S tw ierdzono ró w n ież, że d o d a te k m agnezu s p rz y ja o d siark o w y w an iu że li­ w a; z a w a rto ść sia rk i w ż e liw ie m o żn a w s k u te k teg o zm n iejszy ć do 0,3% , co p ra w ie odpow iada z a w a rto ­ ści sia rk i w zw ykłych s ta la c h w ęg listy ch . O dlew y żeliw ne p o siad ają p rz y d o d atk u m ag n ezu s tru k tu rę so rb ito w o -p e riity c z n ą , za w ie ra ją c ą ro z p ro ­ szone cz ąstk i w olnego g ra fitu . P o lep sza to zn aczn ie w łaściw ości m echaniczne odlew ów . N a p rz y k ła d tw ard o ść ich w z ra sta do 210 — 260 w e d łu g B rin e lla , a w y trz y m a ło ść n a ro z ry w a n ie osiąga 50 — 70 k g /m m 2, zależnie od g ru b o śc i ścian ek odlew ow . O d ­ porność ta k ic h odlew ów n a zm ęczenie w y n o si w e ­ dług B. S. M ilm ana 25 — 28 k g /m m 2 p rz y b a d a n iu p ró b e k g ład k ich i 17 — 19 k g /m m 2 p rz y b a d a n iu p ró ­ bek, zao p atrzo n y c h w o d p o w ied n ie nacięcia. P rze z do d an ie p ew n ej ilości m ag n ez u n a w e t do żeliw a sza­ rego, za w ierająceg o 3,14% C, 1,98% Si, 0,57% M n, 0,14% S i 0,157% P, zw iększono jego w y trz y m a ło ść na ro z ry w a n ie z 19,4 do 47,8 k g /m m 2,.tw ard o ść z 170 do 255 w e d łu g B rin ella i w y d łu ż e n ie o 3,2 % J). W i­ d zim y w ięc, że ta k u lep szo n e żeliw o posiada w ła śc i­ w ości m ech an iczn e zbliżone do w łaściw ości sta li w ę ­ glistych. W łaściw ości jego m o żn a jeszcze zn aczn ie polepszyć przez po d d an ie g o to w y ch odlew ów o d p o ­ w ied n iej obróbce cieplnej, n p . h a rto w a n iu i o d p u ­ szczaniu. D o d a te k do żeliw a ce ru w y w ie ra podo b n y w p ły w n a polep szen ie w łaściw ości ja k d o d atek m ag n ezu . C er m a je d n a k bardzo d u że p o w in o w actw o do sia rk i, dlatego k o rz y stn ie je st d o d aw ać go do żeliw a u p rz e d ­ nio o dsiarkow anego, z a w iera ją ceg o np. do 0 ,03% S. W p rz e c iw n y m razie c e r z o sta n ie p ra w ie całk o w icie zw iązan y z s ia rk ą i p rz e jd z ie do żużli w p o sta c i siarczk u ceru , n ie p o w o d u jąc k o rz y stn e g o ro z p ro sze­ n ia g ra fitu . D odatek c e ru w y n o si zw y k le ok. 0,1% , zw ięk szen ie zaś te j ilości m o że spow odow ać w y tw o ­ rz en ie że liw a białego.

W celu lepszego w y ja ś n ie n ia d ziałan ia c e ru n a w łaściw ości żeliw a p rz y ta c z a m y poniżej p rz y k ła d 2). O s ta tn ie b ad a n ia w y k a zały , że w p ro w ad ze n ie do S u ró w k ę h e m a ty to w ą o z a w a rto śc i 3,98% C, 3 ,1 9 % ro z to p io n e g o żeliw a p o d czas jego o d lew an ia p ew n ej Si, 0,78% M n, 0,028% S i 0,04% P roztopiono w te m ­ ilo ś c i m ag n ez u lu b c e ru zn aczn ie p rz y c z y n ia się do p e ra tu rz e 1380° C. Do części te j su ró w k i d o d an o ce­ ro z p ra s z a n ia g ra fitu w żeliw ie w p ostaci w ęzełkow ar u w ta k ie j ilości, iż g o to w e żeliw o zaw ierało go t e j . Ilo ść dod aw an ego m ag n ez u zależy g łó w n ie od i 0,04% . O trz y m a n e żeliw o o d lan o w p o staci p rę tó w z a w a rto ś c i w d a n y m że liw ie w ęg la i k rz e m u oraz i p o d d a n o badaniom . U z y sk a n e w y n ik i p rz e d sta w ia o d g ru b o ś c i ścian ek w y tw a rz a n y c h odlew ów . Na tab ela 1. p r z y k ła d B. S. M ilm a n J) stw ierd ził, że do żeliw a

1) B. S. Milman- W ysokokaczestwiennyj modificirowannyj czugun, 1945 r.

1) Doklady Akadiem n N auk SSSR , nr 71, 1950. st2) P atent amerykański n r 2 488 511, 15.11 1949.

WIADOMOŚCI UBZĘDU PATENTOW EGO

732

TA B E LA

Nr 5 /1 9 5 1

I

W łaściw ości mechaniczne żelitra bez dodatku i z dodatkiem cera Średnica badanych prętów vu mm 40,5 30,5 23 15

wytrzymałość na złama­ nie w kg/mm2

wytrzymałość na rozry­ wanie w kg/mma

bez ceru

z dod. ceru

bez ceru

36,2 44,3 46,5 46,8

69,6 71,4 76,9 90,3

17,6 22,5 26,1 31,4

M ik ro fo to g ra fie n a rys. 1 i 2 p rz e d sta w ia ją s tr u k ­ tu rę ż e liw a b ez d o d atk u c e ru i zaw ierająceg o 0,04% ceru.

Rys. 1. M ikrofotografia stru ktu ry żeliwa, nie zawierającego ceru (X 100).

Do z a le t żeliw a u szlac h etn io n eg o m agnezem lu b cerem m o ż n a zaliczyć ró w n ie ż jeg o znacznie m n ie j­ szą sk ło n n o ść do zw ięk szan ia o b jęto ści podczas og rze­ w a n ia p o w tó rn e g o . B a d a n ia w y k a z a ły np., że zw ięk ­ szenie o b ję to śc i tak ieg o żeliw a, u trz y m y w a n e g o w te m p e r a tu rz e 700° C w c iąg u ok. 300 godz., by ło 3 — 4 ra z y m n iejsze, niż og rzew an eg o w p o d o b n y sposób zw y k łe g o żeliw a odlew niczego.

Rys. 2. M ikrofotografia żeliwa, zawierającego 0,04% ceru " (X 60).

Ż eliw o sto p o w e

_ W łaściw ości m echaniczne żeliw a m ożna rów nież polepszyć przez w prow adzenie do niego w nieznacz­ nej ilości n iektórych składników stopow ych tw orzą­ cych w ęgliki, np. chrom u, w anadu, m olibdenu, n i­ klu, m an g an u lub miedzi. W p ły w 1tych składników

z dod. ceru 23,6 23,7 - 41,9 43,8

wytrzymałość na ściska­ nie w kg/mm* bez ceru 50,2 -

81,4

twardość według Brinella

z dod. ceru - bez ceru 69,4 —

154 160 162

107,6

198



z dod.

cc tu

186 198 199 239

n a w y trzy m a ło ść i tw ardość żeliw a przedstaw ia w y ­ k res n a ry s. 3 J). Poddano b a d a n iu żeliwo o z a w a r­ tości 3,24% C, 0,71% Mn, 1,68% Si, 0,17% P i 0,09%

Rys. 3. W pływ składników stopowych na twardość i w y ­ trzym ałość na rozrywanie żeliwa szarego, zawierającego 3,24% C, 0,71% Mn, 1,68% Si, 0,17% P i 0,09% S.

Z w y k re su tego widzim y, że najw iększy w p ły w w y w ie ra ją chrom , m olibden i w anad. S p rz y ja ją one tw o rzen iu się węglików. D odanie chrom u n aw et w nieznacznej ilości, np. 0,1 .— 0,5°/o, zapobiega w y ­ dzielaniu się grafitu , a przy zw iększeniu zaw artości chrom u do 4 % uzyskuje się żeliw o p raw ie zupełnie białe. S p rzy ja, on również rozpuszczaniu się g ra fitu w żelazie. M olibden, podobnie ja k chrorn, zapobiega w y d zielan iu się grafitu, a jednocześnie sp rzyja tw o­ rze n iu się d robnych z ia m p e rlitu , co polepsza w ła­ ściw ości m echaniczne żeliwa. W anad rów nież zapo­ biega w y d zielan iu się wolnego g ra fitu i sprzyja tw o­ rzen iu się s tr u k tu ry drobnoziarnistej. D odatek w a­ n a d u do żeliw a szarego znacznie zw iększa jego tw a r­ dość i w y trzy m ało ść oraz nieco polepsza ciągliwość. P o n ad to zaw arto ść w anadu w żeliw ie w ilości 0,1 — 0,15% polepsza obrabialność m echanipzną i zm niej­ sza skłonność żeliw a do zw iększania jego objętości p rzy p o n o w n y m ogrzew aniu. S tw ierdzono, że znacznie polepsza się w łaściw ościp rzę c iw ta rc io w e żeliw a szarego lu b kow alnego p rz e z w p ro w ad zen ie do niego 0,25 — 10% ołowiu. O łów s p rz y ja tw o rz e n iu się stru k tu ry ferrity czn ej lu b f e r rity c zn o -p e rlity c zn e j (patent radziecki n r 64 138). W celu polepszenia w łaściw ości żeliw a zaczęto , o statn io w prow adzać do niego p e w n $ ilość a lu m i­ nium , k tó re w przeciw ieństw ie do w ym ienionych w yżej sk ład n ik ó w stopow ych sp rz y ja w ydzielaniu się I.

E. Kontorovricz: TiermiczeBkateobrabotka stali i czu-

guna, 1950, str. 639.

WIADOMOŚCI U R Z Ę D U P A T E N T O W E G O

N r 5 /1951

g r a fitu , n a w e t znacznie siln ie j n iż krzem . D o d a te k 0 ,1 4 % A l sp rzy ja o d tle n ia n iu żeliw a, a z a w a rto ść je ­ g o w żeliw ie ok. 1% w y w ie ra k o rz y s tn y w p ły w na p rz e b ie g d y fu zji azotu p rz y p o w ierzch n io w y m u tw a r ­ d z a n iu odlew ów żeliw nych. P r z y w p ro w ad zan iu do że liw a sk ład n ik ó w sto p o ­ w y c h trz e b a b rać pod u w a g ę ilość i p o stać z a w a rte ­ g o w n im w ęgla oraz w a ru n k i topienia, o d lew a n ia i k rz e p n ię c ia żeliw a. Modyfikowanie żeliwa

M ó w iąc o u sz la c h e tn ia n iu żeliw a n a le ż y jeszcze w s p o m n ie ć o żeliw ie m o d y fik o w an y m , k tó re z n a jd u ­ j e w o s ta tn ic h czasach co raz szersze zasto so w an ie. O trz y m u je się je, ja k w iadom o, p rzez w p ro w a d z e n ie d o ro z to p io n eg o żeliw a, b iałeg o lu b połow icznego p e w n y c h dodatków , tzw . zm ieniaczy, sp rz y ja ją c y c h w y d z ie la n iu się g ra fitu w p o staci sfe ro id aln ej w s ta ­ n ie siln ie ro zproszonym . S posób takiego u sz la c h e t­ n ia n ia żeliw a je s t b ard zo p ro s ty i dogodny, n ie w y -

m ag a s p e c ja ln y c h u rz ąd ze ń lu b koszto w n y ch d o d a t­ ków oraz d a je się zastosow ać w ró żn y ch okoliczno­ ściach. S ta n o w i to dużą jego zaletę. O ile ch o d zi o w y b ra n ie n a jk o rz y stn ie jsz e g o z m ie ­ niacza, to d o ty ch cz as za g a d n ie n ie to n ie zostało je ­ szcze w y c z e rp u ją c o zbadane. P o czątkow o u ży w an o do tego ce lu k rz e m k u w a p n ia lu b w a p n ia m e ta lic z ­ nego z e w e n tu a ln y m d o d a tk ie m m agnezu. O statn io stw ierd z o n o je d n a k , że zn a czn ie lepsze w y n ik i u z y ­ sk u je się p rz y u ży c iu jako zm ien iaczy stopów żelaz­ n y ch o sto su n k o w o dużej z a w a rto śc i m e tali ziem alk alicz n y ch . Z aw arto ść w ta k ic h zm ieniaczach n ie ­ znacznej ilości w an ad u , ty ta n u lu b ch ro m u d aje le p ­ sze w y n ik i, p ra w d o p o d o b n ie d zięk i d o b ry m w ła śc i­ w ościom o d tle n ia ją c y m ty c h m e ta li. K. I. W a s z c z e n k o z b a d a ł w y c zerp u ją co w p ły w n ie k tó ry c h zm ien iaczy n a w łaściw o ści żeliw a. U żył on w sw oich b a d a n ia c h żeliw a, zaw ierająceg o 2 ,3 2 % C, l,4 % Si, 0,96% M n, 0,21% P i 0,5% S, do k tó re g o d o d aw ał zm ien iaczy w ilości 1% . W yn ik i ty c h b a ­ j d ań p rz e d s ta w ia ta b e la 2.

TABELA Grubość ścianki odlewu w mm 12

20

30 40 50

żelazokrzem (45% Si)

twardość uiedlug Brinella aluminium brzeg odlewu -

brzeg odlewu

środek odlewu

415 293 255 229 223

321 235 223 217

415 255 229 229

212

223

środek odlewu

733

2

ujapniokrzem

wytrzymałość na rozrywanie u; kg/mm2

brzeg od lew u

środek odleuiu

- 235 229 217 217

341 255 229 229

229 229 223 217

33 33,1 29

217

217

212

25,5

zelazokrzem

alu m in iu m

_



29,8 24,6 22,2 23,2

wapniokrzem 31,2 32,1 33,4 31 25,5

870° C i od p u szczen iu w te m p e ra tu rz e 500° C w y ­ trzy m a ło ść ta zw iększa się o 50 — 100% . O d p o rn o ść n a zużycie tak ieg o żeliw a p ra w ie do ró w n y w a ta k ie j' odporności z w y k ły c h sta li k o n stru k c y jn y c h .

W id zim y z pow yższego, że d o d atek k rz e m k u w a p ­ n ia n a jb a rd z ie j p o lep sza w łaściw ości w y trz y m a ło ­ ścio w e odlew ów . P rz y w y b o rz e zm ieniacza trze b a ró w n ie ż b ra ć p o d u w a g ę jeg o te m p e ra tu rę to p n ien ia. N a ogół b io rą c k o rz y stn ie js z e są zm ieniacze o n iż­ szej te m p e ra tu rz e , gdyż lep iej re a g u ją z żeliw em , a d z ia ła n ie ic h je s t sk u tecz n iejsze. Ilość d o d a w a n e ­ g o z m ie n ia c z a o k reślono n a po d staw ie dośw iadczeń; w y n o s i o n a zw y k le 0,2 — 0,3% w agow o ro z to p io n e­ g o że liw a . W iem y , że p rz y w y tw a rz a n iu odlew ów z żeliw a sz a re g o ilość i ro z k ła d w ydzielo n eg o g ra fitu zależy w z n a c z n y m sto p n iu od szybkości k rz e p n ię c ia o d le­ w ó w ,-a w ięc od g ru b o ści jeg o ścianek. P rz y o d lew a­ n iu że liw a m o d y fik o w an e g o szybkość k rz ep n ięcia o d lew ó w m a m n iejsze znaczenie, po n iew aż po siad a o n o g r a f it siln ie ro z p ro szo n y i ró w n o m ie rn ie rozło­ ż o n y w c a łe j sw ej m asie. W y k re s n a ry s. 4 p rz e d s ta w ia ro zk ład tw a rd o śc i w o d le w a c h z żeliw a m o d y fik o w a n e g o 1). W id zim y , że ro z k ła d tw a rd o śc i je s t p r a n i e je d n a ­ k o w y n a ca ły m ich p rz e k ro ju poprzecznyfn. Co do in n y c h w łaściw o ści m ech a n iczn y c h ta k ic h odlew ów , to b a d a n ia w y k a zały , .że m a ją one znacznie w iększą w y trz y m a ło ś ć n a ro z ry w a n ie i odporność n a zużycie, p r z y jed n o cz esn y m n ie z n a c z n y m p o lep szen iu ciągliw o ści, n iż o d lew y z p o d o b n eg o żeliw a n ie p o d d a n e ­ g o m o d y fik o w a n iu . N a p rz y k ła d odlew y ta k ie po sia­ d a j ą w y trz y m a ło ść n a ro z ry w a n ie 40 — 45 k g /m m 2, a p o z a h a rto w a n iu ich w o le ju w te m p e ra tu rz e 850 —

Ż eliw o m o d y fik o w an e m a ró w n ież pew n e z a le ty p ra k ty c z n e , n p . h a rto w a n ie p o w ierzch n io w e odlew ów z tak ieg o że liw a je s t znacznie sk u teczn iejsze jl ł a t ­ w iejsze niż odlew ów z że liw a szarego. W iadom o b o ­ w iem , że obecność w o d lew a ch z żeliw a zw y k łeg o g ra fitu w p o staci w ięk szy ch sk u p isk znacznie u t r u d ­ n ia ró w n o m ie rn e o g rzew an ie odlew ów i n a d a n ie ich w a rstw ie p o w ierzch n io w ej żą d a n e j s tru k tu ry ; u t r u d ­ n ia to u z y sk a n ie cienkiej z a h a rto w a n e j w a rs tw y p o ­

1) K. I. Waszczenko: M odlficirowannyj czugun, 1946 r

l ) K. I. Waszczenko: M odificirowannyj czugun, 1946 r.

Rys. 4. R ozkła d twardości yjzdłuż przekroju poprzecznego odle w u 1 — żeliwo m odyfikow ane, 2 — żeliwo stopowe, 3 — żeliwo szare. i

N r 5 /1 9 5 1

W IA D O M O Ś C I U R Z Ę D U P A T E N T O W E G O

734

w Z w ią z k u R ad zieck im nieco w y ż sz ą te m p e r a tu r ę w y ż a rz a n ia (1100 — 1150° C), co z n a czn ie p r z y ś p ie ­ sza ro z p a d C em entytu, n a s tę p u ją c y ju ż w c ią g u ok. 5 m in u t. U ż y w a się w ty m p rz y p a d k u do o g rz e w a ­ n ia k ą p ie li sto p io n y ch soli, z a w ie ra ją c y c h c h lo re k b a ru . O ile ch o d zi o w y ż arza n ie o d lew ó w ż e liw n y c h w, celu p o lep sze n ia ich w łaśc iw o ści m e c h a n ic z n y c h , to z n a la z ło ono b ard zo szero k ie z a sto so w a n ie p rz y w y tw a rz a n iu żeliw a kow alnego. Ż eliw o ta k ie , ja k w iadom o, w y tw a rz a się o b ecn ie zasad n iczo w e d łu g d w ó ch sposobów : a m e ry k a ń sk ie g o i e u ro p e js k ie g o . W e d łu g p ierw szeg o sposobu o d le w y z ż e liw a b ia ­ łego lu b p o ło w iczn e g o o g rz ew a się w a tm o s fe rz e o c h ro n n e j do te m p e ra tu ry 850 — 870° C w ciągu 18 — 40 godz. i u trz y m u je się w te j te m p e r a tu r z e 40 — 60 godzin. N a stę p n ie o d lew y ch ło d zi s ię s to p ­ niow o d o te m p e r a tu ry 690° C z szy b k o śc ią 4 — 6° C w ciąg u go d zin y , po czym ch ło d zi się je w p o w ie trz u do te m p e r a tu r y pokojow ej. T a k w y ż a rz o n e że liw o p o sia d a p rz e ło m sza ry i s tr u k tu r ę fe rrity c z n o - g ra f ito w ą, w y tw o rz o n ą w w y n ik u zach o d zącej g r a f i ty zacji że liw a. Ż eliw o ta k ie z a w ie ra 2,2 — 2,6°/o C, 1 — 1 ,3 % Si, 0,3 — 0,4% M n, d o 0,18% P i do 0,12% S. W e d łu g sposobu eu ro p ejsk ie g o u z y sk u je się o d le ­ w y o p rz e ło m ie ja sn y m i s tru k tu rz e p e r lity c z n o -g ra W y żarzan ie odlew ów fito w e j, o trz y m a n e j 'w w y n ik u częściow ej g r a f i ty zacji W e w n ętrzn y ch w a rs tw o d lew u i u tle n ia n ia j e ­ W y z a rz a n ie odlew ów m a n a c d u u su n ięcie p o w ­ sta ły c h n a p rę ż e ń w e w n ę trz n y c h , zm iękczenie oraz go w a rs tw p o w ierzch n io w y ch . Ż eliw o ta k ie z a w ie r a 2,5 — 3 % C, 0,6 — 1,1% Si, do 0 ,5 % M n, do 0 ,1 % S p o lep sze n ie ich w łaściw ości m echnnicznych przez n a ­ d an ie im żąd an ej s tru k tu ry . P rz y zm iękczaniu o dle­ i do 0 ,1 5 % P . O trz y m u je się je w e d łu g tego s p o s o b u w ów w y ż a rz a się je z w y k le w te m p e ra tu rz e 800 — ' p rz e z o g rz e w a n ie do te m p e ra tu ry - 950 — 1050° C 850° C w ciąg u pew nego czasu, zależnie od z a w a rto ­ w a tm o sfe rz e u tle n ia ją c e j w ciąg u 24 — 60 g o d z in , ści w ż e liw ie sk ład n ik ó w sto p o w y ch tw o rz ący c h w ę ­ za le żn ie od sk ład u chem icznego u ży teg o że liw a , g lik i i o d sp o so b u ^k rz ep n ięcia odlew ów . M a się tu i u tr z y m u je się w te j te m p e ra tu rz e 60 — 90 g o d z in . n a celu p rz e d e w sz y stk im zw ię k szen ie obrabialności N a stę p n ie o d lew y chłodzi się do te m p e r a tu r y ok. o d lew ó w sk ra w an iem ; z w ią zan e to je s t je d n a k z w y ­ 600° C w c iąg u 20 — 70 godzin, za le żn ie od k s z ta łtu d z ie la n ie m się p ew n ej ilości w olnego g ra fitu , co p o ­ i w ielk o ści odlew ów . w o d u je w p ew n y m sto p n iu p o g o rsz en ie in n y c h w ła ­ P o d a n a p o n iżej ta b e la p rz e d s ta w ia w łaściw o ści ściw ości m ech an iczn y ch odlew ów . m e c h a n ic z n e kow aln eg o że liw a fe rrity c z n e g o i p e r liW c e lu sk ró c en i czasu ta k ie g o w yżarzan ia, tr w a ­ tycznego, w y tw o rz o n eg o w e d łu g sposobów a m e ry ­ jącego z w y k le 5 — 8 godzin, zastosow ano o sta tn io k ań sk ieg o i e u ro p ejsk ie g o 1). w ie rz c h n io w e j. O dlew y z żeliw a m odyfikow anego n a d a ją się do b rze do h a rto w a n ia p rz y o g rzew an iu ich p rą d e m in d u k c y jn y m ; z a h a rto w a n a w a rs tw a p o ­ w ie rz c h n io w a m a d ro b n o z ia rn is tą s tru k tu rę m a rte n z y to w ą p rz y ró w n o m ie rn y m rozm ieszczeniu ro z p ro ­ szonego g ra fitu . N a le ż y p rz y ty m n ad m ien ić, że czas o g rzew an ia p rz y h a r to w a n iu odlew ów z że liw a m odyfikow anego w in ie n b y ć m ożliw ie k ró tk i, co sp rz y ja u zy sk a n iu c ien k ie j i tw a rd e j w a rs tw y po w ierzch n io w ej. N a p rz y k ła d E. D. M orozow a i E. D. S p iw ak stw ie rd z ili że p rz y o g rzew an iu o d lew ó w p rą d e m o gęstości 16 k W /c m 2 w ciągu 4 — 5 sek. n ad a n o im tw ard o ść p o w ie rz c h n io w ą 49 — 50 w e d łu g B rin ella, a s tr u k tu ­ ra w a r s tw y p o w ierzch n io w ej sk ła d a ła się z d ro b n y c h ig ieł m a rte n z y tu . Do z a le t żeliw a m o d y fik o w an eg o należy zaliczyć ró w n ie ż jeg o d o b rą o b ra b ia ln o ść sk ra w a n ie m dzięki d ro b n o z ia rn is te j s tru k tu rz e i k o rz y stn e m u ro z p ro sz ę -' n iu g ra fitu . P o zw ala to n a zw ięk szen ie w y d a jn o śc i p ra c y p r z y ta k ie j o bróbce o 20 — 30% . D ru g i sposób p o lep szen ia w łaściw ości odlew ów że­ liw n y c h p o leg a n a p o d d a n iu ich odpow iedniej o b ró b ­ ce c ie p ln e j, ja k w y ż arza n ie, h a rto w a n ie , u t w a r d ^ n i e p o w ie rz c h n io w e i z a o p a try w a n ie w p ow łokę z in n y c h m etali.

TA BELA Marka żeliwa

wytrzymałość na rozryuianie i d kg/mm2

KCz KCz KCz KCz

-

wydłużenie w $ (próbka 16 mm) ż e liw o

37 - 12 35 - 10 3 3 - 3 30 - 6

KCz - 40 KCz - 35 KCz - 30 -

3

3 4 3

.

37 35

33

12

10 8

30

-

40 35 30

b

ż e liw o 3 4 3

D u żą n ied o g o d n o ścią o p isa n y c h sposobów je s t to, że w y m a g a ją z b y t dużo czasu. J e s t w ięc rzeczą z ro ­ zu m iałą, że h u tn ic y zw ró cili szczególną u w a g ę n a m o żliw o ści sk ró cen ia tego czasu p rz ez u d o sk o n alen ie p ro c e su w y ż arza n ia. W z w ią z k u z ty m o p racow ano o s ta tn io u lep szo n e sposoby w y tw a rz a n ia żeliw a k o ­ w aln eg o . W y m ien im y n ie k tó re z nich. *

twardość według Brinella f e r r i t y c z n e 149 149 149 163

wytrzymałość na udarność u) kgm/cms 1,6 1,4 1 ,2

pecznerlity 201

_ _

201

-

201

S tw ie rd z o n o np., że czas w y ż a rz a n ia m o ż n a s k ró ­ cić o p ra w ie 4 0 % p rz y w p ro w a d z e n iu do w y ż a rz a ­ n eg o ż e liw a n iezn aczn ej ilości c h ro m u , w a n a d u , t a n ­ ta lu lu b m o lib d e n u . P rz y u ż y c iu n p . że liw a o z a w a r­ !) Sporządzono na podstawie danych I. E. Kontorowicza: Tierm iczeskaja obrabotka stali i czuguna, 1950 r.,,str. 664.

N r 5/1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

tości 2 — 3,5% C, 0,4 — 2,0% Si, 0,05 — 0,7% M n i 0,02 — 1,0% C r u zy sk a n o b ard zo d o b re w y n ik i, p rz y czym żeliw o w y ż arza n o tak , ab y z a w ie ra ło je ­ szcze 2 — 30% w olnego c e m e n ty tu (p a te n t n iem iec­ k i n r 698 800). In n y sposób polega n a zastosow aniu w stęp n e g o o g rz e w a n ia w y żarzanego żeliw a w te m p e ra tu rz e 350 — 400° C w ciągu 4 — 8 godzin w celu zw iększe­ n ia ilo ści ośrodków g ra fity z a c ji. N a stę p n ie żeliw o w y ż a rz a się w sposób z n a n y . U m ożliw ia to sk ró ce­ n ie czasu w y żarzan ia 1,3 — 1,8 ra z y (p a te n t ra d z ie c ­ k i n r 69 664). O s ta tn io zastosow ano w N iem czech sk ró c o n y spo­ sób w y tw a rz a n ia żeliw a k ow alnego, k tó ry p o leg a n a w y ż a rz a n iu odlew ów z że liw a białego w ciąg u 20 — 70 g o d z in w te m p e ra tu rz e ty lk o n iezn a czn ie niższej n iż te m p e r a tu r a to p n ie n ia tego żeliw a. N a stę p n ie żeliw o ch ło d zi się w z w y k ły sposób do te m p e r a tu ry p o k o jo w e j. N a p rz y k ła d o d lew y z żeliw a białego 0 z a w a rto ś c i 3,95% C, 0,69% M n, 0,2% Si, 0,021% P 1 0,0 4 7 % S o g rzew ano w te m p e ra tu rz e 1140° C w cią­ gu 20 g o d zin , po czym ochłodzono je od ra z u do tem ­ p e r a tu r y p o k o jo w ej. P o sia d a ły o n e tw a rd o ść 412 w e­ d łu g B rin e lla , w y trz y m a ło ść n a ro z ry w a n ie 122 kg/m m 5 i w y d łu ż e n ie 5 ,7 % (p ró b k a 1 = 5d). W idzi­ m y, że sp o só b te n p o sia d a d u że zalety, gdyż prócz znacznego sk ró c e n ia czasu w y ż a rz a n ia u m o żliw ia w y ­ tw a rz a n ie o d lew ó w o b a rd z o d o b ry c h w łaściw ościach m ech a n iczn y c h (p a te n t n ie m ie c k i n r 746 695). O s ta tn ie b a d a n ia w y k a z a ły , że w łaściw ości żeliw a k o w aln eg o m o żn a zn a czn ie polepszyć p rzez w y ż a rz a ­ n ie ż e liw a białego, za w ie ra ją c e g o n iezn a czn ą ilość te lu ru i b o ru . D o d a te k te lu r u do roztopionego żeli­ w a z a p o b ie g a w y d z ie la n iu się g ra fitu p ierw o tn e g o i op ó źn ia p ro c es g ra fity z a c ji żeliw a podczas w y ża­ rz an ia. J e s t o n ró w n ież d o b ry m sta b iliz a to re m w ę­ g lików , p o w o d u je je d n a k w y d z ie la n ie się w ę g la ża­ rz e n ia w p o sta c i w ięk sz y ch sk upisk, co w p ły w a u je ­ m n ie n a p rz e b ie g w y ż a rz a n ia żeliw a, zw łaszcza 0 w ię k sz e j z a w arto śc i w ęgla. N a to m ia s t d o d a te k b o ru w y w ie ra s k u te k o d w ro t­ ny, g d y ż s p rz y ja ro z p a d a n iu się w ęglików podczas w y ż a rz a n ia i p o d o b n ie ja k k rz e m p rz y śp ie sza proces g ra fity z a c ji. S tw ierd zo n o , że u z y sk u je się b ard zo d o b re w y n ik i p rz y w y ż a rz a n iu żeliw a, za w iera ją ceg o je d n o c z e śn ie n iezn aczn e ilości te lu ru i b o ru . K o n c e rn Crane Co. Chicago zb a d ał w p ły w te lu ru 1 b o r u n a w łaściw o ści m ech a n iczn e żeliw a k o w a ln e ­ go. D o ż e liw a b iałego o z a w a rto śc i 2,15 — 3,25% C, 0,6 — 1,6'% Si, 0,3 — 0,7% M n w p ro w ad za n o podczas o d le w a n ia 0,001 — 0,015% T e i 0,001 — 0 ,5 % B. N a­ stę p n ie w y tw o rz o n e o d lew y p o ddano w y ż a rz a n iu na żeliw o k o w a ln e . M iały o n e s tr u k tu r ę d ro b n o z ia rn i­ stą o ró w n o m ie rn y m rozm ieszczen iu w ę g la żarzenia, a ic h w łaśc iw o ści m ech a n iczn e znacznie p rz e w y ż sz a ­ ły w ła śc iw o śc i żeliw a kow alnego, w y tw a rz a n e g o w e­ d łu g d o ty ch cz aso w y c h sposobów . M ik ro fo to g ra fie n a ry s . 5 p rz e d s ta w ia ją s tr u k tu r y żeliw a, u sz la c h e t­ n io n e g o za pom ocą d o d a tk u te lu ru i b o ru . C zarne p la m k i n a fo to g ra fii o zn aczają w ęgiel ż a rz e n ia Ł). S tw ie rd z o n o n a p o d sta w ie dośw iadczeń, że doda­ te k b o ru w in ie n b y ć b a rd z o niezn aczn y i u za le żn io ­ n y o d ilo ści dod aw anego te lu ru . W iększy bow iem d o d a te k b o ru p o w o d u je p o g o rszen ie się w łaściw ości

1) P a te n t am erykański n r 2 450 395, 28.9 1948.

735

m e c h a n iczn y c h odlew ów , g d y ż s p rz y ja strą c a n iu w ę­ gla ża rze n ia podczas w y ż a rz a n ia w postaci d e n drytów .

Rys. 5. Z le w e j strony zw y k łe żeliwo kowalne bez d o d a t­ ku teluru i boru. W środku żeliwo kowalne, zawierające te lur Z praw ej strony żeliwo kowalne, zawierające telur i bor

W celu sk ró c e n ia czasu w y ż a rz a n ia i p o lepszenia w łaściw ości żeliw a kow aln eg o b a d a się w d alszy m ciągu m ożliw ości polep szen ia teg o sposobu. N a p rz y ­ k ład n ie k tó rz y p ro p o n u ją: 1) zw ięk szen ie sto p n ia p rz e g rz a n ia roztopionego żeliw a białego, używ anego do w y ż a rz a n ia n a żeliw o kow alne; 2) o g rz ew an ie tak ich o d lew ó w do te m p e ra tu ry 900° C p rz e z p rzep u szczan ie p rz e z nie p rą d u e le k ­ trycznego; 3) o g rz ew an ie odlew ów sk o k am i podczas w y ż a ­ rzania; 4) p o d d aw an ie w y ż a rz a n y c h odlew ów u p rz e d n ie ­ m u h a rto w a n iu itd. N ależy jeszcze w spom nieć o b a rd zo ciek aw y ch b a ­ d an iach p ro f. G. I. P o g o d in a -A le k sie je w a ]), d o ty ­ czących m ożliw ości w y ro b u p rz ed m io tó w z żeliw a białego p rzez o d k ształcan ie p lasty cz n e. U żył on j a ­ ko m a te ria łu w yjściow ego ż e liw a o zaw arto ści 2,23% C, 0,52% M n, 1,39% Si, 0,122% P i 0,034% S, m a ją ­ cego s tr u k tu r ę p e rlity c z n c -c e m e n ty to w ą i tw ard o ść 400 w e d łu g B rin e lla . S tw ie rd z ił on, że żeliw o b iałe, z a w iera ją ce a u ste n it, po o g rz a n iu do te m p e ra tu ry ok. 900° C p o siad a w y sta rc z a ją c ą p lastyczno ść do od­ k ształcan ia go p rzez k ucie lu b p raso w an ie. Ż eliw o takie, z a h a rto w a n e po u p rz e d n im odkształcan iu , za­ w ierało w o ln y g ra fit. Ś w iad cz y to, że o d k ształcan ie p lasty czn e że liw a białego s p rz y ja jego g ra fity z a c ji, co m oże p rz y c z y n ić się do zn acznego sk ró cen ia cza­ su w y ż a rz a n ia p rz y w y tw a rz a n iu żeliw a k o w alnego. W yniki p o w y ższy ch b a d a ń u z a sa d n ia ją p o n iek ąd przypuszczenie, że liczne p rz e d m io ty żeliw n e m ogą być w y ra b ia n e p rzez p ra s o w a n ie lu b w y tłacz an ie, a n ie w p o sta c i odlew ów . U ła tw iło b y to znacznie w y ­ rób p rz ed m io tó w żeliw n y ch o b a rd ziej d o k ład n y ch w y m ia ra c h oraz p ozw oliłoby n a sk ró cen ie czasu n a ­ stępnego w y ż a rz a n ia . H a rto w a n ie o d lew ó w W celu n a d a n ia odlew om że liw n y m p o trz e b n e j tw ard o ści p o d d a je się je, ja k w iadom o, h a rto w a n iu . P olega ono zasadniczo n a o g rz ew an iu odlew ów do te m p e ra tu ry 850 — 950° C i u trz y m y w a n iu w te^ te m p e ra tu rz e w ciągu 0,5 — 1 godziny, po czym chłodzi się je do te m p e r a tu ry 300 — 350° C w k ą p ie li stopionych soli. O dlew y u trz y m u je się zw y k le w te j te m p e ra tu rz e ok. 0,5 godziny, pp czym chłodzi się je w p o w ie trz u do te m p e ra tu ry p o k o jo w ej. T e m p e ra tu ­ ra i czas o g rz e w a n ia odlew ów zależą p rz ed e w s z y s t­ k im od ich sk ła d u chem icznego i żąd an ej tw ard o ści.

1) W iestnik Maszinostrojenja, n r 4, 1951, str. 57

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

736

N ow szy sposób h a rto w a n ia odlewów polega na dw ustopniow ym ogrzew aniu. W pierw ogrzew a się je do te m p e ra tu ry 890° C i u trz y m u je się w tej tem p e­ ra tu rz e w ciągu ok. 20 m in u t, po czym chłodzi się przez zanurzenie w zim nej w odzie w. eiągu 4 sekund. N astępnie odlew y bezpośrednio ogrzewa się w k ą ­ pieli stopionych soli do te m p e ra tu ry 250° C, u trz y ­ m ując w niej w ciągu 45 m inut, po czym znowu chłodzi się w wodzie do te m p e ra tu ry pokojow ej. Póź­ niej odlew y odpuszcza się w tem peraturze 300° C w ciągu 6 godzin. O bróbka tak a znacznie polepsza w łaściw ości odlewów. N a p rzy k ład odlew y z żeliwa 0 zaw artości 2,95% C, 2,52% Si, 0,77% Mn, 0,35% P 1 0,138% S, zahartow ane w powyższy sposób, m iały tw ardość 415 w edług B rinella, w ytrzym ałość n a roz­ ry w an ie 50 kg/m m 2 i w ytrzym ałość n a złam anie 61 k g /m m 2 (patent szw ajcarski n r 241 470).

Rys. 6 W p ły w obróbki cieplnej na stopień zużycia że liw a , zależnie od jego twardości: 1 — żeliw o poddane w y ża rza n iu Ż zo term iczn e m u (na k r zy w e j zaznaczono te m p e ra tu ry ką ­ pieli), 2 — żeliw o poddane z w y k łe m u hartow aniu i o d p u sz­ czaniu (na k r zy w e j zaznaczono te m p e ra tu ry odpuszczania).

O statnio badania B ierżyńskiego In sty tu tu B udo­ w y M aszyn T ransportow ych w ykazały, że m ożna znacznie polepszyć w łaściw ości m echaniczne odle­ wów ze zwykłego żeliwa szarego przez poddanie ich specjalnej obróbce cieplnej, k tó ra polega na dodat­

kow ym w yżarzaniu izoterm icznym oraz n a h a rto w a ­ n iu pow ierzchniow ym odlew ów p rąd em in d u k c y j­ n y m w ielk iej częstotliw ości1). O dlew y z żeliw a szarego o s tr u k tu rz e p e rlity c z n ej, zaw ierającego 3,21% C, 2,12% Si, 0,64% M n, 0,209% P i 0,09% S, poddano następującej obróbce ciep ln ej: 1) poddano je zw ykłem u h a rto w a n iu w te m p e ra tu ­ rze 860° C w oleju o tem p e ra tu rz e 30 — 40° C i n a­ stęp n em u odpuszczaniu ' w z ak resie te m p e ra tu r 250 — 650° C; 2) następnie poddano ogrzew aniu do 860° C i ochładzaniu w kąpieli stopionych soli o tem ­ p e ra tu rz e 200 — 400° C. W y k res n a rys. 6 p rze d sta ­ w ia w p ły w takiej obróbki n a odporność odlew ów n a zużycie. Z w y k re su widać, że obróbka ta k znacznie zw ięk­ sza odporność odlewów n a zużycie w p o ró w n an iu do odporności odlew ów poddanych zw ykłem u h a rto ­ w an iu i n astęp n em u odpuszczaniu. Z w y k re su n a rys. 7 w idać, że poddanie odlew ów tak ie j obróbce cieplnej pow oduje zw iększenie ich w y trzy m ało ści na rozryw anie o 10 — 15%.

R-ys. 7. W pływ obróbki cieplnej na w ytrzym ałość że liw a na rozryw anie zależnie od twardości: 1 — żeliwo poddane w yżarzaniu izoterm icznem u (na krzyw ej zaznaczono te m p e ­ ratury kąpieli)', 2 — żeliwo poddane zw ykłem u hartow aniu i odpuszczaniu (na krzyw ej zaznaczono tem peratury od­ puszczania).

P o n a d to stw ierdzono, że w celu zw iększenia tw a r­ dości odlew ów z żeliwa szarego k o rzystnie je s t pod­ dać je n astępującej Obróbce: ogrzew aniu w tem p era­ tu rz e 860 — 870° C. w ciągu 40 m in u t i następnem u zan urzeniu ń a przeciąg godziny do kąpieli stopio­ nych soli o tem p eratu rze 250 — 270° C. T abela 4 zaw iera w yniki ta k ie j obróbki cieplnej odlew ów żeliw nych o podanym w yżej składzie che­ m icznym .

T A B E L A

4

odporność na zużycie (strata cię­ żaru w g)

Rodzaj obróbki cieplnej

N r 5 /1 9 5 1

wytrzym a-ło ść n a zgiw

kg /m m a

strzałka ugięcia w mm

twardość HB przjj badaniu

na zużycie na zginanie

'

bez obróbki cieplnej . . . . . hartotuanie u> oleju 860 —870° C i odpuszczanie u j 500—550° C ogrzeuianie do 860 — 870° C i ochładzanie uj kąpieli o tempe­ raturze 260° C . . . . _ hartotuanie pounerzcbnioiue prądem indukcyjnym uńelkiej czę­ stotliwości . . . . . . V

Pow ierzchniow e u tw ard zan ie odlewów W celu nadania odlew om żeliw nym dużej tw a rd o ­ ści i odporności na zużycie poddaje się je zw ykle u tw a rd z a n iu pow ierzchniow em u przez odbielanie lub azotowanie.- Proces o d b ielania odlew ów polega, jak w iadom o, na w ytw orzeniu w ich w arstw ie po­ wierzchniowe?] stru k tu ry żeliw a białego, zaw ierają­

-3 A 0,27

50,5 41,4

3,15 2,6

156 311

207 252

0,01

53,2

3,25

269

293

0.14

36.9

2,0

255

255

cej p raw ie cały w ęgiel zw iązany w postaci cem en­ ty tu . G rubość w arstw y odbiełonej. zależy głów nie od szybkości krzepnięcia i od sk ład u chem icznego od­ lew ów . J e s t ona bardzo odporna n a zużycie i ta k tw ard a, że p ra w ie nie daje się obrabiać skraw aniem * 1) W iestnik Maszinostrojenja, tut %, MSI r., str. 56.

N r 5/1961

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

O sta tn io cora? częściej u tw a rd z a się o d lew y przez p o w ie rz c h n io w e n asy c a n ie ich azotem p rzez dyfuzję. D o az o to w an ia n a jle p ie j n a d a ją się odlew y z żeliw a sto p o w eg o o m ałej z a w arto śc i g ra fitu i k rzem u. O b ecn o ść w żeliw ie sk ład n ik ó w stopow ych, zw ła­ szcza alu m in iu m , c h ro m u i m olibdenu, p rzy śpiesza d y fu z ję azo tu i sp rz y ja tw o rz e n iu się trw a ły c h a z o t­ k ó w , zn aczn ie zw ięk szający ch odporność o d lew ó w n a z u ż y cie. U zy sk u je się z w y k le d o b re w y n ik i p rz y azo­ to w a n iu żeliw a, za w ie ra ją c e g o 2,5 — 2,8% C, 1 — 2 ,5 % Si, 0,3 — 0,7% M n, 1,2 — 1,5% C r, 0,8 — 1,2% A l i 0,2 — 0,4% Mo, o s tru k tu rz e so rb ito w ej z n ie ­ z n a c z n y m w y d zielen iem się wjęgla żarzen ia. W celu n a d a n ia azo to w an y m odlew om żądanej s tru k tu ry k o rz y s tn ie je s t p oddać je u p rz ed n io w y ż a rz a n iu w te m p e ra tu rz e 950 — 1000° C w ciągu 5 — 10 go­ d z in o ra z n a stę p n e m u h a rto w a n iu w o leju w tem p e­ r a tu r z e 850° C i o d puszczaniu w te m p e ra tu rz e 550 — 600° C. S a m p ro ces az o to w an ia odlew ów ż e liw n y c h je st zasad n iczo p odobny do az o to w an ia stali za pom ocą c z y n n ik a azo tu jąceg o w sta n ie sp ro szk o w an y m lub g az o w y m . O grzew a się je w obecności zw iązków a z o tu w te m p e ra tu rz e 500 — 520° C w ciągu 50 — 90 g o d zin , zależn ie od ż ą d a n e j grubości w a rs tw y u tw a r­ d zo n e j. W celu sk ró c e n ia czasu azo to w an ia zastoso­ w a n o o statn io a z o to w an ie k ilk u sto p n io w e. P olega o n o n a ty m , że w p ie rw og rzew a się azo to w an e odle­ w y d o te m p e ra tu ry 500 — 520° C, n astę p n ie po u p ły ­ w ie p ew n eg o czasu te m p e r a tu rę podw yższa się do 600 — 670° C w celu p rz y śp ie szen ia d y fu z ji azotu i w re sz c ie te m p e ra tu rę ob n iża się do 500 — 520° C w celu zm n iejszen ia k ru c h o śc i w a rstw y n aazo to w an e j. G ru b o ść te j w a rs tw y w y n o si 0,2 — 0,35 m m , a je j tw a rd o ść 900 — 980 w e d łu g V ickersa. W celu zw ięk szen ia trw a ło śc i odlew ów - żeliw nych w w y so k iej te m p e ra tu rz e p o d d aje się je p o w ierz­ c h n io w e m u n asy cen iu a lu m in iu m . N a p rz y k ła d t a ­ k ie n a sy c e n ie a lu m in iu m ru sz tó w lu b s k rz y n e k do w y ż a rz a n ia i n aw ę g la n ia p rz y c z y n ia się do zw iększe­ n ia czasu ich p ra c y 8 —■10-krotnie. N a a lu m in io w a n ie czyli k o lo ry zacja odlew ów że­ liw n y c h je s t zasadniczo p o d o b n e do n a a lu m in io w a n i a p rz e d m io tó w stalo w y ch . P olega n a o g rzew an iu o d le w ó w w obecności m a te ria łó w za w ie ra ją c y c h a lu m in iu m w te m p e ra tu rz e 950 — 1000° C w ciągu 5 — 8 godzin. N a stę p n ie o d lew y chłodzi się w piecu d o te m p e r a tu ry 400° C, po czym w p o w ie trz u do te m p e r a tu r y p o k o jow ej. O grzew a się o d lew y w h e r­ m e ty c z n ie za m k n ię ty c h sk rzy n iach , otoczone sprosz­ k o w a n ą m iesza n in ą że lazo alu m in iu m i tle n k u glinu z d o d a tk ie m 0,5 — 1,0% N H iC l. Do a lu m in io w a n ia n a jle p ie j n a d a ją się odlew y z p e rlity c z n e g o żeliw a kow alnego, ja k k o lw ie k dobre w y n ik i- u z y s k u je się ró w n ie ż p rz y a lu m in io w a n iu o d le w ó w z żeliw a szarego. N ie zaleca się je d n a k p o d ­ d a w a ć ta k ie j o b róbce odlew ów , n a ra ż o n y c h podczas p r a c y n a w iększe ta rc ie lu b siln e obciążenia. O s ta tn io o p raco w ano u lep szo n y sposób nasy can ia a lu m in iu m odlew ów żeliw nych, znacznie zw ięk szają­ c y ic h odporność n a d z iała n ie w ysokiej te m p e ra tu ­ r y (p a te n t ra d zieck i n r 63 619). Sposób polega na ty m , że o d lew y , po s ta ra n n y m oczyszczeniu s tru m ie ­ n ie m p ia sk u , p o k ry w a się p rzez n a try s k iw a n ie cien ­ k ą w a rs tw ą ro zto p io n eg o a lu m in iu m o grubości 0,4 —- 0,5 m m . N a stę p n ie p o w lek a się je w a rstw ą k a ta liz a to r a , sk ład ają ceg o się z k rz em u i żelazochro­ m u , i poddaje, się d z ia ła n iu łu k u elek try czn eg o lu b

737

p ło m ie n ia p a ln ik a acetylenow ego. Po takiej ob ró b ce odlew y p o sia d a ją w a rstw ę alu m in iu m , p o k ry tą c ie n ­ k ą p o w ło k ą tlen k ó w alu m in iu m , k rzem u i ch ro m u , k tó ra n ie je s t p rzep u szczaln a d la gazów u tle n ia ją ­ cych i w y k a z u je dużą trw a ło ść w w ysokiej te m p e ­ ra tu rz e . J a k ju ż w sp o m n ieliśm y w y ż e j, p rz em y sł ch em icz­ n y w y m a g a odlew ów b a rd z o o d p o rn y c h n a n a d ż e ra nie.- W ty m celu z a o p a tru je się je w odp o w ied n ie pow łoki o ch ro n n e z in n y c h m e ta li przez d y fu z ję lu b p o w lek an ie. N ajczęściej u o d p o rn ia się je p rz eciw n a d ż e ra n iu przez c h ro m o w an ie lu b n ak rz e m o w y w anie. C h ro m o w an ie odlew ów ż e liw n y c h przez d y fu z ję m ożna u zy sk a ć za pom ocą sp ro szk o w an ej m iesza n i­ n y żelazo ch ro m u i k ao lin u w obecności a m o n iak u lu b też za pom ocą o d p o w ied n ich gazów, z a w ie ra ją ­ cych zw ią zk i chrom u. S am p ro c es ch ro m o w an ia o d ­ lew ów w y k o n y w a się z w y k le przez ogrzew an ie ich w obecności czynnika n ac h ro m o w u jące g o w te m p e ­ ra tu rz e 1000 — 1100° C w ciągu 20 — 25 godzin. G rubość w a rs tw y n ac h ro m o w an e j w ynosi 0,15 — 0,2 m m ; m a ona tw ard o ść 1100 — 1200 w e d łu g V ick ersa i n ie je s t k ru ch a, a je j o d p o rn o ść n a n a d ż e ra nie n ie u s tę p u je p raw ie ta k ie j odporności sta li n ie ­ rd z ew n y ch i kw aso o d p o rn y ch O statn io uzy sk an o b ard zo d o b re w y n ik i p rz y c h ro ­ m ow aniu odlew ów za pom ocą k ąp ieli, sk ład ają cy ch się ze zw iązków azotow ych, c h ro m ia n u sodu lu b p o ­ tasu i siarc zan u chrom u, w te m p e ra tu rz e 115° C. N a p rz y k ła d chromo'W ane o d lew y z a n u rz a się n a p rz e ­ ciąg 5 — 20 m in u t do k ą p ieli, za w iera ją cej n a l i t r w ody 500 g saletry , 100 g c h ro m ia n u sodu i 100 g siarczan u ch ro m u . N a stę p n ie o d lew y zan u rza się do ro z tw o ru soli alk alicznych o te m p e ra tu rz e ok. 118° C. T ak o b ro b io n e odlew y są b a rd z o o d porne n a k o ro z ję i m a ją ła d n y ciem ny k o lo r (p a te n t ra d zieck i n r 63 945). J e d n y m z n ajb ard ziej sk u te c z n y c h sposobów zw ię­ k szen ia o d porności odlew ów ż e liw n y c h n a d ziałan ie kw asów je s t ich n ak rzem o w y w a n ie. W ty m p rz y ­ pad k u n a jle p ie j n a d a ją się o d lew y z żeliw a k o w a l­ nego, ja k k o lw ie k d o b re w y n ik i u zy sk u je się ró w n ie ż przy n a k rz e m o w y w a n iu o d lew ó w z żeliw a szarego. N a k rzem o w y w an ie odlew ów w y k o n y w a się p rz e ’i o g rzew an ie ich w obecności sproszkow aneg o lu b g a ­ zow ego c z y n n ik a n ak rzem o w y w u ją ceg o w te m p e ra ­ tu rz e 1000 — 1100° C w c iąg u 20 — 25 godzin. W a r­ stw a n a k rz e m o w a n a m a z w y k le grubość 0,5 —■ 0,8 m m , a za w a rto ść w niej k rz e m u w y n o si 13 — 15% . P oniew aż w a rs tw a ta k a je s t stosunkow o k ru c h a , p rz eto n ie zaleca się n a k rz e m o w y w a ć odlew ów n a ­ rażo n y ch podczas p racy n a u d erzen ia. N ależy jeszcze w spom nieć o zw iększaniu o d p o rn o ­ ści o d lew ó w żeliw nych n a n a d ż e ra n ie przez p o w le ­ k an ie ich w a rs tw ą in n y ch m e ta li, np. cyny, ch ro m u , niklu, a lu m in iu m itd. P o w le k a się odlew y p rzez n a ­ try sk iw a n ie , z a n u rza n ie d o ro z to p io n y c h m e ta li lu b elek tro lity cz n ie . W y k o n y w a się to zw ykle po d o b n ie, ja k p rz y z a o p a try w a n iu w p o w ło k ę m etalo w ą in n y c h p rz ed m io tó w m etalow ych. Ja k k o lw ie k opisane w yżej sposoby p o w ierzch n io ­ w ego n asy c a n ia odlew ów ż e liw n y c h sk ład n ik am i sto p o w y m i przez d y fu z ję d a ją b a rd z o d o b re w y n ik i, to je d n a k są one dość k o sz to w n e i w y m a g a ją s to ­ sunkow o dużo czasu. O statn io n a sy c a n ie ta k ie u p r o ­ szczono zn aczn ie przez w p ro w a d z a n ie sk ład n ik ó w stopow ych do odlew ów p o d czas ich k rzep n ięcia. P o ­

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

738

leg a ono n a zasto so w an iu s p e c ja ln y c h past, s k ła d a ­ jący c h się ze sp ro szk o w an eg o żelazostopu w p ro w a ­ d zanego m e ta lu i to p n ik a. W w a rstw ę tak iej p a s ty 0 żą d an ej g ru b o ści z a o p a tru je się w e w n ę trz n e ś c ia n ­ ki fo rm y odlew niczej i rd z e n ia . P odczas k rz ep n ięcia od lew u m e ta l, z a w a rty w paście, nasyca przez d y ­ fu z ję je g o w a rs tw ę p o w ierzch n io w ą . G łębokość d y ­ fu z ji re g u lu je się p rzez re g u lo w a n ie czasu k rz e p n ię ­ cia o d lew u . P rzez o d p o w ied n i dobór m e ta li n a sy c a ­ jący c h i re g u lo w a n ie czasu k rz e p n ię c ia odlew u m oż­ n a n a d a w a ć żąd an e w łaśc iw o ści jego w a rstw ie p o ­ w ierzch n io w ej. N a p rz y k ła d p rzy za sto so w an iu p asty , sporządzont j z m e ta li tw o rzący ch w ę g lik i, ja k m angan, c h ro m 1 m o lib d en , m ożna o d lew o m z żeliw a szarego n a d a ć p o b ielo n ą w a rs tw ę z e w n ę trz n ą , za w ie ra ją c ą te m e ta ­ le. N a to m ia s t p rz y za sto so w an iu p asty , z a w ie ra ją ­ ce] m e ta le s p rz y ja ją c e g ra fity z a c ji, np. krzem , a lu ­ m in iu m lu b ty ta n , można, zapobiec o dbielaniu n a j­ b ard ziej cien k ich ścian ek odlew ów , k tó ry c h g ru b sz e części m o g ą p o siadać ż ą d a n ą s tr u k tu r ę p erJity cz n ą lu b ie rrity c z n ą . O b ecn ie u ży w a się ró ż n y c h p ast, zależnie od żą­ dan y ch w łaściw ości n a s y c a n y c h odlew ów . A. W. S m irn o w zasto so w ał np. p a stę , sk ład ają cą się .z 72% sp ro szk o w an eg o żelazochrom u i żelazo m an g an u (4 : 1), 7 % sody, 7°/« b o ra k s u i 14% w ody. U zyskał p rz y ty m w a rs tw ę n asy c o n ą o g ru b o ści 4 m m i t w a r ­ dości p rzeszło 600 w e d łu g B rin e lla , z a w iera ją cą (5% C r i 1,68% M n. U czeni rad zieccy I. N. B ogaczew i P . G. ŁuzLn zb ad ali o sta tn io m ożliw ości pow ierzchniow ego n a s y ­ cania o d lew ó w żeliw n y ch sk ład n ik am i stop ow ym i

N r 5/1951

podczas w y tw a rz a n ia żeliw a ko w alsk ieg o . U z y sk a li b a rd z o d o b re w y n ik i p rz y w y ż a rz a n iu o d lew ó w z że­ liw a b ia łe g o w obecności m iesza n in y sp ro s z k o w a n y c h ru d n a s y c a n y c h m etali, w ęgla i a m o n ia k u ja k o k a t a ­ liz a to ra . T e m p e ra tu ra w y ż a rz a n ia w y h o siła ok. 1000n C p rz y n a s y c a n iu odlew ów m a n g a n e ta , m o lib d e n e m i w o lfra m e m , a 1100 — 1200° C p r z y n a s y c a n iu ch ro m e m . I. N. B ogaczew J) zbadał ró ż n e m ie s z a n in y do t a ­ k ieg o n a s y c a n ia odlew ów . N a p rz y k ła d p rz y n a s y c a ­ n iu c h ro m e m u ż y ł z d o b ry m w y n ik ie m m ie sz a n in y , s k ła d a ją c e j się z 70% ch ro m ian u , 10% że la zo ch ro m u , 10Vo w ę g la d rzew n eg o i 10% am o riiak u , a p rz y n a ­ sy c a n iu c h ro m e m i k rz em em u ż y ł Jfnieszaniny 60 — 65% c h ro m ia n u , 10% że la zo ch ro in u , 10% w ę g la d rzew n eg o , 10 — 15% że la zo k rz en iu i 5 — 1 0 % w ę­ g la n u b a ru . O d le w y ' w y ż arza n o p rz y o g rz e w a n iu ich do te m p e r a tu ry 105t)° C w cią g u 30 godzin i u trz y m y w a n iu w tej te m p e ra tu rz e w ciąg u 30 go­ dzin. N a s tę p n ie ochładzano do te m p e r a tu r y 780° C w ciągu 14 godzin, do te m p e r a tu r 680° C w cią g u 30 go d zin i do te m p e ra tu ry pokojoW ej ra z e m z p ie c e m w ciąg u 24 godzin. W k o ń c u n a le ż y podkreślić, że za g a d n ie n ie p o le p ­ sz e n ia w łaśc iw o ści m ech a n iczn y c h tw o rz y w k o n ­ s tru k c y jn y c h , zw łaszcza odlewóW żeliw n y ch , m a d u ­ że z n a c z e n ie ekonom iczne. N a ^ e t ju ż n ie z n a c z n e p o le p sz e n ie ty c h w łaściw ości p rz y c z y n ia się do z n a ­ cznego p rz e d łu ż e n ia cza su practf maszyn i u rz ą d z e ń m ech a n iczn y c h , co sp rz y ja p o fln iesien iu p r o d u k c ji p rz e m y s ło w e j.

1 ) . N. Bogaczew: Mietałłograficzkskije osnowy połucrenja kaczestwiennowo czuguna, 1941.

Inż. L. M. WOŁPIANSKIJ

NOWA MASZYNA ODLEWNICZA M aszy n ę odlew niczą k o n s tru k c ji L. M. W ołpianskiego (św iad ectw o a u to rs k ie n r 85 264) m ożna z a li­ czyć do c z te ro w lew n ic o w y ch m aszy n ty p u p io n o w o k aru zelo w eg o . K ażda z c z te re c h w lew n ic tej m a sz y ­ n y je s t ro z rzą d zan a o so b n y m u rz ąd ze n ie m p n e u m a ­ ty czn y m . R ys. 1 p rz e d sta w ia ogólny w idok m a sz y ­ ny, a ry s . 2 w id o k p o p rz e c z n y i w idok p o d łu żn y u rz ą d z e n ia do ro z rzą d zan ia je d n e j w lew n icy m a ­ szyny.

Rys. 1.

N a s to ja k u (1) z m o n to w an e są łożyska (2), w k tó ­ ry c h o sad z o n y je s t w a ł w y d rą ż o n y (3). N a w a le ty m z m o n to w a n e są c z te ry w lew n ic e, w yposażone w o d ­

p o w ie d n ie u rz ą d z e n ia rozrządcze. S p rę ż o n e p o w ie­ trze , słu żąc e d o ro zrząd u u rź ą d z e ń poszczególnych w lew n ic, d o p ro w a d za się p o d c iśn ie n ie m 5 — 6 atm p rz e w o d e m (4) do tró j k a n a ło w e j k s z ta łtk i, osadzonej o b ro to w o w n a g w in to w a n y m k o ń c u w y d rą ż e n ia w a ­ łu (3). N a stę p n ie p o w ietrz e d o p ro w a d z a się przez w y d rą ż e n ie w a łu (3) i p rz e w ó d (6) d o k u rk a cz te ro k an a ło w eg o (7); k aż d a z w le w n ic je s t z a o p atrzo n a w ta k i k u re k . U rz ą d z e n ie w le w n ic y posidda s to ja k i (8 i 9), p o łą­ czone w z a je m n ie szty w n o dw orna p r ę ta m i (10), k tó ­ re s łu ż ą je d n o c z e śn ie ja k o p ro w a d n ic e osadzonej p rz e su w n ie p o p rz ecz k i (11). J e d n a p o łó w k a w le w n i­ cy je s t s z ty w n o p rz y m o c o w ah a do s to ja k a (8), a d ru ­ ga do p o p rz e c z k i (11). Do p o p rz e c z k i (11) jest. ró w ­ n ież p rz y m o c o w a n y za pomofcą ś ru b c y lin d e r h y d r a u ­ liczny, k tó re g o tło k je s t p o łą c z o n y o d p o w ie d n im d rą ż k ie m z p o p rz ecz k ą (12). P o p rz e c z k a ta je s t p o ­ łączo n a je d n o c z e śn ie z p o p rz ecz k ą (1.1) za p o m o cą d w óch sw o rz n i, k tó re słu żą ja k o p ro w a d n ic e ra m k i (13), z a o p a trz o n e j w ta rc z k ę z w y p y c h acz am i. P r z y z a m k n ię c iu w lew nicy, przez, w z a je m n e p o łą ­ czen ie je j p ołów ek, ra m k a (13) z o sta je p rz e s u n ię ta p o d n a c is k ie m dw óch sp rę ż y n w sw e s k ra jn ie le w e p o ło żen ie i w ów czas p rz y le g a do p o p rz e c z k i Ą) 2), P o d c z a s ro z su w a n ia p o łów ek w le w n ic y o p o ro w e s z ty fty ra m k i (13) z o stają zb liżo n e d o s to ja k a (9)

N r 5/1951

W IA D O M O Ś C I U RZĘD U P A T E N T O W E G O

p rz e d p o p rzeczk ą p rz e su w n ą (11), co p o w o d u je p rz e ­ su n ięcie te j ra m k i n a p rz ó d w k ie ru n k u poprzeczki (11). N a stę p u je w s k u te k tego p o k o n an ie n ap ięcia sp rę ż y n i w y p c h n ię cie sk rz ep n ięteg o o d lew u z w lew ­ n icy . O d lew sp ad a do ry n n y (14), a n a s tę p n ie do um ieszczonego obok zb io rn ik a (15). W p rz y p a d k u sto so w an ia k ilk u ta k ic h m aszyn, u sta w io n y c h w je d ­ n y m szereg u , z b io rn ik ta k i m o żn a za stąp ić p rz en o ś­ n ik ie m taśm o w y m . M aszy n a je s t n a p ę d z a n a siln ik iem ele k try c z n y m p rz y zasto so w an iu h a m u lc a elek tro m a g n ety czn e g o (16) i zw y k łeg o re d u k to r a (17). W ał tego re d u k to ra je s t p o łączo n y z w a łe m (3) m aszy n y p rz e k ła d n ią zę­ b atą. S iln ik je s t ro z rz ą d z a n y w y łą c z n ik a m i p rz y c is ­ k o w y m i i ro z ru sz n ik ie m m ag n ety c zn y m . J e s t on w y ­ łącz an y sam o czy n n ie za pom ocą og ran iczn ik a. W lew n ice chłodzi się p o w ie trz e m za p o m ocą w e n ­ ty la to ra (18). P o n a d to ch ło d zi się je d o d atk o w o w o-

dą, d o p ro w a d z a n ą z p rz e w o d u w odociągow ego (19). S tr u m ie ń w o d y sp ły w a do p ierw szego ¿biorniczka, s k ą d p rz e p ły w a p rz ew o d em (20) do d ru g ieg o zb io r­ n ic z k a p rz y m o co w an eg o bezpośrednio do połów ki w le w n ic y . C zęść w o d y u le g a p rz y ty m w y p a ro w an iu , a n a d m ia r je j ściek a do ro w k a (21), skąd o d p ły w a do k a n a łu k an a liz acy jn eg o . T e m p e ra tu rę w lew n ic re g u lu je się sam oczynnie za p o m o cą term o e le m e n tó w , sk ła d a ją c y c h się z m ie­ dzi i k o n s ta n ta n u . K a żd a połów ka w le w n ic y jest z a o p a trz o n a w ta k i te rm o e le m e n t, k tó ry je s t połączo­ n y p rz e w o d a m i za p o śre d n ic tw e m szczotek k o n ta k to ­ w y c h z d w o m a g a lw a n o m e tra m i, połączo n y m i z p rz e ­ k a ź n ik a m i ele k try c z n y m i. P rz e k a ź n ik i te re g u lu ją z a w o ry p rz ew o d ó w do d o p ro w ad zan ia w o d y chło­ d zą cej. P o d cza s p ra c y m aszy n y k ażda z w lew n ic z a jm u je k o le in o poło żen ia: I, II, II I i IV. W szystkie procesy tech n o lo g icz n e, np. p rz y g o to w y w a n ie w lew n ic, odle­ w a n ie m e ta lu i u s u w a n ie odlew ów z w lew n ic, w y ­ k o n y w a się ty lk o p rz y z a trz y m y w a n iu m aszyn y. Z a b ie g i u m ieszczan ia rd z e n i i z a m y k a n ia w lew nic z a le c a się w y k o n y w a ć p rz y u sta w ie n iu w lew nic w p o ło ż e n iu I, a za b ie g o d lew an ia m e ta lu — w po­ ło ż e n iu II. M iejsce d o p ro w a d zan ia o dlew anego m e­ ta lu zazn aczo n o n a ry s. 2 strzałk ą. O dlew ać m etal m o ż n a ró w n ie ż p rz y u s ta w ie n iu w lew n ic y w położe­ n iu I. W ta k im p rz y p a d k u ra m k ę (13) n a le ż y usunąć.

739

W y p y c h a n ie odlew ów z w le w n ic y stosuje się t y l ­ ko w ów czas, gdy od lew an ie p rz ep ro w a d za się p rz y u sta w ie n iu w lew n ic y w p o ło żen iu II, co trw a ty lk o 10 — 20 sek u n d . C hłodzenie w lew n ic p o w ietrz em odbyw a się p rz y u sta w ie n iu ich w położeniu III, a d o d a tk o w e chłodzenie w o d ą — w położeniu IV. O p isan a m aszy n a w p o ró w n a n iu z podobnym i m a ­ szy n am i odlew niczym i, k tó ry c h w lew nice są osadzo­ n e p rz e su w n ie w p łaszczyźnie poziom ej, np. z a m e ­ ry k a ń s k ą m a sz y n ą o d lew niczą ty p u H olleya, w y k a ­ z u ją n a s tę p u ją c ą przew agę: 1) M e ta l odlew a się do w le w n ic y n ieru ch o m ej, um ieszczonej n a poziom ie podłogi odlew ni. Z n aczn ie u ła tw ia to zabieg o d lew a n ia i p rz y czy n ia się do zm n iejsze n ia b rak ó w odlew niczych, k tó re są p ra w ie n ie u n ik n io n e p rz y o d lew an iu do w lew n ic osadzonych p rz esu w n ie.

2) O d lew an ie do n ie ru c h o m y c h w lew nic m a s z y ­ n y i z a sto so w an ie d o d atk o w e g o chłodzenia w lew n ic w odą p rz y c z y n ia się zn aczn ie do w z ro stu w y d a jn o ­ ści. W y d a jn o ść opisanej m a sz y n y w odn iesien iu t y l ­ k o do je d n e j je j w lew n ic y n ie je s t m niejsza, n iż w y ­ d ajn o ść c a łe j m aszy n y ty p u H o lley a, p o m ija ją c ju ż tę okoliczność, że w y k o n y w a n ie zabiegów z a sa d n i­ czych, w y m a g a ją c y c h o b słu g i robotników , o d b y w a się p rz y u sta w ie n iu w lew n ic ty lk o w dw óch p o ło że­ niach n ieru c h o m y ch .

Rys. 3

3) O sad zan ie rd z en i w e w le w n ic a c h tej m asz y n y je s t b a rd z o p ro s te i p ra w ie n iczy m n ie różni się od u m ieszczan ia ich w z w y k ły c h fo rm a c h p iask o w y ch . R dzenie te p o d p ie ra 3ię w e w le w n ic y n a o d p o w ied ­ n ich w y stę p a c h , zam iast za w iesza n ia ich, ja k to m a m iejsce w m aszynach ty p u H olleya. To zn aczn ie u ła tw ia pracę.

740

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

4) M asz y n a ta u m o żliw ia o d lew a n ie m e ta lu p rz y u s ta w ie n iu w lew n ic w d w ó ch w z a je m n ie p ro sto p a ­ d ły ch p o ło żen iach , czyli w z a k re sie 0 — 90° 5) W lew n ic e m aszy n y są w y m ien n e, co u m o żli­ w ia jed n o c z e sn e w y tw a rz a n ie odlew ów o ró żnym ciężarze i kształcie. 6) P o w ie rz c h n ia z a ję ta p rz ez m aszynę, w o d n ie­ sien iu do je d n e j w lew n icy , z u w z g lę d n ie n iem o d stę­ pów m ię d z y poszczególnym i m aszy n am i, je s t p ra w ie p ó łto ra k ro tn ie m n iejsza n iż po w ierzch n ia, zajęta p rzez in n e podobne m a sz y n y odlew nicze. 7) N a p ę d m aszy n y z o sta ł zn aczn ie uproszczony k o sztem w y e lim in o w a n ia z m ie n n ik a obro tó w i p rz e ­ k ła d n i p la n e ta rn e j.

N r 5/1 9 5 1

8) S am o c z y n n e re g u lo w a n ie te m p e r a tu ry oso b n o każd ej p o łó w k i w lew n ic y i k o le jn e ch ło d ze n ie w le w ­ n ic p o w ie trz e m i w odą znacznie p rz e d łu ż a cz a s p r a ­ cy w lew n ic . 9) Z w a rta i p ro sta k o n s tru k c ja m a s z y n y p rz y c z y ­ n ia się do ó b n iż e n ia kosztów je j w y ro b u p r z y p r o ­ d u k c ji s e r y jn e j. O p isan ą m a sz y n ę zastosow ano o b ec n ie do o d le w a ­ n ia części w y so k o n a p ię c io w y c h w y łą c z n ik ó w o le jo ­ w y c h (ry s. 3) i in n y c h a p a ra tó w e le k try c z n y c h . („W iestnik Maszinostrojenja“, n r 4, 1951 r., str. 65)

ULEPSZENIE SPOSOBU WYTWARZANIA STALI P rz e ró b k a ro zto p ionej s u ró w k i n a s ta l w k o n w e r­ to ra c h m a n a celu u su n ię c ie z n iej g łów nych za n ie­ czyszczeń p rzez p rz e d m u c h iw a n ie p ow ietrza. S u ró w ­ k a p o c h ła n ia p rz y ty m je d n a k dużo tle n u i azotu, co p o w o d u je konieczność d alszego je j o d tle n ia n ia za po m o cą żelazo m an ganu, że la zo k rz em u lu b in n y cn o d tlen iacz y , d o p ro w a d zan y c h częściow o do k o n w e r­ to ra, a częściow o do w lew n ic y . J e d n a k s ta l o trzy m a n a w te n sposób zaw iera d u ­ żo azo tu , co d e p re c jo n u je j ą w sto su n k u do stali, o - .. trz y m y w a n e j w ed ług in n y c h sposobów . W ym agane je s t p rz y ty m te m p e ra tu ra co n a jm n ie j 1650° C. U lep szen ie polega n a je d n o c z e sn y m i działającym j w sposób ciąg ły o d w ę g la n iu i oczyszczaniu surów ki | w s p e c ja ln y m stały m z b io rn ik u (1) p rz y rów nocze- 1 sn y m d o p ro w a d zan iu do z b io rn ik a p ew n ej ilości w ió ­ ró w i zło m u żelaznego o raz o d p o w ied n ich dodatków o d tle n ia ją c y c h . G otow ą s ta l od lew a się w sposób ciąg ły w p o staci w lew k a (17) o żąd an ej długości.

g rz an ej su ró w k i. O d tlen iacze te, d z ię k i s w e m u m a ­ łem u c ię ż a ro w i w łaściw em u , p rz e n ik a ją p rz e z ro z to ­ p io n ą k ą p ie l m e ta lo w ą n a je j p o w ie rz c h n ię i p rz e ­ ch odzą do żużli. W te j sam ej fazie pro cesu m o żn a w p o d o b n y sp o ­ sób w p ro w a d z a ć do su ró w k i ró w n ie ż p e w n e s k ła d ­ n ik i sto p o w e w p o sta c i żelazochrom u, że la zo m o ly b denu, że la zo w o lfram u itd.

W p ie rw sz e j fazie p rz e p ły w u su ró w k i p o d d aje się ją d z ia ła n iu gazów u tle n ia ją c y c h , dopro w ad zan y ch ze z b io rn ik ó w przez dysze (4, 5) rozm ieszczone n a róż­ n y ch p o zio m ach . G azy te d o p ro w a d za się w k ie ru n ­ k u o d w ro tn y m do ru c h u su ró w k i (22). R eakcje, n a ­ stę p u ją c e p o m ięd zy zan ieczy szczen iam i su ró w k i i do- ; p ro w a d z o n y m tlen em gazów u tle n ia ją c y c h , pow odu- I ją tw o rz e n ie się gazów, k tó re p rz e g rz e w a ją surów kę, oraz ro z to p io n y c h żużli. (20). ż u ż le te pod d ziała­ n iem g azó w w y p ły w a ją n a p o w ierzch n ię roztopionej su ró w k i i są u su w an e p rz ez o tw ó r (19). P odczas ta ­ kiego p rz e g rz e w a n ia s u ró w k i w p ro w a d z a się do niej w ió ry i zło m żelazny, u m ieszczo n e w ru rz e (15), k tó rą | p rz e s u w a się do z b io rn ik a (1) za pom ocą w alców (16) p rzez o tw ó r (14). D o d atk i te w ra z z r u r ą (15) u le g a ją sto p ie n iu d zięk i w y tw o rz e n iu się w ysokiej te m p e ra ­ tu r y w s k u te k u tle n ia n ia się zanieczyszczeń su ró w k i W d ru g ie j fazie p rz e p ły w u p rz eg rz an ej su ró w k i p o d d a je się ją o d tle n ia n iu za pom ocą stały ch odtleniaczy, w p ro w a d z a n y c h do z b io rn ik a ra zem z w ió­ ra m i w ru r z e (15). Ja k o o d tle n ia c z y u ży w a się sp ro ­ szk o w a n y ch lu b zg ra n u lo w a n y c h : żelazokrzem u, że­ la z o m a n g an u , że la zo ty tan u , k rz e m k u m a n g a n u itd.

Pow yższe odtleniacze m ożna w prow adzać do zbiornika (1) w stanie sproszkow anym rów nież za pom ocą dowolnego gazu obojętnego lub odtleniającego przez odpowiednie przew ody (6, 7) i dysze (8). S tapianie się i rozpuszczanie odtleniaczy następuje w skutek w zrostu te m p e ra tu ry roztopionej i prze-

W trz e c ie j faźie p rz e p ły w u o trz y m a n e j s ta li n a ­ s tę p u je o d le w a n ie je j w p o staci w le w k a (17) o d o ­ w olnej d łu g o śc i do w lew n ic y m e ta lo w e j (11), n a j l e ­ p iej m ie d z ia n e j, Z aopatrzonej w ch ło d n icę,(1 0 ) o c ie n ­ k ich śc ia n k a c h , chłodzonych h a rd z o siln y m S tr u m ie ­ n iem z im n e j w o d y ,, d o p ro w a d zan e j p rz e w o d e m (1 2 )

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

N r 5/1951

741

zo staje całk o w icie w y z y sk a n e do ro zto p ien ia w p ro ­ i o d p ro w ad zan ej p rz e w o d e m (13). S k rz e p n ię ty w le­ w a d zo n y ch odpadków’ żelazn y ch , bez n a ra ż a n ia się w ek (17) je s t stale u s u w a n y z w lew n ic y (11) za p o ­ n a szk o d liw e ochładzanie się ro z to p io n e j k ą p ie li m e ­ m o cą w alców (18) n a p ę d z a n y c h m echanicznie. O ile w szy stk ie p o w y ższe czynności w y k o n y w a sią talo w ej. P o n a d to -sposób ta k i u m o żliw ia zastosow ać nie p o w ie trz a w zbogaconego w tle n lu b też cz y ­ w sposób ciągły, to o trz y m u je m y s ta łą p ro d u k c ją stego tle n u . s ta li, bez p rz e rw i bez k o n ieczności d z ie le n ia je j n a po szczeg ó ln e fazy p ro d u k c y jn e . C iepło p o w stające (Paten belgijski nr 493 231 rok 1950) p r z y sp alan iu zanieczyszczeń p rz e ra b ia n e j su ró w k i

Inż. J1RI S Y O B O D A

ROZRUCH SILNIKÓW NAFTOWYCH PRZY N ISK IC H TEMPERATURACH B ezp ieczn y ro z ru ch siln ik ó w n a fto w y c h w n i­ sk ic h te m p e ra tu ra c h sta n o w i w a żn y p o s tu la t, s ta ­ w ia n y w szelk im p o ja z d o m m e ch a n iczn y m n a p ę d z a ­ n y m ta k im siln ik iem . Z a g a d n ie n ie to zostało p o m y śl­ n ie ro zw iązan e p odczas w o jn y , a po sk o ń czen iu dzia­ ła ń w o je n n y c h zostało u d o stę p n io n e ogółow i do w y ­ k o rz y s ta n ia p rzem y sło w eg o . S z y b k i ro z ru c h w z im ie zależy nie ty lk o od ty p u s iln ik a spalinow ego, ro d z a ju p a liw a i sposobu do­ p ro w a d z a n ia p a liw a do siln ik a , lecz ró w n ie ż od in ­ n y c h czynników , ta k ic h ja k sposób d o p ro w ad zan ia p o w ie trz a n iezb ęd nego do sp alan ia , śro d k i, przy k tó ry c h u ży ciu d o k o n u je się ro z ru c h u siln ik a oraz s m a ry . R o z ru c h m aszy n y z a le ż y od ro d z a ju s ta rte r a , po­ je m n o ś c i b a te r ii z a sila ją c e j o ra z od m o m e n tu obro­ to w e g o , n iezb ęd n eg o d o p o k o n an ia w e w n ę trz n y c h o p o ró w siln ik a. J e s t rz e c z ą oczyw istą, że istn ie ją o k re ś lo n e g ra n ic e w ielk o ści b a te rii, w zw iązku z c z y m je s t ró w n ie ż o g ran iczo n y o k res d ziałania s ta r te r a . W y n ik a stąd , że w łaściw o ści ro z ru c h o w e silnika m o g ą b y ć w p ra w d z ie d o d a tn ie , a m im o to ro zru ch n a s trę c z a p o w ażn e tru d n o ś c i, jeżeli m oc s ta r te r a n ie j e s t w y sta rc z a ją c a , a b y um o żliw ić osiągnięcie obro­ tó w n iezb ę d n y ch do p rz e p ro w a d z e n ia za p ło n u i u r u ­ c h o m ie n ia siln ik a. W sp o m n ian a m oc m oże być obniżona d zięk i zasto­ s o w a n iu p a liw o m ałej lepkości. W y d a jn o ść b a te r ii z o sta ła w o sta tn im o k re sie zn a­ c z n ie p o d w yższona, co łącz n ie z zasto so w an iem w yso k o w arto śc io w y ch sm a ró w um ożliw iło polepszenie w a ru n k ó w ro z ru c h u p rz y n isk ich te m p e ra tu ra c h . W p rz y p a d k u , g d y n ie sto su je się sp ecjaln y ch ś ro d k ó w u ła tw ia ją c y c h zapłon, szybkość ro z ru ch o ­ w a w in n a w y n o sić 280 o b r/m in , p rz y czym p ra w i­ d ło w y ro z ru c h zależy od b u d o w y k o m o ry spalania, o d ro d z a ju u rz ąd ze n ia w try sk o w e g o i m ie sz a n k i p ęd ­ n e j o raz od jakości u ży te g o p aliw a. P o w y ższe obro­ t y p o czątk o w e, n ie z b ę d n e do u ru c h o m ie n ia silnika, n i e b y ły o siągalne - w ^ d o ty ch cz aso w y c h w a ru n k a c h i d la te g o należało u ciec się do in n y ch u rz ą d z e ń po­ m o c n ic z y c h , k tó re z a p e w n iły b y zad o w alające zapu­ sz c z e n ie silniką. N a le żą do n ic h u rz ąd ze n ie do pod­ g rz e w a n ia p rzew o du d o p ro w ad zająceg o p o w ietrze o ra z śro d k i p o b u d za ją ce sp alan ie. S p o só b p o d g rz ew an ia p rz e w o d u p o w ietrz n eg o s ta ­ w i ą zn aczn e w y iłia g a n ia b a te r ii zasilającej, podczas g d y sto so w an ie p o d g rz ew ac za p a liw a w y m ag a uciąż­ liw e j m an ip u lacji.

Z tego w zględu zw rócono g łó w n ą u w a g ę n a śro d k i p o b u d za ją ce spalanie, k tó re m o g ą b y ć k o n tro lo w a n e sam oczynnie, a jed n o cześn ie w y k lu c z a ją n ieb ez p ie­ czeństw o niew łaściw ego ich użycia. P rze p ro w ad z o n e dośw iad czen ia w ykazały , że e te i d w u e ty lo w y , dop ro w ad zo n y do p rzew o d u p o w ie trz ­ nego, sta n o w i n a jsk u te c z n ie jsz y środek, u ła tw ia ją c y zapłon siln ik ó w D iesla p rz y n isk ich te m p e ra tu ra c h Rola śro d k ó w u ła tw ia ją c y c h zapłon polega n a do­ p ro w a d zen iu do kom ory sp rę ż a n ia cy lin d ró w m ie ­ szanki, k tó ra zapali się sam o cz y n n ie p rz y te m p e r a ­ tu rac h niższych od te m p e r a tu ry zapłonu zw y k łe j m ieszan k i p o w ietrz a i u ży te g o p aliw a. C iepło, w ydzielone p rz y sp a la n iu środka u ła tw ia ­ jącego zapłon, podw yzszy te m p e r a tu rę m ieszan k i p a ­ liw ow ej w ta k im stopniu, że z k o lei zacznie się ona spalać. W m ia rę p o w ta rz a n ia się cy k lu sp alan ia sil­ n ik n a g rz e w a się stopniow o, aż w końcu u z y sk u je się zapłon bez ja k ie jk o lw ie k dalszej pom ocy.

Rys. 1. K o m p letn e u rzą ­ dzenie do rozruchu s iln i­ ka p r z y niskich te m p e­ raturach z w y ję tą k a p ­ slą i nagw intow aną z a 9 tyczką

O dnośne urządzenia, p ro d u k o w a n e już do celów c y w iln y ch , m a ją dw ie zn a m ie n n e cechy, z a p e w n ia ją ­ ce n ie z a w o d n y ro z ru ch i oszczędność eteru : a) w p o czątk o w y m s ta d iu m ro z ru c h u je s t d o pro~ w a d zan a b o g a ta m ieszan k a e te ro w o -p o w ie trz n a w ce­ lu u z y sk a n ia pierw szego zapłonu, b) po u z y sk a n iu za p ło n u re g u lu je się dalszy d o ­ p ły w e te r u w te n sposób, a b y siln ik n ie zw o ln ił b ie ­ gu o raz a b y ko m o ra sp a la n ia zo stała szybko n a g r z a ­ na; s tw a rz a się przez to w a ru n k i, dzięki k tó ry m sil­ n ik za c z y n a pracow ać w n a jk ró ts z y m czasie w y łą c z ­ nie n a nafcie. K o n stru k c ja u rz ąd ze n ia je s t n a d e r p ro sta. S k ła d a się' ono z n iew ielu części sk ład o w y c h , nie p o sia d a żad n y ch p re c y z y jn y c h r u r e k lu b otw orów i m oże b y ć w y k o n a n e bez żad n y ch tru d n o śc i.

742

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

C ałe u rz ą d z e n ie p o siad a w y sokość zaled w ie 95 m m . J e s t p rzeznaczone do ro z ru c h u silników D ie­ sla, traktorów ,* sam ochodów , m aszy n b u d o w la n y c h i in n y c h je d n o ste k n ap ę d o w y ch , k tó re m ogą b y ć p o ­ zo staw ia n e n a o tw a rte j p rz e s trz e n i (często ' bez ja ­ k ie jk o lw ie k osłony), a n a stę p n ie szybko u ru c h a m ia ­ n e w d o w o ln ej porze roku, n a w e t w czasie zim ow ych m ro zó w .

R ys 2

N r 5/1951

n ia o b ro tó w siln ik a, pow iększa, s ię p o d ciśn ien ie, p a ­ n u ją c e w przew odzie, zasilający m . K ilk a p ie rw sz y c h su w ó w w y c z e rp u je tę ilość e te r u , k tó r a je s t z a w a r ta w k o m o rz e (D ) ,p o czym p o zo stały jeg o zap as z o sta ­ je z a ssa n y k a n a lik ie m (J) w ig le . Z a p a s te n u leg a z m iesz an iu z p o w ietrzem , z a ss a n y m p rz ez f i l t r (O), o tw o ry (M), żłobek (L) i o tw o ry (C) d o k o m o ry (D), W z w ią z k u z ty m u zy sk a się o becnie, m ie sz a n k ę b a r ­ dziej u b o g ą, a le w y k a z u ją c ą n a d a l sk ład , p o b u d z a ­ ją c y s p a la n ie aż do chw ili, g d y \ p ro c e s te n s ta n ie się d o sta te c z n ie sa m o rz u tn y i siln ik za czn ie biec b ez ja ­ k ie jk o lw ie k dalszej pom ocy je d y n ie n a nafcie.

K apslę w staw ia się do w yd rą żo n ej za tyczki, za o p itrzónej w gw int (przed je j w kręceniem ).

Rys. 4,

R u rk a w y lo to w a tego u rz ą d z e n ia łączy się z p rz e ­ w odem zasilający m . Ciecz, słu żąca do ro z ru c h u , je s t z a w a rta w zw ykłej k apsli, w y k o n a n ej z m a te ria łu p lasty czn eg o . Ciecz ,ta n ie m oże a n i w y p a ro w ać , an i w y lać się z kapsli. W cieczy w y s tę p u je ró w n ie ż p ew n a o k re ślo n a ilość oleju.

Całkowita wysokość urządzenia w ynosi 95 m m .

O b słu g a m aszyriy n ie m u si k o n tro lo w a ć p rz e b ie g u ro z ru c h u , a n i reg u lo w ać ilości cieczy a ż y te j do u ł a t ­ w ie n ia zap u szczen ia silnika. - P o p rz e p ro w a d z e n iu ro z ru c h u m o że o n b y ć n o rm a ln ie ste ro w a n y a k c e ­ le ra to re m .

Rys, 3 R urka w ylotow a urządzenia do rozruchu p rzy niskich te m p e ra tu ­ rach je st w kręcona iV ściankę przew odu za si­ lającego w pobliżu p rze­ pustnicy

P rz e d ro z ru c h e m o d k rę ca się w y d rą ż o n ą zaty c zk ę (N), z a o p a trz o n ą w g w in t, w y jm u je się z n ie j s ta r ą p ró ż n ą k a p slę i zak ład a n o w ą p e łn ą k a p slę H. Z aty c z k a zo sta je n a stęp n ie w k rę c o n a i zabezpieczona p rz ed o d k rę c a n ie m za p o m o cą u c h w y tu s p rę ż y n o w e ­ go (P). W czasie w k rę c a n ia do k a d łu b a u rz ą d z e n ia zatyczki, za w iera ją cej w sw y m w y d rą ż e n iu n o w ą k ap slę z e te re m , ta o s ta tn ia zo sta je p rz e k łu ta p o śro d ­ k u ig łą (K). G dy obrzeże z a ty c z k i d o sięg n ie e la s ty ­ cznej p o d k ła d k i (F), zo sta je ona za m k n ię ta , a e te r u leg a p rz e tło c z e n iu k a n a lik ie m (J) w e w sp o m n ian ej ig le do p ierśc ie n io w ej k o m o ry (D). P o p rz e jśc iu p o ­ za tę p o d k ła d k ę zatyczka, połączo n a z o tacz ając ą a tm o s fe rą , zo staje o sta te c z n ie za m k n ię ta n a sw y m d o ln y m k o łn ierzu . W p o cz ątk o w y m sta d iu m ro z ru c h u s iln ik a z o staje zassan a z p ierścien iow ej k o m o ry (D) do p rz e w o d u zasilająceg o b ard zo b o g a ta m ie sz a n k a e te ro w a , k tó ra u m o żliw i n a ty c h m ia sto w y zapłon. W m ia rę w z ra s ta ­

Rys. 5. Przekrój osiowy urządzenia-: A — czop nagwintowa­ n y> s — kadłub, C — otwór łączący, D' — komora pierście­ niowa, E — obrzeże nagwintowanej zatyczki, P — sprężynu­ jąca podkładka, G — Szczelina, H — kapsla, J — kanalik w ty, K igła, L — żłobek, M — otw ory wiercone, N — na­ gwintowana zatyczka, O — filtr pow ietrzny, P — u ch w yt sprężynowy,

P ró b y w y k a z a ły , że w p rz y p a d k u u ży c ia p o w y ż ­ szego u rz ą d z e n ia czas rozrucjiu, Ulfega z re g u ły s k ró ­ c e n iu o k ilk a sek u n d . J e śli p o n a d to za sto so w ać s m a ­ r y zim o w e o m ałej lepkości, o p o ry ta rc ia z o s ta n ą zn a c z n ie o b n iżo n e, co /pozw oli je sz c z e b a rd z ie j p o d ­ k re ś lić z a le ty dan eg o » rz ąd ze n ia . * („Technickń Prace", nr 6, 1951 r., str. ’ 125, 126)

Nr 5/1951

WIADÓMOSCI URZĘDU PATENTOWEGO

743

D r inż. K A R E Ł S K R 1 Y A N

PRAWIDŁOWE WYWAŻANIE TARCZY SZLIFIERSKIEJ PODCZAS PRACY W y d ajn o ść szlifo w an ia i osiągalna jak o ść szlifo­ w a n ej p o w ierzch n i zależą w znacznym sto p n iu ód te ­ go, w ja k im sta n ie z n a jd u je się szlifierk a, głów nie zaś chodzi o to, żeby n ic p o w staw ały n a n iej znacz­ n e d rg an ia. W czasie prób, zm ie rz a ją c y c h do stw ie rd z e n ia w p ły w u d rg a ń m asz y n y n a jakość o b ra b ia n e j po­ w ierzch n i, zauw ażono, że n a w e t w ów czas, g d y p ow ­ s ta ją d rg a n ia , m o żna p rz y zasto so w an iu d łu g o trw a ­ łego „ w y isk rz a n ia “ o siąg n ąć pozornie p ię k n ą i b ły ­ szczącą p o w ierzch n ię. P o zb ad an iu o szlifow anych p rz ed m io tó w za p o m o cą p rz y rz ą d u B ru s h ‘a, w y k re ś ­ lając eg o p o w ięk szony p ro filo g ra m ro z p a try w a n e j p o w ierzch n i, stw ie rd z o n o jed n ak , że p o w ierzch n ia p rz e d m io tu , szlifo w anego n a m aszy n ie n ie p o d leg a­ ją c e j d rg a n io m , je s t zn a czn ie doskonalsza; je j szorst­ ko ść je s t bez p o ró w n a n ia m n iejsza, dzięk i czem u m oże p ra co w ać o w ie le lep iej, np. jak o p o w ierzch n ia ło ży sk o w a (rys. 1).

ra z n a zaw sze, n ato m iast w y w a żen ie tarczy s z lifie r­ skiej n a le ż y często p o w tarzać. P rze p ro w ad z a się je bądź p rz y w y m ian ie tarc zy , b ąd ź też (czego z resztą n ajczęściej nie p rz estrze g a się) p rz y każdej zm ian ie je j s ta n u rów now agi d y n am icz n ej, w yw o łan ej n p . n ieró w n o m ie rn y m n a sią k a n ie m ta rc z y cieczą ch ło ­ dzącą lu b znacznym jej zużyciem , szczególnie je śli z d a rta w a rs tw a m a te ria łu szlifiersk ieg o nie b y ła je d ­ no ro d n a, t. zn. jeżeli jej śro d e k ciężkości nie leżał n a osi o b ro tu . D otychczasow y sposób staty cz n eg o w y w a żan ia zd ję ty c h z m aszyny ta rc z szlifiersk ich , na s p e c ja l­ n y m w sp o rn ik u , posiada w ie le b rak ó w , do k tó ry c h n ależ y zaliczyć d łu g o trw ało ść b a d a n ia oraz n iem o ż­ ność w y k ry c ia p rzytoczonego w yżej błędu, p o w s ta ­ jącego w czasie pracy. Z tego w zględu po szu k iw an o sposobu w y w a żan ia ta rc z y b ezpośrednio n a m aszy n ie. P ro b lem te n ro z ­ w iązano przez sk o n stru o w a n ie specjalnego u rz ą d z e ­ n ia do w y w ażan ia, k tó re m o n tu je się n a o p ra w ie tarc zy szlifiersk iej. T ak ie u rz ą d z e n ie je st p rz e d s ta ­ w ione n a ry s. 2.

Rys. 1. P rofilogram y pow ierzchni przedm iotów s zlifo w a ­ nych: A) w p rzy p a d k u drgań maszyny, w ynoszących oko­ ło 2jx; B) w p rzy p a d k u drgań m aszyny, w ynoszących około 15fi. Ska le pow iększenia poziomego i pionowego są podana na w y k re sie f

R ó w n ież czas rob o czy , n iezb ęd n y do u zy sk an ia o k re ślo n e j g ład k o ści p o w ierzch n i, w p rz y p a d k u m a­ szy n y w o ln ej od d rg a ń , je s t zdecy d o w an ie k ró tszy , p o n iew a ż n ie z b ę d n e „ w y is k rz a n ie “ n ie tr w a w ów ­ czas ta k długo. Z e w z g lę d u n a to, że d rg a n ia są p rzen o szo n e na ta rc z ę szlifiersk ą , ta rc z a ta n ie w sp ó łp ra c u je z o b ra­ b ia n y m p rz e d m io te m w sposób p ły n n y i b ez w strzą sow y, ale w y tw a rz a p o w ie rz c h n ię falistą. W ierzch o ł­ k i o d n o śn y ch fa l n ie p o k ry w a ją się z sobą p rz y ko­ le jn y c h o b ro ta c h p rz e d m io tu , poniew aż zaw sze po­ sia d a ją p e w n e p rz e su n ię c ie fazow e, w y n ik a ją c e stąd, że cz ęsto tliw o ść d rg a ń n ie stan o w i ca łk o w ite j w ie­ lo k ro tn o ści liczb y o b ro tó w p rz ed m io tu . Je ż e li za­ te m w p rz y p a d k u ta rc z y p o d legającej drganiom ch cem y u z y sk a ć o b ra b ia n ą p o w ierzch n ię bez w sp o m ­ n ia n y c h falisto ści, m u sim y znacznie p rz e d łu ż y ć okres szlifo w an ia, a zw łaszcza o k res „ w y isk rz a n ia “ (gdy m e c h a n ic z n y p o su w ta rc z y je st p rz e rw a n y i tarcza z b ie ra m a te r ia ł ju ż ty lk o n a sk u te k w y ró w n y w a n ia o d k s z ta łc e ń m aszy n y i obrab ian eg o p rzed m io tu ) O trz y m a m y w ty m p rz y p a d k u żądaną gład k o ść po­ w ie rz c h n i, k tó ra je s t w ów czas u tw o rz o n a w łaściw ie z n a jg łę b sz y c h p a r tii n ało żo n y c h n a siebie fal. J e ż e li p rz e a n a liz o w a ć szczegółowo zag ad n ien e z m n ie js z e n ia d rg a ń szlifierk i, dochodzi się do w nio­ sk u , że d e c y d u ją c e zn a cze n ie m a tu d o k ła d n e w y ­ w a ż e n ie ta rc z y sz lifie rsk ie j. P o z o sta łe ź ró d ła d rg a ń , ja k n p . siln ik i elek try czn e o ra z in n e części w iru ją c e , n o ż n a w y w a ży ć trw ale,

Rys 2.

Za po m o cą now ego u rz ą d z e n ia m ożna w y w ażać tarc zę podczas p ra cy szlifierk i, m ianow icie w . te n sposób, ze p rzez dociśnięcie guzików , w y sta ją c y c h n a z e w n ą trz urządzenia, p o w o d u je się p rzem ieszcza­ nie o d p o w ied n ich ciężarków , um ieszczonych w e ­ w n ą trz u rz ąd ze n ia O b se rw u je się p rz y ty m d rg a ­ n ia m aszy n y , n ajlep iej za p o śre d n ic tw e m p ro ste g o w ib ro sk o p u rtęciow ego, d o starc zan e g o łącznie z sa ­ m y m u rz ą d z e n ie m do w y w a ż a n ia (dośw iadczony sz li­ fierz m oże w y k ry w ać d rg a n ia do ty k iem , za p o ś re d ­ n ictw em rę k i położonej n a w rz e c ie n n ik u m aszy n y ). P rz e sta w ia ln y m i ciężark am i m a n ip u lu je się ta k d łu ­ go, aż u zy sk a się m in im u m d rg a ń . Z azw yczaj dąż> się do zm n iejsza n ia a m p litu d y d rg a ń do w artości n ie p rz ek ra cza ją cej 1 ¡x (0,001 m m ). U rz ąd ze n ie tego ro d zaju w y tw a rz a się w c z te rec h ro z m ia rach stan d ard o w y ch , p rz ezn a czo n y c h do w y ­ w ażan ia ta rc z szlifierskich o k re ślo n e j w ielkości i c ię ­ żaru. M ożna je m o n to w ać n ie m a l n a w szy stk ich s z li­ fierk ach istn ie ją cy ch typów , p rz y czym należy je d y ­

744

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

n ie założyć odpowiedni n a rz ą d m ocujący na opraw ie tarczy szlifierskiej (rys. 3) i przytw ierdzić w e w ła­ ściw y sposób osłonę tarczy. W przypadku w szyst­ kich czterech typów u rządzenia zakres w yw ażania jest w ystarczający, aby um ożliw ić stosow anie go w odniesieniu do tarcz szlifierskich o takim stopniu niew yw ażenia, jaki spotyka się najczęściej w p a r­ tiach dostarczanych przez w ytw órcę, przy czym sta ­ je się w ów czas zbędne w yw ażanie statyczne tarcz przed założeniem ich na m aszynę.

N r 5 /1 9 5 1

przy w spółpracy szeregu racjonalizatorów n a żą d a n ie sżllfierzy Z akładów TOS Libeń. K o n stru k c ja u rz ą ­ dzenia je s t całkow icie oryginalna, n ie stosow ana d o ­ tychczas nigdzie za granicą. (Jed y n a znana za g ra n i­ cą k o n stru k c ja urządzenia do w yw ażania ta rc z szli­ fierskich podczas biegu m aszyny o p iera się n a zu­ pełnie innej zasadzie; chociaż w spom niane u rz ą d z e ­ nie zagraniczne jest zasadniczo praw idłow o ro zw ią­ zane, to je d n a k w ykazuje jed n ą W ielką w adę, m ia n o ­ w icie w ym aga stosow ania sanek o specjalnej, dość skom plikow anej budow ie; praw dopodobnie z tego powodu nie znalazło szerszego zastosow ania.)

Rys. 3. Sposób montażu urządzenia do w yw aża­ nia na oprawie tarczy szlifierskiej .

Oprócz opisanego w yżej norm alnego typu urządze­ nia, um ocow anego n a opraw ie tarczy szlifierskiej, został w ykonany dodatkow o in n y typ, ustaw iany na p rzeciw nym końcu w rzeciona tarczy (rys. 4). Ten ty p urządzenia w yw ołuje za pom ocą swych przestaw ialnych ciężarków siły odśrodkowe, które dają w ypadkow e, leżące w płaszczyźnie tarczy szli­ fierskiej i równoważące dokładnie siłę odśrodkową, pochodzącą od tarczy niew y w ażonej. Z aletę takiego u rządzenia stanow i okoliczność, że nie trzeba go zdejm ow ać przy w ym ianie tarczy szlifierskiej oraz że nie nastręcza ono tru d n o śc i przy szlifow aniu przedm iotów o specjalnych kształtach, np. stożków o m ały m kącie w ierzchołkow ym , kiedy to przy sil­ nie przekręconych sankach szlifierskich urządzenie pierw szego typu m ogłoby uniem ożliw ić tarczy szli­ fow anie m ałych średnic przedm iotu. O pisane urządzenie do w yw ażania zostało w yko­ nane w ed łu g projektu a u to ra niniejszego a rty k u łu

Rys. 4.

Szlifierka, 2, urządzeniem do wyważania, zamocoiu nyrn na tylnym końcu wrzeciona tarczy.

M ożna spodziew ać się, że opisane tu urządzenie do w yw ażania, produkow ane już .obecnie sery jn ie i do­ łączane n iem al do w szystkich istniejących typów szlifierek do szlifow ania n a okrągło, przyczyni się w znacznej m ierze p rzy odpow iednim rozpow szech­ nieniu do polepszenia jakości i gładkości obrabianych pow ierzchni, do podniesienia dokładności p rac y oraz do zw iększenia w ydajności szlifieriii, w szczególno­ ści bądź przez skrócenie czasów roboczych obróbki (w p rzy p ad k u w yw ażonej tarc zy szlifierskiej m ożna osiągnąć te sam e w yniki szlifow ania w krótszym czasie), bądź przez znaczne skrócenie czasów pom oc­ niczych, zw iązanych z w yw ażaniem tarcz s ta rą m e­ todą. („Teehnickci Prdce", nr 6, 1951 r., str. 120, 121)

MECHANIZACJA PRODUKCJI PŁASKICH RESORÓW KOLEJOWYCH Jeszcze do niedaw na w yrób różnych sprężyn, Z ,teg o w zględu koncern „English S te e l Corporation zwłaszcza resorów kolejow ych, uw ażano nń ogół za Ltd..“ 2) zw rócił szczególną uw agę n a m ożliw ość zme­ jedną z najbardziej specjalnych gałęzi kuanictw a. chanizow ania p ro d u k c ji' takich resorów . P rzeprow a­ W yrób bow iem poszczególnych p iór resorów, o rów ­ dził on w ciągu ostanich k ilk u la t w yczerpujące b a ­ nom iernie dopasowanej krzyw iźnie i rów nom ierdania, k tó re doprow adziły do uru ch o m ien ia przed nym odkształcaniu przy obciążeniu roboczym, w y­ „dw om a la ty fab ry k i płaskich resorów kolejow ych. m aga dużej um iejętności. Toteż do niedaw na resory W szystkie procesy technologiczne całkow icie zm e­ tak ie w ykonyw ano przew ażnie ręcznie — jest to je ­ chanizow ano, zaczynając od cięcia stalow ych p ła­ dnak kosztow ne, a zakres produkcji jest ograniczo­ skow ników n a kaw ałki, odpow iadające długości po­ ny. szczególnych p iór resoru, aż do ostatecznej kontroli Dotychczasowe m etody produkcji resorów kolejo­ resorów gotow ych. w ych nie mogą zaspokoić zapotrzebow ania, zw łasz­ cza po ostatniej wojnie, k tó ra spowodow ała oibrzynie zniszczenie taboru kolejow ego.na całym świecie. 1) „Engineerinci“ 9 lutego 1951 t., vel. 171, No. 4437, str.149.

N r 5/3951

Rys. J

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

Schem at przedstawiający kolejność przebiegu

S c h e m a t n a rys. 1 p rz e d s ta w ia kolejność p rz eb ie­ g u poszczególnych p ro ceso w technoiogicznycn. F a b ry k a p o siada h a lę długości 122 m i szerokości 2 i m , p rz y czym p o u iu g a c tio w o rozm ieszczona jest n a k ilk u poziom ach, co znacznie s p rz y ja ścisłem u p o w ią z a n iu p o szczególnych procesow technologicz­ n y c h . W celu szybkiego p rzen o szen ia o brabianego m a te r ia łu n a poszczegom e m iejsca robocze o raz u ła ­ tw ie n ia m o n tażu fa b ry k a , zao p atrzo n a je s t w 7 d u ­ ży ch p odnośników p io n o w y ch oraz w liczn e inne d źw ig i i p rzen o śn ik i n ajn o w sz ej k o n stru k cji. P od n o ­ śn ik i pionow e są rozm ieszczone tak, że trz y z nich są zm o n to w an e obok sieb ie w pobliżu p ra s do k sz ta ł­ to w a n ia poszczególnych p ió r resoru, a pozostałe są ro zm ieszczone p a ra m i m iędzy p rz en o śn ik am i do w stę p n e j i o stateczn ej k o n tro li resorów . P o n ad to w szy stk ie p rzen o śn iki, podnośniki, u rz ą d z e n ia i p ie­ ce są ro zrząd zan e sam oczynnie. Z an im p rz y stą p im y do om ów ienia sposobu w yko­ n y w a n ia poszczególnych procesów technologicznych, n ależ y w spom nieć w p a r u słow ach o zastosow anym tu ta j h a rto w a n iu s ta li sp rę ży n o w ej, k tó re w y w ie ra dość d u ży w p ły w n a m eto d y produkcji. D o ty ch czas re so ry k o lejo w e, w y ra b ia n e ze stali w ę g listej o zaw arto ści 0,55°/o C, h a rto w a n o zw ykle w w odzie. O statn ie b a d a n ia w y k a zały je d n a k , że zn a czn ie lepsze w y n ik i u z y sk u je się p rz y h a rto w a ­ n iu w oleju. W sp o m n ian y k o n c e rn za sto so w ał stal w ę g lis tą o zaw arto ści 0,75% C, k tó ra po z a h a rto w a ­ n iu w o le ju w y k a z u je tw ard o ść ok. 300 w e d łu g B ri­ n e lla . J a k k o lw ie k ro d zaj h a rto w a n ia sta li n ie w y k a­ z u je po d w zg lęd em o b ró b k i h u tn iczej w ięk szej róż­ n ic y , to je d n a k h a rto w a n ie w o leju d a je p e w n e ko­ rz y śc i p ra k ty c zn e. N a p rz y k ła d p rz y h a rto w a n iu w o leju d łu g ich p ió r re so ru zm niejsza się znacznie n ieb ezp ieczeń stw o szkodliw ego ich o d k ształcan ia o ra z u zy sk u je się g ład szą pow ierzchnię ze w n ętrz n ą n iż p rz y h a rto w a n iu w w odzie. P o n ad to p rz y h a rto ­ w a n iu w o leju s ta l sp rę ży n o w a je s t m n iej w rażliw a n a p e w n e opóźnienie p rz y n ag ły m chłodzeniu, spo­ w o d o w a n e np. obecnością n a je j p o w ierzch n i n ie d u ­ że j ilości zen d ry w alcow niczej. P odczas gięcia piór re s o r u z e n d ra zo staje pokruszona, a szybkie zan u rze­ n ie s ta li w k ąp ieli olejow ej zapobiega ponow nem u je j tw o rz e n iu się. W sp o m n ia n ą fa b ry k ę zap ro jek to w an o do p ro d u k ­ c j i re so ró w o d ługości do 1,5 m i szerokości 7,5— 12,5 cm oraz o cięż arz e całkow icie zm ontow anego re s o ru w y n o szącym ok. 150 kg. O czyw iście je s t ona ró w n ie ż p rz y sto so w a n a do w y ro b u re so ró w m n iej­ szy ch . J a k o m a te ria łu w yjściow ego u ży to płask o w ­

745

poszczególnych procesów technologicznych

ników fta lo w y c h o długości 3,9— 4,5 m , k tó re tn ie się n a k a w a łk i żądanej długości za pom ocą nożyc m e ­ chanicznych. P łask o w n ik i tn ie się p a rtia m i n a k a ­ w a łk i o długości, o d pow iadającej długości poszcze­ gólnych p ió r resoru, p rz y czy m zaczyna się zw y k le od p ió r n ajd łu ższ y ch . D a je to duże korzy ści p r a k ­ tyczne p rz y n astęp n y m k o m p le to w a n iu p ió r w p o ­ staci re so ró w gotow ych. U zyskane k a w a łk i p łask o w n ik ó w p rz ep ro w a d za się k o lejn o przez trzy p iece gazow e w celu o g rz a n ia ich ko ń có w i śro d k a do te m p e r a tu ry ok. 800° C. P ie ­ ce są o g rzew an e zw y k ły m gazem św ietln y m za p o ­ m ocą sp ec ja ln y ch palników , u m o żliw iający ch s k u ­ p ian ie c iep ła na m ałej p rz e s trz e n i (ok. 15 cm). Z a ­ p ew n ia to ekonom iczne o g rzew an ie tylko k o ń có w lu b śro d k a k ształto w a n y ch pió r. K a w a łk i płask o w n ik a po ogrzan iu w p ie rw ­ szym p ie c u jed n y c h ich ko ń có w do żądanej te m p e ­ ra tu r y d o starc za się za po m o cą odpow iedniego p rz e ­ n ośnika n a p ra sę-w y tłac zark ę, za pom ocą k tó re j n ad aie się im żą d an y kształt. N a p ra sie obcina się k r a ­ w ędzie o g rz an y ch końców p ła sk o w n ik a i z a o p a tru je się je w odpow iednie ro w k i i w ycięcia oraz w m a ły trz p ie ń elip ty czn y , k tó ry w sp ó łn ra c u ie z o d p o w ied ­ nim w y cięciem n a końcu p ió ra dolnego. P o w y k o n a n iu ty c h zab ieg ó w obróbki, k a w a łk i p łask o w n ik a przenosi się za pom ocą innego p rz e ­ nośnika do dru g ieg o pieca gazow ego, w k tó ry m o g rz e­ w a się do żą d an ej te m p e r a tu ry d ru g ie ich końce. N a ­ stęp n ie p rz en o si się je m ech a n iczn ie do d ru g iei p o ­ dobnej p ra s y -w y tła c z a rk i i o g rz a n e końce p ła sk o w ­ ników k s z ta łtu je się w p o d o b n y sposób. R y su n e k 2 p rz e d sta w ia przen o śn ik i p ra s ę do w y k o n y w a n ia t a ­ kiej o b ró b k i.

Rys. 2. Prasa do wykańczania końców piór resoru.

746

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

T a k u k sz ta łto w a n e p ió ra re so ru przenosi się n a ­ stę p n ie za pom ocą p rz e n o ś n ik a do trzeciego pieca g azow ego w celu o g rz a n ia środkow ej ich części n a dłu g o ści ok. 15 cm, p o c z y m d o starcza się je za po­ m ocą p rz e n o śn ik a do p rz e b ij ark i, n a k tó re j w y k o n u ­ je się o tw o ry środkow e. P rze iio śn ik i, łączące p ie c e gazow e z p rasam i i p rz e ­ bij a rk ą , są zao p atrzone w odpow iednie u rz ąd ze n ia u c h w y to w e, ro zrzą d zan e p rz e z p erso n el o b słu g u ją ­ cy za p o m o cą pedałów . P rz e n o śn ik i te są n ap ęd zan e okresow o, a u rz ą d z e n ia u c h w y to w e c h w y ta ją p rz e ­ n oszone k a w a łk i p ła s k o w n ik a i um ieszczają je w żą­ d a n y m poło żen iu n a p ra s a c h lu b n a p rzebijarce. W p o b liżu p rz e b ija rk i z n a jd u je się p o tró jn y p o d ­ n o śn ik pionow y, słu żący do kom p leto w an ia pió r w p o sta c i g otow ych re so ró w . S k ła d a się o n z trz e c h części, n ap ę d zan y c h o so b n y m i siln ik am i e le k try c z ­ n ym i. P o d n o śn ik je s t w y k o n a n y z pionow ych ła ń ­ cuchów b ez końca, za o p a trz o n y c h w szereg p ó łek p o p rzeczn y ch , p rz y sto so w a n y c h do um ieszczenia n r n ich po je d n y m resorze. O d stęp m iędzy p ó łk am i w y ­ nosi 46 cm w środkow ej części przenośnika, a 38 cm w częściach bocznych. Ś ro d k o w a część p rz en o śn ik a m oże p rz en o sić jed n o c z e śn ie 386 resorów o m a k s y ­ m a ln y m ciężarze po 150 k g k aż d y , a części boczne po 420 re so ró w o d e b r z e p o 100 ki?. N aned je s t o k reso w y i ro z rz ą d z a n y za pom ocą w y łączników przy cisk o w y ch . K ażd a p ó łk a p rzen o śn ik a z a trz y m u ­ je się n a poziom ie sto łu roboczego p rz e b ija rk i w c ią ­ gu czasu, p o trzeb n ego do um ieszczenia n a n iej je d ­ nego p ió ra po za o p atrze n iu go w otw ór środkow y. P o d n o śn ik ta k i p rz e d sta w ia rys. 3.

N r 5/ 19 5 1

P o u m ie sz c z e n iu n a każdej p ó łc e p o d n o śn ik a p ió ra n ajd łu ższ eg o , n a k ła d a się n a n im k o lejn o in n e p ió ra re s o ru w p o d o b n y sposób aż do sk o m p le to w a n ia re r s o ru . P rz y n a k ła d a n iu o statn ieg o p ió ra łąc* y s ię ich k o m p le t p ro w iz o ry cz n ie sw o rzn iem , osadfcając go w śro d k o w y m otw orze piór.

Rys. 4

Przenoszenie resorów do pieca hartowniczego.

Z drugiej stro n y podnośnika zn ajd u je się przeno­ śnik potokow y, k tó ry gotowe kom plety przenosi do pieca hartow niczego. W ałki tego przenośnika są n a ­ pędzane okresow o silnikiem e le k try c zn y m za pom o­ cą przek ład n i łańcuchow ej. Rys. 4 p rzed staw ia część takiego przenośnika przy w ejściu do pieca h a rto w n i­ czego. N apęd przenośnika potokowego i ram ion z a b ie ra kow ych pieca hartowniczego, przesuw ających w nim h a rto w a n e resory, jest rozrządzany w sp ó ln y m urządzeniem , nastaw ionym n a odpow iednią szyb­ kość zależnie od ciężaru resorów , rodzaju u ż y te j stali itd. Piec hartow niczy jest typu przepustow ego. Jego ram iona zabierakow e przesuw aią reso ry w pro st z przenośnika potokowego, k tó ry końcem sięga do pie­ ca. R am iona te są napędzane urządzeniem h y d ra u ­ licznym , um ieszczonym pod podłogą hali. Za pom ocą w spom nianych ram io n ogrzane resory są przenoszone przy drugim końcu pieca n a drugi przenośnik potokowy, k tó ry dostarcza je do odpo­ w iedniej prasy, nadającej im ostateczny kształt w y­ gięty.

Rys. 3. Potrójny podnośnik pionowy.

J a k ju ż w spom nieliśm y, płaskow niki tnie się na kaw ałki partiam i, osobno do w yrobu pióra o udne, długości. A więc początkow o tn ie się na kaw ałki jdla piór ó fiajwiększej długości, a następnie na kaw ałki d la-k o lejn y c h króJszych p ió r itd. Ilość kaw ałków płaskow nika jednej p a rtii odpow iada ilości półek jednej części wspomniane"go podnośnika. Boczne części podnośnika służą do m ontow ania resorów m niejszych.

M iędzy piecem a tą p ra s ą z n a jd u je się in n a p rasa pośrednia, ściskaiaca p ió ra resorów z boków w celu n ad an ia im w łaściw ego położenia. T aka p rasa w y­ rów nująca ^przedstaw iona jest n a rys, 5. N a p rasie w yginającej n ad aje się resorom żądaną krzyw iznę, zao p atru je się końce najdłuższych piór w pdpow iednie ucha oraz .w ykańcza sie ostatecznie końce in n y ch piór resoru. Podczas w ykonyw ania tych zabiegów resory są ogrzane do te m p e ra tu ry 920—950° C. Rys. 6 przedstaw ia zabieg w ykańczania resoru n a p rasie w yginającej. W ykończone resory przenosi się z .prasy n a odpo­ w iedni pom ost, nja którym w y jm u je się środkow y sworzeń, a poszczególne pióra segreguje się w edług w ielkości do h artow ania w oleju za pom ocą odpo­ w iedniego bębna. Podczas h a rto w an ia poszczególne p ió ra są przenoś szone do kąp ieli olejowej za pom ocą sześciokątnego bębna, .zaopatrzonego n a zew nętrznych pow ierzch-

N r 5/1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

niach w o d p ow iednie u c h w y ty do zam ocow yw ania h arto w an y ch piór. U c h w y ty m a ją zd erzak i n a sta w ­ ne, ro zrzed zan e za po m o cą sp rę ż y n i d źw ig n i oraz ped ału , w łączonego p rz e z o b słu g u jąceg o . Szybkość obrdtow a b ęb n a je s t b a rd zo m a ła i zależn ie od w iel­ kości p ió ra i ro d z a ju u ż y te j sta li n a s ta w io n a tak, aby po zajęciu p rzez h a rto w a n e p ió ra p o ło żen ia n a j­ niższego zo stały o n e w y sta rc z a ją c o ochłodzone.

747

p o d n o śn ik a pionow ego do h a li i u k ła d a się n a o d p o ­ w ied n ich p rzen o śn ik ach poziom ych. P o d n o śn ik p io ­ now y s k ła d a się z dw óch części, z k tó ry c h k aż d a je s t połączona osobnym p rz en o śn ik ie m poziom ym z p r a ­ są do o sad zan ia opasek. P rzy śp iesz a to znacznie p ro ­ d u k c ję re so ru .

W ty m m iejscu u c h w y t zo staje sam o czy n n ie zlu­ zow any, a z a h a rto w a n e p ió ra o p a d a ją n a p rz en o śn ik pochyły, k tó ry u su w a je ze z b io rn ik a i przenosi bezpośrednio do p ieca do odpuszczania. T e n p rz e ­ nośnik je s t n ap ę d zan y okresow o i z m a łą szybkością, a p rzed piecem z a trz y m u je się go n a c h w ilę w celu usunięcia p rzez o b cie k a n ie oleju, p rz y w a rte g o do piór. Piec do odpuszczania je s t o g rz e w a n y k rą żąc y m pow ietrzem , o g rz an y m do te m p e r a tu ry ok. 500 C k tó rą m ożna reg u lo w ać zależnie od ro d z a ju uży tej stali. P iec działa w sposób ciągły, a je s o trz o n stan o ­ wi o dp ow iedni p rz en o śn ik , d o sta rc z a ją c y ogrzane pióra bezpośrednio do z b io rn ik a w odnego. Po usu n ięciu p ió r ze zb io rn ik a w odnego za pom o­ cą p rzen o śn ik a k o m p le tu je się je w p o sta c i goto­ w ych reso ró w i p ro w iz o ry cz n ie łączy się sw orzniem , osadzonym w ich o tw o ra c h śro d k o w y ch . N a stę p n ie poddaje się j e b a d a n iu n a odpow iedniej p rasie, czy poszczególne p ió ra w łaściw ie w z ajem n ie p rzy leg ają. W razie stw ierd zen ia p ew n ej n ied o k ład n o śc i w a d li­ w e resory k ie ru je się do w a rs z ta tu ślusarskiego, znajdującego się w sąsied n iej h ali, a re s o ry dobre bada się n a w ielkość ugięcia. N astęp n ie re so ry d o sta rc z a się za p o m o cą p rz e ­ nośnika poziom ego do p o d n o śn ik a pionow ego, k tó ry przenosi j e n a o d p o w ied n ią p ra sę w celu zao p atrze­ nia ich w opaskę. P rzed osadzeniem o g rzan ej opaski z żelaza ko w al­ skiego lu b stali m ało w ęg listei re s o r zam ocow uje się w im ad le h y d ra u lic z n y m w p o ło żen iu pionow ym . Po usim ięciu środkow ego sw o rz n ia i o sa d z e n iu opaski przenosi się n a p ra sę w ce lu zaciśnięcia opaski. P r a ­ sa je s t n a p ę d z a n a h y d ra u lic z n ie i m a d w a tło k i, roz­ m ieszczone w p łaszczy źn ie pionow ej i poziom ej, um o żliw iające ściskanie, opaski jednocześnie z czte­ rech stro n .

Rys. 5. Prasa do wyrównywania boków resorów.

P o zam ocow aniu op ask i z a o p a tru je się reso r w g ó rn y czop i k ie ru je sig do k o n tro li ostatecznej. W ty m celu gotow e re s o ry przen o si się za pom ocą

Rys 6.

Prasa do wyginania resorów.

P o d o k o n an iu ostatecznej k o n tro li resoró w g o to ­ w ych m a lu je się je p rz ez z a n u rze n ie w o d p o w ied ­ nim z b io rn ik u z farb ą, a p o w y su szen iu re s o ry są g otow e d o w ysyłki. O p ra co w a ł inż. A. Towpik

ZYROBUS W S z w a jc a rii p rz e p ro w a d z a n e są p ró b y e k sp lo a ­ ta c y jn e e k sp e ry m e n ta ln e g o m o d elu now ego ty p u p o jazd u , nazw an eg o „ ż y ro b u se m “ . O sobliw ość jeg o sta n o w i sp e c ja ln y u k ła d zasilania. Ż yrobus, p o d o b ­ n ie ja k tro le jb u s , je st n a p ę d z a n y siln ik am i e le k tr y ­ cznym i, o b ra cając y m i k o ła n a oponach, jednaK" e n e r­ gia do z a sila n ia silników je s t d o starc zan a n ie za p o ­ śre d n ic tw e m sieci tra k c y jn e j lu b czerp an a z a k u m u ­ lato ró w , lecz je s t g ro m ad zo n a w m asy w n y m k o le za m ach o w y m (żyroskopie), um ieszczonym b e z p o śre d ­ nio n a ży ro b u sie. P o w y ższem u kołu za m ach o w em u o ciężarze 1,5 t. i śre d n ic y 1500 m m n a d a je się szybkość o b ro to w ą do 3000 o b r/m in za po m o cą um ieszczonego n a n im siln ik a zw arteg o , czerpiącego en e rg ię e le k try c z n ą z sieci 380 V, 50 Hz n a sp e c ja ln y c h p u n k ta c h z a sila ­ nia. P o ro z p ęd zen iu k o ła zam achow ego siln ik z o s ta ­ je o d łączony od sieci i p rz e sta w io n y n a re ży m p r ą d ­ n icy ze w zb u d zen iem k o n d en sa to ro w y m , n a p ę d z a n e j ty m że k o łe m zam achow ym . W te n sposób n a g ro m a ­ dzona e n e rg ia m ech an iczn a zo staje p rz ek ształco n a z p o w ro te m w en e rg ię e le k try c z n ą , k tó rą d o p ro w a ­ dza się sto so w n ie do z a p o trzeb o w an ia do siln ik ó w tra k c y jn y c h . W m ia rę z u ż y w a n ia się n ag ro m a d z o ­ nej e n e rg ii szybkość o b ro to w a k o ła zam ach o w eg o sto p n io w o m aleje. M ak sy m aln a m oc, w y m a g a n a do „ n a ła d o w a n ia “ żyrobusu, dochodzi do 240 kW . P o ­ w tó rn e d oładow anie w in n o b y ć p rz ep ro w a d zo n e po p rz e b y c iu 5 — 6 km , licząc w zdłuż drogi p o zio m ej. P u n k ty zasilania w p o sta c i sp ec ja ln y ch m asztó w in s ta lu je się n a p rz y s ta n k a c h p rz elo to w y ch o ra z n a p rz y s ta n k a c h k ra ń co w y ch . Czas, n iezb ę d n y do n a ła ­ d o w a n ia k o ła zam achow ego, w y n o si 1 — 3 m in u t.

W IADOM OŚCI U R Z Ę D U PATENTO W EG O

748

P ro c e s ład o w an ia je s t n a d e r p ro sty . P rz y z b liż a ­ n iu się do m asztu za sila ją ceg o kierow ca, n ie o p u ­ szczając sw ego stan o w isk a, p rz e sta w ia trz y d rą g i, u m ieszczo n e n a d achu, w położenie pionow e, a sk o ­ ro ty lk o z e tk n ą się one z poziom ym w y sięg n ik iem m asztu , z a trz y m u je o s ta te c z n ie żyrobus (ry su n e k ). W y sięg n ik je s t z a o p a trz o n y w trz y sekcje sty k ó w , za k tó ry c h p o śre d n ic tw em p r ą d tró jfaz o w y d o p ły w a p tz e z w y m ie n io n e d rą g i do siln ik a koła zam ach o w e­ go. W c iąg u 1 — 3 m in u t ład o w a n ie zo staje u k o ń ­ czone i m o żn a k o n ty n u o w a ć jazdę.

M a k sy m a ln a szybkość ru c h u żyrofcusu dochodzi do 50 k m /g o d z . R eg u lację szybkości k iero w ca osiąga p rzez p rz e łą c z a n ie b ieg u n ó w silników oraz w łąc zan ie k o n d en sa to ró w . H a m o w an ie p rzep ro w ad za się w u k ła d z ie re k u p e ra c y jn y m , p rz y czym o d zy sk a n a p rz y h a m o w a n iu en e rg ia e le k try c z n a zo staje w y k o ­ rz y s ta n a do zw ięk szenia szy b k o ści obrotow ej k o ła zam achow ego. W c e lu zm n iejszen ia s t r a t n a ta rc ie i p o lep szen ie w a ru n k ó w chłodzenia, koło zam ach o w e u m ieszcza się w szczeln ej obudow ie w y p e łn io n e j w odorem . U m oż­ liw ia to ru c h jało w y k o ła zam achow ego w ciąg u 12 — 14 godzin. K oło

zam ach o w e

je s t

podw ieszone e lasty c zn ie

w k a d łu b ie p ojazdu, d zięk i czem u e fe k t ż y ro sk o p o ­ w y n ie w y s tę p u je w ja k ik o lw ie k o dczuw alny sposób. K o n s tru k to rz y e k sp e ry m e n ta ln e g o m odelu ż y ro b u su n ie ro z w iąza li d o tychczas zag ad n ien ia zach o w an ia się k o ła zam achow ego w p rz y p a d k u p o w ażn iejszej aw arii, n a p rz y k ła d p rz y z d e rz e n iu się z in n y m p o jazd em . W p o ró w n a n iu z in n y m i ro d z ajam i tra n s p o r tu u liczn eg o ży ro b u s p o siad a w ie le szczególnych zalet, m ian o w icie: w y k a zu jąc z w ro tn o ść autobusu, n ie z a ­ tru w a p o w ie trz a sp a lin a m i i m oże być za sila n y t a ­ n ią e n e rg ią w ielk ich e le k tro w n i; nie w y m ag a sp e ­ cjaln e j sieci tra k c y jn e j a n i u rząd zeń p ro s to w n i­ czych, ja k to m a m iejsce w p rz y p a d k u tro le jb u s u , a p rz y ty m p rzew y ższa te n o sta tn i pod -względem zw ro tn o ści; w sto su n k u do au to b u só w a k u m u la to ro ­ w y ch g łó w n a jego w yższość p o leg a n a b ard zo k r ó t ­ k im czasie ład o w an ia, ja k ró w n ie ż n a w iększej t r w a ­ łości — b a te r ia a k u m u la to ró w w y m ag a w y m ia n y p c 3C0 ład o w a n ia ch , podczas g d y g w a ra n to w a n y okre.c trw a ło śc i ło ży sk k u lk o w y c h w y n o si n ie m n iej n iż 2 la ta ; p o n a d to b a te ria a k u m u la to ró w o ró w n o w ażn e i m ocy b y ła b y 30 ra z y cięższa. W reszcie ład o w a n ie ż y ro b u su je s t p rz e p ro w a d z a n e bezpośrednio z sieci

N r 5/1951

p rą d u tró jfaz o w eg o , podczas g d y w p rz y p a d k u b a ­ te r ii a k u m u la to ró w w y m ag a n e je s t d o d a tk o w e u rz ą ­ d z e n ie p ro sto w n icz e. („ B u lletin A S E “ , n r 4, 1951 r., s tr. 113). („Elektriczestwo", n r 8, 1951 r., str. 89)

SPAJANIE SZKŁA ZA POMOCĄ ELEKTRYCZNOŚCI ‘ W p o lu e le k try c z n y m o w y so k iej często tliw o ści szkło z a c h o w u je się do te m p e r a tu ry 600° C ja k izo­ la to r. W p rz y p a d k u często tliw o ści o d 10 do 100 M H z p o w s ta ją w szkle, po n iżej w y m ie n io n e j g ra n i­ cy te m p e r a tu r, s tra ty d ie le k try c z n e , k tó re je n a g rz e ­ w ają. G e n e ra to r p rą d u w y so k iej cz ęsto tliw o śc i p r a ­ c u je p rz y ty m ze sp raw n o scią, w y n o sz ą c ą około 5o'Vo. T ak i sposób n a g rz e w a n ia szk ła s to s u je się p rz y w y ­ ro b ie ża ró w ek , lam p ra d io w y c h i in n y c h p o d o b n y ch p rz e d m io tó w . Do celów d o św ia d c z a ln y c h z n a jd u ją w la b o ra to ria c h zastosow anie b a rd z o w y so k ie często -^ tliw o ści, u zy sk iw a n e np. za p o m o cą m a g n e tro n ó w i k listro n ó w . W p ra k ty c e p rz e m y sło w e j u ży c ie tego ro d z a ju śro d k ó w je s t o g ra n ic zo n e d u ży m i ich ko sztam i. N a g rz e w a n ie szkła ciepłem J o u le 'a je s t m o żliw e dzięk i te m u , że opór w ła śc iw y sz k ła o b n iża się w te m p e r a tu rz e od 400° do 500° C o k ilk a ty s ię c y om ów , w zw ią zk u z czym m ożna j e w łą c z y ć do o b w o ­ d u p rą d o w eg o . W celu p rz e c iw d z ia ła n ia n ie p o ż ą d a ­ n y m e fe k to m e le k tro lity c z n y m s to s u je się p r ą d z m ien n y . P o n ie w aż je d n a k opór e le k try c z n y s z k ła n a w e t p rz y w y so k ich te m p e ra tu ra c h p o zo staje b a r ­ dzo du ży , n a le ż y użyć stosunkow o w ysokieg o n a p i ę ­ cia, sięg ają ceg o k ilk u ty sięcy w o ltó w . A by w z w ią z ­ k u z ty m p ra c a n ié ' s ta ła się n ieb ezp ieczn a, s to s u je się jed n o c z e śn ie częstotliw ość k ilk u m eg acy k ló w . Z e w z g lę d u n a to, że w y b ó r o d p o w ied n ich e le k tro d n a ­ strę c z a tu p o w a żn e tru d n o ści, u ż y w a się w ich c h a ­ ra k te rz e p ło m ie n i palników , za p o m o cą k tó ry c h p rz e ­ p ro w a d z a się w stę p n e p o d g rz e w a n ie szkła. S posób te n w y k a z a ł w p ra k ty c e w ie le z a le t. . N a g rz e w a n ie szkła w p o lu m a g n e ty c z n y m o w y ­ sokiej często tliw o ści s ta je się m o ż liw e d o p iero p a w stę p n y m p o d g rz a n iu go p rą d a m i w iro w y m i do te m ­ p e r a tu r y 1000° — 1200° C. W y b ó r sto so w n ej często ­ tliw ości zależy od o p o ru w łaśc iw eg o szkła, k tó ry w ta k w y so k ic h te m p e r a tu ra c h m a w a rto ś ć rz ę d u k ilk u om ów . N a jła tw ie jsz e je s t n ie w ą tp liw ie n a g rz e w a n ie szkła ciep łe m J o u le 'a (to p ien ie oporow e). M oże b y ć ono d o sto so w an e b ez tru d u do ró ż n y c h w a ru n k ó w i p o ­ trz e b b ieżą cej p ra k ty k i p ro d u k c y jn e j. D o z a ta p ia n ia szk la n y c h r u r n eo n o w y ch s to s u je - się g e n e ra to ry p rą d u w y so k ie j częstotliw ości, p o z o sta ją c e j w g ra n i­ ca ch o d 10 do 100 M Hz, o n a p ię c iu 10 kV . W stę p n e p o d g rz e w a n ie szkła p rz e p ro w a d z a się p rz y u ż y c iu p a ln ik a , za sila n eg o m iesza n in ą tle n u i g azu ś w ie tln e ­ go, p rz y cz y m p ło m ie n ie s p e łn ia ją t u ró w n ie ż ro lą e le k tro d . P o o d p o w ied n im n a g rz a n iu sto p io n e k o ń ­ ce s p a ja n y c h r u r z o stają do siebie' p rz y c iś n ię te , co p o w o d u je ich połączenie. Sposób te n n a d a je się do za sto so w an ia zaró w n o w w a rsztac ie , ja k w du żej w y ­ tw ó rn i. M o żn a d zięk i n ięm u p ro w a d z ić n a w e t b a r ­ d zo sk o m p lik o w a n e p race, o siąg ają c p rz y ty m zn acz­ n ą oszczędność czasu. („Technickd ffydce“, nr -6, 1951

t

,

str. 130)

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

N r 5/1951

749

Inż. ZB IGNI EW M U S Z Y Ń S K I

KILKA UWAG NA TEMAT WYSTAW RACJONALIZATORSKICH J e d n y m z n a jb a rd z ie j sk u tecz n y ch i w y p ró b o w a ­ n y c h sposobów p o p u la ry z a c ji osiągnięć ru c h u w y n a ­ lazczo ści pracow niczej są w y staw y , o rg an izo w an e p rz e z O kręgow e R a d y Z w iązków Z aw o d o w y ch w ścisły m po w iązaniu z a d m in is tra c ją p rz em y sło w ą. N a p rz e strz e n i o statn ieg o ro k u m ieliśm y m ożność o g lą d a n ia tak ich w y sta w w P o zn an iu , B ydgoszczy, K ra k o w ie i K atow icach. K ażd a z ty c h w y s ta w m ia ­ ła in n y c h a ra k te r, in n e u jęcie te m a tu i ró ż n ą o p ra­ w ę, k a ż d a z n ich zasadniczo sp ełn iła cele i zadania, d la k tó ry c h b y ła organizow ana. N a p o d staw ie w ła sn y c h o b serw acji zechcę w te j n o ta tc e p raso w ej podzielić się z C z y te ln ik a m i p ew ­ n y m i sp o strzeżen iam i w ty m celu, a b y w p rz y szło ­ ści u n ik n ą ć n ieliczn y ch z resztą błędów , co ró w n o ­ cz eśn ie um ożliw i lepsze w y k o rz y sta n ie o g ro m u w y ­ s iłk u i w ielk ieg o n a k ła d u p racy , jak i w o rg a n iz o w a­ n ie teg o ro d z a ju im p rez w k ła d a ją O k rę g o w e R ady Z w iązk ó w Z aw odow ych. M oje u w agi, w y ra ż a ją c e m ój o so b isty p u n k t w i­ dzen ia, p o w in n y znaleźć szerszy w y d źw ięk w k ry ­ ty c z n y c h w y p o w iedziach in n y c h C zy teln ik ó w , k tó ­ rz y ró w n ie ż p o w in n i sk o rz y sta ć z m ożliw ości sw o­ b o d n eg o p rz e d sta w ie n ia n a łam ac h p ra s y o ceny w y ­ s ta w ra c jo n a liz a to rsk ic h w celu d o p ełn ien ia oceny b łędów , ich w y raźn eg o p o d k re śle n ia i o b m y ślen ia sp o sobów lepszego p rz y g o to w a n ia w y s ta w w p rz y ­ szłości. 1) N asze w y sta w y p re z e n tu ją n a m ek sp o n a ty w p o d ziale zw iązk o w o -b ran żo w y m lu b re so rto w y m . T e n sposób w y sta w ia n ia pow oduje, że n a p rz y k ła d n a rz ę d z ia do o b ró bki w ió ro w ej o g ląd am y n a sto ­ isk a c h m etalow ców , k o le ja rz y , h u tn ik ó w , a n a w e t ch em ik ó w . S k u tk ie m tak ieg o p rz e d s ta w ia n ia ekspo­ n a tó w n a n aszych w y s ta w a c h ra c jo n a liz a to rsk ic h je s t to, że n ie k tó re z n ic h ro b ią w ra ż e n ie b azaru , w k tó ry m m ożna znaleźć w szy stk o — n ie u sta w io n e o d p o w ied n io , n ie u p o rz ą d k o w a n e te m a ty c z n ie , ani n ie u sta w io n e w e d łu g zn aczen ia dla n asze] gospo­ d a r k i u społecznionej i fa k ty c zn ej p rz y d a tn o ś c i d la p rz e m y słu . D o ty ch czaso w em u sposobow i p rz e c iw sta w ia m u p o ­ rz ą d k o w a n ie ek sp o n a tó w w e d łu g p o d ziału tech n iczn o -tem a ty c zn eg o , a w ięc n a p rz y k ła d n arzęd zia, p rz y rz ą d y czy in n e u rz ąd ze n ia , służące do w iórow ej o b ró b k i m etali, p o w in n y zn ajd o w ać się zg ru p o w an e ra z e m n a je d n y m stoisku, b ez w zg lęd u n a to, jak i b ra n ż o w y zw iązek lu b re s o rt je d o starczy ł. G ru p u ją c w ten sposób e k sp o n a ty d a m y w idzow i m o żn o ść łatw eg o p rz e g lą d u całości d o ro b k u w y n a ­ la z c z o śc i n a in te re su ją c y m go odcinku. 2) E k sp o n a ty p o w in n y posiadać ta b lic z k i z objaś­ n ie n ia m i p o d ający m i, oprócz nazw y p o m y słu i jego n u m e ru , w m ożliw ie k ró tk im opisie lecz w ujęciu d la k aż d eg o w idza zrozum iałym , n a czym polega u s p ra w n ie n ie , u d o sk o n alen ie techniczne, w y n a la zek lu b w z ó r u ży tk o w y. W skazane je st p o d a w a n ie osz­ częd n o ści, ja k ie naszej gospodarce uspołecznione] p rz y n io s ło zastosow anie danego pom ysłu w ynalazcy.

P rz y k o ń c u opisu w inno się um ieszczać im ię i n a ­ zw isko tw ó rc y lu b tw órców z p o d an iem zaw odu. S za­ ta z e w n ę trz n a tab liczek o b ja śn ia ją c y c h p o w in n a b y ć u je d n o s ta jn io n a w w yglądzie, ro d z a ju i w ielkości p i­ sm a tech n ic zn eg o ręcznego, a w ża d n y m p rz y p a d k u m aszynow ego, bardzo tru d n e g o do o d cz y ty w an ia zw łaszcza z odległości w ięk sz y ch od jednego m e tra . N u m e r ek sp o n a tu , u m ieszczony w ro g u ta b lic z k i o b ja śn ia ją c e j, zgodny z n u m e re m katalo g u , u ła tw ia w y sz u k iw a n ie w ty m o s ta tn im opisu pom y słu w y ­ nalazczego o raz pozw ala n a szy b k ie w y n o to w a n ie ciek a w y ch ek sp o n ató w bez p o trz e b y p rz e p isy w a n ia całych, czasem d ługich ty tu łó w . P o trz e b a w y d a w a n ia k a ta lo g ó w ek sp o n ató w je s t oczyw ista, u ła tw ia ją one b o w iem b a rd z o z a p a m ię ta ­ nie e k sp o n a tó w , k tó ry c h opis, zn aczn ie szerszy niż n a tab liczc e, z n a jd u je się p o d ty m sam y m n u m e re m w k ata lo g u . E k sp o n aty o sp e c ja ln e j w a rto ści i n a d a ­ jące się do pow szechnego sto so w an ia p o w in n y oprócz opisów p o siad ać w k a ta lo g u fo to g ra fie lu b ry s u n e k tech n iczn y . T ak op raco w an y k a ta lo g będzie p rz e ­ w o d n ik iem d la n iejed n eg o w y n a la zcy , czy k lu b u te ch n ik i i ra cjo n alizac ji, b ęd z ie p rz en iesien iem w y ­ sta w y do za k ła d ó w pracy, b ę d z ie stan o w ił jej trw a łe p rz e d łu ż e n ie , a koszty jego sp o rz ąd ze n ia zw ró cą się pośrednio. 3) J e ż e li w y sta w ia m y m a łe e k sp o n a ty w znaczn ej odległości od k ra w ęd zi stołu, w te d y n ajlep iej w y k o ­ nać sto ły w y sta w o w e p o ch y lo n e w stro n ę w id za p od k ątem 45°, co pozw oli n a d o k ła d n e oglądnięcie p rz e d ­ m iotu bez p o trz e b y n a c h y la n ia się i o p ieran ia o stół. 4) N asze w y sta w y ra c jo n a liz a to rsk ie grzeszą ro z ­ rz u tn o śc ią w ilości sum p ien ięż n y ch , p rzezn aczo n y ch n a se tk i fo to g ra fii ra c jo n a liz a to rsk ic h . J e s t rzeczą kon ieczn ą w y ró ż n ia n ie ra c jo n a liz a to ró w przez u m ie ­ szczanie ic h podobizn n a tego ro d z a ju m aso w y ch im ­ prezach j a k w y staw y , ale trz e b a pam iętać, że te n środek p ro p a g a n d y tylko w te d y n ależycie sp ełn i za­ danie, je ż e li b ęd zie w y ró ż n ia ł n a p ra w d ę w y b itn y c h p rz e d sta w ic ie li ru c h u w ynalazczego; inaczej w a rto ś ć tego w y ró ż n ie n ia silnie sp ad a i n ie u trw a la p o dobiz­ n y zasłu żo n eg o b o jo w n ik a o n o w ą te ch n ik ę w oczach ty sięcy osób, zw ied zający ch w y staw ę . Z am ieszczenie po d o b izn y ra c jo n a liz a to ra n a w y sta w ie należy u w a ­ żać jak o je d n ą z n ajw y ższy ch fo rm w yróżnień , z cze­ go w y n ik a konieczność p o w ażnego za sta n o w ien ia się p rzed po w zięciem decyzji w te j spraw ie. 5) P e rs o n e l o b jaśn iający , p rz y d zielo n y do p o ­ szczególnych stoisk, w in ie n b y ć p rzeszkolo n y n a 2 lu b 3 -d n io w y c h ku rsach . S p e c ja ln ą u w a g ę p o w in n o się zw rócić n a p rzy sw o jen ie sobie p rz e z te n p e rs o n e l o ficjaln ej te rm in o lo g ii tech n ic zn ej o raz n a m o żn o ść d aw an ia szczegółow ych odpow iedzi, d o ty czą cy ch p o w stan ia w y n a la zk u , jeg o stosow ania, k o rz y śc i tech n ic zn y ch i gospodarczych, n a znajom ość ch ociaż­ by k ilk u szczegółów , d o ty czą cy ch a u to ra lu b b r y g a ­ dy w y n a la zcz ej. 6) W y s ta w y ra c jo n a liz a to rsk ie p o w in n y b y ć p o ­ łączone z p e w n ą ilością k o n fe re n c ji, odczytów l u b w ieczorów d y sk u sy jn y ch , w czasie k tó ry ch , p rz e d ­

750

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

s ta w ic ie le w y ższy ch szk ó ł te c h n ic z n y c h i s to w a rz y ­ szeń in ż y n ie ró w w y g ła s z a lib y o d c z y ty n a te n ia ty fa ­ ch o w e, ilu s tru ją c e n o w e o sią g n ię c ia w dziedzinie, p o s tę p u tech n iczn eg o , k ie ro w a n ia ru c h e m w y n a la z ­ czości w zak ład zie p ra c y , w łaśc iw eg o p ro w a d z e n ia k lu b u te c h n ik i i ra c jo n a liz a c ji itd . Z g ó ry za p la n o n o w a n e te m a ty , te rm in , p re le g e n t, czas i m ie jsc e od­ c z y tó w p o w in n y b y ć ro z e s ła n e do zak ład ó w p ra cy , k lu b ó w i szkół z a w o d o w y c h w ce lu zo rg an izo w a n ia i z a p e w n ie n ia o d p o w ied n iej ilości i d o b o ru s łu c h a ją ­ cy c h o ra z b io rąc y ch u d z ia ł w d y s k u sji ró w n ie ż w c e lu p o d ziele n ia się z in n y m i u c z e stn ik a m i w ła s­ n y m i d o św iad c zen iam i w d z ie d z in ie o b ję te j te m a ­ te m w iec zo ru . S p e c ja ln y w ieczó r p r z e d z a m k n ię ciem w y sta w y p o w in n o się pośw ięcić je j k ry ty c e . S zero k a d y sk u sja n a te n te m a t p ozw oli n a rz e c z y w is tą ocenę w y s ta ­ w y o d s tro n y z w ie d z a ją c y c h . M a te ria ły , z e b ra n e na ta k ic h w ieczo rach , w in n y b y ć p rz e k a z y w a n e do C en­ tr a ln e j R a d y Z w iązków Z a w o d o w y c h w celu ich w y ­ k o rz y s ta n ia d la p rz y sz ły c h w y sta w . 7) S p e c ja ln y n ac isk p o w in n o się położyć n a m e­ to d y k ę zbiorow ego z w ie d z a n ia w y staw . W ycieczki z z a k ła d ó w p ra c y p o w in n y b y ć u p rz e d n io zgłaszane w k ie ro w n ic tw ie w y s ta w y w ce lu z a p ew n ien ia ró w ­ n o m ie rn e g o ob ciążenia w y s ta w y ilością zw ie d z a ją ­

N r 5/1951

cych. K ie ro w n ic tw o w y s ta w y w in n o w ięk szy m gru­ p o m z w ie d z a ją c y c h p rz y d z ie la ć sp e c ja ln y c h prze­ w o d n ik ó w z te j sam ej b ra n ż y . Z w ied z an ie winno rozp o cząć z a p o z n a n ie się ze sto isk ie m , tem atycznie z w ią z a n y m z p ro d u k c ją z a k ła d u p ra c y . Zw iedzanie in n y c h sto isk n a s tą p ić m oże d o p ie ro później. P o zw ie d z e n iu sto isk w y c ie c z k a p o w in n a sk iero ­ w a ć się do sa li k o n fe re n c y jn e j n a te re n ie w y staw y , gdzie w cią g u k ilk u n a s tu m in u t k ie ro w n ik w ycieczki om ó w iłb y n a jc ie k a w sz e e k s p o n a ty , ew e n tu a ln ie p rz y d z ie liłb y bliższe za p o zn an ie s ię z n ie k tó ry m i po­ m y sła m i po szczeg ó ln y m u c z e stn ik o m w ycieczk i, któ­ rz y w te d y p o w ró c ilib y p o n o w n ie n a sto isk a , do w s k a z a n y c h im eksponatów , w ce lu g ru n to w n e g o ich p rz e s tu d io w a n ia i e w e n tu a ln e g o sp o rz ą d z e n ia szki­ ców i ry s u n k ó w tech n iczn y ch . D y sk u s ja n a tak im k ró tk im z e b ra n iu p o w in n a w y k a zać , w ja k i sposób d a n y z a k ła d p ra c y m oże p ra k ty c z n ie p rz e n ie ś ć do­ ro b e k tw ó rc z e j m yśli 'tec h n ic zn ej z w y s ta w y n a m a­ c ie rz y sty z a k ła d pracy . C h ciałb y m , a b y te m o je u w ag i n a te m a t o rg a n iz o ­ w a n ia w y s ta w ra c jo n a liz o ta rsk ic h s k ło n iły liczne rzesze C zy teln ik ó w do p o d jęcia d y s k u s ji n a te n te ­ m at, co p rz y c z y n ić się m oże do p o d n ie s ie n ia pozio­ m u w y s ta w i lepszego w y k o rz y s ta n ia ich d la n aszej g o sp o d ark i uspołecznionej.

M gr J. D A L E WS K1

NIEWYKORZYSTANE ŹRÓDŁA. INFORMACJI TECHNICZNEJ O p isy w y n alazk ów , o p a te n to w a n y c h p rzez U rząd P a te n to w y R. P., p rz e s y ła n e są bieżąco w łaśc iw y m m in is te rs tw o m i tą d ro g ą d o c ie ra ją szybko do b ra n ­ żo w y ch zak ład ó w p ro d u k c y jn y c h . N a to m ia st o lb rzy ­ m ie z b io ry zag ran iczn y ch o p isó w p a te n to w y c h , b ę d ą ­ ce w p o sia d a n iu U rz ęd u P a te n to w e g o R. P., n ie są w d a lsz y m ciągu w y k o rz y s ty w a n e p rz y R ozw iązyw a­ n iu n o w y c h zag ad n ień te c h n ic z n y c h . Z b io ry te z a w ie ra ją o p isy p a te n to w e radzieckie, w ę g ie rsk ie , czeskie, n ie m ie c k ie , fran cu sk ie, a n g iel­ skie, am e ry k a ń sk ie , s z w a jc a rsk ie , szw edzkie, d u ń ­ skie, a u stria c k ie , w ło sk ie, b e lg ijsk ie i jap o ń sk ie w o g ó ln ej ilości około p ię c iu m ilio n ó w egzem plarzy. S ta n o w ią one cen ny m a te r ia ł in fo rm a c y jn y d la ty ­ sięcy o só b i zespołów , p ra c u ją c y c h n a d w y n a la z k a ­ m i o ra z n a d ro z w iąza n ie m n o w y c h pro b lem ó w te c h ­ n ic z n o -p ro d u k c y jn y c h . C hcąc zm ienić te n s ta n rzeczy , U rz ąd P a te n to w y R. P . d ą ż y do tego, a b y w sz y stk ie b iu ra stu d ió w i p ro je k tó w , in s ty tu ty n a u k o w o -b a d a w c z e , zak ład y p ra c y p o siad ają ce b iu ra k o n s tru k c y jn e , k lu b y te c h ­ n ik i i ra c jo n a liz a c ji o ra z in n e in s ty tu c je , m ogące m ieć z a in te re so w a n ie d la ty c h sp ra w , w ydeleg o w ały ja k n a jry c h le j sw oich p ra c o w n ik ó w do B ib lio tek i U rz ęd u P aten to w eg o R. P . w ce lu zapo zn an ia się z o p isam i p a ten to w y m i, d o ty c z ą c y m i ich z a k resu d ziałan ia.

Z opisów p aten to w y c h , k tó re z o s ta n ą z a k w a lifik o ­ w a n e p rz ez p rz ed staw icieli z a in te re s o w a n y c h b iu r, in s ty tu tó w i k lu b ó w ja k o n ie z b ę d n e w c o d z ie n n e j p ra c y ich in sty tu c ji, U rząd P a te n to w y R . P . m o ż e n a ich za m ó w ie n ie sporządzić fo to k o p ie. N ow a m y śl tech n iczn a, z a w a rta w ty c h p ię c iu m i­ lio n ach opisów w y n alazk ó w , n ie m o ż e b e z czy n n ie spoczyw ać n a p ó łk ach b ib lio te c z n y c h , lecz p o w in n a ja k n a jry c h le j zacząć słu ży ć ro z w o jo w i p o lsk iej te c h ­ n ik i i w ynalazczości. K ażd y w y n a la z c a p rz e d p rz y s tą p ie n ie m do szcze­ gółow ego ro z p ra c o w a n ia sw ego p o m y s łu w ynalazcze­ go p o w in ie n zazn ajo m ić się ze s ta n e m te j części w ie­ dzy te c h n ic z n e j, z k tó re j z a c z e rp n ą ł swój a k tu a ln y pom ysł. Z aoszczędzi m u to n a p e w n o dużo czasu, ko sztó w i p rz y k ry c h ro zczaro w ań . K ażd e b iu ro stu d ió w , b iu ro k o n stru k c y jn e , in s ty ­ tu t n au k o w o -b ad aw czy , z a ró w n o podczas stu d ió w n a d n o w y m i p ro b le m a m i te c h n ic z n y m i, ja k te ż p rz y o p ra c o w y w a n iu p ro je k tó w n o w y c h k o n stru k c ji, po­ w in n y za zn ajo m ić się z o siąg n ięciam i tech n iczn y m i in n y c h p a ń stw . P rze z w y k o rz y s ta n ie osiąg n ięteg o ju ż u p rz e d n io d o ro b k u tech n ic zn eg o um ożliw i im to sk ró c en ie p ra c b ad aw czy ch i przy śp ieszy ich re a ­ lizację.

N r 5 /1 9 5 1

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

751

CIEKAWSZE WYNALAZKI OPATENTOWANE W P O L SC E P a ie n i nr 3 4 6 7 9 (kl. 23b , 1/05) D r Jerzy Kowalski i d r Błażej Roga uzyskali patent n a sposób rafinowania olejów dieslowych. Oleje smołowe ze smoły pokoksowej nie n ad a ją się do użycia w' silnikach Diesla z powodu bardzo ni&k ej liczby cetenowej, natom iast oleje z syntezy Fischer - Tropscha odznaczają się niezwykle w ysoką liczbą cetenową. Przez zm ieszanie obu tych olejów m cżna otrzymywać oleje dieslowe o pożądanej liczbie cetenowej, ‘ujem ną ich cechą jed n ak je s t wydzielanie się z mieszanki substancji asfal­ towych, które nie ustaje, naw et po oddzieleniu osadu, pod­ czas magazynowania. Proponowane sposoby rafinowania tak ich mieszanek za pomocą kw asu siarkowego, chlorku glinu lub chlorku żelaza są nieekonomiczne ze względu na duże s tra ty m ateriałów przerabianych, dochodzące do kilkudzies ęciu procent. P a te n t podaje spcsób, polegający n a zastosowaniu do rafinow ania omawianych mieszanek związków chlorow­ cowych — cynku lub kadm u w stanie stałym , w roztwo­ rze wodnym (do 5 0 % )-lub organicznym, w tem peraturze 40 — 180o C. S traty przy rafinowaniu sposobem według p a te n tu są znacznie niższe od s tr a t przy stosowaniu me­ to d dotychczasowych i n a ogół nie przekraczają 5%. Otrzym ywane oleje w ykazują dużą trwałość i nie wytwa­ rz a ją osadu. Przed rafnow aniem korzystnie je s t wy­ dzielić z mieszanki fenole i zasady; można je ewentualnie po rafinowaniu dodać z powrotem do oleju. Można też poddać rafinowaniu sposobem według patentu sam olej smołowy, następnie zmieszać go z olejem z syntezy F i­ sch e r Tropscha i oddzielić wydzielające się substancje asfaltow e.

.P a le n i n r 3 4 6 8 0 (kl. 12o, 11) D r Jerzy Kowalski i d r Błażej Roga uzyskali patent n a ulepszony sposób katalitycznego utleniania węglowo­ dorów parafinowych. Wedłiig znanych sposobów węglowodory, zwłaszcza pa­ ra f ny różnego pochodzenia, utlenia się do kwasów tłu ­ szczowych, przepuszczając przez oczyszczone węglowodo­ ry, w obecności katalizatorów, tlen lub gazy zawierające tlen, przy czym tworzą się znaczne ilości gazowych -pror duktów Utlenienia, k tó re odprowadza się, oraz niższych kwasów tłuszczowych, równocześnie bowiem z utlenieniem zachodzi rozszczepianie parafin. W ydajność żądanych kwasów (fcio — C20) zostaje przez to zmniejszona i waga ich je s t mniejsza od wagi produktu wyjściowego (60 — 70% ). W edług patentu węglowodory parafinowe utlenia się w autoklaw ie lub w wieżach ciśnieniowych, pod ciśnieniem co najm niej 5 atm ., najlepiej 15 — 30 atm ., bez odpro­ w adzania gazów reakcyjnych, przy czym tlen wtłacza się do naczynia reakcyjnego stopniowo, w m iarę jego zuży­ w ania się. Stwierdzono], że w tych w arunkach produkty gazowe, ja k też niższe produkty rozszczepienia . n ie two­ rz ą się i otrzym uje się z dużą wydajnością (ponad 100% w stosunku do m ateriału wyjściowego) tlenowe produkty o charakterze wosku. Utleniać w ten sposób m ożna najrozm aitsze węglowo­ dory parafihowe, stałe i ciekłe, a ż do benzyny włącznie. Bardzo dobie wyniki otrzym uje się, stosując parafiny

wytworzone przy syntezie m etodą Fischer-Tropscha; stwierdzono przy tym, że nie oczyszczone parafiny u tle­ niają się szybciej niż oczyszczone, w przec.wieństwie do doświadczeń poczynionych przy dotychczas znanych spo­ sobach. ZanieczyszCzen'a nie wpływają n a jakość p ro ­ duktu końcowego. Przy utlenianiu stosuje się tem pera­ tu ry 90° — 150» C i mieszanie. Jako katalizatory stosuje się znane katalizatory do u tlen'ania węglowodorów p a ra ­ finowych, w ilości 0,5—5% w stosunku do wagi węglowo­ dorów. P rzy użyciu aparatury, odpornej na działań e kwasów organicznych, otrzym uje się produkty bezbarw­ ne. Zależnie od m ateriału wyjściowego i użytego k atali­ zatora, ja k też warunków reakcji, dochodzi się do n a j­ rozmaitszych cennych produktów utlenienia. Przy uży­ ciu np. jako m ateriału wyjściowego surowej p araf ny tw ardej z syntezy Fischer-Tropscha i chlorku cynku jak o katalizatora, otrzymuje się przez utlenienie w tem peratu­ rze 110° C, pod ciśneniem 30 atm ., z dużą wydajnością pródukt o charakterze wosku, twardszego od wosku Carnauba. Stosując jako katalizatory haloidki m etali alk a­ licznych, otrzym uje s'ę woski o charakterze wosku pszczel­ nego. P rzy zastosowaniu tlenku glinu jako katalizatora otrzym uje się bardzo miękkie i zdatne do emulgowania produkty, przydatne do produkcji sztucznych w azeln. Na szczególną uwagę zasługują produkty, które dadzą się uzyskać z oleju dieslowego i benzyny ciężkiej z syntezy Fischer-Tropscha. Są to estry lub kwasy, które po estry ­ fikacji m ogą mleć zastosowanie jako plastyfikatory lub emulgatory.

P a le n i nr 34674 (k l. 29b , 3/50) Niderlandzka firm a N. V. Onderzoekingslnstituut „R e­ search“ uzyskała patent na sposób uodporniana włókien białkowych na czynniki kwaśne. Włókna białkowe, zwłaszcza kazeinowe, po wytworze­ niu poddaje Się wstępnemu hartow aniu w celu zmn ejszenia ich rozpuszczalności w wodzie przy dalszej obrjbee. Stosuje się do tego celu zwykle aldehyd mrówkowy. H a r­ towanie wstępne nie uodpornia jednak włókna na czyn­ niki kwaśne, toteż proponowano najrozmaitsze, przeważ­ nie kłopotliwe dalsze obróbki, m ające na celu nadanie włóknom odporności na kwasy, co było konieczne, jeśli chciano np. barwić włókna barwnikam i kwaśnymi. W szystkie proponowane sposoby nie rozwiązywały jednak zadowalająco zagadnienia. W edług patentu uodpornienie włókien na działanie roz­ cieńczonych gorących roztworów kwaśnych uzyskuje się przez traktow anie ich produktem wstępnej kondensacji rezorcyny, ewentualnie podstawionej, z aldehydem, n a j­ lepiej aldehydem mrówkowym. Stosuje się produkty kon­ densacji rezorcyny z aldehydem wytworzone w środowi­ sku kwaśnym, takie bowiem produkty, w przeciwieństwie do produktów wytworzonych w środowisku alkal cznym, dają się łatwiej przechowywać i nie m ają skłonności do dalszej niepożądanej kondensacji.' Rezorcynę rozpuszcza się. w kwaśnym roztworze aldehydu mrówkowego (pH = 5—2 8), biorąc na 1 mol rezorcyny co najm niej 6 moli aldehydu. Roztwór ogrzewa się do tem peratury 60° C w ciągu "iA godziny, a następnie chłodzi się i rozcieńcza wo­ dą. P rz y ’ stosowan u podstawionej rezorcyny kondensa­ cja zachodzi natychm iast po zmieszaniu, bez ogrzewania.

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

752

Do otrzym anego roztw oru produktu wstępnej konden­ sacji rezorcyny z aldehydem wprowadza się włókna b'ałJłowe i pozostawia w ciągu pewnego czasu w tem peraturze pokojowej. Można też np. zraszać roztworem cięte w łók­ na, umieszczone np. na taśm ie przenośnikowej. P roduk­ ty kondensacji, znajdujące się w roztworze, zostają p ra ­ wie całkow.cie wchłonięte przez włókna. Następnie włók­ na odwirowuje się, suszy i ogrzew a w ciągu określonego czasu w tem peraturze 105° C. Opisane traktowanie można połączyć ze znanym pro­ cesem ożywiania, dodając do rozcieńczonego roztworu

O

CZYM

N r 5/1951

produktu w stępnej kondensacji rezorcyny z aldehydem — kwasoodpom ych środków ożywiających. Włókna białkowe, uodpornione sposobem w edług p aten­ tu, utrzym ywane w ciągu godziny we w rzącej kąpieli kwaśnej, o kwasowości stosowanej w kąpieli fa rb a rs k ie j, nie tracą prawie wcale b.ałka i zachowują pierw otną w y­ trzymałość i giętkość. Zastanawiający jest fakt, że włókna, potrakto w an e a n a ­ logicznie produktam i wstępnej kondensacji fen o lu łub mocznika z aldehydem mrówkowym, nie n ab ierają o d p o r­ ności na kwasy.

P I. S Z Ą . I N N I

Legkaja Promyszlennost (nr 2, luty 1951, str. 3) podaje w artykule wstępnym konkluzję b. znamienną: „Ogromną podnietą do technicznego now atorstw a jest prowadzenie w ykazów wynalazczości i racjonalizatorów, obejmujących wszystkie zgłoszone i wprowadzone w życie pomysły, a ta k ­ że osiągnięcia materialne, uzyskane tą drogą. Takie system a­ tycznie prowadzone wykazy pozw alają na łatw ą eliminację czynnych wynalazców i racjonalizatorów , którym można dawać do rozwiązywania problem y techniczne danego przed­ siębiorstw a w zakresie ich zawodu.“ Chimie et Industrie (vol. 65, n r 1, styczeń 1951, str. 64) omawia nowy sposób, zapobiegający w w ypadku pożaru za­ palaniu się łatwopalnych m ateriałów płynnych, znajdują­ cych się w rezerwuarach (nafta, benzyna). W celu zapobie­ żenia w sposób radykalny możliwości objęcia ogniem rezer­ w uaru z m ateriałem łatw opalnym , znajdującym się w po­ bliżu m iejsca pożaru, a także w celu ugaszenia pożaru, do­ prowadza się do górnej części rezerw uaru dwoma oddziel­ nymi przewodami amoniak gazowy i dw utlenek węgla. Równoczesne doprowadzenie obu gazów natychm iast gasi zapalony płyn łatwopalny. PodoDne zabezpieczenie od ognia lub opanowanie pożaru uzyskuje się ■również przez zasto­ sowanie dw utlenku węgla i dw utlenku siarki, w prow adza­ jąc przewody gazowe do płynu (patent francuski n r 967 321). Chimie et Industrie (vol. 65, n r 2, luty 1951, str. 209) omawia szw edzką metodę impregnowania drewna pod ciś­ nieniem przy pomocy roztw oru mieszaniny dwuchrom u so­ du, arsanianu sodu i kwasu arsenowego, zmieszanego z siar­ czanem cynku. Odporność drew na na rozkład zwiększa się 2 do 3 razy. Str. 219 — Wilfinger H. Sposób wytwarzania papieru wodoodpornego przez dodanie do masy papierowej sztucz­ nych żywic. (Angew. Chem. 62, n r 17, 1950, str. 405 — 409). Worki papierowe, wyprodukowane w ten sposób, są wodo­ odporne, a zmoczone posiadają b. duży współczynnik w ytrzy­ małości na rozrywanie. Str. 227 — Dwa nowe patenty szwedzkie n r 128 140 i nr 128 786, Zimmerman S. I. oraz Aiktiebolaget Banau Co, doty­ czące m etody wytwarzania suchych konserw m ięsnych oraz sposobów konserwacji produktów jarzynowych i mięsnych, płynnych i stałych. Chimie et Industrie (vol. 65, n r 3, marzec 1951, str. 418). Do tran sp o rtu gorących bloków stalowych (960° C) z huty do walcowni na odległość 300 km zastosowano w K anadzie specjalne wagony, w ykładane cegłą szamotową. Podczas ta­ kiego tran sp o rtu bloki stalowe ulegają ochłodzeniu tylko do 760° C, co w rezultacie daje poważną oszczędność paliwa i zmniejszenie napięć w ew nątrz masy metalowej, tra n s­ portow anej do walcowni — m im o wysokich kosztów tra n s­ portu. Chimie et Industrie (vol. 66, n r 1, lipiec 1951, str. 132) donosi o zastosowaniu w USA przez firm ę E. I. du Pont de Nemours and Co nowej m eto d y górniczej w kopalniach węgla kamiennego w Illinois, zastępującej z powodzeniem używanie do odstrzału w przodkach m ateriałów wybucho­ wych. Stosuje się do tej czynności aparat, nazwany „Chemocol“, składający się z wysokoodpornej ru ry stalowej,

wypełnionej składnikiem chemicznym. R urę w prow adza się do otworu strzelniczego w przodku chodnika. R u ra ta, zamknięta z jednej strony, m a przyłączone do niej p rz e­ wody elektryczne, z drugiej zaś strony zam knięta jest p ły t­ ką, przytrzymywaną przez dziurkowaną m em branę. Z chw i­ lą włączenia prądu elektrycznego produkt chemiczny, umieszczany wew nątrz rury, rozkłada'się, w ydzielając gazy o określonym z góry ciśnieniu, które druzgoczą płytkę, a przenikając w złoże węglowe pod ciśnieniem 10C0 atm., rozsadzają je. Po dokonanym w ten sposób odstrzale nap eł­ nia się rurę ponownie składnikiem chemicznym i zam yka nową płytką. Sposób jest ekonomiczny, daje pow ażną gw a­ rancję bezpieczeństwa i zapewnia pełną kontrolę działania. Chimia (nr 8, 15.7 1951, str. 187) sygnalizuje n o w y sp o ­ sób otrzymywania niezwykle twardej nierdzew nej sta li, k tó ­ rej właściwości przewyższają cechy podobnych n a jle p s z y c h stali. Sposób polega na tym, że stal nierdzew ną p o d d a je s ię ochłodzeniu w kąpieli z płynnego azotu w te m p e r a tu r z e —185° C. po czym podlega ona natychm iast w alco w an iu l u b kuciu. Dalsze utw ardzanie stali może być osiągane p rz e z stosowanie po tych dwóch zabiegach ogrzew ania w te m p e r a ­ turze 400° C w ciągu 4 do 24 godzin. Mołocznaja Promyszlennost (A. A natow skij, n r 8, 1950, str. 37 — 38). Nowy typ produktu mlecznego: m le k o gazo­ wane, otrzymywane za pomocą bakterii a cidophilium przez fermentowanie mleka w szczelnie zam kniętym n aczyniu w ciągu 4 lub 5 dni, przy czym w naczyniu w y tw a fza się ciśnienie 18 — 20 atm. Otrzymany produkt m leczny ma postać spienionego płynu, nagazowanego dw utlenkiem węgla, i jest b. smaczny. Sernik m leka ulega częściowej peptonizacji, a gotowy produkt zawiera m niejszą ilość b a k te rii niż zwykłe mleko kwaśne.. Nowy produkt m leczny m a nadto właściwości terapeutyczne przy leczeniu narządów traw ienia.

Są do odstąpienia patenty względnie do udzielenia li­ cencje z następujących patentów f-m y Schweizerische Lokomotiv- und M aschinenfabrik w W interthur (Szwaj­ caria) n r 33512 na wynalazek pt. „Stojący kocioł rurow y“, n r 33523 na wynalazek pt. „Koło zębate o osobnym wieńcu, zespolonym sprężyście z piastą“. Wiadomość: Kolegium Rzeczników Patentowych Warszawa, Al. Niepodległości 188.

Jest do odstąpienia patent lub do udzielenia licencja z patentu n r 33304 firmy Howard & Bullough L td i Elijah John Airey Accrington (Anglia) na w ynalazek pt. „Elektryczne urządzenie do zatrzymywania m aszyn włókienniczych“. * * Wiadomość: Kolegium Rzeczników Patentowych Warszawa, Al. Niepodległości 188.

N r 5 /1951

753

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

CIEKAWSZE PATENTY ZAGRANICZNE : Pat. ZSRR n r 66237. KI. 80 b. Kocioł do warzenia gip­ su, posiadający szczelnie za­ mykany otwór (8) do łado­ warka kamienia gipsowego, dwa otwory wyładowcze (3, 4) i wentyl bezpieczeństwa (9) — znamienny tym, że w środkowej części kotła znaj­ duje się centralnie umie­ szczone mieszadło śrubowe (6) w okładzinie (12), ma­ jącej metaljjgye obrzeże (16), regulujące równomierne dosuwanie kamienia gipsowego do zewnętrznych ścianek cy­ lindrycznej części kotła.

Pat. ZSRR nr 70949. KI. 86 c. Urządzenie, umożliwia­ jące zdejmowanie utkanej tkaniny bez zatrzymywania / warsztatu tkackiego, w po­ staci wałka (6), pokrytego miękką warstwą (9), z czo­ pami (10), zmontowanymi w obrotowych oporach (3), znamienne tym, że aby umoż­ liwić zastosowanie urządze­ nia na każdym warsztacie, opory (3) czopów (10) wał­ ka są zmontowane na haczy­ kow atych uchwytach (1), nałożonych na osi (11) wałkownicy.

Pat. ZSRR nr 73567: KI. 31 c. Sposób usuwania po­ rowatości odlewów metalowych, polegający na początko­ wym nasycaniu odlewu pod ciśnieniem płynnymi rozczynam i termoaktywnymi, a potem na poddawaniu go obrób­ ce cieplnej — znamienny tym, że jako rozczyn stosuje się polimery związków krzemo-organicznych, posiadają­ cych grupy hydrokwaśne lub alkokwaśne. Pat. ZSRR nr 71730. KI. 31 c. Urządzenie do odlewa­ nia przegrzanego metalu w gąski, znamienne tym, że ce­ lem otrzymania dobrych gą­ sek, nie zawierających za­ nieczyszczeń niemetalicznych " i mających zdrową i grubą warstwę powierzchniową, stosuje się czerpak odlewni­ czy (1) i dwa pośredrre lej­ ki, z których pierwszy (2) jest wyposażony w indukcyj­ ny nagrzewacz elektryczny, w którym odbywa się prze­ grzewanie metalu, a drugi (3) chłodzi do temperatury odlewniczej metal, spływają­ cy do formy (4).

Pat. ZSRR nr 71528. KI. 81 e. Ruchome urządzenie do załadunku lub wyładunku materiałów sypkich na wa­ gony kolejowe lub z wagonów, składające się z podstawy (1), mającej poziome ramię (2) odpowiedniej długości, które posiada na swym końcu blok do prowadzenia w nim liny (17), nawijającej się na bęben (7) dźwigu i ciągnącej

czerpak (16) — znamienne tym, że podstawa (1) jest wyposażona w podnoszący się i opuszczający człon (87, współdziałający z łańcuchem bez końca (9), który doko­ nuje obrotu bębna (7) dźwi­ gu, oraz że łańcuch bez koń­ ca (9) napiera na dwa kółka zębate (10, 11), z których jedno jest zmontowane na osi bębna (7), a drugie na podstawie (1) urządzenia. Człon (8), poruszający się w' górę dzięki hydraulicznemu działaniu lewara, a w dół dzięki swemu ciężarowi, po­ rusza zaczepy, które łączą go na zmianę to z jednym, to z drugim pasmem łańcucha bez końca (9).

Pat. ZSRR nr 73563. KI. 42 c wzgl. 12 a. Wizjer celowniczy, np. do robót drogowych lub kolejowych, ma­ jący tarczę (4), podzieloną barwnie na dwie części, za­ opatrzoną w otwory prostokątne i poruszającą się w kie­ runku pionowym, oraz podziałkę odczytową — znamienny tym, że dla wykluczenia pomyłek przy odczytywaniu wzniesienia podziałka ma dwa indeksy (OA i OB) z tangencjalnymi pochylenia­ mi, odpowiadającymi odczy­ towi wzniesienia na podziałce (5).

754

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

Pat. ZSRR nr 71542. KL 40 a. Tygiel do chlorowania aluminium, znamienny tym, że jego dno (3) jest poro­ wate, przez co umożliwia równomierne przenikanie chloru do roztopionego alu­ minium. Chlor doprowadza­ ny jest rurą (5) do komory (4), znajdującej się pod dnem tygla. Pat. ZSRR n r 73636. KI. 40 a. Urządzenie do oczy­ szczania stopów aluminium z zanieczyszczeń żelazem, znamienne tym, że stanowi je ogrzewany tygiel, składają­ cy się z dwóch części: górnej (1) w postaci cylindra

P at. ZSRR n r 74077. KI. 31 e. Urządzenie do przeta­ piania wiórów metalowych, zawierających cenne składni­ ki, np. Mg, Be itd., z podajnikiem wiórów do kadzi, gdae odbywa się przetapianie — znamienne tym, że dla .do­ prowadzenia wiórów do dolnej części kadzi i za­ bezpieczenia ich od spa­ lania się, kadź je s t wy­ posażona w ściek (3), w którym obraca się podajnik śrubowy (2) łączący kadź ze zbior­ nikiem, wypełnionym wiórami, oraz że ściek (3) m a dwa doprowa­ dzenia (5, 6) dla do­ pływu SOa, zabezpie­ czającego wióty. p a t. ZSRR n r 74218. KI. 81 e. Przenośny transporter do ładunków sztuczkowych, np. do worków napełnionych dowolnym materiałem, 'składający się z dowolnej ilości członów, połączonych przegubowo (6), ¡poruszany wspól­ nym napędem (4), znajdującym się pod transporterem i składającym się z odpowiedniej ilości, członów łańcucho­ wych (5) , połączonych z sobą przy pomocy wszechstron­ nych przegubów (6) — znamienny tym, że wał napędowy

i dolnej (2), zwężającej się ku dołowi, gdzie osadzają się krystalometaliczne związki, bogate w żelazo. Górna część tygla służy jako zbiornik oczyszczonego stopu aluminium, który przez otwór (3), znajdujący się na rozgraniczeniu obu części, spływa rynną (4) do właściwego zużytko­ wania. Pat. ZSRR n r 73893. KI. 31 c. Urządzenie do odlewa­ nia m etalu pod ciśnieniem w maszynach, pracujących ciśnieniem w kierunku poziomym, znamienne tym, że celem otrzymania samoczyn­ nego dopływu metalu do cy­ lindra, w którym odbywa się odlewanie pod ciśnieniem tło­ ka (4), nad otworem wlewczym (3) do tego cylindra (1) znajduje się piec tyglo­ wy (2) z roztopionym meta­ lem, posiadający otwór w dnie odpowiednio do otworu wlewczego (3). Pat. ZSRR nr 74004. KI. 81 e wzgl. 5 d. Ruchomy, podziemny, przedłużający się transporter taśmowy, zna­ mienny tym, że celem uzyskania przedłużenia taśm y robo­ czej u czoła chodnika w kopalni naciągające się główki

obrotowe (2) tran sp o rtera są połączone między sobą liną (3), przechodzącą przez blok (4), umocowany w podpo­ rze n a czole chodnika, oraz że w celu powiększenia od­ stępu między dwoma umocowaniami n a podporze kopal­ nianej bloku (4), górny koniec liny zamocowuje się na sztandze, znajdującej się w chodniku n a osi transportera.

(4) je st umieszczony w rurze (2), k tóra tworzy jedno­ cześnie ramię transportera i znajduje się na jego osi, oraz że element każdego członu, dokonujący ruchu ładunków, składa się z dwóch równoległych pasm łańcuchów bez końca lub innych podobnych urządzeń przenośnikowych, które opierają się na rolkach, zmontowanych pośrednio lub bezpośrednio w rurze (2) transportera. «

Pat. ZSRR n r 74306. KI. 86 c. Urządzenie do ciepłowilgotnego wykończania osnowy tkaniny na warsztacie tkackim, żapobiegające częściowo urywaniu się nitek osno­ w y podczas tkania materiału, znamienne tym, że na nawijaczu (1) umieszczo­ no urządzenie, zwilżające wałki (2, 3),, zmon­ towane w kadzi (4), przy czym kadź jest ruchoma i może posu­ wać s ię .na platformie (6) w kierunku nawijacza (1) dzięki działaniu ciążenia ciężaru (7). Do ogrzewania osnowy zastosowano masywny wałek (5), nagrzewany prądem elektrycznym, a zmontowany na dłu­ gim wahliwym boku ram y (8). .Wałek (5) jest dociskany do nawijacża (1) ciężarkiem

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

N r 5/ 1951

P at. ZSRR n r 74339. KI. 35 b. Samoczynnie działający uchwyt kleszczowy do przenoszenia gąsek odlewniczych n a wózki transportow e w hu­ cie, wyposażony w obracalne dookoła czopów (2), ekscen­ tryczne, samozaciągające Się i zaciskające się uchwyty (1), z zakończeniami w kształcie obręczy (7) — znamienny tym , że zakończe­ nia te uw alniają uchwyty (1) pod wpływem działania zewnętrznego, obracając je dookoła czopów (2) w kie­ runku przeciwnym do kie­ runku zaciskania, oraz że po­ siada przeciwwagi (4), połą­ czone czopowo z uchwytami (1) i między sobą, służące do zaciskania uchwytów (1) podczas podnoszenia ciężaru.

P at ZSRR n r 74344. KI. 67 c. Krążki szlifierskie drób* noziam iste n a osnowie bakelitow ej (i sposób ich w yrobu), otrzymywane przez sprasow ajiie zmiękczonej warstwy ziarnistej, znamienne tym , że do ich wyrobu stosuje się sproszkowany bakelit w ilości 20—26% wagi ziarna ście­ rającego lub 25— 35% , jeśli stosujem y bakelit płynny, prasując powierzchnię krążka pod ciśnieniem 600 — 800 kg/cm2.

P at. ZSRR n r 74365. KI. 32 a. Ręczny a p a ra t do cię­ cia szkła, osadzony w obracalnej oprawie, znamienny tym , że diam ent tnący (1), umieszczony w rurce (2), po­ siada ostrze tnące pod ką­ tem 130°, a jego obracalna .oprawa (3) je s t umiejscowio­ n a w uchwycie pod kątem 25°.

P at. ZSRR n r 74439. KI. 86 g. Urządzenie do umoco­ wywania aparatu, wiążącego węzły w maszynie tkackiej, znamienne tym , że posiada płytkę (1), n a k tó rej znaj­ d u ją Się dwa trzpienie (2), służące do nakładania na nie ap aratu wiążącego węzły i do umocowywania go w uchwy­ cie (3) w postaci litery U, k tó ry jednocześnie je s t zmocowany z p ły tk ą (1) i uchwytuje a p a ra t w iążący wę­ zły.

755

P at. ZSRR n r 74384. KI. 80 b. Sposób wytwarzania ogniotrwałych okładzin dolomitowych, nie podlegających zniekształceniu przy wypalaniu i posiadających w swym składzie nie związane wapno — znamienny tym, że dla zwiększenia przyczepności, tworzącej się podczas w ypala­ nia szkliwa, stosuje się klinkier dolomitowy, w ’k tórym jest więcej trójtlenku alum inium niż dwutlenku żelaza, a sum a tych topników nie przewyższa 4,5—5%.

P at. ZSRR n r 74542. KI. 42 c. Urządzenie do określa­ nia kierunku spływu wody gruntow ej podziemnej w szczelinie gruntu, znamienne tym , że tworzy je pomiesz­ czenie, w którym znajduje się kilka rurek (3), uszere­ gowanych prom ienisto i n a­ pełnionych np. piaskiem (4). R urki posiadają wspólne do­ prowadzenie (5) barw nika z góry i ulegają zabarwieniu w kolejności, zależnej od kie­ runku spływu wody w szcze­ linie. Urządzenie jest wypo­ sażone w kompas (2).

P at. ZSRR n r 74105. KI. 80 b. Opóźniacz, opóźnia jący twardnienie zawiesiny gipsowej o 40 minut, otrzym ywa­ ny przez zmieszanie 1 kg opiłek sosnowych lub trocin, 20 — 50 kg wapna gaszonego i 10 litrów wody. Miesza­ ninę ogrzewa się do zagotowania, a po ostudzeniu filtru je się przez płótno workowe. Otrzym aną w ten sposób za­ wiesinę stosuje się w odpowiednich dawkach i odpowied­ niej koncentracji do przygotow ania zaprawy gipsowej.

P at. ZSRR n r 74273. KI. 80 a. Sposób wytwarzania betonu próżniowego, polegający n a tym, że w skład be­ tonu wchodzą włoskowato czynne składniki i że przez taką mieszaninę przepuszcza się stały p rą d elektryczny celem łatwiejszego wydalania wilgoci podczas w ytw arzania be­ tonu.

P at. ZSRR n r 73818. KI. 67 c wzgl. 80 b. Sposób wy­ tw arzania syntetycznych wyrobów korundowych drogą krystalizacji z rozsianego prószku tlenku aluminium, zna­ m ienny tym, że dla ochrony kryształków tlenk u alumi­ nium przed pękaniem podczas gwałtownego chłodzenia, pokryw ą się je przed zakończeniem procesu krystalizacji w arstw ą niestopionego tlenku aluminium.

756

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

Pat, szwajcarski nr 273 153. Kl. 79 k. Urządzenie kie­ rujące do wiertła wiertarki, ułatwiające wiercenie po­ przecznych otworów w osiach, zatyczkach, korbowodach itp. Stanowi je wprowa­ dzane w uchwyt wiertła na­ rzędzie (1)) posiadające dwa stałe ramiona (3) pod ką­ tem 90°, o płaskich po­ wierzchniach, oraz ospręży­ nowany ostry trzpień centru­ jący (8), wchodzący w nace­ chowanie miejsca wiercenia otworu (18).

Pat. szwajcarski nr 274 656. Kl. 127 a. Urządzenie do zawieszania ciężarów na linie transportującej, znamienne tym, że składa się z dwóch lustrzano odwrotnych uchwy-

tów (2), połączonych przy pomocy łącznicy (6) przegubo­ wo między sobą.

Pat. szwajcarski nr 274 975. Kl. 104 c. Elektromagne­ tyczne urządzenie zapłonowe w motorze spalinowym, spe­ cjalnie w zastosowaniu do motoru dwutaktowego którego

obrotowa tarcza napędowa (2) jest jednocześnie nośni­ kiem stałego magnesu (18) i znajduje się w obudowie motoru (5, 5‘), dostarczając do motoru znajdującą się pod ciśnieniem mieszaninę gazu i powietrza.

N r 5/1951

Pat. szwajcarski nr 274 983. KI. 111 a. Rurowy prze wodnik elektryczny i sposób wytwarzania go, znamienij tym, że jest wykonany przynajmniej z jednego metalowe-

go pasma, ułożonego w przybliżeniu wzdłuż przewodnika, którego boki podłużne w miejscu wzajemnego styku są połączone łącznicŚMH taśmowymi (2). Postacie łącznic taśmowych mogą być różne, jak to pokazano na ry­ sunku.

Pat. szwajcarski nr 274 971. Kl. 104 c. Urządzenie me­ chaniczne do samoczynnego regulowania wyprzedzające­ go zapałania w motorze o działaniu spalinowym we­ wnętrznym, które działa na złącza, łączące oś napędową z częścią osi prowadzącej w po­ staci tulei i posiada część ru­ chomą (6), która pod wpły­ wem siły odśrodkowej usiłuje zmienić nastawienie kątowe obu osi (1, 1‘, 3, 3‘) pod działaniem siły przeciwnej.

Pat. szwajcarski nr 275 109. Kl. 4 a. Strop budowlany, znamienny tym, że do budowy za­ stosowano pasma bla­ chy (1) grubości od 0,5 do 1 mm, posiada­ jące na obrzeżach z jed­ nej strony zagięcia (2), a z drugiej zagięcia (3), które umożliwiają wsuwanie zagięć (2) sąsiedniego pasma w zagięcia (3) pierwszego pasma i w ten sposób tworzą falistą płaszczy­ znę, na którą nakłada s‘ę beton (5) uzbrojo­ ny lub nieuzbrojony.

N r 5/1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

Pat. szwajcarski nr 275 050. KI. 126 b. Ciągnik, na­ dający się specjalnie dla rolnictwa, znamienny tym, że posiada motor (3), osadzony na przedniej osi, a na osi tylnej przekładnię napędową (5), obracającą się w rurze (6) dowolnej dłu­ gości i łatwej do wymiany) gdyż wał karda nowy (11) jest telesko­ powo rozsuwany i mo­ że być dostosowany do każdej długości rury (6), a więc i do rozsta­ wu osi kół przednich w stosunku do osi kół tylnych. Rura (6) słu­ ży do umocowania na niej dowolnych narzę­ dzi do obróbki roli.

Pat. szwajcarski nr 275 099. KI. 79 k. Frezarka z głowicą (21) i stołem (43), których położenie przy pra­ cy można zmieniać dzięki temu, że głowica i stół są zmon­ towane ruchomo na osiach obrotowych, poziomych w sto­ sunku do siebie, pod kątem 45°. Frezarka jest oprócz te­

757

Pat. szwajcarski nr 275 203. KI. 78 c. Urządzenie i spo­ sób ciągłego odlewania blach metalowych, umożliwiające odlew blachy 230 mm szerokiej i 10 mm grubej ciągłym pasmem, znamienne tym, że metal przechodzi przez od­ powiedni kanał, w którym tylko jedna szeroka ściana jest chłodzona, podczas gdy druga szeroka ściana oraz dwie

wąskie ściany są utrzymywane w dostatecznie wysokiej ciepłocie celem zapobieżenia niekorzystnemu odprowadza­ niu ciepła. Urządzenie stanowi blok (1), wykonany z ma­ teriału ognioodpornego, np. z grafitu. W bloku jest wgłę­ bienie (2), służące jako rezerwuar d
Pat. szwajcarski nr 275 205. KI. 79 k. Ułożyskowanie kła obrotowego (4) w obrabiarce, znamienne tym, że tkwi,ący w centrującym otworze obrabianego przedmiotu kieł obracalny ma postać trzpienia (10), tak opierającego

go znamienna tym, że jest wyposażona w m otor elekr tryczny (20), którego oś obrotowa (24) ma kierunek ta ­ ki sam, jak obrót uchwytu narzędziowego (33) głowicy, a to dzięki zastosowaniu sprzęgła wszechstronnego (34).

Pat. szwajcarski n r 275571. KI. 104 c. Dysza wtryskowa do płynnych materiałów pal­ nych, znamienna tym, że wtrysk materiału palnego od­ bywa się w dwóch fazach, przy czym w drugiej fazie pod większym ciśnieniem niż w pierwszej.

się na sprężynie (5), że ściana z centrującym otworem obrabianego przedmiotu w momentach jej wychyleń na skutek drgań i styku z trzpieniem w płaszczyźnie (8a) nie może wytrącić trzpienia z prawidłowego położenia.

Pat. szwajcarski nr 275 327. KI. 3 a. Sposób polep­ szenia p
758

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

Pat. szwajcarski nr 275 323 i 275324 KI. 2 b. UrząPat. szwajcarski nr 275 224. KI. 96 g. Urządzenie ste­ rujące pracą hydrauliczne­ i dzenie palowe do wstrzykiwania w glebę pod ciśnieniem płynnych środków użyźniających * lub owadobójczych, go cylindra i tłoka (2) przy znamienne tym, że stanowi je ru ra (1), zakończona ostrą pomocy dwóch sterowniczych wentyli (8 i 14) r przy czym cisnący płyn działa zasuwająco na trzpienie wentylowe, względnie je odsuwa — zna­ mienne tym, że posiada opie­ rające się na wentylach uchylne ramię (9), na które napiera z jednej strony sprężyna (12), a z drugiej rączka (18), umożliwiając w ten sposób utrzymanie na­ stawienia w dowolnym poło­ żeniu bez konieczności sta-, lego działania obsługi na» rączkę (18).

Pat. szwajcarski nr 275 240. KI. 104 d. Urządzenie w turbinie gazowej, posiłkujące się środkiem pędnym, powstałym z materiałów stałych, płynnych lub gazowych, a wytwarzanym w samym urządzeniu lub na zewnątrz

urządzenia z gazu, oleju lub węgla — znamienne tym, że między turbiną (d) i kompresorem (a) znajduje się łącz­ nica (j, k), która powoduje, że przy jej włączeniu kom­ presor działa jako hamulec i ogranicza liczbę obrotów turbiny. Łącznica pracuje samoczynnie.

Pat. szwajcarski nr 275318. KI. 1. Wewnętrzne ruszto­ wanie ramowe z kształtówek żelaznych, specjalnie nadające się do budowy tu ­ neli i chodników w kopal­ niach, znamienne tym, że kształtówki mają postać rynienkowatą, dzięki czemu łatwo osiągnąć dowolne wzmocnienie -konstrukcji' ra ­ mowej w miejscach podlega­ jących zw:ększonemu ob­ ciążeniu, a to przez nałoże­ nie i zmocowanie klam ram i kilku elementów kształtówki razem.

głowicą (3), mająca szereg otworów (5, 6) o różnokierunkowym wylocie, z półkulistymi wgłębieniami (6, 7) na powierzchni pala. Na trzpieniu urządzenie może mieć ru­ chomy suwak, regulujący zagłębianie pala w glebę pod­ czas wstrzykiwania środków. Pat. szwajcarski nr 275 338. Kł. 4 c. Składane oszalo­ wanie wewnętrzne do wyrobu pustaków lub prostych ścian betonowych, znamienne tym, że jest lekkie i dogod­ ne w pracy oraz wykazuje dużą odporność na zgniecenie pod naporem betonowego tworzywa, mimo że zewnę­ trzne ściany (4) są zrobione z cienkiej blachy. Oszalowa­ nie składa się z dwóch czę­ ści (2, 3), przy czym każda część m a wykonane ź bla­ chy faliste usztywniacze (9), które zmoeowane - do ścian (4), umożliwiają regulowanie wzajemnej odległości ścian (4) według szerokości otwo­ ru w pustaku lub ścianie be­ tonowej. Pat. szwajcarski n r 275 506. KI. 78 e. Maszyna od­ lewnicza z urządzeniem do blokowania kanału, doprowa­ dzającego roztopiony metal z komory naciskowej (2) do

formy odlewniczej, znamienna tym, że część blokująca (7) może zajmować różne położenia w stosunku do kana­ łu (15), doprowadzającego roztopiony metal do for­ my (16).

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

N r 5/3951 P a t; szwajcarski n r 275 346.

KI. 6 c. Gwóźdź do zna­ kowania na jezdni, spo­ rządzony z metalu, m a­ jący w głowicy elemen­ ty świecące lub odbija­ jące światło obce, znamienny tym, że ma przynajm niej jed­ no wgłębienie (8), k tó ­ re w kierunku naprze­ ciw odbywającego się ruchu je st wyposażone w elementy świecące (4) w płaszczyźnie skośnej, dzięki czemu najeżdżająca na gwóźdź opona pojazdu samo­ czynnie oczyszcza świe­ tlik z zanieczyszczeń.

P a t. szw ajcarski n r 275 348. KI. 7 d. Urządzenie do n aw ilgotniania powietrza w pomieszczeniach, składające się ze zbiornika (8) n a płyn i z centryfugi w postaci pły­ ty (1) rozpryskującej płyn •¡j — znamienne tym , że nad płytą, na osi (3) wspólnej z motorem (4), jest umiesz­ czony wiatraczek kołowy (2), służący do zasysania powietrza, które ma być nawilgotnione. Po przejściu przez zam kniętą przestrzeń kolistą (11), otaczającą urządzenie, powietrze jest wy­ pierane do pomieszczenia przez promieniowe otwory (12) boczne.

P a t.

szw ajcarski n r 275

505. KI. 78 c. Ulepszony spo­ sób odlewania m etalu pod ciś­ nieniem, znamienny tym , że celem osiągnięcia

większej

spoistości odlewu

doprowa­

dza się roztopiony m etal do próżni (5) przegrzanej formy odlewniczej,

gdzie

p od działaniem

zastyga

P a t. szwajcarski n r 275 537. KI. 87 a. Klucz i zakrętek śrubowych, posiadający nastaw ny obrotowy, uniemożliwiający przekroczenie siły malnej, dopuszczalnej przy przykręcaniu śruby.

759

do śrub moment m aksy­ Od po­

dobnych urządzeń różni się tym , że sprężyna (19) klucza działa w obudowie (13) klucza pośrednio przez ruchom ą część (21), która z kolei wywiera nacisk na rolkę (26), re­ gulującą ruchy uchwytu (16) klucza.

P at. szwajcarski n r 276 678. KI. 127 i. Urządzenie zwrotnicze do szyn żłobkowych, znamienne tym , że jest wykonane z kilku części, połączonych następnie przez spa-

wanie. Urządzenie składa Śię z podstawy (D) w raz z szy­ ną pomocniczą (JS), k tó ra je s t połączona z właściwą szy­ ną (F ) przy pomocy spoidła śrubowego (G).

P at. szw ajcarski n r 275 707. KI. 4 a. Sposób i urzą­ dzenie do budowy stropów i podłóg żelbetowych bez oszalowań, z gotowych części budowlanych (1), posiadają­ cych kątowe przekroje, zna­ mienne tym, że poszczególne elem enty prefabrykowane po ich ułożeniu, a przed zala­ niem ich betonem (2) łączy się łącznicami żelaznymi (3), usuwalnym i po stwardnieniu betonu.

odpowiednio

w ysok:ego ciśnienia, uzyski­ w anego przy pomocy

tłoka

naciskow ego (7), przy jedno­ czesnym naciskowym działa­ n iu tło k a (12) n a obie czę­ ści (1, 2) form y odlewniczej.

P at. szwajcarski n r 275 549. KI. 96 e. Sposób zabez­ pieczenia wężów pożarniczych, sporządzonych z tkaniny konopnejr lnianej lub bawełnianej, polegający n a tym , że przy pomocy pędzla lub pistoletu natryskow ego poddaje się je nawarstwawieniu lub przesyceniu z zewnętrznej strony roztworem gumy, zdatnym do wulkanizacji, a po­ tem suszy s :ę w suszarni gorącym powietrzem, powodują­ cym wulkanizację kauczuku.

W IADOM OŚCI U R Z Ę D U PA T E N T O W E G O

Pat. włoski nr 455118. KI. 5 b. Urządzenie hydrau­ liczne, kierujące pompą w szybie głębinowym, znamien­ ne tym, że składa się z cy­ lindra motoru hydrauliczne­ go (5) o podwójnym działa­ niu, połączonego z—pompą głębinową (1), oraz z urzą­ dzenia ruchomego (8) w dy­ strybucyjnym zaworze (7), poruszanego występem (15) przy pomocy ruchu trzonu (14) tłoika (6). .

N r 5/1951

Pat. francuski-nr 986 85?; Gr. 8, ki. 3. Sposób i ś ro ­ dek do spawania tukiem elektrycznym o nieograniczonej długości spojenia, przy zastosowaniu przykrycia elek tro ­ dy wzdłuż szczeliny podlegającej spawaniu, przy jed n o ­ czesnym kierowaniu łuku przez kanał, wytworzony z je3 nej strony przez przykrycie, a z drugiej strony p rze z

Pat. francuski nr 986 671. Gr. 3, kl. 1. Podkład kolej»« wy z żelbetu wstępnie sprę­ żonego, znamienny tym, że jego budowa jest dostosowa­ na do momentów sił, wystę­ pujących w poszczególnych częściach podkładu podczas przejścia pociągu po torze.

przedmiot podlegający spawaniu. Sposób znamienny tym, że umożliwia stosowanie prądu o napięciu, używa­ nym przy spawaniu ręcznym, jak również przenikanie spawu (dzięki osiągalnej wyższej ciepłocie), tudzież sto­ sowanie elektrod o nieograniczonej długości, posiadają­ cych budowę specjalną.

Pat. francuski nr 986 967. Gr. 1, kl. 3. Sposób kon­ serwacji ziemniaków, zapobiegający kiełkowaniu, lecz utrzymujący ziemniaki w stanie odpowiednim do spoży­ cia, znamienny tym, że ziemniaki poddaje się w ciągu 14—18 godzin pod przykryciem lub w zamkniętym po­ mieszczeniu działaniu gazu bromku metylu przy tempe­ raturze 18° C, biorąc 8—20 g bromku metylu na każdy kwintal ziemniaków.

Pat. francuski nr 987 352. Gr. 8, kl. 1. Sposób powięk­ szenia wydajnbści szybu przez rozsadzenie przy pomocy ciśnienia hydrostatycznego warstw geologicznych terenii w sąsiedztwie szybu, znamienny tym, że stosuje się lepki płyn oleisty lub płyn, którego^właściwości lepiące mogę ulegać zwiększeniu, wstrzykując go pod? stałym ciśnij niem w złoża geologiczne, co powoduje tworzenie się m*8 dzy warstwam i, geologicznymi szczelin, , przez które nj£ ta lub gaz, wydobywane w szybie, przenikają do szytMb powodując zwiększenie produkcji.

W IADOM OŚCI URZĘDU PATENTOW EGO

N r 5/1 9 5 1

P at.

francuski

nr

987167.

Gr. 7, Id . 1.

Elem ent

budowlany,

761

P at. francuski n r 987 408 i 987 409. Gr. 14, kl. 3. No­ wy sposób przygotowywania naboju wybuchowego do ce­ lów górniczych ze skroplonego tlenu albo sformowanego na osnowie powietrza lub skroplonego tlenu, znamienny tym, że do otworu wiertniczego wpuszcza się najpierw od­ powiednią ilość zbiorników, wyposażonych w ścianki do-

znamienny tym, że o tizym uje się go przez odlew, pozwalający na budowę

ścian o dużej

wytrzymałości

choć

m alej

wadze,

dosko­

nale

przewietrzanych

przy swej grubości.

P at. francuski n r 986 726. Gr. 8, kl. 3. Ulepszenie sposobu i ap aratu ry , służących do w ytw arzania powłoki m etalowej (ołowianej) na przewodzie lub kablu elek­ trycznym, znamienne tym, że zbiornik (a) posiada znane urządzenia ogrzewcze (c) i chłodzące (d), w któ ­ rym na płynny ołów napie­ r a suwnica (1), będąca pod naciskiem prasy hydraulicz­ nej, k tóra tłoczy roztopiony ołów lub m etal n a kabel (i), .przesuw ający się poziomo przez zawór ( h ) . Po przejściu przez ap a ratu rę kabel otrzy­ m uje powleczenie ołowiane (j) na całej sw ej powierzch­ ni.

Pat. fra n c u sk i n r 987 254. Gr. 8, kl. 1. Złącze do że­ laznych stempli kopalnianych, składających się z dwóch części, uwidocznione n a rysunkach poniżej.

brze izolowane, połączonych z sobą i posiadających za­ pełnienia (7) nieimpregnowane, do któryph po zabloko­ waniu otworu wiertniczego (20) doprowadza się skroplo­ ny gaz przewodem (3), kaskadowo z góry na dół, z jed­ nego zbiornika do drug'ego, aż do momentu, kiedy wszy­ stkie zbiorniki zostaną zapełnione, co staje się widoczne przez wydzielanie przewodem (21) na zewnątrz otworu tlenu, pochodzącego z ostatniego dolnego zbiornika (13), w którym tkwi detonator (15), połączony z powierzchnią przewodem (16). Pat. francuski n r 987 571. Sposób i urządzenie do fil­ trow ania i odoliwiania po­ wietrza lub gazów sprężo­ nych przy kompresorze z za­ stosowaniem porowatego k ap tu ra ceramicznego (4), znamienne tym, że powietrze lub gaz zmusza się do przej­ ścia przez filtr, w którym osadza się woda i olej, a na­ stępnie przez w arstw ę torfu granulowanego (u) do prze­ wodu (o-k), celem właściwe­ go zużytkowania. P at. francuski n r 987 666. Gr. 8, kl. 1. Narzędzie do po­ większania średnicy otwo­ rów m inerskich w celu po­ lepszenia skutków wybuchu ładunku, znamienne tym, że trzpień (1) narzędzia ma na końcu ostrze (3), osadzone ruchomo n a sworzniu (4). Pod naciskiem trzpienia (1) i ruchu obrotowego narzę­ dzia ostrze to żłobi w otwo­ rze minerskim poziomą ko­ morę (E ), której oś jest pod kątem prostym do osi otwo­ ru minerskiego (7).

762

W IADOM OŚCI URZĘDU PA T E N T O W E G O

Pat. francuski n r 987 750. Gr. 7, bl. 3. Dławik do za­ mykania. otworów i przecie­ ków w wężach pożarnych i podobnych przewodach, znamienny tym, że składa się z dwóch półkolistych obręczy metalowych (1 i 2), połączonych trzpieniem (9) na którym znajduje się osprężynowanie (10), mające, dwa ramiona (11 i 12), na­ ciskające na obręcze (1 i 2).

N r 5 /1 9 5 1

Pat. francuski n r (988 260. Gr. 12, kl. 6. Urządzenie bezpieczeństwa do pracy przy przewodach wysokiego n a ­ pięcia podczas uziem'ania ich do celów technicznych, uwidocznione na załączonych ryś unikach.

Pat. francuski nr 988 049. Gr. 5, kl. 5. Sposćb kotwicze­ nia kabla znamienny tym, że urządzene zaciskające kabel

Pat. francuski n r 987 644 i n r 987 645. Gr. 8, kl. Z. Urządzenie i sposób wytopu metali, dające stały wytop pręta metalowego, wydalanego z maszyny wytapiającej ku dołowi w postaci określonej, znamienne tym,- że w kie­

nie powoduje zmiany jego pcstaci przez zniekształcanie lub zgniatanie, szczególnie w przypadkach, gdy kabel jest pokryty antykorozyjną warstwą ochronną.

Pat. francuski nr 988 157. Gr. 1, kl. 4. Elektryczna mu­ chołapka, składająca się z dwóch przewodów elektrycz­ nych (a, b), które są napięte na ramie izolującej przy po­ mocy izolujących poprzeczek trójbocznych (i), w bardzo

małej odległość' jeden od drugiego, i są pod napięciem 110 lub 120 volt. Z chwilą kontaktu owada z obnażonymi miedz anymi drucikami (d, e) nastęnuie krótk'e spięcie, zabija'ące owad. Muchołapka winna być umocowana w centrum pomieszczenia w odległości jednego m etra od sufitu.

runku posuwającego się pręta metalowego kieruje się strum'enie wody pod wysokim ciśnieniem w postaci pła­ szczyzn wąskich dla rozbijania pęcherzyków pacy, two­ rzących się na gorącym pręcie metalowym, przy jedno­ czesnym drganiu tegoż pręta.

N r 5/1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

P at. francuski n r 988 232. Gr. 3, kl .1.Działające me­ chanicznie urządzenie do smarowania szyn kolejowych w miejscach, które powinny być sm arowane celem zmniej­ szenia tarcia i zużycia szyn oraz kół taboru kolejowego, stanowiące ulepszenie znanego urządzenia P. O. i P. O.

763

wagi Silicium i reszty drobno mielonego glinu; 10% wagi — z glikolu propylowego jako nośnika; wreszcie 67 5% w agi — z topnika o składzie: NaCl 25% wagi, KC1 36% wagi, LiCl 20% wagi, SrCb 6% wagi, K F i% wagi, N a3AlF6 12% wagi.

P at. belgijski n r 486 407. Kl. C. Podstawa do elastycz­ n ej podpory w chodniku gór­ niczym, znamienna ty m ; ze jeden koniec podpory (1) opiera się np. na podkładkach (8) z drzewa i je s t połączo­ ny z podstawą w sposób m chomy przy pomocy części pośredniej (4), u trzy m u ją­ cej podporę w położeniu pio nowym, dzięki czemu podsta w a (10) podpory zapewnia właściwe przekazanie sił ciś nienia pionowego, wywiera nego n a podstawę.

Westinghouse‘a w zakresie doprowadzan a sm aru i jego rozpylania, znamienne tym, że składa się z cylindra, w którym porusza się tłok, posiadający dwa wyloty, w które wnikają przewody doprowadzające i odprowadza­ jące powietrze (61) i sm ar (60). Działanie przewodów jest regulowane przez w entyl (62).

P at. francuski n r 988 295. Gr. 7, kl. 3. Gaśnica z pły­ nem, pozostającym stale pod ciśnieniem gazu, w której otw ór wylotowy ru ry (8) jest o kryty zamknięciem szkla­ nym (1) o zatopionym koń­ cu, ulegającym rozbioiu w chwili użycia gaśnicy — zna­ mienna tym , że zamknięcie szklane je st stale widoczne i pokazuje stan ciśniena ga­ zu w gaśnicy. W przypadku nieszczelności gaśnicy lub braku ciśnienia płyn, znaj­ dujący się w rurze (4) i w zamknięciu szklanym (1), pokazuje sta n ciśnienia, kon'eczny do prawidłowego działania gaśnicy.

P a t. austriacki n r 168 612. Kl. 48 b. Twarde lutowie do aluminium oraz do stopów o podstawie aluminium, w postaci pasty, znamienne tym, że poza znanymi chlor­ kami, użytym i jak o topniki, w skład jego wchodzi orga­ niczny środek rozpraszający w postaci glikolu lub eteru glikolowego, k tó ry przy 20° C jest płynny i jest lotny w tem peraturze lutow ania bez jakiegokolwiek- zwęglania się. Skład p asty : 22,5% itfagi stopu składa się z 5,0%

P a t. belgijski n r 486 792. Kl. P. Urządzenie do spustu wody w urządzeniach sanitarnych, znamienne tym że po­ siada zawieszony ruchomo zbiornik (5), który pod wpły­ wem w ytrącenia go rączką (7) z równowagi powoduje

wylanie się wody w znany sposób do częściowo napełnio­ nego zbiornika wody, w skutek czego następuje podnie­ sienie się poziomu wody, właściwe do wywołania działania syfonu (2).

P a t. belgijski n r 487 103. K l. F. Urządzenie samoczyn­ ne, zm niejszające zużycie gazu w kuchenkach gazowych, polegające na tym, że w chwili zdjęcia z kuchenki naczy­

nia część (35) na skutek działania sprężyny (42) podno­ si się i zimniejsza dopływ gazu do palnika (40), działając na zawór.

764

W IADOM OŚCI U R Z Ę D U PA T E N T O W E G O

Pat. belgijski nr 486 972. Sil. A. Ulepszenie wylęgarłu drobiu, polegające na tym, że powietrze o odpowiedniej ciepłocie jest przepuszczane z komory ogrzewczej przez obracający się na osi pozio­ my wirnik, posiadający ko­ rytka, w których w uchwy­ tach są umieszczane jaja do wylęgu.

Pat. belgijski nr 487 202. Kl. C. Podstawa do kopalnia­ ków, znamienna tym, że składa się z dwóch części, zgię­ tych kątowo, ślizgają­ cych s'ę jedna na dru­ giej i połączonych wzajemnie ruchomo przez trzpień łączący, który po wyjęciu urzą­ dzenia zabezpieczają­ cego może być przesu­ nięty do pozycji wyjmowalnej.

Pat. USA nr 2 508 383. Kl. 50—26. Zawór do regulo­ wania przeciwciśnienia cieczy, posiadający osłonę (1), za­ opatrzoną w kanały: wlotowy (4a) i wylo­ towy (4b), między któ­ rymi jest osadzony grzybek zaworowy (6a). Grzybek jest po­ łączony z dłuższym ra­ mieniem dźwigni (13), której krótsze ramię współpracuje ze sworz­ niem (19) i sprężyną śrubową (18), znajdu­ jącą się w górnej czę­ ści osłony zaworu.

Pat. USA n r 2 508 459. Kl. 279—16. Uchwyt wiertarski, umożliwiający łatwe i dokładne centrowanie wzglę­ dem osi wrzeciona obrabiar­ ki mocowanego wiert a, rozwiertaka itd. Posiada tulejkę (12) do zamocowania go na wrzecionie obrąb arki. Drugi koniec tuleiki ma nagwinto­ wanie (11) i jest zaopatrzo­ ny w osiowe gniazdko stoż­ kowe (14). W 'gniazdku jest osadzony grzybek kulko­ wy (15), którego trzonek (16) posiada nagwintowanie do osadzenia oprawki (20), obejmującej szczęki zacisko­ we wiertła (21) lub podob­ nego narzędzia skraw ają­ cego.

N r 5/1951

P at. USA n r 2-508 449. Kl. 250—57. Aparat do promie­ ni X, m ający stół (21), dający się łatwo nastawiać do po­ ziomej i pionowej rentgenoskopii i radiografii. Stół j e s t zaopatrzony w membranę Bucky (22) do osadzenia k a ­ sety i błony fotografcznej a naprzeciw rurki (23) do wytwarzania promieni X, która służy jednocześnie do rentgenoskopii i do radiogra­ fii. Stół (21) jest osadzony wychylnie dokoła czopa (25) o kąt 180° i ma przeciwwa­ gę (24). Wewnątrz stołu znajduje się wózek (26), osadzony przesuwnie wzdłuż stołu. Pat. USA n r 2 508 473. Kl. 250—27,5. Urządzenie do , wyładowań elektronowych, posiadające cylinder (10), hermetycznie zamknięty płytkami (11), w którym je s t osadzona anoda pierścieniowa^ (12), tworząca szereg za-

głębień rezonansowych, rozmieszczonych promieniowo. Wewnątrz anody jest osadzona katoda główna (16) i k a ­ toda pifcrśc eniowa (19). Ponadto urządzenie posiada elektrody (18 i 27). Pat. USA n r 2 509 079. Kl. 22—63. Maszyna odlewni­ cza, umożliwiająca samoczynne odlewanie płyt cynko­ wych jednakowej wielkości o gładkiej powierzchni ze­ wnętrznej. Posiada szereg otwartych wlewnic (21), rozmieszązonych n a obwodzie koła (20), osadzonego obroto­

wo na osi poziomej. Ilość i czas doprowadzania roztopio­ nego cynku do poszczególnych wlewnic są rozrządzane samoczynnie za pomocą odpowiednich krzywek i czaso­ wych przekaźników elektrycznych. Podczas obracania się koła (20) wlewnice śą przesuwane przez strefę chłodzą­ cą, a po dojściu ich w połażenie dolne,, gotowe płyty spa­ dają do zbibrnika (117) lub na dowolny przenośnik ta ś ­ mowy.

N r 5 / 1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

P at. USA n r 2 508 497. KI. 171—209. Sprzęgło impul­ sowe do połączenia iskiernika z silnikiem spalinowym, znacznie ułatw iające rozruch silnika. P osiada wałek (1) zakończony nagwintowaniem (1a) i osadzony w osłonie (2), przymocowanej do osło­ ny iskiem ika. Z piastą (10) wałka w spółdziałają uchwy­ ty napędowe (4a) za pomo­ cą pierścienia nagwintowa­ nego (9).

P at. USA n r 2 508 629. KI. 49—77. Sposób zasilania pieców hutniczych, zwłaszcza szklarskich, m ateriałami sproszkowanymi, polegają­ cy n a doprowadzaniu tych m ateriałów w postaci pla­ stycznego pręta z takich ma­ teriałów, zarobionych pozo­ stałościam i posiarczynowy­ mi, przez ru rę (4), zamoco­ waną n a sklepieniu (1) pie­ ca. Gazy piecowe odprowa­ dza się przewodem (7), za­ opatrzonym w nastaw ną kla­ pę (8)-. Piec je st zasilany w sposób ciągły.

P at. USA n r 2 508 666. KI. 210— 1,5. Oddzielacz magne­ tyczny do cieczy, posiadają­ cy osłonę stalow ą (13), po­ łączoną z górną częścią (10) oddzielacza" i zaopatrzoną w otw ory: wlotowy (11) i wy­ lotowy (12). W cylindrze (13) są zamocowane dokoła pręta (14) dwie osłony (19 i 20) z m ateriału niemagne­ tycznego. W przestrzeni pier­ ścieniowej między tymi osło­ nami je s t umieszczona krata stalowa (21), a u góry i u dołu cylindra (13) są osa­ dzone dwa m agnesy trwałe (251 26).

P at. USA n r 2 509151. KI. 288— 5. Uszczelnienie wału, posiadające wklęsły pierścień (22) z elastyczne­ go m ateriału, np. z neprenu, osadzony w tulejce metalo­ wej (15). Pierścień ten (22) m a zamocowany wewnątrz pierścień (24) za stopu me­ talowego, k tó ry sprężyście przylega do uszczelnianego wału (11).

765

P at. USA Jir 2 509 061. KI. 192—103. Sprzęgło akce­ leratora, posiadające kółko zamachowe (12), osadzone za pomocą łożyska kulkowego n a piaście (16), zaklinowanej n a wałku napędzanym (10). N a piaście zaklinowana je s t również tulejka (18), zaopatrzona w szereg tarcz (D), wyłożonych filcem. N a czopach (20) są osadzone wychylnie dźwignie dwuramienne, których dłuższe ram iona (21) są połączone z nastaw nym i sprężynami śrubowymi (22), a drugie są zaopatrzone w występy (24), posiadające rolki (25), współdziałające z kółkiem (12). N a wale na­ pędowym (11) je s t zaklno2 wana tarcza uchwytowa (31) z osadzonymi w niej sworz­ niami (30). Sprzęgło jest otoczone osłoną (14), przyspaw aną do kółka zamacho­ wego (12).

P a t. USA n r 2 509 085. KI. 37— 153. Zawór samoczynny do cieczy, działający na zasadz‘e różnicy ciśnień. Posiada kom ory: wlotową (16) i wylotową (17), połączone z wy­ drążeniem (19) kanałam i (21 i 22). W wydrążeniu (19) 28

je s t osadzony przesuwnie grzybek (23), połączony u gó­ ry z tłoczkiem (24), osadzonym w cylindrze (25). Ko­ m ora (17) je s t połączona z cylindrem kanałem (28). W wycięciu (31) tłoczka (24) znajduje się nastaw ny cię­ żarek.

P a t. USA n r 2 508 731. KI. 279—52. Uchwyt tokarski, posiadający tulejkę (20), zaopatrzoną w kołnierz (21) i stożkowe powierzchnie prow adncze (27), z k tó rą współ­ pracuje osadzony przesuwnie narząd stożkowy (64). Tu­ lejkę (20) otacza u góry oprawka (40), współdziałająca

przez nagwintowanie z narządem (30). N a oprawce je st osadzony kołnierz (50). Uchwyt przymocowuje się do to­ k arki za pomocą śrub, osadzonych w otworach (22) koł­ nierza (21).

766

W IADOM OŚCI U R Z Ę D U PA TEN TO W EG O

N r 5 /1 9 5 1

O D P O W IE D Z I Z DZIEDZIN Y W Y N A L A Z C Z O Ś C I I ZNAKÓW T O W A R O W Y C H Pytanie 4. Jaki wynalazek jest wynalazkiem pracowniczym i

Pytanie 5. W ja ki sposób polskie przedsiębiorstwo m o że zgłosić w Z w ią zku Radzieckim znak tow arow y do rejestracji?

Odpowiedź. Term in „wynalazek pracowniczy“ wprowadził dekret z dnia 12 października 1950 r. o wynalazczości praco­ Odpowiedź. R ejestracja znaków tow arow ych w Zw iązku wniczej (Dz. U. R. P. N r 47, poz. 428; Wiad. Urz. Pat. N r 5/6, Radzieckim następuje na podstawie zgłoszeń, wnoszonych poz. 59), który ustalił jednocześnie, jaki wynalazek jest wy­ do Biura R ejestracji Znaków Towarowych („Bjuro Registracii nalazkiem pracowniczym. Towarnych Z naków “). Zgłoszenia znaków towarowych do Art. 3 tego dekretu stanowi, że wynalazkiem pracow ni­ rejestracji należy wnosić oddzielnie na każdy znak. czym jest wynalazek, dokonany przez pracownika, lub p ra ­ Znak tow arow y, zgłoszony przez polskie przedsiębiorstw o cowników uspołecznionego zakładu pracy w czasie trw ania w wymienionym Biurze, może być zarejestrow any tylko stosunku służbowego lub umownego, albo w ciągu jednego wówczas, jeżeli jest już uprzednio zarejestrow any na rzecz roku po ustaniu stosunku. tego przedsiębiorstw a w Polsce. Nie każdy jednak wynalazek, dokonany w wymienionym Przedsiębiorstwo polskie może ubiegać się o zarejestrow a­ okresie czasu przez pracownika uspołecznionego zakładu p ra ­ nie znaku, towarowego w Związku Radzieckim jedynie na cy, jest w ynalazkiem pracowniczym. Wynalazkiem takim jest okres czasu nie dłuższy od okresu, na jak i znak ten został według dekretu jedynie wynalazek, który został dokonany zarejestrow any w Polsce na rzecz tego przedsiębiorstwa. w okolicznościach, podanych w jednym lub w kilku następu­ Nie może być zarejestrowany w Zw iązku Radzieckim znak jących czterech punktach: towarowy, który: 1) odróżnia się niedostatecznie od znaku 1) w wykonaniu umowy o pracę nad pomysłami w ynalaz­ towarowego, zarejestrowanego już na rzecz'innego przed­ czymi lub w wykonaniu dotyczącej umowy zlecenia, siębiorstwa, 2) zawiera dane fałszywe lub mogące wprowa­ dzić w błąd, 3) zawiera wyobrażenie Czerwonego Krzyża lub 2) w związku z pracą o charakterze naukowo-badawczym, Czerwonego Półksiężyca, 4) stał się w ogólnym użyciu ozna­ wykonywaną na podstawie umowy o pracą, czeniem pewnego rodzaju towarów. 3) w związku z zakresem pracy wykonywanej przez p ra ­ W zgłoszeniu znaku towarowego należy podać: cownika w uspołecznianym zakładzie pracy, oraz 1) pełną nazw ę i dokładny adres przedsiębiorstwa, na któ­ 4) przy pieniężnej lub innej m aterialnej pomocy, udzielo­ rego rzecz m a być zarejestrowany znak towarowy, nej pracownikowi przez uspołeczniony zakład pracy na opra­ 2) okres czasu, n a jaki zgłaszające przedsiębiorstwo p ra ­ cowanie pomysłu wynalazczego. Należy nadmienić, że wynalazkiem pracowniczym jest | gnie uzyskać ochronę praw ną znaku towarowego, również wynalazek, dokonany w podanych wyżej w arunkach 3) szczegółowy wykaz towarów lub rodzaj towarów (zgo­ wspólnie z osobą lub osobami, nie będącymi pracownikam i dnie z obowiązującym spisem klas towarowych), do których uspołecznionego zakładu pracy. oznaczenia zgłoszony znak jest przeznaczony, jak również Okoliczności, określone w p. 1, 2 i 4, nie budzą ¡na ogół sposób zamieszczania znaku na towarze (na opakowaniu, wątpliwości i są właściwie rozumiane. W yjaśnienia w ym aga­ bezpośrednio n a towarze lub w inny sposób), ją natom iast przytoczone w p. 3 wyrazy „w związku z za­ 4) opis zgłaszanego znaku towarowego z powołaniem się kresem pracy, wykonywanej przez pracownika w uspołecz- " na rysunek (Wzór) tego ząaku; jeaeli zgłaszanym znakiem nionym zakładzie pracy“. Powyższe sformułowanie oznacza, są oryginalne w yrazy lub hasła, należy w zgłoszeniu w ska­ że wynalazkiem pracowniczym jest wynalazek, którego przed­ zać, że zgłaszające przedsiębiorstwo wnosi o zarejestrow anie miot należy do zakresu pracy, wykonywanej przez tw órcę tych wyrazów lub haseł jako znaków towarowych. wynalazku w uspołecznionym zakładzie pracy. Nie jest Do zgłoszenia znaku towarowego należy załączyć: przeto wynalazkiem pracowniczym wynalazek dotyczący kon­ 1) trzy egzemplarze dokładnie w ykonanego rysunku znaku strukcji row eru, dokonany przez pracownika fabryki kon­ towarowego w raz z jego opisem (kolory, w ym iary itp.), serw; nie je st również wynalazkiem pracowniczym w ynala­ 2) dowód uiszczenia opłaty za rejestrację znaku tow aro­ zek dotyczący tylko maszyny do liczenia, dokonany w fab ry ­ wego, ce maszyn do pisania i maszyn do liczenia przez pracownika, 3) kopię św iadectw a rejestracji zgłaszanego znaku tow aro­ zatrudnionego w dziale maszyn do pisania. wego, dokonanej w Polsce na rzecz zgłaszającego przed­ Art. 29 dekretu o wynalazczości pracowniczej określa, że siębiorstwa, oraz w należytym trybie poświadczone tłu m a­ przepisy dekretu stosuje się również do wynalazków, doko­ czenie tego św iadectw a na język rosyjski, nanych przez pracowników stowarzyszeń wyższej użytecznoś­ ci, związków zawodowych i innych organizacji społecznych. 4) pełnomocnictwo, należycie zalegalizowane w urzędzie Oznacza to, że wynalazkiem pracowniczym jest także w y­ konsularnym Zw iązku Radzieckiego. nalazek, dokonany przez pracow nika lub pracowników tych Szczegółowe przepisy o zgłaszaniu w Związku Radzieckim stowarzyszeń, związków i innych organizacji w w arunkach, znaków tow arow ych do rejestracji oraz spis klas tow aro­ wych są zamieszczone w Wiad. Urz. Pat. z 1948 r. N r 7/8, podanych w art. 3 wymienionego dekretu. - Wynalazek, zgłoszony w Urzędzie Patentowym R, ;f \ przed ,poz. 59/61. dniem 21 października 1950 r., choćby naw et był' dokonany Opracowanie i wniesienie zgłoszenia znaku towarowego do w w arunkach, określonych w art. 3 cytowanego dekretu, nie radzieckiego B iura Rejestracji Znaków Towarowych można jest wynalazkiem pracowniczym. 1 zlecić- Kolegium Rzeczników - Patentowych (Warszawa, Al. Należy wreszcie zauważyć, że przepisy dekretu o w yna­ Niepodległości 188), które posiada oddziały w Gliwicach (ul. lazczości pracowniczej stosuje się również do wynalazków Paderewskiegoo 5), w Krakowie (ul. Świerczewskiego 21), niepracowniczych, odstąpionych uspołecznionemu zakładowi w Łodzi (ul. Piotrkow ska 26) i w Poznaniu (ul. W ojskowa 19). pracy lub jakiejkolw iek organizacji społecznej przed opaten­ Należy nadmienić,, że po wpisaniu zgłoszonego znaku to­ towaniem tych wynalazków w Polsce.' warowego do rejestru należy uiścić w wyznaczonym te rm i-

N r 5 / 1951

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

nie należną opłatę za ogłoszenie o w ydaniu świadectwa, uprawniającego do wyłącznego używania znaku towarowego, oraz złożyć w Biurze Rejestracji Znaków Towarowych kliszę znaku towarowego w raz z 50 odbitkami. Okres ważności świadectwa może być przedłużony na wnio­ sek właściciela zarejestrow anego znaku towarowego po uisz­ czeniu określonych opłat.

Pytanie 6. Jakie uprawnienia przysługują twórcy praco­ wniczego wynalazku? Odpowiedź. U praw nienia twórcy pracowniczego wynalaz­ ku określa dekret z dnia 12.10 1950 r. o wynalazczości pra­ cowniczej (Dz. U. R. P. N r 47, poz. 428; Wiad. Urz Pat. Nr 5/6, poz. 59), w ydany m. in. w celu zapewnienia opieki i ja k naj­ dalej idącej pomocy Państw a wynalazcom, będącym pra­ cownikami uspołecznionych zakładów pracy, którzy przez swój twórczy w kład przyczyniają się do rozwoju gospodar­ ki narodowej i postępu technicznego. Dekret stanowi, że uspołeczniony zakład pracy jest obo­ wiązany udzielać swem u pracownikowi pomocy i opieki, po­ trzebnej do dokonania pomysłu wynalazczego. Pomoc i opie­ ka Państw a przysługuje również osobie, która aczkolwiek nie jest pracow nikiem uspołecznionego zakładu pracy, pra­ cuje wspólnie z pracow nikiem takiego zakładu nad dokona­ niem wynalazku. Twórca wynalazku, przyjętego do realizacji w gospodarce uspołecznionej, ma praw o do słusznego wynagrodzenia. Przy tym prawo do w ynagrodzenia za pracow niczy wynalazek, dokonany na podstaw ie umowy, przysługuje wynalazcy we­ dług zasad dekretu tylk o wówczas, gdy wynagrodzenie okreś­ lone w umowie jest rażąco niskie w stosunku do osiąganych korzyści przez uspołecznione zakłady pracy. Praw o do wy­ nagrodzenia przechodzi w drodze dziedziczenia lub zapisu na spadkobierców »twórcy. D ekret m a c h arak ter ram owy: u stala jedynie zasady, określa podstawowe pojęcia, upoważnia do wydania szczegó­ łowych przepisów wykonawczych. Zagadnienie wynagrodzenia za dokonanie w ynalazku re­ guluje w ydana na podstaw ie tego d ekretu uchwała Rady M inistrów Nr 291 z dnia 14.4 1951 r. w y p ra w ie wynagradza­ nia twórców pracowniczych wynalazków, udoskonaleń te­ chnicznych i uspraw nień (Monitor Polski N r A-36, poz 446; Wiad. Urz. Pat. N r 3, poz. 29), która obowiązuje od dnia 5.5 1951 r. Uchwała stanowi, że wysokość wynagrodzenia za­ leży od technicznego znaczenia wynalazku, oszczędności lub innej korzyści, osiągniętej przez gospodarkę narodową po zastosowaniu wynalazku, i od stopnia opracow ania wynalaz­ k u przez twórcę. Twórcy pracowniczego wynalazku przysługuje prawo do bezpłatnego otrzym ania świadectwa autorskiego po uzyska­ niu przez uspołeczniony zakład pracy patentu n a ten wynala­ zek. Świadectwa autorskie wydaje Urząd Patentow y R. P. Należy nadmienić, że nazwisko wynalazcy umieszcza się w opisie patentowym. Uspołeczniony zakład pracy jest obowiązany do zapewnie­ nia twórcy w ynalazku bezpośredniego udziału w pracach nad realizacją tego wynalazku. Praw o d a takiego udziału ma istotne znaczenie dla ludzi, którzy częstokroć wielką część życia poświęcili działalności wynalazczej. Pozbawienie ich te­ go upraw nienia byłoby dla nich wielką krzyw dą moralną, oderwaniem od dokonanego dzieła, którem u poświęcili wszystkie wysiłki i pragnienia. Rada M inistrów może określić także inne korzyści i upra­ wnienia, k tó re mogą być dodatkowo przyznane twórcy wy­ nalazku.

767

Może się zdarzyć, że kierownictwo uspołecznionego zakła­ du pracy uzna, iż zgłoszony w tym zakładzie "wynalazek, z tych czy innych względów, nie ma znaczenia dla gospodar­ ki narodowej. Twórca wynalazku może wystąpić wówczas do właściwej władzy naczelnej (np. do m inisterstw a lub do centralnego urzędu) z wnioskiem o udzielenie m u pisemnego zezwolenia na zgłoszenie przezeń wynalazku do opatentow a­ nia na swoją rzecz. Władza naczelna jest obowiązana wydać odnośną decyzję w ciągu dwóch miesięcy od otrzymania wniosku. W razie nieuzyskania zezwolenia pracownikowi słu­ ży praw o do wynagrodzenia według ogólnych zasad, ustalo­ nych w cytowanym dekrecie. W ymienione wyżej upraw nienia przysługują również p ra­ cownikowi stowarzyszenia wyższej użyteczności, związku za­ wodowego lub innej organizacji społecznej, który dokonał w ynalazku pracowniczego. W yjaśnienie, jaki w ynalazek jest wynalazkiem pracowni­ czym, oraz kto jest tw órcą w ynalazku pracowniczego, jest zamieszczone w odpowiedzi na pytanie 4.

Pytanie 7. Jakie opłaty są związane z ochroną prawną w y ­ nalazków w Polsce oraz jakie ulgi i zwolnienia przysługują w zakresie tych opłat? Odpowiedź. Rodzaj i wysokość opłat, związanych z ochro­ ną praw ną wynalazków w Polsce, określają przepisy art. 74 — 77 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22.3 1928 r. o ochronie wynalazków, wzorów i znaków towa­ rowych (Dz. U. R. P. N r 39, poz. 384 wraz z późniejszymi zmianami). Przepisy tego rozporządzenia ustalają również term iny uiszczania opłat oraz przewidują ulgi i zwolnienia w zakresie tych opłat. Obowiązujący tekst wymienionego rozporządzenia jest zamieszczony w Wiad. Urz. Pat. z 1951 r. Nr 3, poz. 30. Szczegółowy wykaz opłat, związanych z ochro­ ną praw ną wynalazków w Polsce, jest podany w kom unika­ cie Urzędu Patentowego R. P., wydrukowanym w Wiad. Urz. Pat. z 1951 r. Nr 2, poz. 13. O płatam i związanymi z ochroną praw ną wynalazków są: 1) opłata za zgłoszenie wynalazku do opatentowania (15 zł), 2) opłata za druk opisu i rysunków wynalazku (10 zł za szóstą i każdą następną stronę opisu i rysunków), 3) opłaty roczne (wysokość opłaty za każdy rok jest inna), 4) jednorazowa opłata za udzielenie patentu dodatkowego (21 zł), 5) opłata od wniosku o wpisanie do rejestru patentów zmiany, dotyczącej osoby właściciela patentu, lub zmiany, odnoszącej się do praw rzeczowych i praw używaczy (12 zł), albo zmiany, dotyczącej zastępcy właściciela p atentu (6 zł), oraz 6) opłata za odwołanie od uchwały lub orzeczenia wydzia­ łu, ja k również opłata za wniosek lub skargę, wnoszoną do Wydziału Spraw Spornych. Od podanych wyżej opłat jest zwolniony Skarb Państwa. Ze zwolnienia tego nie korzystają przedsiębiorstwa państw o­ we, posiadające odrębną osobowość prawną. A rt. 77 ust. 2 cytowanego rozporządzenia stanowi, że zgła­ szający, który przedstawi dowód niezamożności, jest zwolnio­ ny od opłaty za zgłoszenie w ynalazku do opatentow ania; po­ nadto może uzyskać według uznania Prezesa Urzędu Paten­ towego R. P. zwłokę w uiszczeniu opłat rocznych n a pierw ­ sze trzy lata, po czym może być zwolniony od tych opłat, jeżeli patent po upływie trzeciego roku zgaśnie z powodu nieuiszczenia czwartej opłaty. D ruk pierwszych pięciu stron opisu i rysunków w ynalaz­ ku jest wolny od opłaty. Jak już wspomniano, opłacie za druk podlegają jedynie dalsze strony. Zgłaszający jednakże, który wykaże, że nie jest w stanie uiścić opłaty za d ru k opisu

768

W IADOM OŚCI U R Z Ę D U PATENTO W EG O

i rysunków bez uszczerbku utrzym ania koniecznego dla sie­ bie i rodziny, może wystąpić o odroczenie term inu uiszcze­ nia tej opłaty. W przypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie Prezes Urzędu Patentowego może zezwolić na wydrukowanie opisu patentowego przed uiszczeniem opłaty za druk tego opisu oraz udzielić co do uiszczenia wym ienio­ nej opłaty term inu najwyżej rocznego, licząc od dnia powzię­ cia uchwały o udzieleniu patentu. Opłaty związane z ochroną praw ną wynalazków w Polsce należy wnosić na konto czekowe Urzędu Patentowego R. P. w PKO n r 1-3577/431. Z zagadnieniem opłat, związanych z ochroną praw ną w y­ nalazków w Polsce, łączy się pośrednio sprawa opłaty sk ar­ bowej, której podlegają pełnomocnictwa, upoważniające do zastępstw a przed Urzędem Patentow ym R. P. Stawka opłaty skarbowej od każdego pełnomocnictwa wynosi 15 zł. Od opła­ ty skarbow ej są wolne pełnomocnictwa, udzielone dalszemu pełnomocnikowi (substytucja), oraz wystawione m. in. przez Skarb Państw a i podmioty gospodarki uspołecznionej. Wy­ sokość opłat skarbowych i zwolnienia od tych opłat norm uje dekret z dnia 3.2 1947 r. (Dz. U. R. P. z 1951 r. N r 9, poz. 73; Wiad. Urz. Pat. z 1951 r Nr 2, poz. 15).

5 /1 9 5 1

Pytanie 8. W ja k i sposób osoba, opracoipująća w ynalazek; może zapoznać się z w ynalazkam i dokonanym i w cześnief. w tej sam ej dziedzinie wiedzy technicznej? Odpowiedź. Źródłem informacji są: 1. W ydane drukiem przez Urząd P atentow y R. P. opisy patentowe, w których są zawarte dokładne opisy w ynalaz­ ków, opatentow anych przez Urząd P atentow y R. P. 2. Opisy patentow e zagraniczne, będące w posiadaniu Urzędu Patentow ego R. P. Opisy patentow e polskie i zagraniczne wszystkie osoby zainteresowane mogą przeglądać w Bibliotece Urzędu Paten­ towego R. P. w Warszawie, Al. Niepodległości 188. Ponadto Urząd Patentow y R. P. sporządza na zamówienie fotokopie z opisów patentowych za opłatą zł 5,60 od jednej strony. Dokonanie czynności, związanych z poszukiwaniem opisów patentow ych polskich i zagranicznych, oraz zamówienie foto­ kopii w. Urzędzie Patentowym osoba zainteresow ana może zlecić Kolegium Rzeczników Patentowych.

UDOSTĘPNIENIE DOŚWIADCZENIA i ZBIOROW URZĘDU PATENTOWEGO R.P. WYNALAZCOM i RACJONALIZATOROM W ramach akcji mającej na celu wzmożenip wynalazczości, i w celu okazania wynalazcom i racjonalizatorom dalszej pomocy w ich pracy, tak ważnej dla rozwoju gospodarki narodowej, Urząd Patentowy R.P. organizuje w lokalu swej Biblioteki w Warszawie, Al. Niepodległości 188, w każdy wtorek i czwartek od godz. 16.00 do 17.30 spotkania z wynalazcami i racjonalizatorami, w czasie których naczelnicy wydziałów technicznych oraz radcowie techniczni i prawni będą udzielali wyjaśnień z zakresu wynalazczości, zwłaszcza pracowniczej. Wyjaśnienia obejmują sprawy wynalazków, udoskonaleń technicznych i usprawnień, a treścią ich będzie przede wszystkim: 1

udzielanie wyjaśnień natury naukowo-technicznej, związanych z projektami wstępnymi wynalazków, udosko­ naleń i usprawnień;

2

zaznajamianie wynalazców i racjonalizatorów z literatu rą techniczną z zakresu ich projdktodawstwa, mianowi­ cie z opisami patentowymi polskimi i zagranicznymi, znajdującymi się w Bibliotece Urzędu Patentowego R.P., z odpowiednimi podręcznikami oraz z opisami udoskonaleń i usprawnień, wyszukiwanie im tych materiałów i — w razie potrzeby — wspólne ich rozpatrywanie; 3

udzielanie wskazówek natury prawnej. Wszystkie wyżej wymienione konsultacje będą udzielan e bezpłatnie.

Spotkania, organizowane w Urzędzie Patentowym R.P., będą dalszym ogniwem pomocy fachowej dla wynalaz­ ców i racjonalizatorów i trwałym aktem twórczej z nimi współpracy. Łącznie z cenną działalnością Klubów Tech­ niki i Racjonalizacji, Warszawskiej Rady Związków Za wodowych, współpracą z naukowcami i pomocą Kolegium Rzeczników Patentowych to nowe ogniwo winno przyczynić się do pogłębienia treści i. polepszenia formy składa­ nych projektów wynalazczych i racjonalizatorskich oraz do pełnego wykorzystania doświadczenia pracowników Urzędu patentowego i Kolegium Rzeczników Patentowych — do czerpania z polskiego i obcego dorobku myśli tech­ nicznej, zawartej w bogatych zbiorach Urzędu Patentow ego R.P.

Life Enjoy

" Life is not a problem to be solved but a reality to be experienced! "

Get in touch

Social

© Copyright 2013 - 2019 DOKUMENTIS.COM - All rights reserved.